دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

فایننشال تایمز گزارش داد اسرائیل در جریان حملات موشکی و پهپادی ایران به امارات، سامانه‌های پیشرفته دفاعی و سامانه پدافند لیزری به ابوظبی داده است. این یکی از مهم‌ترین نمونه‌های همکاری نظامی میان دو کشور به شمار می‌آید.فایننشال تایمز نوشت اسرائیل برای کمک به دفاع از امارات، سامانه شناسایی سبک "اسپکترو" و سامانه پدافند موشکی را همراه با ده‌ها نیروی نظامی به این کشور فرستاده است. این گزارش، استقرار این تجهیزات را یکی از نخستین نمونه‌های بزرگ همکاری دفاعی میان اسرائیل و امارات می‌داند؛ همکاری‌ای که در جنگ اخیر برای نخستین بار در مقیاسی گسترده آزموده شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

استقرار تجهیزات تازه برای مقابله با حملات ایران

در این گزارش آمده است سامانه "اسپکترو" به امارات کمک کرده پهپادهای ورودی، به‌ویژه پهپادهای "شاهد"، را از فاصله حدود ۲۰ کیلومتری شناسایی کند. همچنین یک نسخه از سامانه لیزری که در مجموعه "گنبد آهنین" نیز به کار گرفته می‌شود را به امارات منتقل شده است؛ سامانه‌ای که برای نابودی راکت‌ها و پهپادهای کوتاه‌برد طراحی شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در کنار این تجهیزات، سامانه پیشرفته دفاع موشکی و پهپادی و شمار قابل توجهی از نیروهای اسرائیلی نیز به امارات اعزام شده‌اند. به گفته منابع آگاه، شمار نیروهای اعزامی محدود نبوده و اسرائیل تجهیزات بیشتری نیز در اختیار ابوظبی قرار داده است.

جنگ اخیر، آزمون واقعی اتحاد امارات و اسرائیل

فایننشال تایمز می‌نویسد جنگ پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، نخستین آزمون بزرگ و مداوم برای اتحاد امارات و اسرائیل بود. در این مدت، امارات یکی از اصلی‌ترین اهداف ضدحمله ایران بود و صدها موشک بالستیک و هزاران پهپاد به سوی این کشور شلیک شد.

بیشتر بخوانید: اسرائیل سامانه جدید پدافند لیزری "پرتو آهنین" را آزمایش کرد

اسرائیل علاوه بر تجهیزات دفاعی، اطلاعات لحظه‌ای درباره آماده‌سازی پرتاب موشک‌های کوتاه‌برد از غرب ایران را نیز در اختیار امارات گذاشته است. این همکاری، از نگاه برخی مقام‌های منطقه‌ای، نمایش عملی ارزش روابط نزدیک امارات با اسرائیل پس از توافق ابراهیم بوده است.

فشار جنگ بر سامانه‌های رهگیری و چرخش به ابزارهای ارزان‌تر

این گزارش همچنین می‌گوید شدت حملات ایران، ذخایر موشک‌های رهگیر گران‌قیمت آمریکا، اسرائیل و کشورهای خلیج فارس را تحت فشار قرار داده است. در نتیجه، نیاز به سامانه‌های کم‌هزینه‌تر و چابک‌تر برای مقابله با پهپادهایی مانند "شاهد" بیشتر شده است.

در همین چارچوب، امارات اکنون در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن، بخشی از موشک‌های قدیمی خود را به سامانه‌ای زمینی با جست‌وجوگر لیزری تبدیل کند تا بتواند با کمک تجهیزات شناسایی تازه، پهپادهای مهاجم را هدف قرار دهد. این تحول نشان می‌دهد همکاری نظامی ابوظبی و تل‌آویو از مرحله فروش تجهیزات عبور کرده و وارد مرحله هماهنگی عملیاتی و توسعه راه‌حل‌های مشترک شده است.

ترامپ گفت از تازه‌ترین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافقی دائمی که به جنگ پایان دهد، راضی نیست. او همچنین اشاره کرد که رئیس ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، درباره گزینه‌های نظامی علیه ایران به او گزارش داده است.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقی‌مانده از آتش‌بس دوهفته‌ای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقام‌های پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را به‌طور موقت متوقف و آتش‌بس فعلی را تمدید کرده است.

از آن زمان تا کنون تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان جنگ ادامه دارد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

سپاه زنجان از کشته شدن ۱۴ نفر از نیروهای خود بر اثر انفجار مهمات خبر داد

سپاه استان زنجان روز جمعه، ۱۱ اردیبهشت، از کشته شدن ۱۴ نفر از نیروهای گردان تخریب سپاه انصارالمهدی در خلال خنثی‌سازی مهمات عمل‌نکرده از دوره جنگ خبر داد. بر اساس این اطلاعیه دو نفر نیز در اثر این انفجار مجروح شده‌اند.

سپاه زنجان در بیانیه خود ادعا کرده است که در جریان بمباران‌های هوایی "جنگنده‌های متخاصم دشمن"، بمب‌های خوشه‌ای، بمبلت‌ها و مهمات مشابه، پرتاب شده بود و "بخش‌هایی از منطقه از جمله محدوده‌ای بیش از هزار و ۲۰۰ هکتار که اراضی کشاورزی را نیز شامل می‌شد، از طریق مین‌ریزی هوایی به‌صورت هدفمند در معرض تهدید قرار گرفت".

طبق این بیانیه گردان‌های تخریب سپاه انصارالمهدی استان زنجان با حضور در مناطق آلوده، "مأموریت شناسایی، پاکسازی و خنثی‌سازی تهدیدات" را آغاز کرده بودند."

هشدار آمریکا؛ تحریم‌های تنبیهی در صورت پرداخت پول به ایران برای عبور از تنگه هرمز

وزارت خزانه‌داری آمریکا هشدار داد هر شرکت کشتیرانی که برای عبور از تنگه هرمز به ایران عوارض یا هر نوع پرداختی انجام دهد، در معرض تحریم‌های تنبیهی قرار می‌گیرد.

این هشدار شامل پرداخت‌هایی می‌شود که در پوشش کمک‌های خیریه به نهادهایی مانند جمعیت هلال احمر ایران انجام شوند.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای راهبردی کشتیرانی در جهان است و حدود ۲۰ درصد از صادرات دریابرد نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.

بنا بر این گزارش، تهران دریافت هزینه یا عوارض از کشتی‌های عبوری را به عنوان بخشی از پیشنهادهای خود برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل و آمریکا مطرح کرده است.

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، اوفک، اعلام کرد از تهدیدهای ایران علیه کشتیرانی و درخواست پرداخت برای عبور امن از این تنگه آگاه است.

به گفته اوفک، این درخواست‌ها می‌تواند شامل پرداخت نقدی، دارایی دیجیتال، تهاتر، مبادله غیررسمی یا پرداخت‌های غیرنقدی، از جمله کمک‌های ظاهرا خیریه به جمعیت هلال احمر ایران، بنیاد مستضعفان یا حساب‌های سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی باشد.

اوفک تاکید کرد این هشدار برای آگاه کردن اشخاص و شرکت‌های آمریکایی و غیرآمریکایی درباره خطرهای تحریمی چنین پرداخت‌هایی صادر شده و این خطرها "صرف‌نظر از روش پرداخت" وجود دارند.

اوفک همچنین تصریح کرده است که پرداخت مستقیم یا غیرمستقیم به دولت ایران یا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای عبور امن از تنگه هرمز برای اشخاص آمریکایی، از جمله موسسات مالی آمریکایی و شرکت‌های خارجی تحت مالکیت یا کنترل آمریکا، مجاز نیست.

ترامپ با ابراز نارضایتی از پیشنهاد تازه ایران، تهدید به اقدام نظامی کرد

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، گفت از تازه‌ترین پیشنهاد جمهوری اسلامی برای دستیابی به توافقی دائمی که به جنگ پایان دهد، راضی نیست.

او در گفت‌وگو با خبرنگاران در برابر کاخ سفید گفت: «آنها می‌خواهند توافق کنند، اما من از آن راضی نیستم.»

ترامپ همچنین افزود: «ما همین الان گفت‌وگویی با ایران داشتیم. باید ببینیم چه می‌شود، اما باید بگویم که خوشحال نیستم. آنها باید توافق درستی ارائه کنند. در این لحظه، از آنچه پیشنهاد می‌کنند راضی نیستم.»

ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود اشاره کرد که در روزهای اخیر، دریادار بردلی کوپر، رئیس ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، درباره گزینه‌های نظامی علیه ایران به او گزارش داده است.

او گفت انتخاب‌ها از نظرش روشن هستند: «آیا می‌خواهیم برویم و به شدت آنها را بزنیم و برای همیشه کار را تمام کنیم، یا می‌خواهیم تلاش کنیم به توافق برسیم؟ اینها گزینه‌ها هستند.»

رئیس جمهور آمریکا در ادامه گفت که از نظر انسانی ترجیح می‌دهد ایران بمباران نشود، اما در عین حال تاکید کرد که نمی‌خواهد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد.

ترامپ همچنین بار دیگر ادعا کرد که رهبری حکومت ایران دچار چنددستگی است و جناح‌های مختلف خواهان توافق‌های متفاوتی با آمریکا هستند.

این در حالی است که کاخ سفید ساعاتی پیش از این، از ارائه جزئیات درباره پیشنهاد تازه رئیس جمهور آمریکا خودداری کرده بود.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، به رویترز گفت: «ما درباره گفت‌وگوهای دیپلماتیک خصوصی جزئیات ارائه نمی‌کنیم.»

او افزود ترامپ به روشنی گفته است که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و مذاکرات برای تضمین امنیت ملی کوتاه‌مدت و بلندمدت آمریکا ادامه دارد.

پیش‌تر رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده بودند که حکومت ایران، متن تازه‌ترین پیشنهاد مذاکره‌ای خود را از طریق پاکستان، به عنوان میانجی گفت‌وگوها با ایالات متحده، منتقل کرده است. هنوز روشن نیست این پیشنهاد تازه دقیقا چه مفادی دارد.

"اتهام استفاده از استارلینک"؛ فردی از بستگان مالک پاساژ علاءالدین زیر شکنجه جان باخت

بر اساس گزارش‌ توانا، حسام علاءالدین، شهروند ۴۰ ساله و از بستگان مالک پاساژ علاءالدین تهران، پس از "شکنجه شدید" و ضرب‌ و جرح از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی جان باخت. این فرد، پدر دو فرزند بوده است.

طبق گزارش، او به "اتهام" در اختیار داشتن اینترنت ماهواره‌ای استارلینک بازداشت شده بود.

