DS Vandaag

Angie Nixon uit Florida is niet de eerste en zal ook niet de laatste zijn. De “progressieve” kandidaten scoren opvallend goed bij de Democratische voorverkiezingen in de VS. De blauwe achterban omarmt dus stilaan het ooit zo verguisde socialisme. Volgt ook de rest van de Amerikaanse kiezers?

­

De overwinning van Abdul El-Sayed bij de Democratische voorverkiezingen in Michigan deze zomer sprong het meest in het oog. Hij haalde het van de meer traditionelere kandidaat uit zijn partij, en vervoegt zo het lijstje progressieven die aan een opmars bezig zijn. Ze verenigen zich onder de naam Democratic Socialists of America (DSA), geen partij maar een beweging. Bekende leden zijn de New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani en Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez. Hun strijdpunten? Onder meer betaalbaarheid. Van woningen, gezondheidszorg, voeding, noem maar op.

­

“Hun electoraat wordt dikwijls omschreven als wit, hoogopgeleid en downwardly mobile”, weet Roeland Termote van de Buitenlandredactie. “Dat wil zeggen dat ze minder verdienen dan hun ouders.” De kiesvijver uitbreiden vormt nog een uitdaging voor DSA, want eigenlijk zet de partij in op de arbeidersklasse, ze willen de working class American een beter leven bezorgen.

­

De échte lakmoesproef voor de socialisten vormen de midterms in november. Dan moeten ze het immers opnemen tegen een Republikeinse tegenkandidaat. Vergis je niet, zegt Roeland, “binnen de partij vormen de progressieven nog altijd een minderheid. Maar wel een minderheid met een vechtlust die aantrekt, en de wind in de zeilen.” Dat laatste heeft alles te maken met het beleid van Trump, dat zich laat voelen in de portemonnee van de gewone Amerikaan.

­

CREDITS

Journalist Roeland Termote | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Ima Posselt, Marjan Justaert, Alina Churikova | Eindredactie Ima Posselt | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het leek altijd een verre dystopie: robots die zelfbewust worden en de wereld overnemen. Maar nu AI-agents op eigen houtje bedrijven blijken te kunnen hacken, komt dat doembeeld plots een stuk dichterbij. “De technologie wordt razendsnel krachtiger en tegelijk moeilijker onder controle te houden”, zegt technologiejournalist Dominique Deckmyn.

­

Amerikaanse technologiebedrijven OpenAI en Anthropic zitten verwikkeld in een race om de meest geavanceerde modellen te bouwen. Maar hoe beter je zo’n AI leert hacken, hoe gevaarlijker hij ook kan worden. “Het is plots een erezaak geworden om de controle over je eigen AI-agents te verliezen”, aldus Dominique Deckmyn.

­

Wat gebeurt er als zulke agents straks ook onze mails beantwoorden, aankopen doen of belastingformulieren invullen? Wie is aansprakelijk als ze daarbij iets illegaals doen? En kan de politiek nog vat krijgen op een technologie die sneller evolueert dan de regels errond? Journalist Dominique Deckmyn legt uit waar het écht misloopt en waarom niet de wil van AI, maar die van zijn makers het grootste risico vormt.

­

CREDITS

Journalist Dominique Deckmyn | Presentatie Lise Bonduelle| (Eind)redactie Lise Bonduelle, Tara Van Eycken| Eindredactie Tara Van Eycken| Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De VS beschuldigen China van tariefontwijking en wijzen ook de EU met de vinger. “Dit is duidelijk een escalatie”, zegt Nico Tanghe. Waar gaat de handelsoorlog van Trump heen?

­

Volgens het Witte Huis zouden meer dan 40 landen China helpen om de hoge Amerikaanse importtaksen te omzeilen. Chinese producten zouden via omwegen naar de VS stromen, om zo aan de hoge Amerikaanse importtarieven te ontsnappen. De VS spreken zelfs van een scam.

­

De regering-Trump viseert ook Europa en waarschuwt dat betrokken landen strenge straffen riskeren. Zo sleurt Trump Europa nog dieper in zijn handelsoorlog met China en plaatst hij ons voor een moeilijke keuze, vertelt collega Nico Tanghe.

