دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

به گفته نزار آمیدی، رئیس جمهور عراق، در روند تشکیل دولت "نباید هیچ تأخیر دیگری" رخ دهد. اکنون علی زیدی، یک چهره تازه‌وارد سیاسی، مأمور تشکیل کابینه شده. نوری مالکی، سیاستمدار کهنه‌کار پس از فشار آمریکا از رقابت کنار رفت.یک تاجر ۴۰ ساله عراقی که در عرصه سیاست تا حد زیادی ناشناخته است، به مقام نخست‌وزیری این کشور منصوب شده و اکنون قرار است دولت جدید عراق را تشکیل دهد.

پس از هفته‌ها بحث و اختلاف، ائتلاف اصلی پارلمان عراق موسوم به "چارچوب هماهنگی" بالاخره دیروز دوشنبه ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) علی زیدی را به عنوان نامزد نخست‌وزیری این کشور معرفی کرد. در پی این توافق، نزار آمیدی، رئیس جمهور عراق، رسما زیدی را مأمور تشکیل دولت کرد.

"چارچوب هماهنگی"، ائتلاف قدرتمندی متشکل از احزاب شیعه حامی جمهوری اسلامی است که پیش‌تر از نخست‌وزیری نوری مالکی، که به عنوان سیاستمداری نزدیک به ایران شناخته می‌شود، حمایت کرده بود.

فرصتی یک‌ماهه برای تشکیل دولت

علی زیدی که تحصیل‌کرده رشته حقوق و بانکداری است، اکنون ۳۰ روز برای تشکیل کابینه فرصت دارد. پس از مراسمی در همین رابطه در بغداد، آمیدی در بیانیه‌ای از جناح‌های مختلف سیاسی عراق خواست تا از نخست‌وزیر جدید این کشور حمایت کنند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

هدف، تشکیل دولتی عنوان شده است که بتواند همه عراقی‌ها را نمایندگی کند، خدمات عمومی را بهبود ببخشد و برای تقویت اقتصاد این کشور بکوشد.

نزدیک به شش ماه از انتخابات پارلمانی عراق می‌گذرد. از آن زمان، کشور دچار بن‌بست سیاسی طولانی‌مدتی شده، زیرا بلوک‌های بزرگ سیاسی نتوانسته بودند بر سر نامزدهای مناسب برای مهم‌ترین مناصب به توافق برسند.

به‌ویژه احزاب شیعه، سنی و کُرد در این روند اغلب ماه‌ها بر سر پست‌های کلیدی یا امتیازدهی و امتیازگیری در موضوعات مختلف مذاکره می‌کنند. رئیس جمهور عراق اما اعلام کرد که روند مبتنی بر قانون اساسی "اجازه هیچ تأخیر دیگری" را نمی‌دهد.

محمد سودانی، نخست‌وزیر تاکنونی، و نیز نوری مالکی، نخست‌وزیر پیشین که پس از سقوط صدام حسین، دیکتاتور سابق عراق، از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۴ عهده‌دار این سمت بود، پس از اختلاف‌های شدید بر سر ترکیب دولت، از نامزدی خود کناره‌گیری کردند.

چهره‌ای تقریباً ناشناخته در سیاست

علی زیدی که اهل استان جنوبی "ذی‌قار" است، در سیاست چهره‌ای تا حد زیادی ناشناخته به شمار می‌رود. به گزارش خبرگزاری دولتی "واع"، زیدی وعده همکاری با "همه نیروهای سیاسی" را داده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این تاجر تاکنون از جمله در هیأت مدیره "بانک اسلامی جنوب"، یک دانشگاه و یک مؤسسه پزشکی فعالیت داشته و پیش از این عهده‌دار هیچ مقام دولتی‌ای نبوده است.

او که ۴۰ سال دارد جوان‌ترین نخست‌وزیر عراق تا کنون است.

جمهوری اسلامی ایران که پس از سرنگونی صدام حسین نفوذ قابل توجهی در عراق پیدا کرد، تلاش می‌کند بر روند سیاسی در این کشور تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، ایالات متحده نیز که نیروهای نظامی در این کشور مستقر کرده است، بر عراق فشار وارد می‌کند.

تهدید آمریکا درباره نخست‌وزیری مالکی

در این بین، به‌ویژه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، باعث شده است که عراق بیش از پیش در میانه این تنش‌ها، در تنگنایی سیاسی قرار بگیرد.

بیشتر بخوانید: نگرانی ایالات متحده آمریکا از انتقال دلارهای عراق به جمهوری اسلامی

از یک سو حملات گروه‌های نیابتی و شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران و از سوی دیگر حملات هوایی ارتش آمریکا در عراق ادامه دارند. از نظر اقتصادی نیز بغداد به‌شدت هم به واشنگتن و هم به تهران وابسته است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پیش‌تر هشدار داده بود که در صورت انتخاب دوباره نوری مالکی به عنوان نخست‌وزیر، واشنگتن حمایت خود از عراق را قطع خواهد کرد.

