Dwa Kilo Mózgu

Dwa Kilo Mózgu

By Kasia Gandor, Maciek SzczerbaEducation
Download on the App Store

Dwa Kilo Mózgu episodes

  • Czym za młodu faszerowała nas popkultura? Lekcje życia według Bravo!

    Kochani, nadszedł wielki dzień dla naszego podcaściku! Oto pierwsza w historii #współpracareklamowa!!! Partnerem dzisiejszego odcinka jest BookBeat, czyli aplikacja do słuchania audiobooków i czytania e-booków, w której czeka na was ponad milion tytułów!

    Z kodzikiem: dwakilomozgu wszyscy nowi użytkownicy dostają na próbę i za darmo 70 dni z 40h słuchania i czytania, a oferta ta jest ważna tylko do 13 września 2026 i w tym roku już się nie powtórzy. Naszym zdaniem warto!

    Możecie z niej skorzystać tutaj:


    https://www.bookbeat.com/pl/dwakilomozgu?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=PL-dwakilomozgu-action-45982&utm_content=textlink-spot-epi-description-70d&utm_term=deal3


    Tymczasem w odcinku wracamy do czasów bez internetu i wyruszamy w podróż przez strony kultowych gazetek naszej młodości. Przeglądamy stare numery Bravo oraz Popcornu i sprawdzamy, czym nasze milenialskie skorupki nasiąkały za młodu. Żeby spojrzeć na to wszystko okiem trzeźwym i krytycznym, odwołujemy się do książki „Girl on girl”, która stanowi wnikliwą analizę popkultury lat 90. i dwutysięcznych. 

    • „Uff jak gorąco!”- takim tytułem okraszono jeden z artykułów składający się z bardzo sugestywnych zdjęć przeróżnych celebrytek. Sprawdzamy, co młode millenialki mogły z niego wynieść i dlaczego raczej nic fajnego.

    • Listy do redakcji. Analizujemy kącik porad sercowo-pierwszorazowych i sprawdzamy, jak gazetki wypełniały lukę w ówczesnej edukacji seksualnej.

    • Fura Ushera xd - przenosimy się prosto na pokład autokaru Ushera, w którym gwiazdor przetrzymuje liczne precjoza, np. pod postacią LAPTOKA z internetem i ośmiu par okularów! Nie przegapcie tej jazdy!

    Zapraszamy do słuchania!

    Źródła:

    „Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie” - Sophie Gilbert

    Rocznik Demograficzny 2025 - GUS

    Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków - W. Wróblewska

    Nastoletnie macierzyństwo jako problem indywidualny i społeczny - E. Włodarczyk 

    1 hr 15 min
  • Chudnij albo pakuj. Jak algorytmy nakręcają wyścig po idealne ciało?

    Spotkanie z nami w niedzielę, 30.08.2026!

    uwagapolowanie.pl


    W dzisiejszy odcinku przyglądamy się temu, jak platformy społecznościowe wpływają na postrzeganie własnego ciała - zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

    • niebezpieczne scrollowanko: rozmawiamy o badaniach, które łączą czas spędzony w social mediach (szczególnie tych bazujących na przekazie wizualnym) z niezdrowymi nawykami i zaburzonym obrazem ciała.
    • „Thin is in!”: popkultura powróciła do kultu bardzo szczupłych damskich sylwetek. Rozkładamy na czynniki pierwsze mechanizmy, które do tego doprowadziły.
    • Czego boi się chłop? Bierzemy na warsztat zaburzenie, którego nowe diagnozy pojawiają się w niepokojącym tempie, a dotyczą głównie chłopców i mężczyzn: bigoreksję. Algorytmy wpędzają mężczyzn w poczucie, że ich ciała są niedostatecznie umięśnione, a spod tej presji trudno się wydostać. 

    Zapraszamy!


    Źródła:

    Relation Between Social Media Use and Body Image Concerns and Disordered Eating in Adolescence: A Systematic Review and Meta-Analysis (2026)

    The impact of social media use on body image and disordered eating behaviors: Content matters more than duration of exposure (2023)

    2023 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

    2024 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

    Being dangerously thin is back in. Is the body-positivity era officially over? / The Guardian

    Eating Disorders in Men and Boys - Douglas Bunnell / NEDA

    Muscle Dysmorphia - Roberto Olivardia, PhD; Aaron Blashill, PhD; Jonathan Hoffman, PhD / International OCD Foundation

    Social Media Exposure and Muscle Dysmorphia Risk in Young German Athletes: A Cross-Sectional Survey with Machine-Learning Insights Using the MDDI-1 (2025)

    1 hr 15 min
  • Jesteśmy spolaryzowani. Dlaczego tak łatwo dajemy się podzielić?