در این گزارش آمده است که او در دوران بازداشت بر اثر شکنجه جان باخته است. در عین حال برخی منابع خبری گفته‌اند که حسام علاءالدین در خانه‌اش با خشونت بازداشت شد و در همان‌جا تحت ضرب‌وشتمی قرار گرفت که به مرگ او انجامید.

بر اساس گزارش‌ها، مقام‌های حکومتی تا چند روز خبر کشته شدن او را پنهان کردند و سپس خانواده‌اش را در جریان گذاشتند.

گفت‌وگوی تلفنی عراقچی با وزرای خارجه شش کشور منطقه

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در گفت‌وگوهای تلفنی جداگانه با وزیران امور خارجه شش کشور منطقه، آنها را در جریان مواضع حکومت ایران درباره پایان جنگ و حملات آمریکا و اسرائیل قرار داد.

خبرگزاری دولتی ایرنا گزارش داد که عراقچی روز جمعه اول مه (۱۱ اردیبهشت) در تماس با وزیران امور خارجه ترکیه، مصر، قطر، عربستان سعودی، عراق و جمهوری آذربایجان، تازه‌ترین مواضع جمهوری اسلامی را در این زمینه مطرح کرده است.

بر اساس این گزارش، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی همچنین صبح روز جمعه با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز گفت‌وگو کرده است.

امام جمعه تهران: تنگه هرمز از موضوعات "غیرقابل مذاکره" است

محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، امام جمعه تهران، در خطبه‌های نماز جمعه با تکرار مواضع تند مقام‌های جمهوری اسلامی، از ادامه سیاست "انتقام" سخن گفت و بار دیگر بر رویکرد تقابلی حکومت ایران در قبال آمریکا و متحدانش تاکید کرد.

او با اشاره به سخنان علی خامنه‌ای، رهبر پیشین حکومت ایران گفت که جمهوری اسلامی دشمنان خود را "رها نخواهد کرد" و مدعی شد که "انتقام" کشته‌شدگان مورد نظر حکومت، از جمله قاسم سلیمانی، هنوز گرفته نشده است.

او همچنین گفت طرف مقابل باید خسارت‌های اقتصادی واردشده به ایران را جبران کند.

حاج‌علی‌اکبری در ادامه، خلیج فارس و تنگه هرمز را از موضوعات "غیرقابل مذاکره" توصیف کرد و مدعی شد که این منطقه قرار است تحت یک "رژیم حقوقی جدید" که ایران و عمان طراحی خواهند کرد، اداره شود.

او همچنین با اشاره به آنچه جمهوری اسلامی "جبهه مقاومت" می‌نامد، گفت از نگاه رهبر جمهوری اسلامی این محور باید یکپارچه باقی بماند.

امام جمعه تهران در بخش دیگری از سخنانش، موضوع هسته‌ای را "پایان‌یافته" توصیف کرد و گفت درباره آن "به اندازه کافی مذاکره شده است".

او از محمدباقر قالیباف و عباس عراقچی به دلیل آنچه رد کردن خواسته‌های "دشمن" خواند، تمجید کرد.

حاج‌علی‌اکبری سپس با لحنی آشکارا تهدیدآمیز گفت اگر لازم باشد، مقام‌های جمهوری اسلامی بعدا "با قاطعیت و صلابت" وارد عمل خواهند شد.

او در ادامه، با استفاده از ادبیاتی جنگی و ایدئولوژیک، از دیپلماسی و اقدام نظامی به عنوان دو ابزار حکومت ایران نام برد و تهدید کرد که در صورت لزوم، یکی از این دو مسیر علیه آنچه "قلب شیطان" خواند، به کار گرفته خواهد شد.

محسنی اژه‌ای: جمهوری اسلامی برای مذاکره با آمریکا آمادگی دارد، اما تحمیل را نمی‌پذیرد

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، گفت که حکومت ایران همچنان برای گفت‌وگو با ایالات متحده آمادگی دارد، اما آنچه را "تحمیل سیاست" تحت تهدید خواند، نخواهد پذیرفت.

او در ویدیویی که وبسایت میزان، وابسته به قوه قضائیه، منتشر کرده، گفت: «جمهوری اسلامی هرگز از مذاکره گریزان نبوده است، اما قطعا تحمیل را نمی‌پذیرد.»

اژه‌ای همچنین گفت: «ما به هیچ وجه از جنگ استقبال نمی‌کنیم. ما جنگ نمی‌خواهیم و خواهان ادامه آن هم نیستیم.»

او در عین حال مدعی شد که جمهوری اسلامی "به هیچ وجه" حاضر نیست برای اجتناب از جنگ یا جلوگیری از ادامه آن، از "اصول و ارزش‌های" خود در برابر آنچه که "دشمن بدخواه" خواند، دست بکشد.

رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی همچنین مدعی شد که ایالات متحده در طول جنگ "به هیچ چیز" دست نیافته است و افزود حکومت ایران در مذاکرات "عقب‌نشینی" نخواهد کرد.

"جمهوری اسلامی در حال بیرون آوردن موشک‌ها و تسلیحات دفن‌شده است"

شبکه ان‌بی‌سی نیوز به نقل از یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه گزارش داده است که جمهوری اسلامی در روزهای اخیر، در آماده‌سازی برای احتمال فروپاشی آتش‌بس با آمریکا، در حال بیرون آوردن موشک‌ها و مهمات دیگری است که در زیر زمین یا زیر آوار دفن شده‌اند.

بر اساس این گزارش، ارزیابی واشنگتن این است که تهران می‌خواهد در صورت ازسرگیری جنگ، برای از سر گرفتن سریع حملات موشکی و پهپادی آماده باشد.

همچنین گفته می‌شود مقام‌های اطلاعاتی آمریکا بر این باورند که جمهوری اسلامی در حال بازگرداندن بخشی از پرتابگرها و ذخایر موشکی خود به چرخه عملیاتی است.

در همین حال، رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که منابع اطلاعاتی آمریکا تنها می‌توانند این را با قطعیت تایید کنند که حدود یک‌سوم زرادخانه موشکی جمهوری اسلامی نابود شده است، در حالی که حدود یک‌سوم دیگر آسیب دیده یا در تاسیسات زیرزمینی مدفون مانده و بخش باقی‌مانده همچنان بالقوه فعال است.

جمهوری اسلامی پیشنهاد تازه‌ای برای مذاکره با آمریکا ارائه کرد

رسانه‌های دولتی ایران روز جمعه اول مه (۱۱ اردیبهشت) گزارش دادند که جمهوری اسلامی از طریق پاکستان، میانجی گفت‌وگوها، پیشنهاد تازه‌ای برای مذاکره با ایالات متحده ارائه کرده است.

خبرگزاری رسمی ایرنا، بدون ارائه توضیح بیشتر، گزارش داد: «جمهوری اسلامی ایران متن تازه‌ترین پیشنهاد مذاکره‌ای خود را شامگاه پنجشنبه به پاکستان، به عنوان میانجی گفت‌وگوها با ایالات متحده، تحویل داد.»

هنوز مشخص نیست که این پیشنهاد تازه شامل چه مواردی است.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تاکنون تنها یک دور گفت‌وگو برگزار کرده‌اند. این گفت‌وگوها در سایه آتش‌بسی شکننده انجام شد که پس از نزدیک به ۴۰ روز جنگ، برقرار شد.

از آن زمان، گفت‌وگوها متوقف شده‌اند، زیرا ایالات متحده علیه بنادر ایران محاصره دریایی اعمال کرده است، در حالی که جمهوری اسلامی نیز تنگه راهبردی هرمز را تا حد زیادی بسته نگه داشته و از زمان آغاز جنگ تنها اجازه عبور شمار اندکی از کشتی‌ها را از این آبراه داده است.

در جدیدترین تحولات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه در تماس‌های تلفنی با وزرای خارجه عربستان سعودی، قطر، ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان درباره آنچه که تازه‌ترین "ابتکارهای جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ" اعلام شده، گفت‌وگو کرده است.

بسنت: مردم ایران شایسته عصری نو هستند

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده پنجشنبه ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) تصریح کرد که ارزش پول ملی ایران با توجه به پیامدهای کارزار "خشم اقتصادی" به پایین سطح تاریخی خود رسیده است.

بسنت در پیام خود که نموداری نیز به آن ضمیمه شده، مردم ایران را "شایسته عصری نو" دانست که به گفته "رژیم فاسد و آشفته ایران توان فراهم کردن آن را ندارد".

وزیر خزانه‌داری آمریکا افزود: «اکنون که صنعت نفت آن‌ها [جمهوری اسلامی] در آستانه تعطیلی و ارزش پولشان در حال سقوط است، زمان آن فرارسیده که رژیم ایران بپذیرد مردم این کشور شایسته شرایطی بسیار بهتر هستند تا ویرانه‌هایی که نظام کنونی به بار آورده است.»

قمی: حفظ جان مجتبی خامنه‌ای مهم‌ترین مسئله ما است

محسن قمی، معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر رهبر جمهوری اسلامی، تأکید کرد که مجتبی خامنه‌ای در "سلامت کامل" به سر می‌برد. او اظهارنظرها و گمانه‌زنی‌ها در مورد وضعیت و سلامتی مجتبی خامنه‌ای را "ترفند دشمن" دانست و مدعی شد: «دشمن می‌خواهد با شایعه‌سازی درباره سلامت او، ما را به واکنش‌هایی وادار کند و از این واکنش‌ها توطئه‌هایش را پیش ببرد.»

این مقام جمهوری اسلامی بر "اهمیت حفظ جان رهبر جدید جمهوری اسلامی تأکید و تصریح کرد: «الان برای ما مهم‌ترین مسئله این است که به حفظ جان او کمک کنیم، که الان حجت خدا در اینجا است.»

به گفته او مجتبی خامنه‌ای "مشغول تدبیر امور کشور" بوده و از جمله "مسائل مذاکرات و مدیریت میدان، با نظارت مستقیم رهبر جمهوری اسلامی" است. قمی افزود که مجتبی خامنه‌ای "به تازگی نیز تذکراتی به هیات مذاکره‌کننده داده و بر این امور اشراف کامل دارد".

اظهارات قمی در حالی است که مدت‌هاست شایعه‌هایی در باره وضعیت سلامت مجتبی خامنه‌ای مطرح است. او نه تنها تا کنون در انظار عمومی ظاهر ننشده، بلکه از او هیچ تصویر و ویدیویی نیز منتشر نشده است. حتی صدای ضبط شده‌ای از او نیز تا کنون از سوی مقام‌های جمهوری اسلامی انتشار نیافته است. تنها چند متن و پیام به شکل نوشتاری به نام او منتشر گردیده است.

