Dowód rzeczowy

Dowód rzeczowy

By dr Rafał GuzowskiTrue Crime
Download on the App Store

Dowód rzeczowy episodes

  • 7,62 milimetra: jeden konkretny ślad balistyczny po ataku

    7,62 milimetra. Jeden konkretny ślad po ataku na łódź pełną uchodźców.

    Marzec 2017 roku. Morze Czerwone. Ponad 140 Somalijczyków próbuje uciec z ogarniętego wojną Jemenu. Ich łódź zostaje ostrzelana. Giną dziesiątki osób. Liczby ofiar różnią się w zależności od źródła, ale w jednym punkcie pojawia się twardy dowód: analiza wskazuje na użycie broni kalibru 7,62 mm.

    W trzecim odcinku „Dowodu rzeczowego” przyglądamy się temu, jak z przestrzelin, fragmentów pocisków i śladów na łodzi można odtworzyć przebieg ataku. Jest materialny ślad, jest analiza ekspertów ONZ i są podmioty, które mogły dysponować taką bronią. Brakuje jednak tego, co w śledztwie jest równie ważne: dostępu do informacji i możliwości przeprowadzenia pełnego postępowania.

    9 min
  • 30 km do raju: śmierć u wybrzeży Europy i bariery identyfikacji

    Trzydzieści kilometrów od brzegu. Około 80 osób wyrzuconych za burtę. Co zostaje, kiedy nie ma ciał, miejsca zdarzenia ani postępowania?

    Obock, Dżibuti. W marcu 2021 roku łódź z co najmniej 200 osobami wypływa w kierunku Jemenu. Zaledwie 30 minut później przemytnicy wyrzucają za burtę około 80 pasażerów. Co najmniej 20 osób ginie. Pięć ciał zostaje później wyłowionych.

    W drugim odcinku „Dowodu rzeczowego” przyglądamy się zbrodni, po której niemal nie zostaje materiał dowodowy. Jest morze, są ocalali i jest jedno zdanie powtarzane w relacjach. Trzydzieści kilometrów, które wyglądają jak krótka przeprawa, ale mogą zakończyć się bez ciała, grobu i protokołu.

    8 min
  • Płytkie groby: jak kryminalistyka odnajduje ukryte szczątki

    9 sierpnia 2017 roku pracownicy Międzynarodowej Organizacji do spraw Migracji patrolują wybrzeże prowincji Shabwa w Jemenie. Na plaży znajdują 29 świeżo wykopanych grobów. Pochowali w nich swoich towarzyszy ludzie, którzy kilka godzin wcześniej sami walczyli o życie w morzu.

    W tym odcinku przyglądamy się temu, czym jest taki grób z perspektywy dowodu rzeczowego. Co znika razem z ciałem? Tożsamość, przyczyna śmierci, miejsce ujawnienia. I co zostaje, kiedy próbuje się odtworzyć wydarzenia wyłącznie z relacji ocalałych i niepełnych liczb.

    8 min
  • Z Darién nad Zatokę Adeńską: mapa śmierci na nekrogranicach

    W nowej serii „Dowodu rzeczowego” przenosimy się z dżungli Darién nad Zatokę Adeńską. Ludzie z Etiopii i Somalii przeprawiają się do Jemenu — kraju pogrążonego w wojnie. Po drodze giną na morzu, a ich ciała trafiają na plaże, do płytkich grobów i poza jakikolwiek system dokumentacji.

    Co dzieje się z dowodem, kiedy nie ma komu wszcząć postępowania? Kto zabezpiecza ciało? Kto liczy zmarłych? I dlaczego liczby nigdy się nie zgadzają? Nowa seria „Dowodu rzeczowego”. Zaczynamy od plaży.

    9 min
  • Śmierć na oczach bliskich: trauma, zbrodnia i dowody w przestrzeni

    W poprzednim odcinku przyglądaliśmy się opresyjnemu terenowi i przestępczym strukturom. Dzisiaj skupiamy się na jednym, najgroźniejszym elemencie tropikalnego ekosystemu: na wodzie.

    Przełęcz Darién to sieć zdradliwych rzek, które migranci muszą pokonywać w bród. W porze deszczowej ich poziom podnosi się w kilka godzin, a porywisty nurt i zmienne dno zamieniają każdą przeprawę w śmiertelną pułapkę. Oficjalne dane służb z Panamy są jednoznaczne: utonięcie pozostaje najczęstszą udokumentowaną przyczyną śmierci na tym szlaku. Jest to zarazem siła, która najskuteczniej zaciera i niszczy wszelkie dowody materialne.

    W tym odcinku wchodzimy w przejmujący wymiar ludzkiej tragedii – opowiadamy o dramatach, których bezpośrednimi świadkami stają się najbliżsi. Co dzieje się z ludzką psychiką i pamięcią, gdy woda odbiera członka rodziny na oczach pozostałych? Jak w takich warunkach medycyna sądowa i służby próbują dokumentować to, co zepchnięte w nurt rzeki?

    Zapraszam na odcinek o żywiole, który zabiera ślady, i o rodzinach, które muszą iść dalej.

    10 min
  • Ostatnie 125$: ślady ekonomii przetrwania w śledztwach granicznych

    W dyskusjach o Przełęczy Darién najwięcej miejsca zajmuje potęga natury: nieprzebyte góry, gęste błoto, zdradliwe rzeki i tropikalny upał. Jednak w tej dżungli największe zagrożenie nie jest częścią naturalnego ekosystemu.