    Wracamy po przerwie i na dobry początek przyglądamy się polaryzacji społecznej. Sprawdzamy, jak łatwo można dać się wciągnąć w większe i mniejsze wojenki, zgłębiamy meandry naszej psychiki i szukamy rzeczy, które wciąż łączą Polaków ponad podziałami. 

    • My, Polacy! Analizujemy, w jakich obszarach polaryzacja w naszym kraju rośnie, a gdzie (o dziwo!) zaczynamy mówić jednym głosem (czy jest to głos szaleńca?)
    • Mózg w grupie. Rozważny, czy romantyczny? Chłodno analizujący świat, czy może jednak wariacik, który kocha czuć siłę płynącą z bycia w kupie?  Rozmawiamy o fascynujących badaniach pokazujących, że świat dzielimy na „my” i „oni” o wiele łatwiej niż się wydaje.
    • Ponad podziałami. Omawiamy kwestię absolutnie kluczową, czyli odwieczny spór majonezowy (Kielecki vs Winiary), by na koniec odnaleźć narodową harmonię w tym, co łączy nas wszystkich niezależnie od poglądów!

    Czy pokłócimy się o to, jak się nie kłócić? Sprawdźcie sami! Zapraszamy!


    Źródła:

    Polaryzacja społeczeństwa polskiego a klasy i warstwy społeczne - Fundacja im. S. Batorego

    Why We’re Polarized - Ezra Klein

    Experiments in Intergroup Discrimination, Henri Tajfel

    Motivated numeracy and enlightened self-government - Behavioural Public Policy

    Raport z Projektu „Polska rozmawia” - Fundacja Nowej Wspólnoty


    1 hr 24 min
  • Bobrowe safari w Warszawie: ewenement na skalę Europy!

    Cudze chwalicie, swego nie znacie! W dzisiejszym odcinku wracamy z ostatnich wojaży prosto do Warszawy i zabieramy Was na nieoczywistą wycieczkę wzdłuż Wisły. Przyglądamy się jej najbardziej zapracowanym mieszkańcom, czyli bobrom! Podglądanie miejskiej przyrody staje się dla nas pretekstem do rozmowy o sprawach ważkich, np. o sytuacji hydrologicznej w naszym kraju (spoiler: niewesołej).

    * Inżynierowie środowiska - bobry to wielka siła krajobrazotwórcza, a ich aktywność w zapisach archeologicznych pomylić można z ludzką!* megafauna - dyskutujemy o megabobrach, które mierzyły metr wysokości i dwa długości * mała retencja, wielki ratunek - dlaczego te niepozorne gryzonie są naszymi największymi sprzymierzeńcami w walce z suszą, a ich przedsięwzięcia deklasują pod względem efektywności i kosztów wszelkie ludzie wysiłki infrastrukturalne?

    Zapraszamy do słuchania, spacerowania wzdłuż Wisły i obdarzania bobrów całym szacunkiem, na jaki zasługują!

    1 hr
  • najdziksza puszcza w Polsce: odkryj ją, zanim zniknie

    W drugim odcinku naszej letniej serii wyjazdowej wyruszamy na Pogórze Przemyskie - jedno z najbogatszych przyrodniczo miejsc na mapie naszego kraju. Zachowane tu fragmenty reliktowej Puszczy Karpackiej to przyrodniczy raj, w którym rządzą żbiki, niedźwiedzie, rysie i wilki. Dlaczego więc ten wyjątkowy teren od długich dekad nie może doczekać się ochrony, na jaką zasługuje? Omawiamy kulisy systemowego paraliżu i zabieramy Was w podróż do miejsca, o którym słyszało niewielu, a które zachwyca każdego.

    • Najdzikszy zakątek Polski pod lupą: rozmawiamy o niesamowitej bioróżnorodności tego terenu, starych drzewach pamiętających minione epoki i oraz o tym, jak zorganizować krajoznawczy trip po miejscu, w którym gdzieniegdzie łatwiej jest trafić na tropy wilka niż na drugiego człowieka.
    • Dlaczego od 25 lat w Polsce nie powstał żaden park narodowy? Rozmawiamy o tzw. „samorządowym wecie” oraz o tym, jak lokalna polityka potrafi skutecznie zablokować ochronę najcenniejszych skarbów polskiej natury. 
    • Pani Stanisława i niesamowite muzeum w Rybotyczach: żeby jednak nie było tylko poważnie, Maciek relacjonuje swoją wspaniałą wizytę w Rybotyczach. Poznajcie panią Stanisławę, lokalną pasjonatkę, która własnymi rękami stworzyła i samodzielnie prowadzi niezwykłe muzeum, ratując od zapomnienia burzliwą i skomplikowaną historię swojej wsi!