"جنگ ایران تقریباً ۱۰ میلیارد وعدۀ غذایی در هفته را در معرض خطر قرار داده"

به گفته سوین توره هولستر، مدیر عامل شرکت یارا اینترنتشنال، جنگ ایران و تأثیراتی که این رویداد بر صنایع کودسازی گذاشته، سبب شده است که تقریباً ۱۰ میلیارد وعده غذایی در هفته، در معرض خطر قرار گیرد؛ امری که اثرات جانبی آن به ویژه به فقیرترین کشورهای جهان آسب می‌رساند.

او افزود، در بسیاری از نقاط جهان مشکل عدم دسترسی به کالا نیست، بلکه قابلیت پرداخت هزینه برای خرید آن به طوری که آنهایی که از همه ضعیف‌ترند، بیشترین ضربه را می‌خورند.

شرکت یارا اینترنشنال یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های کودسازی در جهان محسوب می‌شود. مدیر عامل این شرکت تصریح کرد که تنگه هرمز مسیری کلیدی برای عبور آمونیاک، اوره و دیگر کالاهای ضروری کشاورزی است و بسته بودن این آبراه حیاتی تأثیری قابل توجه بر تولید مواد غذایی دارد.

شماری از بزرگ‌ترین تأسیسات کودسازی و همچنین یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان مواد اولیه برای کودهای شیمایی در خاورمیانه مستقر هستند. حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از معاملات جهانی مربوط به مواد خام مورد نیاز برای تولید کود از طریق تنگه هرمز انجام می‌گیرد؛ گذرگاهی که از دو ماه پیش به این سو عملا بسته است.

بنا بر اظهارات توره هولستر، حتی در صورت بازگشایی فوری تنگه هرمز احتمال می‌رود که قیمت‌ها همچنان افزایش یابد، چرا که تولید کود و عرضه مواد اولیه، از پیش از دست رفته است.

سناتور حزب دموکرات از "قریب‌الوقوع" بودن حمله به ایران خبر داد

بنا بر گزارش شبکه خبری سی‌ان‌ان یک سناتور حزب دموکرات با تکیه بر اطلاعات محرمانه هشدار داد که احتمال وقوع حمله‌ای نظامی علیه جمهوری اسلامی در آینده نزدیک بسیار قوی است.

ریچارد بلومنتال در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان تصریح کرد: «بر اساس اطلاعات حاصله که در جلسات توجیهی دریافت کرده‌ام و همچنین منابع دیگر، بر این باورم که موضوع یک حمله نظامی قریب‌الوقوع کاملاً روی میز است.» او احتمال را "بسیار نگران‌کننده" دانست و توصیف کرد و گفت، چنین اقدامی می‌تواند جان نیروهای آمریکایی را در معرض خطر جدی قرار دهد و به تلفات گسترده منجر شود.

این سناتور دموکرات در مصاحبه با سی‌ان‌ان ضمن اشاره به اینکه به خاطر محرمانه بودن جریان نمی‌تواند جزییات بیشتری ذکر کند، اضافه کرد: «با هیچ قطعیتی نمی‌گویم که [این مسئله] چه زمانی اتفاق می‌افتد، اما به‌ عنوان یک طرح بالقوه، کاملاً روی میز است.»

بلومنتال گفت که این مسئله در اصل نباید برای هیچ کسی غافلگیرکننده باشد، هر چه باشد، فرماندهان ارشد نظامی که در این موضوع مشارکت دارند، مدت زمانی است که در این مورد صحبت می‌کنند.

سی‌ان‌ان در حالی اظهارات این سناتور دموکرات را بازتاب داده که منابع آمریکایی گفته‌اند، مقا‌م‌های ارشد نظامی ایالات متحده پنجشنبه ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) در جلسه‌ای با دونالد ترامپ، طرح‌هایی تازه برای گزینه‌ها و اقدام‌های نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی را به رئیس جمهور آمریکا ارائه کرده‌اند.

باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) در این رابطه نوشت، دو مقام آمریکایی اعلام کردند که برد کوپر، فرمانده سنتکام و دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده در جلسه‌ای ۴۵ دقیقه‌ای، دونالد ترامپ را در جریان برنامه‌هایی تازه برای اقدام نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی قرار داده‌اند.

در عین حال به نظر می‌رسد که تلاش‌های دیپماتیک در پشت صحنه همچنان ادامه دارند. به نوشته سی‌ان‌ان، پاکستان که میانجیگری میان تهران و واشنگتن را عهده‌دار است، قرار است روز جمعه اول مه (۱۱ اردیبهشت) پیشنهادی بازبینی شده از سوی جمهوری اسلامی دریافت کند. دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا پیشنهاد قبلی ایران را رد کرده و غیرقابل قبول خواند بود.

قرقاش: نمی‌توان به موافقت‌های یک‌جانبه تهران در تنگه هرمز اعتماد کرد

انور قرقاش، مشاور رئیس دولت امارات متحده عربی، تصریح کرد که پس از حمله جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس، هیچگونه ترتیبات و موافقت‌های یک جانبه از سوی تهران قابل اعتماد و اتکا نیست.

او جمعه اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت) با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) افزود، "در بحث و گفت‌وگو‌ها در مورد تنگه هرمز ضامن اصلی آزادی کشتیرانی در این آبراه حیاتی، اراده جمعی بین‌المللیو رعایت حقوق بین‌المللی است".

در این میان، رایزنی‌ها و تلاش‌ها برای بازگشایی تنگه هرمز و همچنین حفظ امنیت این گذرگاه پس از پایان جنگ ادامه دارد.

ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد، مأموریت ائتلافی که قرار است تحت هدایت ایالات متحده برای بازگشایی تنگه هرمز انجام گیرد، در رقابت با مأموریتی مشابه نیست که فرانسه و بریتانیا قصد انجام آن را دارند، بلکه تلاشی مکمل تلقی می‌شود.

بارو که در حال حاضر مشغول انجام سفر به کشورهای منطقه است، در حین دیدار از ابوظبی گفت، امارات متحده عربی را در جریان ابتکار عمل فرانسه و بریتانیا گذاشته است؛ ابتکار عملی که به گفته او در مرحله‌ای پیشرفته به سر می‌برد.

فعال‌شدن پدافند هوایی در بخش‌هایی از تهران به علت "ریزپرنده‌ها"

وحید آنلاین در شبکه تلگرامی خود از پیام‌هایی در ارتباط با گزارش‌های مردمی از شنیده‌شدن صدای شلیک پدافند هوایی در بخش‌هایی از تهران در آخرین ساعات شامگاه پنجشنبه ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) خبر داده است.

خبرگزاری تسنیم که به سپاه پاسداران نزدیک است، در این رابطه گزارش داد که دلیل فعال شدن پدافند هوایی "مقابله با ریزپرنده‌ها و پهپادهای شناسایی" بوده است.

این خبرگزاری روز جمعه نوشت: «صدای فعال شدن‌ پدافند از حدود ساعت ۲۳:۲۰ در برخی نقاط تهران آغاز شد و پس از آن گزارش‌های متعدد نشان می‌داد که این صدا در نقاط مختلف از غرب و شرق و مرکز و‌ جنوب تهران شنیده شده است. گزارش‌ها حاکی‌ست که پدافند برای مقابله با ریزپرنده و پهپادهای شناسایی فعال شده بود.»

تسنیم بدون ذکر جزییاتی در مورد این "ریزپرنده‌ها" از جمله مبداء آنها نوشت، پدافند هوایی پس از فعالیتی ۲۰ دقیقه‌ای متوقف شده و وضعیت پایتخت ایران در حال حاضر عادی است.

جیمی لای پیش از آن‌که به ۲۰ سال زندان محکوم شود، بزرگ‌ترین روزنامه حامی دموکراسی در هنگ‌کنگ را اداره می‌کرد. پسر او جایزه آزادی بیان دویچه وله در غیاب پدرش دریافت کرد.جیمی لای در ۱۲ سالگی، به‌عنوان یک مسافر قاچاق و بدون پول از جنوب چین وارد هنگ‌کنگ شد؛ او تنها به‌دنبال آزادی و آینده‌ای بهتر بود. در آن زمان، هرگز تصور نمی‌کرد که زندگی‌اش تا این اندازه با این مستعمره سابق بریتانیا گره بخورد.

لای چند ماه پیش از بازداشتش در دسامبر ۲۰۲۰، در گفت‌وگویی با دویچه‌ وله درباره هنگ‌کنگ گفته بود: «با این کشتی غرق می‌شوم، چون اینجا همه‌چیز را به من داده است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او یکی از نخستین چهره‌های سرشناس بود که پس از اعمال "قانون امنیت ملی" توسط پکن، هدف قرار گرفت؛ قانونی که پس از سرکوب اعتراضات دموکراسی‌خواهانه تصویب شد. پکن اعلام کرده بود این قانون، هنگ‌کنگ را "از هرج‌ومرج به نظم" بازمی‌گرداند؛ پس از آن‌که اعتراضات سال ۲۰۱۹ علیه لایحه استرداد، به جنبشی گسترده علیه محدود شدن آزادی‌های مدنی تبدیل شد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

از آن زمان این مدافع دموکراسی در عرصه رسانه‌ای نزدیک به ۲۰۰۰ روز را در سلول انفرادی زندان استنلی گذرانده است. دادگاه او چند سال ادامه داشت و سرانجام در فوریه امسال پایان یافت و این مرد ۷۸ ساله به ۲۰ سال زندان به اتهام "همدستی با نیروهای خارجی" محکوم شد. با وجود رد تمام اتهامات، تیم حقوقی او اعلام کرده که قصد تجدیدنظر ندارد.

این حکم سنگین‌ترین مجازاتی است که تاکنون بر اساس قانون امنیت ملی صادر شده و بسیاری، محاکمه لای را نمادی از فرسایش شدید آزادی رسانه‌ها در هنگ‌کنگ می‌دانند؛ در چارچوب راهبرد گسترده‌تر پکن برای خاموش کردن صداهای منتقد.

تقدیر دویچه‌ وله از جیمی لای

دویچه‌ وله در تقدیر از تلاش‌های او برای دفاع از آزادی بیان و مطبوعات، جایزه امسال "آزادی بیان" را به جیمی لای اهدا کرده است. این جایزه از سال ۲۰۱۵ به روزنامه‌نگاران و مدافعان حقوق بشر اعطا می‌شود تا توجه جهانی را به محدودیت‌های رسانه‌ای و وضعیت نگران‌کننده حقوق بشر جلب کند.