­

Waar gaat die handelsoorlog tussen de VS en China heen? En wat betekent deze nieuwe escalatie voor de EU?

Credits

­

Journalist Nico Tanghe | Presentatie en redactie Yves Delepeleire | Eindredactie Alina Churikova | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

"We bleven geloven dat grote bosbranden voor elders en later zouden zijn." Zo luidde de kop boven de opiniebijdrage van David Van Reybrouck, Denker der Nederlanden, maandag in De Standaard. De tekst raakte een snaar bij opvallend veel mensen. Zal zijn wake-up call (deze keer écht) tot politieke actie leiden?

­

Hij schreef dé opiniebijdrage van de week, zoveel is zeker. Alleen al de Instagrampost van De Standaard over de cri du coeur van David Van Reybrouck werd tienduizenden keren gelezen, geliket en gedeeld. 's Anderendaags publiceerde de Nederlandse krant Trouw prompt de integrale tekst op de voorpagina.

­

In zijn tekst verbindt de schrijver de vernietigende brand in de Hoge Venen aan de opwarming van de aarde. "Mogelijk is de natuurbrand door de mens aangestoken", zegt hij in onze podcaststudio, "maar het is te gemakkelijk om het daarop te houden. Laat ons oorzaak en aanleiding niet verwarren. De extreme droogte en hittegolven die de brand in de hand werken, zijn een gevolg van de klimaatverandering."

­

Veel mensen - méér dan enkel de groene kiezers – liggen ervan wakker, zo blijkt uit de reacties op Van Reybroucks opinie, maar ook uit andere cijfers. "Uit een recent onderzoek van de FOD Volksgezondheid blijkt dat 83 procent van de mensen vindt dat we de klimaattransitie minstens op dit tempo of sneller moeten verderzetten. Er is dus een ontzettend groot draagvlak voor een ambitieus klimaatbeleid."

­

Met veel vuur breekt Van Reybrouck een lans voor moedige maatregelen die het kortetermijndenken overstijgen. "Ik verwacht van bewindslui dat ze ook zeggen dat een aantal dingen pijn gaan doen. Ik verwacht geen Sinterklaas-verhaaltjes." Het is broodnodig, concludeert hij, want wat deze week onomstotelijk bewezen is, is dat natuurrampen geen ver-van-mijn-bedshow meer zijn, ze gebeuren hier en nu, bij ons. En dat de klimaatverandering vandaag het grootste veiligheidsrisico vormt voor een samenleving.

­

Gast David Van Reybrouck | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Alina Churikova, Ima Posselt, Marjan Justaert | Eindredactie Alina Churikova | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne lijkt soms naar de achtergrond verdwenen. Maar op het terrein wordt hij alleen maar dodelijker. Juli was zelfs de dodelijkste maand voor Oekraïense burgers sinds de eerste maanden van de oorlog. De grootste oorzaak is een nijpend tekort aan luchtafweer door het wegvallen van Amerikaanse steun.

­

Dat zet een ongemakkelijke tegenstelling op scherp. Oekraïne boekt lokaal terreinwinst en slaagt er steeds beter in om Rusland diep op eigen grondgebied te raken. Maar Rusland blijft raketten en drones produceren, krijgt steun van onder meer Noord-Korea en past zijn strategie telkens opnieuw aan. Zo blijft de oorlog zichzelf voeden: elke aanval lokt een zwaardere tegenaanval uit.

­

Daarbovenop valt de Amerikaanse steun grotendeels weg en ook de steun van Europa blijkt niet onvoorwaardelijk. En terwijl vredesgesprekken zo goed als stilgevallen zijn, rekent Vladimir Poetin erop dat de oorlogsmoeheid in het Westen alleen maar groter wordt. “Poetin blijft ervan overtuigd dat hij de langste adem heeft,” zegt buitenlandjournalist Dominique Minten.

­

Is Oekraïne dan echt aan de winnende hand, zoals het de voorbije maanden soms leek? Of wordt deze oorlog juist uitzichtlozer? Buitenlandjournalist Dominique Minten legt uit waarom een doorbraak verder weg lijkt dan ooit en waarom wat er in Oekraïne gebeurt ook Europa steeds dichter raakt.

