Sesli Fragmanlar’ın 5. bölümünde, Aziz Nesin’in 3 Haziran 1957’de Ulus gazetesinde yayımlanan “Bizim Bayram” yazısına kulak veriyoruz.

Nesin, Gülhane Parkı’ndaki bayram kutlamalarının coşkusunu anlatırken, İstanbul’un derin çelişkilerini de görünür kılar. Eğlenceyle örülü bir şehir manzarasının arkasında; siyasi boşluklar, toplumsal eşitsizlikler ve bastırılmış acılar vardır.

Nesin’in hicvi tam da burada keskinleşir: Yasla yüzleşmeyen bir şehirde bayram, neşeden çok bir unutma biçimine dönüşür.

Kaynakça:

Aziz Nesin, İstanbul’dan Ne Haber, Nesin Yayınevi, İstanbul: 2021.

Can Yoldaşıma Mektup sekizinci bölümüyle yayında! Bu bölümde H. Kiraz Özdoğan’ın Yulaf’a yazdığı mektubu kendi sesinden dinliyoruz. 

İşsiz bir araştırmacı olan H. Kiraz Özdoğan evinde ve bahçesinde miyav, hav ve gak sesleriyle yaşıyor. Bir insan kızı var. Yazmayı seviyor.

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının 27. Bölümünde Wolfgang Amadeus Mozart’ın Do Majör Obua Konçertosu’na yer veriyor.

https://open.spotify.com/track/50p9PmArCXScIfHXFVvjUq?si=0uSq97g8Qg2VHw_WqlhyoA&context=spotify%3Aalbum%3A3yFFmb4H5XJQ5kcpbrLWvh

https://open.spotify.com/track/38bxxNbLxjpEVu9IppMzey?si=41fGft2DSA-4ZiIpG1_ZjA&context=spotify%3Aalbum%3A3yFFmb4H5XJQ5kcpbrLWvh

https://open.spotify.com/track/1qRcK05IOtisw0Y3yGKZq3?si=2KYWfenRSnirfGAMBCln6A&context=spotify%3Aalbum%3A3yFFmb4H5XJQ5kcpbrLWvh 

Kaynakça:

• İrkin Aktüze, Müziği Okumak, Cilt 4, Pan Yayıncılık, 2003

• https://personenlexika.digitale-sammlungen.de/Lexika/Ramm,_Friedrich_(GND_129480797)

• https://interlude.hk/mozart-and-his-circle-of-friends-i/

• https://www.runyanprogramnotes.com/program_note/oboe-concerto-c-major-k-314-271k/

• https://www.scribd.com/doc/167273148/historia-mozart-concerto-pdf

• https://www.hkphil.org/watch-and-listen/all-performances/mozart-oboe-concerto

Can Yoldaşıma Mektup yedinci bölümüyle yayında! Bu bölümde Ravza Amine Aydın’ın Mahlep’e yazdığı mektubu kendi sesinden dinliyoruz. 

Ravza Amine Aydın, düşünmeyi, öğrenmeyi, oyun oynamayı seven; çocuklara, ağaçlara ve kuşlara hayran biri. Pırtık, Avarel ve Junior'la aynı evi, Sahlep, Mahlep ve Cingöz’le aynı bahçeyi paylaşıyor. İlk isminin anlamının bahçe olmasını seviyor ve dünyanın ortak yaşama imkân veren kocaman bir bahçe olmasını umut ediyor.

Mine Yıldırım’ın canı kadar sevdiği Kurt’a hitaben söylediği şarkıyı bugün belki de bir ağıt olarak hep birlikte dinleyebiliriz. Seslendiren Bilge Cihan

https://open.spotify.com/track/6qRxQOvPVaLHVQsAZgxVJi?si=9fa56d4e19f64ea6

Bilge Cihan Hayati Tınılar programının 26. Bölümünü, Britanya’daki kadınların seçme ve seçilme hakkını savunan Süfrajet hareketinin marşı haline gelen “The March of the Women” (Kadınların Yürüyüşü) adlı eserin bestecisi Ethel Smyth’a ayırıyor.

https://open.spotify.com/track/4RzE64uta8ntAIwhr4Dw10?si=h0Kr2KMdStOr9Yu23za-cw&nd=1&dlsi=56185a92be154272 

Kaynakça:

- https://www.surplusvalue.org.au/McQueen/history/March%20of%20the%20Women.pdf

- https://interlude.hk/girls-best-friend-ethel-smyth-marco/

- https://www.bbc.com/culture/article/20220720-ethel-smyththe-rebel-composer-erased-from-history

- https://www.gramophone.co.uk/reviews/smyth-serenade-in-d-concerto-for-violin-and-horn

- Kadın ve Müzik, Editörler: Şeyma Ersoy Çak & Ş. Şehvar Beşiroğlu, Milenyum Yayınları, 2017

Bu bölümde insanın dünyaya attığı imzaya bakıyoruz. Ormanı nasıl “kaynak”, hayvanı nasıl “sorun”, doğayı nasıl “engel” ilan ettiğimizi konuşuyoruz. Bir orman mühendisinin mesleki itirazından yola çıkarak, Antroposen denilen çağı neden Antropo-Ben diye yeniden adlandırdığımızı tartışıyoruz. Bu bir anlatı değil, bir yüzleşme: Çünkü mesele doğa değil, biziz.