سباستین لای، پسر جیمی لای، در گفت‌وگو با دویچه‌ وله گفت: «کسانی که برای آزادی مبارزه می‌کنند، هرگز تنها نیستند.» او افزود این جایزه در زمانی اهمیت دارد که «بسیاری از رسانه‌ها در هنگ‌کنگ اکنون خودسانسوری می‌کنند.»

او همچنین گفت: «فکر می‌کنم اگر پدرم از این جایزه باخبر شود، خیلی خوشحال خواهد شد.»

باربارا ماسینگ، مدیرکل دویچه‌ وله، گفت این جایزه به پاس "تعهد بی‌بدیل جیمی لای به ارزش‌های دموکراتیک" اهدا شده است. او افزود: «لای با وجود خطرات شخصی، قاطعانه از آزادی رسانه‌ها در هنگ‌کنگ دفاع کرده، حتی زمانی که فضای فعالیت روزنامه‌نگاری مستقل به‌شدت محدود شده بود.»

از مسافر قاچاق تا امپراتور رسانه‌ای

جیمی لای در خانواده‌ای ثروتمند در گوانگژو به دنیا آمد، اما جنگ داخلی چین زندگی‌اش را ویران کرد. پدرش گریخت، مادرش به اردوگاه کار فرستاده شد و خانواده همه‌چیز را از دست داد.

در ۱۲ سالگی، پس از چشیدن طعم شکلاتی از هنگ‌کنگ که برایش نماد دنیایی بهتر بود تصمیم گرفت مخفیانه با یک قایق ماهیگیری به این شهر برود.

او در هنگ‌کنگ دهه ۱۹۶۰ از هیچ شروع کرد و با تأسیس برند پوشاک "جیوردانو" در سال ۱۹۸۱ به یک تاجر موفق تبدیل شد. اما بعدها به این نتیجه رسید که آزادی فقط رفاه اقتصادی نیست.

کشتار میدان تیان‌آن‌من در سال ۱۹۸۹ نقطه عطف زندگی او بود. به گفته پسرش، او دریافت که اگر چین چنین سرکوبی را انجام داده، باید کسی در هنگ‌کنگ برای دموکراسی و آزادی مبارزه کند.

صدای بلند دموکراسی

لای پس از حمایت علنی از دانشجویان معترض تیان‌آن‌من، با تحریم تجاری در چین مواجه شد. او سپس وارد حوزه رسانه شد و "نکست مگزین" و بعد "اپل دیلی"را تأسیس کرد. این رسانه‌ها به گزارش‌های افشاگرانه، سبک تند و گاه جنجالی، و نقد سیاست‌های دولت شهرت داشتند و در میان مردم بسیار محبوب شدند.

مارک کلیفورد، رئیس کمیته آزادی در هنگ‌کنگ، این روزنامه‌ها را "ترکیبی دیوانه‌وار از گزارش‌های تحقیقی، اخبار بورس، رسوایی‌های پاپاراتزی و تمرکز مداوم بر آزادی و دموکراسی" توصیف کرد.

لای در اعتراضات خیابانی نیز حضور داشت، از جمله در جنبش "چتر" در سال ۲۰۱۴ و اعتراضات ۲۰۱۹.

پس از اجرای قانون امنیت ملی در ۲۰۲۰، او بازداشت شد و روزنامه‌اش در سال ۲۰۲۱ تعطیل شد. پس از آن، چندین رسانه مستقل دیگر نیز به‌دلیل محدودیت‌های فزاینده تعطیل شدند.

آینده‌ای نامعلوم

سباستین لای می‌گوید: «حکم ۲۰ سال زندان، حکم مرگ است.» خانواده او نگران وضعیت سلامت او هستند؛ او دیابتی است و در یک سال گذشته ۱۰ کیلوگرم وزن کم کرده است.

او پنج سال است پدرش را ندیده و فقط از طریق نامه با او در ارتباط است.

برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که مرگ او در زندان می‌تواند پیامدهای سیاسی جدی برای پکن داشته باشد.

در مقابل، دادستانی اعلام کرده وضعیت او "باثبات" است و ادعاهای مربوط به وخامت حالش را رد کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که پیش‌تر از شی جین‌پینگ، رئیس جمهور چین خواسته بود امکان آزادی لای را بررسی کند، ترامپ قرار است ماه آینده دوباره با رهبر چین دیدار کند.

پسر لای ابراز امیدواری کرده که ترامپ بتواند برای آزادی پدرش اقدام کند، اما گفته تصور بازگشت او به خانه هنوز دشوار است.

او گفت: «فقط نشستن دور میز غذا و غذا خوردن با خانواده… این چیزی است که بیشتر از همه منتظرش هستم.»

اول ماه مه در حالی فرا رسیده که جامعه ایران با تخریب زیرساخت‌ها و موج اخراج‌ها تا قطعی اینترنت و سقوط قدرت خرید مواجه است. به گفته فعالان کارگری "جنگ از آسمان، به بازار کار رسیده است"پس از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، آثار حملات فقط بر زیرساخت‌ها تاثیر نگذاشته است؛ بازار کار نیز وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی گسترده شده و اکنون موج اخراج‌ها، تعطیلی کسب‌وکارهای اینترنتی، تورم افسارگسیخته، جهش اجاره‌بها و کاهش محسوس قدرت خرید، گلوی خانوارهای کارگری و بخش بزرگی از جامعه ایران را می‌فشارد.

امسال روز جهانی کارگر در حالی فرا می‌رسد که ایران هنوز از وضعیت جنگی فاصله نگرفته است؛ وضعیتی که با آتش‌بسی نامطمئن، همچنان در تعلیقی هول‌آور بر معیشت مردم سایه انداخته است.

اقتصاد ایران که پیشاپیش در وضعیت تورمساختاری بالا قرار داشت اکنون خمیده‌قامت‌تر از پیش زیر فشار کمرشکن افزایش قیمت‌ها می‌لنگد. گزارش‌ها از جهش قیمت دلار به سطح بی‌سابقه ۱۸۰ هزار تومان حکایت دارد. هم‌زمان، بنا بر اعلام بانک مرکزی، تورم نقطه‌به‌نقطه به حدود ۷۰ درصد رسیده و هزینه‌های زندگی از آستانه‌های بحرانی عبور کرده‌اند. داده‌های رسمی نیز نشان می‌دهد تورم مواد غذایی از ۶۰ درصد گذشته، اجاره‌بها در بسیاری از شهرها بار دیگر افزایش یافته و درآمد خانوارهای کارگری به حدود ۲۰۰ دلار در ماه کاهش یافته است.

علی‌رغم توقف بمباران‌ها، پیامدهای جنگ بر معیشت کارگری ایران سنگینی می‌کند. بازار در وضعیت اضطراری است، اخراج‌ها ادامه دارند، افق قراردادهای کاری کوتاه‌تر و ثبات شغلی شکننده‌تر شده است و هزینه‌های زندگی با سرعتی به مراتب بالاتر از دستمزدها حرکت می‌کند.

جنگ چگونه بازار کار ایران را بی‌ثبات کرد

حملات نظامی و اختلال در زیرساخت‌های صنعتی و ارتباطی، وضعیت ناپایدار و شکننده اقتصادی ایران را وارد مرحله دیگری کرد: توقف خطوط تولید، اختلال در زنجیره تأمین، کاهش ظرفیت کارخانه‌ها، تعطیلی کسب‌وکارهای اینترنتی و سونامی تعدیل نیرو.

صادق کار، فعال کارگری و سندیکایی، در گفت‌وگو با دویچه وله می‌گوید: «بزرگ‌ترین ضربه جنگ بر کارگران، توام با بی‌حقوقی است که رقم آن تا دو میلیون نفر برآورد می‌شود. جنگ از یک‌سو باعث جهش تورم، به‌ویژه در مواد غذایی، اجاره مسکن و دارو شده و از سوی دیگر دستمزدها یا قطع شده یا برای بسیاری از شاغلان کاهش یافته است. کارگران کارخانه‌های آسیب‌دیده به مرخصی اجباری بدون دستمزد فرستاده می‌شوند، مزایایی مانند اضافه‌دستمزد سالیانه، حق مسکن و حق بیمه در موارد زیادی پرداخت نمی‌شود و تعدیل نیرو به پدیده‌ای روزمره تبدیل شده است. بسیاری از قراردادها به قراردادهای یک‌ماهه یا روزمزدی تبدیل شده‌اند و در شرایط جنگی تحمل اعتراضات صنفی نیز کمتر شده است. در حال حاضر بیشتر بیکارشدگان درآمدی جز یارانه نقدی و کالابرگ ندارند».

وضعیت اضطراری و تعلیق عملی حقوق کار

طبق قانون کار ایران، مرخصی اجباری بدون مزد، اخراج بدون طی روندهای قانونی، عدم پرداخت بیمه و حذف مزایا فاقد وجاهت قانونی هستند؛ اما گزارش‌های میدانی نشان می‌دهند پس از حملات نظامی و در فضای امنیتی پساجنگ، اجرای بسیاری از این الزامات قانونی عملاً تضعیف شده است؛ هم‌زمان، تأخیر در ابلاغ رسمی دستمزد سال ۱۴۰۵ نیز نشانه‌ای از بلاتکلیفی سیاست‌گذاری در بازار کار است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

سعید فتاحی، مشاور کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران، خطاب به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور اظهار داشته است "در شرایطی که تورم امان کارگران را بریده است و ضروری است حقوق کارگران متناسب با هزینه سبد معیشت تعیین شود، کارگران همچنان در انتظار ابلاغ مصوبه دستمزد سال ۱۴۰۵ هستند".

در صعود شتابان تورم، چنین تأخیری به معنای کاهش واقعی قدرت خرید است؛ آن هم در حالی که افزایش ۵۰ تا ۶۰ درصدی قیمت مصالح ساختمانی از موج تازه‌جهش قیمت مسکن خبر می‌دهد.

مهتاب، که از طریق فروش اینترنتی محصولات بهداشتی برای یک شرکت شبکه‌ای در ایران کار می‌کرد، می‌گوید: «با دو فرزند و اجاره ماهی ۱۵ میلیون تومان، دو ماه است کاملاً بیکار شده‌ام و محصولاتی که خریده و انبار کرده بودم فاسد شده‌اند. صاحبخانه هم گفته برای تمدید قرارداد باید ۴۰۰ میلیون تومان به پول پیش اضافه کنم. نه بیمه بیکاری دارم، نه پوشش درمانی».