­

CREDITS

Journalist Dominique Minten| Presentatie Lise Bonduelle| Redactie Lise Bonduelle, Tara Van Eycken| Eindredactie Tara Van Eycken| Audioproductie Brecht Plasschaert| Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op een paar dagen tijd transformeerden de Hoge Venen – een populaire trekpleister – van idylle naar inferno. De grootste natuurbrand uit de recente geschiedenis legde al 3.000 hectare in de as. Nochtans wíst men van bepaalde risico's. Hoe is het zover kunnen komen?

­

De koning zakte maandag af naar de Hoge Venen, om de hulpdiensten en buurtbewoners een hart onder de riem te steken. Sinds vrijdag woedt in de streek rond de Baraque Michel een wilde veenbrand, die bij het opnemen van deze podcast nog altijd niet onder controle was. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) is het duidelijk dat "de klimaatverandering de brand heeft doen ontsporen". De kamercommissie Binnenlandse Zaken komt vervroegd bijeen.

­

Dé vraag: hoe is het zo snel kunnen escaleren? Ter plaatse zijn de mensen (nog) niet bezig met de zoektocht naar een zondenbok, vertelt collega Yumi Demeyere, die sinds zaterdag in de regio is. "Er heerst een enorme solidariteit onder de mensen en met de hulpverleners", stelt ze vast. Yumi ondervond aan den lijve hoe akelig het is als de rook met rasse schreden nadert en 's nachts de lucht verandert in een oranjerode gloed. "Ik heb mijn wekker elke twee uur laten afgaan om te kunnen vertrekken als het vuur te dichtbij zou komen."

­

­

Nochtans komt de brand niet uit de lucht vallen, weet Lennart Fernandes van de wetenschapsredactie. De veengrond van de Hoge Venen zou de natste van België moeten zijn, maar door (bewuste) drainage is hij enorm brandbaar geworden. "Daar komt bij dat we net als in de rest van Europa deze zomer een uitzonderlijke droogte hebben meegemaakt, aangewakkerd door de klimaatverandering. Met die cocktail van elementen was het een kwestie van tijd voor het eens fout ging lopen."

Waarom was ons land niet beter voorbereid? Hoe gaat het intussen met de buurtbewoners? En krijgt de brand nog een politiek staartje?

­

Journalisten Yumi Demeyere en Lennart Fernandes | Presentatie Marjan Justaert | Redactie Ima Posselt, Marjan Justaert | Eindredactie Fien Dillen | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds een jaar vliegen er meer vliegtuigen over het noorden van Brussel om op Zaventem te landen. Daardoor hebben veel meer mensen last van al dat lawaai, ook ’s nachts. Stelt de politiek de nachtvluchten boven de gezondheid van honderdduizenden burgers?

­

“Mijn zoontje is achttien maanden en heeft niets anders geweten dan dat er vliegtuigen over ons huis vliegen, ook ‘s nachts. Dat konden we niet weten toen hier zijn komen wonen”, vertelt Kato Six uit Molenbeek in een nieuwe aflevering van DS Vandaag.

­

Sinds een jaar vliegen er veel meer vliegtuigen over het dichtbevolkte noorden van Brussel, wanneer die op Brussels Airport moeten landen. Daardoor hebben nu veel meer mensen last van al dat lawaai dan vroeger. Het protest groeit. Het Brussels Gewest, verschillende gemeenten en burgers ondernemen of overwegen juridische stappen. Federaal minister Jean-Luc Crucke (Les Engagés) belooft een oplossing tegen 1 oktober.

­

Waarom werd de vliegroute vorig jaar in de eerste plaats veranderd als veel meer burgers er overlast van hebben? En waarom is het taboe om nachtvluchten helemaal af te schaffen?

­

Journalisten Annelies Bontjes, Korneel Delbeke | Presentatie Yves Delepeleire | Redactie en eindredactie Tara Van Eycken, Yves Delepeleire | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraar van DS Vandaag laten we je hier graag kennismaken met onze journalistieke podcastreeks Buikgevoel, die je vanaf nu overal kunt beluisteren. In vier afleveringen hebben we het over de vraag: waarom eten we wat we eten? Waarom grijpen we zo graag naar ongezonde voeding terwijl onze kennis over gezonde voeding nog nooit zo goed was als vandaag.