مالکی این اظهارات را به‌شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را "دخالت در امور داخلی" عراق خواند. نوری مالکی و ائتلاف احزاب شیعه او، از نزدیک‌ترین جناح‌ها به جمهوری اسلامی محسوب می‌شوند.

دولت آلمان در مجموع ۲۵ مرد را به افغانستان بازگرداند که به گفته وزارت کشور به دلیل ارتکاب جرایم سنگین محکوم شده و ملزم به ترک آلمان بوده‌اند. گفته می‌شود که آنان به رژیم طالبان تحویل داده شده‌اند.دولت آلمان گروهی از مجرمان تبعه افغانستان را به کابل بازگرداند. وزارت کشور آلمان، در پاسخ به پرسش سرویس خبری شبکه اول تلویزیون این کشور (تاگس‌شاو) تأیید کرد که پرواز چارتر از آلمان، بامداد امروز سه‌شنبه ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در کابل به زمین نشسته است. هفته‌نامه آلمانی اشپیگل پیش‌تر این خبر را گزارش کرده بود.

بر اساس اعلام وزارت کشور آلمان، این افراد ۲۵ "مرد به‌طور قطعی موظف به ترک کشور بوده‌اند" که در آلمان "از جمله به دلیل قتل، تجاوز، ضرب‌وجرح شدید و جرایم مرتبط با مواد مخدر" محکوم شده‌اند.

طبق همین گزارش، مبنای این اقدام توافق وزارت کشور آلمان با دولت افغانستان، یعنی رژیم اسلام‌گرای طالبان، بر سر " اخراج‌های منظم" بوده است.

اخراج با "هواپیمای متعلق به شرکت ترکیه‌ای"

به گزارش اشپیگل، این هواپیما توسط شرکت ترکیه‌ای "فری‌برد ایرلاینز" فراهم شده بود. گفته می‌شود هواپیمای "ایرباس ای۳۲۰" پس از توقفی در شهر ترابزون ترکیه مستقیماً به کابل پرواز کرده و در آنجا این مردان به طالبان تحویل داده شده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

وزارت کشور آلمان در پاسخ به پرسش شبکه اول تلویزیون این کشور درباره توافق‌های احتمالی پیرامون سرنوشت افراد اخراج‌شده در کشورشان، اظهارنظری نکرده است.

بر اساس این گزارش، این ۲۵ مرد شامگاه دوشنبه از مجموعاً ۱۳ ایالت آلمان به لایپزیگ منتقل شده بودند. وزارت کشور آلمان اعلام کرده است که با این اقدام «یکی از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در توافق دولت ائتلافی برای امکان‌پذیر کردن اخراج‌های منظم به افغانستان» را اجرا می‌کند.

انتقاد از توافق برلین با طالبان

اواخر فوریه گذشته نیز ۲۰ نفر به افغانستان اخراج شدند. به گفته وزارت کشور، در آن مورد نیز "مردانی که به‌طور قطعی موظف به ترک کشور بوده و در آلمان مرتکب جرم شده بودند" به کشورشان بازگردانده شدند. به نظر می‌رسد آن پرواز نخستین موردی بوده که مقام‌های آلمانی مستقیماً با طالبان بر سر آن به توافق رسیده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان از حزب سوسیال مسیحی، در آن زمان گفته بود: «توافق ما مبنایی قابل اتکا برای اخراج‌های مستقیم و دائمی به افغانستان ایجاد می‌کند.»

تماس با طالبان در آلمان موضوعی مناقشه‌برانگیز محسوب می‌شود، زیرا دولت این کشور رسماً با این حکومت اسلام‌گرا که از ماه اوت ۲۰۲۱ دوباره بر افغانستان حاکم شده‌، روابط دیپلماتیک ندارد.

بیشتر بخوانید: اخراج مجرمان؛ آیا بین آلمان و طالبان معامله‌ای در کار است؟

از زمان به قدرت رسیدن مجدد طالبان، وضعیت حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه برای زنان و دختران، اقلیت‌های قومی یا مذهبی، کارکنان پیشین دولت، نیروهای محلی همکار با دولت‌های خارجی، و نیز روزنامه‌نگاران و فعالان فرهنگی، به‌شدت وخیم‌تر شده است.