    W Darién zabija nie tylko teren – zabija również człowiek. Najczęściej jednak najpierw odbiera pieniądze, dokumenty i telefon, a na końcu pozbawia możliwości powrotu.

    W tym odcinku zaglądamy za kulisy bezwzględnego biznesu migracyjnego na granicy Kolumbii i Panamy. Analizujemy mechanizm działania Clan del Golfo – potężnej organizacji przestępczej, która uczyniła z ludzkiego losu wyjątkowo zyskowne źródło dochodu. Czym różni się system opłat w Darién od szlaków na Atlantyku czy pustyniach Meksyku? I dlaczego 125 dolarów staje się czasem ceną za przejście przez jedno z najniebezpieczniejszych miejsc na ziemi?

    Zapraszam na odcinek o ludziach, którzy zarabiają na tych, którzy nie mają już nic do stracenia.

    12 min
  • Dżungla Darién: miejsce, gdzie kończy się droga i giną ludzie

    W poprzedniej serii przemierzaliśmy palącą Pustynię Sonora, gdzie słońce niszczy materiał, ale rzeczy pozostają na swoim miejscu. Dzisiaj przenosimy się w środowisko, które działa zupełnie odwrotnie – do Darién.

    Około stu kilometrów nieprzystępnego lasu, bagien i gór na granicy Kolumbii oraz Panamy. To jedyne miejsce, w którym przerywa się słynna Droga Panamerykańska. Nie ma tu dróg, zasięgu ani sztucznych ogrodzeń – funkcję nieprzebytej granicy pełni sam teren, na którym ludzkie ciało i dowody mogą zniknąć bez śladu.

    W tym odcinku przyglądamy się fenomenowi szlaku, przez który w latach 2021–2024 przeszło ponad 1,2 miliona ludzi zmierzających z Ameryki Południowej do USA. Analizujemy brutalną geografię Darién oraz nagły zwrot polityczny – uszczelnienie granic, deportation oraz zjawisko „migracji wstecznej”.

    Zapraszam na pierwszy odcinek nowej serii podcastu „Dowód Rzeczowy”.

    9 min
  • Mowa kości: antropologia sądowa i tajemnice identyfikacji zwłok

    To najbardziej poruszający i merytoryczny odcinek tej serii. Schodzimy głęboko w świat antropologii sądowej, gdzie odrzucamy abstrakcyjne pojęcia i dotykamy samej istoty śledztwa.

    Odchodzimy od słów „zwłoki” czy „szczątki”. Patrzymy na kości jak na najważniejsze źródło informacji – jedyną księgę, w której zapisano wiek, płeć biologiczną, wzrost, dawne przebyte choroby, urazy czy ślady po złamaniach. Dopełnieniem tej analizy staje się profilowanie DNA.

    W tym odcinku krok po kroku prześledzimy całą ścieżkę kryminalistyczną: znalezienie → zabezpieczenie → analiza antropologiczna → dokumentacja → porównanie danych → badanie DNA → identyfikacja → powiadomienie rodziny.

    8 min
  • Razem do końca: wspólna ucieczka, kryzys i ślady na granicy

    Na nekrogranicy śmierć rzadko bywa pojedynczym zdarzeniem. Często dotyka całych rodzin – tych, którzy ruszyli w drogę razem, ufając, że wspólnie przetrwają najgorsze.

    Trzy siostry. Dwóch braci. Czasami w podróży ginie jedna osoba na oczach najbliższych, którzy muszą iść dalej. Czasami to oni stają się jedynymi świadkami odchodzenia swoich bliskich. A czasami… na palącym słońcem szlaku umierają wszyscy.

    W tym odcinku przenosimy się na pogranicze Stanów Zjednoczonych i Meksyku – w samo serce Pustyni Sonora w Arizonie. Przyglądamy się mechanizmowi funkcjonowania amerykańsko-meksykańskiej nekrogranicy przez pryzmat więzi rodzinnych i zbiorowych tragedii.

    11 min
  • Spakować życie: rzeczy osobiste jako dowód rzeczowy w śledztwie

    Kiedy człowiek znika, poszukiwania zazwyczaj zaczynają się od zdjęć, nazwisk i próbiznania DNA. Ale co w sytuacji, gdy jedynym śladem pozostają przedmioty spakowane przed podróżą?

    Zwykły plecak. Butelka wody, zapasowa koszulka, różaniec, banalny drobiazg. Gdy brakuje twarzy i dokumentów, to właśnie te rzeczy przestają być banalne – stają się jedynym świadectwem czyjegoś życia.

    Po historii ręcznego ściegu matki z poprzedniego odcinka idziemy krok dalej. Wracamy do Arizony, roku 2010. Na terenie rezerwatu Tohono O'odham odnaleziono szczątki mężczyzny. Pustynia nie zostawiła rysów twarzy, ale zostawiła plecak. Kim był ten człowiek? Co spakowane przedmioty mówią o nim i o jego ostatnich chwilach? I co dzieje się z rzeczami, gdy właściciel znika bez śladu?

    Zapraszam na pierwszą część historii Miguela i antropologicznej opowieści o rzeczach, które mówią wtedy, gdy człowiek milczy.

    11 min

About Dowód rzeczowy

From the publisher's feed

„Dowód rzeczowy” to seria podcastów dokumentalnych poświęconych nekrogranicom i śmiertelności na szlakach migracyjnych. Punktem wyjścia każdego odcinka jest materialny ślad — przedmiot, dokument,…