در همین زمینه صادق کار با اشاره به وضعیت بحرانی زنان تاکید می‌کند: « سهم زنان از اشتغال حتی پیش از جنگ هم بیش از حدود ۲۰ درصد نبود، اکنون شرایط برای آنها به‌مراتب وخیم‌تر از مردان است. به گفته مسئولان، فقط ۱۴۷ هزار نفر واجد دریافت حقوق بیکاری تشخیص داده شده‌اند که تنها یک‌سوم آنان را زنان تشکیل می‌دهند. این تعداد نیز عمدتاً در صف طولانی رسیدگی به حقوق بیکاری قرار دارند. میزان حقوق نیز به‌واسطه شرایط سخت صندوق و محدودیت‌ها، غالباً معادل نیمی از حقوق دوران اشتغال است که کفاف اجاره خانه را هم نمی‌دهد. نیمی از کارگران، اعم از زن یا مرد، در محل‌هایی کار می‌کنند که تحت پوشش قانون کار قرار ندارند؛ از این هم وخیم‌تر، وضعیت کارگران مهاجر افغانستانی است که حتی پیش از جنگ هم از هیچ حمایتی برخوردار نبوده‌اند».

کارخانه‌ها کوچک و قراردادها موقت‌تر

در بسیاری از واحدهای صنعتی نیز گزارش‌ها از حذف اضافه‌کاری، پرداخت حقوق بر مبنای سال قبل، عدم پرداخت مزایا، عدم پرداخت بیمه و تبدیل قراردادهای ماهانه به روزمزدی حکایت دارد. امنیت شغلی در عمل به یکی از نخستین قربانیان جنگ تبدیل شده است.

تنها در یک نمونه در رشت حدود دو هزار کارگر تعدیل شدند؛ رقمی که نشان می‌دهد بحران بازار کار محدود به مناطق جنگی یا صنایع نظامی نیست. اکنون بسیاری از کارگران در ایران میان بیکاری یا "پذیرش دستمزد حداقلی" در استثمارشده‌ترین وضعیت، نظاره‌گر شمارش معکوسِ رسیدن به زیر خط فقر هستند.

معیشت وابسته به اینترنت و خاموشی شبکه‌ها

یکی از تفاوت‌های این جنگ با بحران‌های پیشین، ضربه مستقیم به اقتصاد دیجیتال بود. قطع گسترده اینترنت باعث شده بخش بزرگی از کسب‌وکارهای آنلاین متوقف شوند. قطعی اینترنت در ایران فقط یک محدودیت ارتباطی نیست؛ برای بسیاری از زنان و خانوارهایی که در مشاغل خانگی و آنلاین فعال بودند، عملاً به معنای حذف کامل دسترسی به بازار کار است.

صادق کار می‌گوید: «بیش از یک میلیون شغل ریز و درشت اینترنتی در اثر قطع طولانی اینترنت و بسیاری از مشاغل خانگی کە اکثراً زنانە هستند نیز بە شدت آسیب دیدەاند. رکود و بی‌رونقی کار روی درآمد و کسب‌های کوچک و دستفروشان، مسافربران تلفنی، رستوران‌ها و غیره اثر منفی گذاشته است».

اجاره‌ها، دستمزدها را می‌بلعند

در سال ۱۴۰۵ پایه حداقل دستمزد ماهانه حدود ۱۶ میلیون تومان تعیین شده است؛ رقمی که با توجه به رشد ۳۴ درصدی اجاره مسکن در تهران، تقریباً معادل اجاره یک واحد ۴۵ متری در این شهر است. روزنامه هم‌میهن گزارش داده است بسیاری از خانوارها به دلیل هزینه‌های بالای زندگی ناچار به ترک پایتخت شده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده فشار ساختاری بازار مسکن بر طبقه کارگر شهری است. در روایت‌های رسمی نهادهای جمهوری اسلامی، ابزارهایی مانند کالابرگ و بیمه بیکاری به‌عنوان سیاست‌های حمایتی معرفی می‌شوند، اما در اقتصادی که قدرت خرید طی یک سال دست‌کم ۵۰ درصد کاهش یافته است، این حمایت‌ها نقش ناچیزی در کاهش فشار معیشتی دارند.

سرکوب بیشتر اعتراضات کارگری در فضای جنگی

صادق کار تاکید می‌کند "جلوگیری از فعالیت اتحادیه‌ها، تعلیق عملی قانون کار و فضای امنیتی ناشی از جنگ، امکان توجه به فشارهای واردشده بر کارگران را کاهش داده و هر نوع اعتراض صنفی را نیز با سرکوب مواجه کرده است".

از دیگر سو در شرایطی که اقتصاد ایران عملاً وارد وضعیت جنگی شده، سیاست‌های بازار کار هنوز با منطق شرایط عادی اداره می‌شود.

سلامت روان، جابه‌جایی طبقاتی و چشم‌انداز پیش‌رو

مرور پژوهش‌های بین‌المللی درباره جوامعی که در شرایط جنگی زندگی می‌کنند، نشان‌دهنده ارتباط مستقیم جنگ با افزایش اضطراب، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه است و بی‌اطمینانی اقتصادیِ طولانی‌مدت، به‌ویژه در نتیجه اختلال در درآمد و بی‌ثباتی شغلی، یکی از عوامل اصلی تشدید این وضعیت به‌شمار می‌رود. مطالعات طولی نیز نشان می‌دهند حتی یک سال پس از آغاز جنگ، سطح اضطراب و افسردگی همچنان بالا باقی می‌ماند. این وضعیت برای کارگران و مزدبگیران شدیدتر است، زیرا ناامنی شغلی، حتی پیش از وقوع بیکاری، یکی از مهم‌ترین عوامل تضعیف سلامت روان محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، هم‌زمانی جنگ، بیکارسازی، قراردادهای کوتاه‌مدت و بحران مسکن می‌تواند به شکل‌گیری نوعی "تراکم بحران روانی" در میان کارگران منجر شود؛ وضعیتی که احساس بی‌آیندگی اقتصادی و اجتماعی را به یکی از رنج‌های مشترک بخش بزرگی از مزدبگیران تبدیل کرده است.

مهدی توپچی، عضو سابق هیئت اجرایی کانون مدافعان حقوق کارگر، می‌گوید: «فشاری که امروز بر سلامت روان کارگران می‌بینیم صرفاً نتیجه جنگ یا بحران‌های اخیر نیست، بلکه حاصل سال‌ها انباشت بحران‌های اقتصادی، خصوصی‌سازی‌ها، گسترش قراردادهای موقت، ناامنی شغلی و کاهش قدرت خرید دستمزدهاست. این فشارها در سال‌های اخیر با جنگ، پیامدهای اقتصادی آن و سرکوب اعتراضات اجتماعی تشدید شده و نه‌فقط خود کارگران بلکه خانواده‌های آنان را نیز درگیر کرده است. وقتی یک طبقه برای مدت طولانی با ناامنی اقتصادی روبه‌رو باشد، پیامدهای آن دیگر فقط فردی نیست، بلکه به یک مسئله اجتماعی تبدیل می‌شود و بدون تغییر عوامل ساختاری، فرسودگی روانی کارگران ادامه خواهد داشت».

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

او در مورد جابه‌جایی طبقاتی و افول طبقه متوسط به زیر خط فقر اقتصادی می‌گوید: «در سال‌های گذشته شاهد روند تدریجی ریزش طبقه متوسط به طبقات پایین‌تر بوده‌ایم؛ در حالی که موج بیکارسازی در صنایع بزرگ، شرکت‌های پیمانکاری و کارگاه‌های کوچک شکل گرفته و افراد زیادی برای دریافت بیمه بیکاری درخواست داده‌اند، هرچند خیلی از بیکاری‌ها در آمار رسمی ثبت نمی‌شوند. پیامد این وضعیت، کاهش شدید قدرت خرید و جابه‌جایی بخشی از خانوارهای طبقه متوسط به مناطق ارزان‌تر شهری است؛ روندی که نشان می‌دهد لاغر شدن طبقه متوسط و گسترش طبقات فرودست به یک مسئله ساختاری در جامعه تبدیل شده است.»

بیشتر بخوانید:احتضار سلامت و معیشت؛ واکاوی بحران‌های ناشی از جنگ در ایران

او درباره نقش بخش خصوصی در مورد بیکاری‌ها، گسترش قراردادهای موقت و کوتاه‌مدت از یک سو و امکانات قانونی کارگران در مقابل می‌گوید:«رفتار بخش خصوصی در شرایط فعلی را نمی‌توان از سیاست‌هایی جدا دید که از سوی دولت و نهادهای مسئول در حوزه کار اتخاذ می‌شود. در ساختار کنونی، دولت و وزارت کار عملاً بیش از آنکه نقش حامی حقوق کارگران را ایفا کنند، به سمت تأمین منافع کارفرمایان بزرگ و بنگاه‌های اقتصادی مایل هستند. بسیاری از قراردادها حتی از حمایت‌های مؤثر قانونی نیز برخوردار نیستند و همین مسئله دست کارفرمایان را برای اخراج یا بیکارسازی کارگران باز گذاشته است. موج بیکارسازی‌ها که از صنایع بزرگ تا کارگاه‌های کوچک گسترش یافته است در شهرهای کوچک پیامدهای اجتماعی سنگینی دارد، زیرا بسیاری از این واحدهای تولیدی منبع اصلی اشتغال منطقه هستند و در چنین ساختاری سازوکار مؤثری برای حمایت از حقوق کارگران وجود ندارد».

چشم‌انداز اقتصاد کارگری در وضعیت پساجنگ

این فعال حقوق کارگری درباره آینده بازار کار و شرایط کارگران در وضعیت فرضی پساجنگ ایران می‌گوید: «در چنین شرایطی می‌توان از نوعی "چشم‌انداز فلاکت اقتصادی و اجتماعی" سخن گفت، هرچند تجربه تاریخی نشان می‌دهد همین فشارها می‌توانند زمینه شکل‌گیری اشکال تازه‌ای از همبستگی و مطالبه‌گری جمعی را نیز فراهم کند».

در چنین فضایی، چشم‌انداز بازار کار بیش از هر چیز به مسیر تحولات سیاسی و اقتصادی پس از جنگ گره خورده و پرسش اساسی کماکان بدون پاسخ است: آیا اقتصاد کارگری ایران می‌تواند از شوک جنگ عبور کند، یا توقف درگیری‌ها آغاز مرحله‌ای تازه از بحران اقتصادی-اجتماعی است؟

با تشدید محاصره دریایی ایران و اختلال در صادرات نفت، فشار اقتصادی بر دولت افزایش یافته و پیامدهای آن به‌تدریج در زندگی روزمره مردم، از گرانی تا کاهش قدرت خرید، نمایان شده است. گفت‌وگو با دو کارشناس.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز چهارشنبه ۲۹ آوریل اعلام کرد که قصد دارد محاصره دریایی ایران را تا زمان دستیابی به توافقی درباره برنامه هسته‌ای این کشور ادامه دهد.