    Zapraszamy do słuchania!


    jeśli będziecie planować wypad do planowanego Turnickiego Parku Narodowego, to zacznijcie od tej mapki, jest bardzo pomocna! https://dzikiekarpaty.org/wp-content/uploads/2022/06/turnicki_11_11_update_062022_druk.pdf


    źródła:

    Historia starań o utworzenie Turnickiego Parku Narodowego - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze

    Projektowany Turnicki PN. Stan walorów przyrodniczych - 35 lat od pierwszego projektu parku narodowego na Pogórzu Karpackim - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, WWF Polska

    Jak rozwiązać spór o Turnicki PN - WWF Polska 

    Krwawy biznes w polskich lasach. Dewizowi myśliwi za jelenia płacą 4500 zł - Business Insider

    Parki narodowe – to się opłaca - Greenpeace Polska

    Polska Rzeczpospolita Leśna, czyli jak Lasy Państwowe stały się państwem w państwie - Marek Józefiak

    Eksperci: można przełamać impas w tworzeniu parków narodowych - Client Earth

    1 hr
  • Kasia gwarantuje: po tym odcinku pojedziesz na Śląsk!

    Ruszamy w Polskę z naszą wakacyjną serią wyjazdową! Na pierwszy ogień idą Żory na Górnym Śląsku, czyli rodzinne miasto Kasi, która w tym odcinku ujawnia wieloletnie skrywane oblicze lokalnej patriotki. 

    • Żorski Omnibus i gotowy plan na wycieczkę: Kasia zamienia się w jednoosobowe biuro podróży i przedstawia kompletny plan krótkiego wypadu do Żor. Dowiecie się, co zobaczyć, gdzie zjeść i jak odpocząć w tym pięknym mieście.
    • Quiz z wielką nagrodą: Maciek bezlitośnie testuje wiedzę Kasi o Żorach. Czy lokalna patriotka poradzi sobie z podchwytliwymi pytaniami i zgarnie nagrodę główną, czy może jednak polegnie z kretesem?
    • Transformacja energetyczna: na Śląsku nie sposób uciec od tematu węgla, dlatego rozmawiamy o transformacji energetycznej oraz umowie społecznej rządu z górnikami, a raczej o tym, dlaczego jest ona poddawana ogromnej krytyce. 

    Zapraszamy do słuchania!


    źródła:

    Transformacja energetyczna w Polsce | Edycja 2025 - Forum Energii

    2025_wrapped - Forum Energii

    Umowa rządu z górnikami – bomba z opóźnionym zapłonem - Forum Energii

    Dopłaty do górnictwa w 2025 roku. Ile dołożymy do wydobycia węgla? - Demagog


    regulamin konkursu: https://docs.google.com/document/d/1UfW-6v3h02-AtV9RzK-9KWRm6-gAEe2Fy0ego6lsI_0/edit?usp=sharing 

    1 hr 7 min
  • instrukcja obsługi idealnego lata: zrób to, żeby go nie zmarnować!

    Gdzie się podziały tamte wakacje? Jeśli wam też zdarzyło się mrugnąć w czerwcu i zorientować się, że oto nadszedł październik, ten odcinek jest dla was! Sprawdzamy, co o ładowaniu życiowych baterii i celebracji chwili mówi nauka oraz jak zapamiętać te ciepłe miesiące na dłużej i wejść w jesień bez wyrzutów sumienia, że latko znowu minęło niedocenione.

    • Sztuka savouringu pod lupą. Omawiamy strategie celebrowania małych chwil, tak by nie wyparowały one z głowy po dwóch dniach i pomogły nam stworzyć bank wspomnień, do którego można wracać w trudnych momentach.
    • Stop produktywności! Jak wyzwolić się z dyktatury produktywności, odhaczania zadań i inbox zero, ale jednocześnie nie stracić pracy i pieniędzy? Omawiamy praktyczne strategie zarządzania czasem tak, by priorytetem było żyćko, a nie niekończący się zapierdol.
    • Poradnik solo przygody! Maciek dzieli się pomysłami na odbycie (małej lub dużej) samotnej przygody w wakacje, a Kasia zdradza przepisy na najlepsze letnie napoje i przekąski! :D

    Zapraszamy do słuchania!


    książki, o których mówiliśmy (linki są afiliacyjne, co oznacza, że kupując przez nie, drobny % od sprzedaży wędruje do nas):

    „Cztery tysiące tygodni”: https://www.ceneo.pl/174513498#crid=803347&pid=11417 

    „Znaki zodiaku”: https://www.ceneo.pl/166271536#crid=803349&pid=11417 

    „Goście weselni”: https://www.ceneo.pl/183331174#crid=803351&pid=11417 


    Bardzo przyjemny film, o którym mówiła Kasia w kontekście nazwania swojego lata: https://www.youtube.com/watch?v=vSt7uXyrk50


    źródła:

    Current Progress and Future Directions for Theory and Research on Savoring - Fred D. Bryant

    1 hr 10 min
  • jak bardzo telefony zryły nam mózg i co z tym zrobić?

