
Sign up to save your podcasts
Or


Sa pagtatapos ng ating unang season, pag-uusapan natin kung paano magkaroon ng kumpiyansa laban sa mga scammer kahit gaano pa kabilis magbago ang teknolohiya. Tinalakay natin ang iba't ibang uri ng panloloko tulad ng mga investment scam, identity fraud, at paggamit ng artificial intelligence at deepfake videos. Kahit na gumagamit ang mga scammer ng cloned voice at pekeng balita para lituhin tayo, ang totoong warning signs ay hindi nagbabago at hindi mo kailangang maging technology expert para manatiling ligtas.
Palagi nating tandaan na ang totoong bangko o pulis ay hinding-hindi hihingi ng pera sa pamamagitan ng gift card o Bitcoin, at hinding-hindi tayo mada-daliin. Nasa atin ang kapangyarihan na ibaba ang telepono, huwag mag-click ng link, at tumawag muli sa tamang numero ng bangko. Kung nakatanggap ng kahina-hinalang text, i-forward ito sa 7 7 2 6 , at kung ikaw ay naging biktima, tumawag sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1. May karapatan kang huminto muna, ibaba ang telepono, at mag-verify.
Maaaring maging hindi komportable ang pag-uusap tungkol sa scams kasama ang pamilya, pero ang pananahimik ay pabor sa mga scammer. Sa episode na ito, pag-uusapan natin kung paano gawing normal ang mga ganitong usapan sa hapag-kainan para maprotektahan natin ang ating mga anak, magulang, at mga kaibigan. Ang paglilihim ay ginagamit ng mga manloloko, kaya ang pag-o-open up ang unang hakbang para masira ang kanilang kontrol.
Tutulungan ka rin namin na gumawa ng isang simpleng plano, tulad ng pagpili ng isang pampamilyang safe word na magagamit sa tuwing may emergency. Kung ikaw o ang iyong pamilya ay nabiktima, ireport ito sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1 o i-forward ang mga pekeng text message sa 7 7 2 6 . Ang pag-uusap na ito ay hindi para manakot, kundi para magbigay ng kumpiyansa sa lahat na labanan ang panloloko.
Ang mabilis na pagkilos ang pinakamahalagang magagawa mo kung ikaw ay naging biktima ng scam. Unang tawagan ang iyong bangko gamit ang opisyal na numero sa likod ng iyong card, pangalawa ang Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1, at pangatlo ang lokal na pulis sa kanilang non-emergency number. Humingi ng file number sa pulis na baka kailanganin ng iyong bangko. Kung may scam text kang natanggap, i-forward ito sa 7 7 2 6 at agad na i-delete.
Marami ang hindi nagre-report na na-scam sila dahil nahihiya sila, pero walang dapat ikahiya dahil gumagamit ang mga kriminal ng artificial intelligence para makapanlinlang kahit ng mga sobrang maingat na tao. Ang paggawa sa tatlong tawag na ito ay magbabalik ng kontrol sa iyong buhay at makakatulong na magbigay ng babala sa ibang mga taga-Canada tungkol sa mga bagong panloloko.
Laging ginagamit ng mga scammer ang paglilihim para takutin at lituhin tayo. Kung may tumawag o nag-text at sinabing huwag ninyong sabihin sa iba ang nangyayari, malamang isa itong scam. Kapag hindi kayo sigurado, ibaba ang telepono at makipag-usap sa isang pinagkakatiwalaang kaibigan o kapamilya. Huwag na huwag gagamitin ang contact number na binigay nila o kaya ay mag-search sa internet. Tawagan lang ang number na nakaprint sa likod ng inyong bank card o sa inyong printed bill.
Hindi ninyo kasalanan kung muntik na kayong ma-scam dahil mga propesyonal na kriminal ang gumagawa nito. Ang pinakamagandang panlaban ay ang magsalita at humingi ng tulong sa tamang tao. Kung may nakuha kayong kahina-hinalang text, i-forward ito sa 7 7 2 6 para i-report. Maaari rin ninyong tawagan ang Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1 para mag-report. Ang pakikipag-usap at pag-report ay hindi lang nagpoprotekta sa inyo kundi pati na rin sa iba.
Tulad ng pag-lock natin sa mga pinto ng ating bahay sa gabi kailangan din nating protektahan ang ating mga online account. Gustong makuha ng mga scammer ang iyong email at banking app kaya hindi sapat ang password lang. Ang iyong email ang nagsisilbing master key sa iyong digital na buhay kaya napakahalagang masiguro ang kaligtasan nito mula sa mga manloloko.