او در گفت‌وگویی با وب‌سایت اکسیوس این سیاست را "موثرتر از بمباران" توصیف کرد و گفت فشار اقتصادی بر ایران در حال افزایش است. ترامپ تاکید کرد که هدف از این رویکرد، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین پیشنهاد مطرح‌شده از سوی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره را رد کرد و گفت واشنگتن تا رسیدن به خواسته‌های خود این فشار را ادامه خواهد داد.

در سطح سیاست، این یک ابزار فشار است. اما در داخل ایران، این فشار شکل دیگری به خود می‌گیرد.

اقتصادی که زیر فشار آرام می‌شکند

گزارش‌ها حاکی از آن است که در بنادر جنوبی ایران، نفت همچنان جسته‌وگریخته تولید و بارگیری می‌شود، اما مسیر خروج آن به بازارهای جهانی با محدودیت‌های جدی روبه‌رو شده است؛ کشتی‌ها حرکت می‌کنند، اما بسیاری از آن‌ها در مسیرهای دریایی متوقف، بازرسی یا ناچار به تغییر مسیر می‌شوند.

در هفته‌های اخیر، نیروهای آمریکایی چندین کشتی تجاری را در آب‌های منطقه متوقف و بازرسی کرده‌اند. دامنه این اقدامات در حال گسترش است و حتی کشتی‌هایی که مستقیما به بنادر ایران نرفته‌اند نیز ممکن است مشمول بازرسی شوند.

این وضعیت برای شرکت‌های کشتیرانی به معنای افزایش ریسک، هزینه بیمه، تاخیر در تحویل کالا و در برخی موارد لغو کامل مسیرهاست.

در چنین شرایطی، حتی بدون اعلام رسمی بسته شدن مسیرها، جریان تجارت به‌طور عملی مختل می‌شود.

برای اقتصادی که بخش بزرگی از درآمد آن به صادرات نفت وابسته است، چنین محدودیتی به‌معنای کاهش مستقیم منابع مالی دولت است.

احمد علوی، اقتصاددان، در گفت‌وگو با دویچه‌وله می‌گوید: «کاهش صادرات نفتی و غیرنفتی و محدودیت در دسترسی به ارز، به‌سرعت به افت درآمدهای دولت منجر می‌شود.»

او اضافه می‌کند: «در چنین شرایطی، کسری بودجه به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند و دولت به سمت منابع ناپایدار مانند افزایش نقدینگی سوق داده می‌شود.»

این فشار از سطح دولت به‌سرعت به زندگی روزمره مردم منتقل می‌شود.

علوی توضیح می‌دهد: «جبران کسری بودجه از طریق سیاست‌های پولی به تورم منجر می‌شود و کاهش درآمد ارزی نیز باعث افزایش نرخ ارز و گرانی کالاهای وارداتی خواهد شد.»

در نتیجه، کاهش قدرت خرید، افزایش بیکاری و محدود شدن خدمات عمومی، به بخشی از واقعیت اقتصادی تبدیل می‌شود؛ جایی که یک تصمیم ژئوپلیتیک به یک مسئله معیشتی تبدیل می‌شود.

اقتصادی که پیش از این هم تحت فشار بود

در هفته‌های اخیر، نشانه‌های این فشار در بازارهای داخلی نیز دیده شده است. افزایش قیمت برخی کالاها، نوسان در عرضه و نگرانی نسبت به آینده اقتصادی، بخشی از فضایی است که شکل گرفته است.

در چنین شرایطی، خانوارها ناچار به تغییر الگوی مصرف می‌شوند. کالاهای غیرضروری حذف می‌شوند، خریدها به تعویق می‌افتند و سهم بیشتری از درآمد صرف نیازهای اولیه می‌شود.

برای اقشار کم‌درآمد، این فشار شدیدتر است و هر افزایش قیمت، تاثیر مستقیم‌تری بر زندگی آن‌ها دارد.

در همین حال، برخی برآوردهای رسمی از عمق فشار اقتصادی حکایت دارد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی ایران، در اواخر فروردین امسال، خسارات اولیه جنگ اخیر را حدود ۲۷۰ میلیارد دلار اعلام کرد؛ رقمی که هنوز نهایی نشده است.

در کنار این برآورد، شاخص‌های اقتصادی نیز تصویر نگران‌کننده‌ای ارائه می‌دهند؛ از جمله کسری تجاری، بازنگشتن بخشی از ارز حاصل از صادرات و رشد سریع نقدینگی.

هم‌زمان، اختلال در زنجیره تولید و آسیب به زیرساخت‌هایی مانند صنایع پتروشیمی و فولاد، هزینه‌های تولید را افزایش داده و فشار بیشتری بر اقتصاد وارد کرده است. محدودیت‌های اینترنت نیز معیشت بخشی از جامعه را تحت تاثیر قرار داده است.

در چنین شرایطی، حتی در صورت دستیابی به توافق سیاسی، کارشناسان معتقدند آثار اقتصادی بحران به‌سرعت قابل جبران نخواهد بود.

جمشید اسدی، اقتصاددان، به دویچه‌وله می‌گوید: «محاصره و توقف صادرات نفت، واپسین شریان درآمدی حکومت را از میان می‌برد.»

او هشدار می‌دهد: «کاهش ارزش پول ملی و افزایش هزینه‌های زندگی می‌تواند فشار معیشتی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.»

به گفته او، دولت در چنین شرایطی با چالش‌های جدی در تامین هزینه‌ها روبه‌رو می‌شود.

با ادامه این وضعیت، اقتصاد می‌تواند وارد چرخه‌ای شود که در آن کسری بودجه، تورم و رکود یکدیگر را تقویت می‌کنند.

علوی این وضعیت را "تورم همراه با رکود" توصیف می‌کند؛ شرایطی که به کاهش سرمایه‌گذاری، افزایش نابرابری و گسترش فشار بر خانوارها منجر می‌شود.

در چنین چرخه‌ای، بازگشت به ثبات اقتصادی دشوارتر می‌شود و اثرات بحران ماندگارتر خواهد بود.

در کنار آن، کاهش ارزش پول ملی می‌تواند هزینه واردات کالاهای اساسی، از جمله مواد غذایی و دارو را افزایش دهد؛ موضوعی که مستقیما بر زندگی مردم اثر می‌گذارد.

محاصره‌ای که فقط در دریا نیست

در کنار این تحولات، وضعیت تنگه هرمز و مسیرهای کشتیرانی نیز به پیچیدگی بحران افزوده است.

کاهش تردد کشتی‌ها، افزایش نااطمینانی و محدودیت‌های تجاری، نه‌تنها صادرات نفت بلکه کل زنجیره تجارت را تحت تاثیر قرار داده است.

در همین حال، پیامدهای این تنش‌ها به بازارهای جهانی نیز سرایت کرده است.

در پی ادامه محدودیت‌ها در تنگه هرمز و نبود چشم‌انداز کوتاه‌مدت برای دستیابی به توافق، قیمت جهانی نفت در روز پنج‌شنبه ۳۰ آوریل (۱۰ اردیبهشت) با جهشی قابل توجه مواجه شد و بهای نفت شاخص برنت به حدود ۱۲۵ دلار در هر بشکه رسید.

تنگه هرمز که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور می‌کند، یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای انرژی جهان به شمار می‌رود و اختلال در آن، عرضه جهانی را تحت فشار قرار داده است.

در داخل ایران نیز، هم‌زمان با محدود شدن ورود ارز، بازارهای مالی با نااطمینانی بیشتری مواجه شده‌اند.

جواد فلاحیان، کارشناس بازارهای مالی، در همین خصوص به تجارت نیوز گفته است: «ورود ارز به کشور به‌شدت محدود شده و در چنین شرایطی امکان مدیریت بازار ارز از طریق تزریق منابع وجود ندارد.»

او اضافه کرده است: «با تداوم این وضعیت، احتمال دارد دولت برای جبران فشارهای اقتصادی به افزایش پایه پولی و چاپ پول روی بیاورد.»

در چنین شرایطی، محاصره دیگر فقط یک ابزار سیاسی یا نظامی نیست، بلکه به یک واقعیت اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است.

برای مردم داخل ایران، این تحولات بیش از هر چیز در قالب افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش درآمد و نااطمینانی نسبت به آینده دیده می‌شود.

محاصره‌ای که در دریا آغاز شده، حالا آرام و بی‌صدا به داخل خانه‌ها در ایران رسیده است.

پیتر نئومان، کارشناس تروریسم، هشدار داد حملات منتسب به یک گروه حامی ایران در اروپا می‌تواند تشدید شود و حتی به آلمان هم گسترش یابد. او گفت تهران از "عوامل یک‌بارمصرف" وابسته به محافل تبهکار استفاده می‌کند.پیتر نئومان، استاد مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن، پس از هشدار نهادهای امنیتی اروپا درباره حملات منتسب به گروه "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" گفت الگوی این حملات با روش‌های شناخته‌شده سپاه پاسداران هم‌خوانی دارد و در صورت تشدید فشار بر تهران، امکان گسترش آن به کشورهای دیگری مانند آلمان هم وجود دارد.

هم‌زمان، تحقیقات در بریتانیا و فرانسه نشان می‌دهد حملات اخیر به اهداف یهودی، اسرائیلی، آمریکایی و ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در چند کشور اروپایی، در حال بررسی در چارچوب تهدیدهای وابسته به ایران است.

هشدار درباره الگوی تازه حملات

به گفته نئومان، حملات اخیر به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که لزوما در مرحله اول تلفات گسترده بر جا نگذارند، بلکه با ایجاد ترس در جوامع هدف، پیام سیاسی تهرانرا منتقل کنند. او معتقد استنرسیدن این حملات به کشتار مستقیم تا اینجا "تصادفی" نبوده و هدف فعلی، ایجاد وحشت در جامعه یهودیان اروپا و نشان دادن ظرفیت تشدید بعدی است.

الگوی انتخاب هدف‌هانیز معنادار است: کنیسه‌ها، جامعه یهودیان، اهداف اسرائیلی و آمریکایی و همچنین مخالفان جمهوری اسلامی. در گزارش‌های رویترز هم این الگو دیده می‌شود؛ از حملات آتش‌زا به اماکن یهودی در لندن تا حمله نافرجام به بانک آمریکا در پاریس و اقدام علیه دفتر یک رسانه فارسی‌زبان در لندن.