Can Yoldaşıma Mektup beşinci bölümüyle yayında! Bu bölümde Deniz Dölek’in Dobi’ye yazdığı mektubu kendi sesinden dinliyoruz. 

Deniz, akademisyen. 2019’dan beri insan-hayvan ve insan-çevre ilişkilerinin geçmişi üzerine çalışıyor. Okuduklarının yanı sıra (ve belki daha da fazla) hayatına giren diğer hayvanlarla olan deneyimlerinden öğreniyor. Dobi, terkedilmiş ve defaatle haksızlığa uğramış olsa da insanlara güvenerek yaşamını sürdürmeye çalışan harika bir köpek. Hikayeleri ve türleri farklı olan bu iki dostun yolları bir şekilde kesişti. O günden beri artık ortak bir öyküleri de var.  

Bilge Cihan Hayâtî Tınılar programının yirmi beşinci bölümünde Franz Schubert’in 1817 yılında 20 yaşındayken bestelediği Die Forelle “Alabalık” başlıklı Op.32 D.550 numaralı lied’ine ve 1819’da bestelediği Alabalık Beşlisi olarak tanınan La Majör D.667 Piyano, Keman, Viyola, Viyolonsel ve Kontrbas için Beşli’sine yer veriyor.

https://open.spotify.com/track/45HehhOp87DxsfU3Scmjqf?si=S43-URO6T1aoUEiXIaNvgg&context=spotify%3Aalbum%3A0KHRRq2FvGK0SpDP4Hub8p

https://open.spotify.com/track/6mEy4cFEAw8ovETcir2wHF?si=CR-uFfm0Sq24IAUr4vPpqA&context=spotify%3Aalbum%3A7ISNNrG4nRDwLTxfB1bDMW

https://open.spotify.com/track/5WWLkon7RKTt06Fb1eASfE?si=Ey7yiTeMReC87Z_y6jnQ6w&context=spotify%3Aalbum%3A7ISNNrG4nRDwLTxfB1bDMW

https://open.spotify.com/track/2cL2rtDt86MiaThhSoJnuc?si=3JjvdYu4QlacjJfRNOdXQw&context=spotify%3Aalbum%3A7ISNNrG4nRDwLTxfB1bDMW

https://open.spotify.com/track/1Bq8qqKquoZwQsdQTeIz9c?si=-SqNnin-SziGHZc2k6Zrew&context=spotify%3Aalbum%3A7ISNNrG4nRDwLTxfB1bDMW

https://open.spotify.com/track/7DsO7h5HYEdz6Zvk1Yu1zk?si=jeOE6TJKSxuKyQMLouKiDQ&context=spotify%3Aalbum%3A7ISNNrG4nRDwLTxfB1bDMW

Kaynaklar:

- İrkin Aktüze, Müziği Okumak, Cilt V, Pan Yayıncılık, 2004

- İlhan Mimaroğlu, Müzik Tarihi, Varlık Yayınları, 2024

-https://literaturkritik.de/id/21891

- https://archive.org/details/bookofmusicalane00lebr/page/112/mode/2up?q=schubert

-https://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buecher/frankfurter-anthologie/die-forelle-in-der-frankfurter-anthologie-19895682.html

-https://jameslieder.weebly.com/die-forelle--analysis.html

-https://classicalexburns.com/2022/01/01/franz-schubert-trout-quintet-fabulous-fish/

-https://www.musicweb-international.com/classrev/2010/Nov10/schubert_trout_6318102.htm

-http://www.wisskirchen-online.de/downloads/schubertdieforelle.pdf

-https://archive.org/details/bookofmusicalane00lebr/page/112/mode/2up

Film Hayvanları bu bölümde Dog’s Funeral (Yön. Yara Kassem Mahajena, 2022) filmini odağına alıyor. Filistin’de Nakba’dan sonra evini terk etmeyi reddeden bir aile köpeğinin cenazesine bizi davet eden film evreninden, hayvan yaşamı ve sömürgecilik, yer duygusu, hayvanların yaşamı, bireysel ve kamusal yas imkânı üzerine düşünmeye açılıyor. 

Dog’s Funeral filminin sonunda yazdığı gibi, sömürgeci pratikler nedeniyle yaşam mücadelesi veren tüm hayvanlar için, ve depremde ailesini kaybeden Çınar’ı kurtaran ancak katliam yasasından sonrasında zehirlenerek öldürülen Alex için, Maya al Khaldi’den geliyor: Other World. 

https://open.spotify.com/track/2MaM7YnpkfCtT9Iolo7Doo?si=b0894783ef634d55 

Referanslar:

The Lost Paintings: A Prelude to Return. https://www.thelostpaintings.com 

Neha Vora (2023). ‘The Cats of Gaza…’, Allegra lab. https://allegralaboratory.net/the-cats-of-gaza-or-why-nakba-is-a-multispecies-catastrophe/ 

On Barak & Irus Braverman (2025). ‘On Gaza, Dogs and Humans’, Being Witness Gaza. https://bearing-witness.com/blog/on-gaza-dogs-and-humans/