Ang pinakamagandang solusyon ay ang pag-on ng two-step verification bilang extrang lock sa iyong mga account. Kung may kahina-hinalang mangyari maaari mong i-report ito sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1 o i-forward ang mga scam text sa 7 7 2 6 . Huwag mag-panic at manatiling ligtas sa pamamagitan ng mga simpleng hakbang na ito.
Pagkatapos mong ma-scam, baka may tumawag o mag-text na nagpapanggap na fraud investigator o taga-bank na nangangakong maibabalik ang pera mo. Isa itong recovery scam kung saan ginagamit nila ang pag-asa mong mabawi ang iyong ipon para hingan ka ng advance fee. Minsan, sila rin mismo ang mga scammer na nanloko sa iyo noong una.
Tandaan na ang totoong pulis at ahensya ng gobyerno ay hinding-hindi naniningil ng bayad para mag-imbestiga. Kung may nag-aalok ng tulong kapalit ng pera, ibaba ang telepono. I-report ang pandaraya direkta sa iyong bank at sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1, at i-forward ang mga scam text sa 7 7 2 6 .
Para sa mga bagong dating sa Canada, maganda ang magsimula ng bagong buhay pero kailangan din mag-ingat. Pinag-uusapan natin ngayon ang mga scammer na nagpapanggap na taga-gobyerno o pulis para takutin kayo. Sasabihin nilang may problema sa inyong visa o immigration file at pilit kayong pagbabayarin ng multa gamit ang mga gift card o cryptocurrency para hindi raw kayo ma-deport.
Tandaan na hinding-hindi kayo tatawagan ng totoong gobyerno ng Canada para takutin ng pag-aresto o hingan ng bayad sa telepono. Kung may tumawag na ganito, ibaba agad ang telepono at huwag makipagtalo. Kung may matanggap kayong scam text, i-forward ito sa 7 7 2 6 para mai-report. Kung nabiktima kayo at nakapagpadala ng pera, tawagan agad ang inyong bank at i-report ito sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1.
Madali na ngayon ang gumawa ng magagandang online shop at fake charity gamit ang bagong teknolohiya. Baka makita mo ang mga ito bilang advertisement sa social media na may malalaking discount o kaya ay nagmamakaawa para sa agarang donasyon. Dinisenyo ang mga website na ito para lokohin tayo kaya hindi sapat na tingnan lang kung mukha silang propesyonal o kung may magagandang review sila.
Ugaliing bumili at mag-donate lamang sa mga source na kilala at pinagkakatiwalaan mo na. Kung nakabili ka sa isang pekeng shop ay tumawag agad sa iyong bank para maprotektahan ang iyong account. I-report ang mga scam sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1 at i-forward ang mga scam text sa 7 7 2 6 bago mo ito i-delete.
Nagbabago na ang mga online scams ngayon at hindi na lang ito palaging tungkol sa romance. Kadalasan ay nagsisimula ito bilang simpleng pagkakaibigan online o mula sa text message na kunwari ay naipadala sa maling number. Kapag nakuha na nila ang tiwala ninyo paglipas ng ilang linggo o buwan, unti unti nilang ipapakilala ang mga crypto investment opportunities at mga fake na trading websites.
Ito ang ating bagong habit, huwag na huwag paghaluin ang online friendship at ang pera o pag iinvest. Kung ang taong nakilala ninyo lang online ay nag alok na turuan kayo tungkol sa crypto o trading, tapusin na agad ang usapan. Kung kayo o may kakilala kayong naapektuhan nito, tawagan agad ang inyong bank at i-report ito sa Canadian Anti Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1.
Maraming naghahanap ng extrang pagkakakitaan kaya sinasamantala ito ng mga scammer sa pamamagitan ng mga text na nag-aalok ng part-time na trabaho. Kadalasan ay pinapangakuan ka ng madaling pera kapalit ng simpleng gawain gamit ang iyong telepono upang makuha ang iyong tiwala at papaniwalain kang totoo ang kumpanya.
Kinalaunan ay hihingian ka nila ng fee para makuha ang iyong sahod o ma-unlock ang iyong account. Tandaan na ang totoong employer ang magbabayad sa iyo kaya kung may natanggap kang ganitong message ay i-forward ito sa 7 7 2 6 at i-report agad sa Canadian Anti-Fraud Centre sa 1, 8 8 8, 4 9 5, 8 5 0 1.
From the publisher's feed