"عوامل یک‌بارمصرف" و امکان انکار

نئومان می‌گوید ویژگی مهم این مدل، استفاده از افرادی است که نه سابقه آشکار اسلام‌گرایی دارند و نه لزوما به‌عنوان حامی ایران شناخته می‌شوند. تحقیقات فرانسه و بریتانیا هم نشان می‌دهد در برخی پرونده‌ها، افراد کم‌سن، خلافکاران خرد یا عاملانی با انگیزه مالی به‌کار گرفته شده‌اند؛ مدلی که نسبت دادن مستقیم عملیات به تهران را دشوارتر می‌کند و برای حکومت ایران امکان "انکارپذیری معقول" ایجاد می‌کند.

اروپا با موجی از پرونده‌ها روبه‌رو است

در هفته‌های اخیر، پلیس بریتانیا چند پرونده را در چارچوب بررسی احتمال ارتباط با ایران دنبال کرده است: آتش‌سوزی‌های پیاپی علیه اهداف یهودی در لندن، حمله نافرجام به یک کنیسه، و تلاش برای آتش‌زدن دفتر یک رسانه فارسی‌زبان. در فرانسه هم دادستانی ضدتروریسم، حمله نافرجام به دفتر بانک آمریکا در پاریس را در پیوند احتمالی با همین گروه بررسی می‌کند.

جمع‌بندی نئومان این است که اگر تهران احساس کند بیش از پیش "به دیوار چسبیده"، ممکن است به تشدید این نوع عملیات روی بیاورد. هم‌زمان، دولت بریتانیا هم از تدوین قوانین سخت‌گیرانه‌تر علیه شبکه‌های نیابتی وابسته به دولت‌های خارجی خبر داده و صراحتا به نقش کشورهایی مانند ایران در استفاده از عوامل نیابتی اشاره کرده است.

آمریکا صدها میلیون دلار کمک مالی به اوکراین را آزاد کرد و زلنسکی، رئیس‌جمهور این کشور از این اقدام استقبال کرد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا نیز در تماس با ولادیمیر پوتین همتای روس خود خواستار پایان جنگ اوکراین شد.پیت هگست، وزیر دفاع (وزیر جنگ) آمریکا مجوز پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار کمک مالی به اوکراین را که ماه‌ها به تعویق افتداه بود، صادر کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

جولز جِی هرست، مسئول بودجه پنتاگون، به نمایندگان کنگره گفت این منابع اکنون قابل استفاده است، اما زمان رسیدن کمک‌ها به اوکراین به این بستگی دارد که مشخص شود "این پول صرف چه مواردی خواهد شد".

هگست همچنین تاکید کرده است که برای استفاده بهتر از این منابع، از توصیه‌های فرماندهی اروپایی ارتش آمریکا (USEUCOM) پیروی خواهد شد.

سناتور جمهوری‌خواه: کمک‌ها در پنتاگون خاک می‌خورند

میچ مکانل، سناتور باسابقه جمهوری‌خواه روز چهارشنبه ۹ اردیبهشت (۲۹ آوریل) در یادداشتی در روزنامه "واشنگتن پست" از وزارت دفاع انتقاد کرده و نوشت: «کمک‌هایی که ماه‌ها پیش برای اوکراین تصویب کردیم، اکنون در پنتاگون خاک می‌خورند.»

بر اساس اعلام منابع اوکراینی آمریکا قصد دارد ۱۰۰ میلیون دلار برای تعمیر پوشش ایمنی نیروگاه چرنوبیل اختصاص دهد. ولودیمیر زلنسکی این اقدام را "گامی مهم" خوانده و گفته است برای تعمیر کامل بیش از ۵۰۰ میلیون یورو نیاز است.

تماس تلفنی پوتین و ترامپ؛ موضوع اوکراین و ایران

در جریان تحولات اوکراین، یک رویداد مهم دیگر نیز رخ داده است.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در یک تماس تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای درباره جنگ اوکراین و ایران گفت‌وگو کردند. در این گفت‌وگو، موضوع برقراری یک آتش‌بس موقت در جنگ اوکراین نیز مطرح شده است.

یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین گفته است پوتین آمادگی خود را برای یک آتش‌بس در جریان مراسم سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم اعلام کرده است؛ مراسمی که روسیه هر سال در ۹ مه به مناسبت شکست آلمان نازی برگزار می‌کند.

دونالد ترامپ هم اعلام کرده است که در یک گفت‌وگوی "طولانی" و "خوب" از پوتین خواسته است آتش‌بس را بپذیرد و به گفته ترامپ ممکن است پوتین آن را بپذیرد.

رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره اینکه جنگ ایران و یا اوکراین کدام‌یک به نظر او زودتر پایان می‌یابد گفت که پاسخ روشنی ندارد و شاید هر دو در بازه زمانی مشابهی پایان یابند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

دونالد ترامپ اعلام کرده است که ولادیمیر پوتین پیشنهاد داده در انتقال اورانیوم غنی‌شده از ایران به روسیه کمک کند. با این حال، ترامپ گفته ترجیح می‌دهد پوتین به‌جای این موضوع، بر پایان دادن به جنگ اوکراین تمرکز کند.

آمازون، گوگل، مایکروسافت و متا برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود در حوزه هوش مصنوعی را بار دیگر افزایش داده‌اند. این برنامه‌ها باعث شده برخی سرمایه‌گذاران نسبت به بازگشت این هزینه‌های عظیم تردید داشته باشند.غول‌های فناوری آمازون، گوگل، مایکروسافت و متا همگی در فصل گذشته نتایج مالی قدرتمندی ارائه کرده‌اند و قصد دارند امسال تا ۷۲۵ میلیارد دلار برای هوش مصنوعی هزینه کنند. این سرمایه‌گذاری‌ها عمدتاً صرف توسعه زیرساخت‌هایی مانند مراکز داده خواهد شد. شرکت متا و شرکت مادر گوگل، آلفابت، حتی برنامه‌های هزینه‌ای خود را باز هم افزایش داده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

مدیران این شرکت‌ها در تماس‌های تلفنی با تحلیل‌گران تأکید کردند که فرصت‌های عظیمی برای تحول کسب‌وکارشان از طریق هوش مصنوعی می‌بینند. به همین دلیل نگرانی زیادی وجود دارد که اگر به اندازه کافی سرمایه‌گذاری نکنند، از رقبا عقب بمانند. برای مثال، مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، گفت ترجیح می‌دهد ظرفیت اضافی در مراکز داده ایجاد کند تا اینکه با کمبود مواجه شود.

عامل‌های هوش مصنوعی "شبانه‌روز" کار خواهند کرد

اندی جسی، مدیرعامل آمازون، از این وضعیت به‌عنوان "فرصتی که فقط یک‌بار در زندگی رخ می‌دهد" یاد کرد. او گفت: «هوش مصنوعی هر برنامه‌ای که می‌شناسیم را دوباره تعریف خواهد کرد و برنامه‌های جدیدی به وجود می‌آیند که هنوز قابل تصور نیستند. »

آمازون پیش‌تر نیز حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، تراشه‌ها، رباتیک و ماهواره‌ها اعلام کرده بود و این برنامه عمدتاً بدون تغییر باقی مانده است.

اما وضعیت در متا متفاوت است: این شرکت میزان سرمایه‌گذاری خود را ۱۰ میلیارد دلار دیگر افزایش داده و اکنون برای سال جاری بین ۱۲۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار در نظر گرفته است. متا پیش‌تر در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۲ میلیارد دلار، عمدتاً برای توسعه مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی، هزینه کرده بود.

زاکربرگ توضیح داد که عامل‌های هوش مصنوعی که می‌توانند به‌طور مستقل وظایف را انجام دهند، در آینده اهداف کاربران را تشخیص داده و "شبانه‌روز" برای دستیابی به آن‌ها کار خواهند کرد.

با این حال، صرف این هزینه‌های عظیم باعث نگرانی سرمایه‌گذاران شده که ممکن است این سرمایه‌گذاری‌ها بازگشت نداشته باشند و رقابت به یک حباب بزرگ منجر شود. با وجود اینکه متا سودی معادل ۲۶.۸ میلیارد دلار و درآمدی ۵۶.۳ میلیارد دلاری گزارش داد و انتظارات را پشت سر گذاشت ولی ارزش سهام آن بیش از ۶ درصد کاهش یافت.

رشد چشمگیر کسب‌وکار ابری گوگل

در مقابل، سهام آلفابت حدود ۷ درصد افزایش یافت. این شرکت اگرچه هزینه‌های سرمایه‌ای خود را ۵ میلیارد دلار افزایش داده و به ۱۸۰ تا ۱۹۰ میلیارد دلار رسانده است، اما سرمایه‌گذاران احساس می‌کنند این شرکت بهتر می‌تواند این سرمایه‌گذاری‌ها را به رشد واقعی تبدیل کند. برای مثال، تعداد جست‌وجوهای گوگل به رکورد جدیدی رسید که تا حدی به‌خاطر قابلیت‌های جدید هوش مصنوعی است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

همچنین، کسب‌وکار ابری گوگل در فصل گذشته بیش از ۶۳ درصد رشد کرد و به ۲۰ میلیارد دلار رسید. خدمات ابری که در آن‌ها فضای ذخیره‌سازی و توان پردازشی از طریق اینترنت ارائه می‌شود، به‌وضوح از رونق هوش مصنوعی بهره‌مند شده‌اند. در همین حال، بخش ابری آمازون (AWS) نیز بالاترین نرخ رشد خود از سال ۲۰۲۲ را ثبت کرد و درآمد آن با افزایش ۲۸ درصدی به نزدیک ۳۸ میلیارد دلار رسید.

بیشتر بخوانید: رقابت با گوگل؛ اوپن‌ای‌آی مدل‌جدید چت‌جی‌پی‌تی را معرفی کرد

مایکروسافت نیز برای فصل جاری رشد ۴۰ درصدی درآمد سرویس ابری Azure را پیش‌بینی کرده است. با این حال، این رشد هزینه‌بر است: این شرکت قصد دارد امسال حدود ۱۹۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کند که بیش از آنچه که انتظار می‌رفت است.

به گفته ربکا وتمن، مدیر شرکت تحلیل‌گری Valoir، عملکرد مایکروسافت در مقایسه با گوگل ناامیدکننده‌ بوده است و در نتیجه، سهام مایکروسافت حدود ۳ درصد کاهش یافت.