    Zamiast czytać książkę, znowu spędziliście cały wieczór na scrollowaniu? My też i dlatego w tym odcinku bierzemy pod lupę naszą drastycznie malejącą zdolność do koncentracji. Mamy w związku z nią dwie wiadomości. Dobra: to nie nasza wina. Zła: stoimy w obliczu problemu, który zdaje się stanowić zagrożenie dla całego społeczeństwa.

    • Zaprojektowani na rozkojarzenie. Jak giganci technologiczni celowo eksploatują słabości naszej psychiki?
    • Grubsza sprawa. Dlaczego zanik zdolności do głębokiego skupienia to nie tylko nasz prywatny problem, ale też zagrożenie dla demokracji?
    • Ten nieszczęsny screentime. Podrzucamy przetestowane na sobie patenty na odzyskanie kontroli nad telefonem, ale przede wszystkim tłumaczymy, dlaczego ta walka wymaga systemowych rozwiązań.

    Zapraszamy do słuchania!

    źródło: książka „Złodzieje. Co okrada nas z uwagi” Johanna Hariego

    1 hr 25 min
  • wychowani offline, wycieńczeni online. ostatnie takie pokolenie

    Milenialsi jako „pokolenie pomostowe”, czyli jedyne w historii, które potrafi absolutnie biegle poruszać się i w świecie offline, i w świecie online. To o nas! W tym odcinku cofamy się do czasów, w których po internet trzeba było dzwonić telefonem na kablu, sprawdzamy, jak to technologiczne rozdarcie wpłynęło na nas i wybieramy się na wspaniały nostalgia trip.

    • Między trzepakiem a gadu gadu. Jak gwałtowne upowszechnienie się sieci ukształtowało milenialsów i co to oznacza, że jesteśmy zakotwiczeni w dwóch różnych światach?
    • Archiwa internetowego humorku. Maciek zaprasza na wielki,  przegląd wczesnych polskich memów!
    • Milenialsi kontra Zetki. Sprawdzamy, czym milenialskie dziadki różnią się od cool dzieciaków Zetek (które, btw., kończą za rok trzydziestkę :O)

    Zapraszamy do słuchania!


    źródła:

    1. 5 things to keep in mind when you hear about Gen Z, Millennials, Boomers and other generations - Pew Center

    2. Communication Preferences of Generations X, Y, and Z in Receiving Media Content

    3. Internet w Polsce - Dariusz Baran

    4. Młodzi ludzie o życiu zawodowym - CBOS

    5. Młodzi i media społecznościowe - CBOS

    6. Młodzi Polacy o wyzwaniach stojących przed ich pokoleniem - CBOS

    1 hr 27 min
  • czy to jest prawdziwy powód, dla którego ludzie nie mają dzieci?

    Demografowie rwą włosy z głowy, politycy rozkładają ręce, a być może prawdziwy winowajca spadku dzietności spoczywa właśnie w twojej dłoni. W tym odcinku sprawdzamy, czy smartfony i cyfrowa rewolucja wpłynęły na to, że wszyscy mamy mniej dzieci.

    • Smartfon winny (prawie) wszystkiemu. Pojawiają się głosy o tym, że cyfrowa rewolucja zmieniła to, jak wchodzimy ze sobą w relacje i być może sprawiła, że zamiast zajmować się romansowaniem, wolimy wysyłać sobie memy. 
    • Zetki na randkach. Przyglądamy się miłosnemu życiu młodego pokolenia w Polsce i sprawdzamy, czy w ich łóżkach faktycznie panuje taka posucha, jak piszą w mediach.
    • Tinderowy poligon: Kasia próbuje rozszyfrować dzisiejszą randkową nomenklaturę i sprawdzić, czy przetrwałaby na tinderowym rynku matrymonialnym.

    Zapraszamy do słuchania!

    źródła:

    1. Artykuł w FT: Why birth rates are falling everywhere all at once
    2. Wide And Shallow: Digital Technology And The Post-2007 Fertility Decline
    3. Życie towarzyskie i uczuciowe młodych Polaków / CBOS
    1 hr 18 min

About Dwa Kilo Mózgu

From the publisher's feed

Podcast naukowo-heheszkowy prowadzony przez Kasię Gandor i Maćka Szczerbę. Trzymajcie się ramy i słuchamy!