­

Je hoort hier de eerste aflevering. Daarin praat Alexander Lippeveld met collega’s Maxie Eckert, Nathalie Carpentier en Jef Poppelmonde over onze overtuigingen over eten. Vinden we het belangrijker dat een maaltijd gezond is of dat die er lekker uitziet? En hoe zit ons dagelijkse eetpatroon eruit? Onze redacteurs geven een inkijk in hun eigen eetgewoonten, en nodigen je uit om mee na te denken wat jij zelf belangrijk vindt aan eten.

­

Credits

­

Journalisten Maxie Eckert, Nathalie Carpentier, Jef Poppelmonde | Getuigenissen Milena Van Rooy, Axel Meeuwis, Edouard Ots, Felix Schamp | Presentatie Alexander Lippeveld | Redactie en eindredactie Yves Delepeleire, Sofie Steenhaut, Marie Van Loon | Audioproductie en muziek Pieter Santens

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgende zomer mag je in Vlaanderen in principe overal zwemmen, tenzij het expliciet verboden is. Alleen zijn er deze zomer al bijna dubbel zoveel zwemverboden als vorig jaar. De grote boosdoener: blauwalg, een bacterie die floreert in warm, stilstaand en vervuild water. Maar die groene smurrie aan het wateroppervlak legt vooral een dieper probleem bloot. Vlaanderen behoort tot de slechtste leerlingen van de Europese klas als het over waterkwaliteit gaat. Slecht uitgebouwde rioleringen, ongezuiverd afvalwater en vervuiling uit de landbouw blijven onze beken en rivieren belasten. En net nu hete, droge zomers steeds minder uitzonderlijk worden, dreigt die slechte waterkwaliteit ons steeds vaker parten te spelen. We krijgen straks misschien meer plekken waar we mógen zwemmen, maar zullen we er ook nog ín kunnen zwemmen? Waarom is de Vlaamse waterkwaliteit zo slecht? Kunnen we onze rivieren en beken nog snel genoeg proper krijgen? En wat moet er gebeuren om Vlaanderen beter te wapenen tegen droogte, overstromingen en vervuild water? CREDITS Journalist Simon Demeulemeester | Presentatie Lise Bonduelle | Redactie Lise Bonduelle, Fien Dillen | Eindredactie Fien Dillen | Audioproductie Joris Van Damme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dertig jaar na zijn arrestatie roept de naam Marc Dutroux bij een hele generatie nog altijd de angst van toen op. Maar ook wie te jong was om de zaak bewust mee te maken, groeide op met de gevolgen ervan: de angst om alleen naar huis te fietsen, ongeruste ouders die altijd willen weten waar je bent en de reflex om vreemden niet zomaar te vertrouwen. Misdaadjournalist Mark Eeckhaut volgde de zaak-Dutroux vanop de eerste rij, toen die in augustus 1996 losbarstte. Hij zag de massa’s mensen aan het huis van Marc Dutroux, volgde de ene onthulling na de andere en zat jaren later in de rechtszaal, toen getuigenissen opnieuw duidelijk maakten hoe diep het trauma zat. “Niemand had zich kunnen voorstellen dat zoiets gruwelijks mogelijk was. Dat een man samen met zijn vrouw en een medeplichtige in een witte camionette door het hele land reed, kinderen en jonge vrouwen ontvoerde, hen opsloot, verkrachtte en vermoordde. Dat was ondenkbaar.” De zaak bracht niet alleen gruwelijke misdaden aan het licht, maar ook pijnlijke fouten bij politie en justitie. Ze leidde tot ingrijpende hervormingen, maar veranderde ook iets veel fundamentelers: hoe ouders naar gevaar kijken en hoeveel vrijheid ze hun kinderen geven. Hoe kon één misdaadzaak zo diep in ons collectieve geheugen kruipen? En waarom voelen zelfs generaties die de zaak niet bewust hebben meegemaakt er vandaag nog de gevolgen van? Journalist Mark Eeckhaut | Presentatie Lise Bonduelle | Redactie Lise Bonduelle, Fien Dillen, Tara Van Eycken | Eindredactie Fien Dillen, Lise Bonduelle | Audioproductie Joris Vandamme | Muziek Brecht Plasschaert

See omnystudio.com/listener for privacy information.