گزارش تازه سازمان گزارشگران بدون مرز نشان می‌دهد ایران همچنان یکی از سرکوبگرترین کشورهای جهان برای روزنامه‌نگاران و رسانه‌هاست. جمهوری اسلامی در میان ۱۸۰ کشور، در رتبه ۱۷۷ قرار گرفته است.سازمان گزارشگران بدون مرز در تازه‌ترین گزارش خود درباره آزادی مطبوعات در جهان اعلام کرد ایران در میان ۱۸۰ کشور در رتبه ۱۷۷ قرار دارد. این نهاد می‌گوید جمهوری اسلامی همچنان در زمره سرکوبگرترین حکومت‌های جهان در حوزه آزادی رسانه است و از سال ۲۰۲۲، هم‌زمان با اعتراضات سراسری و سپس جنگ ۲۰۲۶، فشار بر رسانه‌ها، روزنامه‌نگاران و جریان آزاد اطلاعات را باز هم تشدید کرده است.

ایران، یکی از بسته‌ترین فضاهای رسانه‌ای جهان

گزارشگران بدون مرز می‌گوید فضای رسانه‌ای ایران به‌طور گسترده زیر کنترل حکومت قرار دارد و بخش مهمی از اطلاع‌رسانی مستقل از طریق رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور انجام می‌شود. در داخل کشور، روزنامه‌نگاران و رسانه‌های مستقل با بازداشت‌های خودسرانه، احکام سنگین و محاکمه‌های ناعادلانه در دادگاه‌های انقلاب روبه‌رو هستند.

در چنین فضایی، فعالیت حرفه‌ای رسانه‌ای نه فقط با محدودیت، بلکه با تهدید دائمی امنیتی و قضایی همراه شده است؛ وضعیتی که باعث شده بخش بزرگی از روزنامه‌نگاری مستقل در ایران یا خاموش شود یا به خارج از کشور منتقل شود.

رهبری جمهوری اسلامی و نگاه امنیتی به رسانه

در این گزارش، ساختارسیاسی جمهوری اسلامی یکی از عوامل اصلی سرکوب رسانه‌ها معرفی شده است. گزارشگران بدون مرز می‌گوید علی خامنه‌ای و پس از او مجتبی خامنه‌ای، رسانه‌های مستقل را به‌طور منظم به وابستگی به نیروهای خارجی متهم کرده‌اند.

به نوشته این نهاد، رهبر جمهوری اسلامی که در رأس مهم‌ترین نهادهای سیاسی، نظامی و قضایی قرار دارد، در عمل مسیر بازداشت روزنامه‌نگاران، صدور احکام سنگین زندان و حتی مجازات مرگ را هموار کرده است. این نگاه امنیتی به رسانه، طی سال‌های اخیر به یکی از ارکان ثابت سیاست داخلی جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

قانون، در ظاهر حامی مطبوعات و در عمل ابزار سرکوب

گزارشگران بدون مرز یادآوری می‌کند که اصل ۲۴ قانون اساسی ایران در ظاهر از آزادی مطبوعات سخن می‌گوید، اما قانون مطبوعات مصوب ۱۹۸۶ که بعدتر در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۹ برای رسانه‌های آنلاین هم گسترش یافت، در عمل دست حکومت را برای سرکوب باز گذاشته است.

بر پایه این قانون، مقام‌ها می‌توانند به بهانه‌هایی مانند آسیب نزدن به جمهوری اسلامی، توهین نکردن به روحانیت و رهبر، یا انتشار "اطلاعات نادرست" علیه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران اقدام کنند. همین چارچوب حقوقی باعث شده قانون، به‌جای تضمین آزادی رسانه، به یکی از مهم‌ترین ابزارهای مهار و حذف آن تبدیل شود.

بحران اقتصادی، فشار مضاعف بر رسانه‌ها

این گزارش فقط به سرکوب سیاسی و قضایی محدود نمی‌شود و به بحران اقتصادی رسانه‌ها هم می‌پردازد. گزارشگران بدون مرز می‌گوید ایران زیر فشار تحریم‌های بی‌سابقه و فساد گسترده، در وضعیتی اقتصادی نگران‌کننده قرار دارد و حملات سال ۲۰۲۶ آمریکا و اسرائیل نیز این شرایط را بدتر کرده است.

پیامد این وضعیت برای رسانه‌ها روشن بوده است: چندین رسانه در سال‌های اخیر تعطیل شده‌اند و حدود ۱۰۰ نفر از فعالان این حوزه شغل خود را از دست داده‌اند. به این ترتیب، بحران رسانه در ایران فقط محصول سانسور نیست، بلکه از هم‌زمانی سرکوب سیاسی و فرسایش اقتصادی نیز تغذیه می‌کند.

جامعه‌ای پویا، حکومتی بسته

گزارشگران بدون مرز در بخش اجتماعی و فرهنگی گزارش خود تأکید می‌کند که جامعه مدنی ایران، به‌ویژه به اتکای جوانان و زنان، جامعه‌ای پویا و مطالبه‌گر است و خواهان آزادی بیشتر و احترام به حقوق بنیادین، از جمله آزادی اطلاعات، است.

با این حال، موضوع‌هایی مانند دین و حقوق زنان همچنان از حساس‌ترین حوزه‌ها برای پوشش رسانه‌ای هستند و پرداختن به آن‌ها برای روزنامه‌نگاران می‌تواند پیامدهای سنگین امنیتی و قضایی داشته باشد.

بازداشت، تهدید، تبعید و فرار از بمباران

بخش امنیتی این گزارش تصویری تیره‌تر از وضعیت روزنامه‌نگاران در ایران ارائه می‌دهد. بازداشت، بازجویی، زندان، نظارت، آزار، تهدید و فشار، پیش از این هم وجود داشت، اما از زمان اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی در سال ۲۰۲۲ و سپس در جریان جنگ ۲۰۲۶، شدت آن به‌مراتب بیشتر شده است.

گزارشگران بدون مرز می‌گوید چندین روزنامه‌نگار ناچار شده‌اند برای نجات جان خود از شهر محل زندگی‌شان فرار کنند. این نهاد همچنین هشدار می‌دهد حتی صحبت کردن با رسانه‌های خارجی، ولو به‌صورت ناشناس، می‌تواند به تهدید به مرگ یا بازداشت منجر شود.

از سال ۲۰۲۲ تاکنون، بیش از ۱۰۰ روزنامه‌نگار بازداشت شده‌اند که بخش قابل توجهی از آن‌ها را زنان تشکیل می‌دهند. فشار بر فعالان رسانه‌ای حتی در خارج از ایران نیز متوقف نشده و از آزار آنلاین تا تهدید جانی ادامه یافته است.

قرار گرفتن ایران در رتبه ۱۷۷ از میان ۱۸۰ کشور، جایگاه جمهوری اسلامی را در کنار بسته‌ترین و سرکوبگرترین حکومت‌های جهان تثبیت می‌کند. این رتبه نشان می‌دهد از نگاه یکی از معتبرترین نهادهای مدافع آزادی رسانه، فقط چین، کره شمالی و اریتره وضعیتی بدتر از ایران دارند.

دونالد ترامپ در ادامه تنش با فریدریش مرتس، از بررسی کاهش حضور نظامی آمریکا در آلمان خبر داد. این اختلاف پس از آن شدت گرفت که صدراعظم آلمان نسبت به پیامدهای جنگ ایران و بسته ماندن تنگه هرمز برای اقتصاد اروپا انتقاد کرد.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز چهارشنبه (۲۹ آوریل ۲۰۲۶) اعلام کرد واشینگتن در حال بررسی کاهش احتمالی نیروهای آمریکایی در آلمان است. این اظهارات پس از آن مطرح شد که فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با انتقاد از جنگ ایران گفت ادامه این درگیری و بسته ماندن تنگه هرمز، فشار مستقیمی بر تأمین انرژی و توان اقتصادی آلمان و اروپا وارد کرده است.

به گزارش آسوشیتدپرس، ترامپ گفت آمریکا در حال بازنگری در حضور نظامی خود در آلمان است و تصمیم نهایی در این‌باره در آینده نزدیک گرفته خواهد شد.

او این موضع را در ادامه حملات لفظی خود به مرتس مطرح کرد؛ حملاتی که در روزهای اخیر بر سر جنگ ایران و نحوه مواجهه با آن بالا گرفته است.

حضور آمریکا در آلمان فقط نظامی نیست

بر اساس آمار ارتش آمریکا، در اواسط آوریل حدود ۸۶ هزار نیروی آمریکایی در اروپا مستقر بوده‌اند که نزدیک به ۳۹ هزار نفر از آنها در آلمان حضور داشته‌اند. این رقم البته با توجه به جابه‌جایی نیروها و رزمایش‌ها تغییر می‌کند.

حضور این نیروها فقط مسئله‌ای امنیتی نیست. در ایالت‌هایی مانند راینلاند-فالتس، بادن-وورتمبرگ و بایرن، هزاران شغل به پایگاه‌های آمریکایی وابسته است. پایگاه هوایی رامشتاین در نزدیکی کایزرسلاترن، که بزرگ‌ترین جامعه نظامی آمریکا در خارج از این کشور را در خود جای داده، هر سال صدها میلیون یورو دستمزد، اجاره و سفارش اقتصادی وارد منطقه می‌کند. در نزدیکی همین پایگاه نیز بزرگ‌ترین بیمارستان نظامی آمریکا در خارج از خاک این کشور در حال ساخت است.

مرتس: هرمز به اقتصاد اروپا ضربه زده است

مرتسگفته بود جنگ ایران فقط یک بحران دوردست نیست، بلکه پیامدهای آن به‌طور مستقیم به اروپا رسیده است. به گفته او، بسته ماندنتنگه هرمز بر امنیت انرژی و عملکرد اقتصادی آلمان اثر گذاشته و به همین دلیل باید این بحران هرچه زودتر پایان یابد.

او در عین حال تأکید کرده بود رابطه شخصی‌اش با ترامپ همچنان خوب است و دو طرف هنوز با یکدیگر در تماس هستند.

این اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ به مرتس حمله کرد و مدعی شد که صدراعظم آلمان در قبال برنامه هسته‌ای ایران موضعی سهل‌گیرانه دارد.

مرتس البته به‌رغم تاکید بر لزوم ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای انتقادهایی را متوجه دولت آمریکا کرده و آن را به نداشتن راهبرد خروج از جنگ ایران متهم کرده است.

ترامپ سه‌شنبه ۲۸ آوریل در پستی در شبکه تروث سوشال در پاسخ به این موضع‌گیری مرتس نوشته بود که صدراعظم آلمان "فکر می‌کند داشتن سلاح هسته‌ای برای ایران مشکلی ندارد. او افزوده بود: «من همین حالا در حال انجام کاری درباره ایران هستم که کشورهای دیگر یا رؤسای جمهور باید خیلی وقت پیش آن را انجام می‌دادند.»

ترامپ همچنین نوشته بود: «تعجبی ندارد که آلمان از نظر اقتصادی و سایر زمینه‌ها عملکرد ضعیفی دارد.»