با افزایش گزارش‌ها درباره مصادره اموال و محدودسازی خدمات کنسولی برای ایرانیان خارج کشور، طرح موضوع "سلب تابعیت" بحث‌برانگیز شده است؛ حقوقدانان می‌گویند چنین مجازاتی مبنای قانونی ندارد.جمهوری اسلامی ایران طی سال‌های گذشته بارها از ابزارهای امنیتی، قضایی و اداری برای اعمال فشار بر شهروندان و فعالان ایرانی خارج از کشور استفاده کرده است؛ از بازداشت دوتابعیتی‌ها هنگام سفر به ایران و صدور احکام غیابی گرفته تا اعمال فشار بر خانواده فعالان در داخل کشور و محدودسازی ارائه خدمات کنسولی به بهانه‌های مختلف.

در هفته‌های اخیر نیز مقام‌های قضایی ایران از شناسایی و توقیف اموال صدها نفر از ایرانیان خارج از کشور خبر داده‌اند؛ اقدامی که بسیاری آن را بخشی از یک الگوی گسترده‌تر فشار بر دیاسپورای ایرانی ارزیابی می‌کنند. هم‌زمان، تداوم طولانی‌مدت اختلال‌های اینترنتی و محدود شدن امکان ارتباطات فرامرزی نیز نگرانی‌ها درباره تلاش حکومت برای ایجاد نوعی گسست میان ایرانیان داخل و خارج کشور را افزایش داده است. در چنین فضایی، طرح موضوعاتی مانند مصادره اموال و سپس "سلب تابعیت"، به‌عنوان نشانه‌ای از تشدید فشار بر ایرانیان خارج از کشور، بیش از پیش مورد توجه واقع شده است.

اظهارات مقام‌ها و رسانه‌ها؛ آغاز موج بحث "سلب تابعیت"

موضوع "سلب تابعیت" بیش از همه، در نتیجه اظهارات برخی چهره‌های رسانه‌ای و سیاسی در ایران مورد توجه گرفت. محمدرضا شهبازی، مجری صداوسیمای جمهوری اسلامی، با اشاره به اظهارات مریم ابراهیم‌وند، فیلمساز ساکن اروپا مبنی بر دریافت ابلاغ شفاهی سلب تابعیت خود، در یکی از برنامه‌های شبکه دو سیما گفت، "امیدوار است سلب تابعیت و محرومیت ضد‌وطن‌ها ادامه پیدا کند".

حسنعلی اخلاقی امیری، نماینده مشهد و عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، نیز روز دوم اردیبهشت در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرد مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در "قانون تشدید مجازات جاسوسی" می‌تواند "از مصادره اموال تا سلب تابعیت" را شامل شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

قانون چه می‌گوید؟

قانون "تشدید مجازات جاسوسی" پس از تصویب در ۶ مهر ۱۴۰۴ در مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان، از اوایل آبان ۱۴۰۴ لازم‌الاجرا شد؛ مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در این قانون بسته به نوع و شدت جرم شامل اعدام، مصادره اموال و حبس‌های تعزیری است اما در آن حکمی درباره سلب تابعیت پیش‌بینی نشده است.

چندی قبل مریم ابراهیم‌وند، فیلمساز ساکن اروپا که پیشتر نیز زندانی سیاسی بوده، اعلام کرده بود که کنسولگری ایران به‌صورت شفاهی به او اطلاع داده است تابعیت ایرانی‌اش لغو و به همین دلیل از ارائه مدارک هویتی به او خودداری شده است.

بیشتر بخوانید:توقیف اموال بیش از ۴۰۰ چهره رسانه‌ای و فرهنگی در خارج کشور

با توجه به اینکه در قوانین فعلی جمهوری اسلامی، موضوع سلب تابعیت تنها در چارچوب درخواست "ترک تابعیت" از سوی خود فرد و در حدود اختیارات هیئت وزیران قابل بررسی است، این پرسش به میان می‌آید که آیا در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران سلب تابعیت به‌عنوان ابزار مجازات سیاسی یا امنیتی صورت قانونی دارد؟

معین خزائلی، حقوقدان و پژوهشگر حقوق بشر تصریح می کند که "در قوانین کیفری جمهوری اسلامی ایران مجازاتی تحت عنوان سلب تابعیت برای جرایم امنیتی یا سیاسی پیش‌بینی نشده است و تابعیت از حقوق بنیادین شهروندان محسوب می‌شود. " او با اشاره به اصل قانونی بودن جرم و مجازات، مندرج در اصل ۳۶ قانون اساسی و ماده ۲ قانون مجازات اسلامی، می‌گوید:"هیچ مجازاتی را نمی‌توان اعمال کرد مگر آنکه صراحتاً در قانون پیش‌بینی شده باشد”.

خزائلی توضیح می‌دهد: «بر اساس مقررات قانون ایران، دولت اختیار ندارد بدون درخواست فرد، تابعیت او را لغو کند. حتی در موضوع ترک تابعیت نیز تصمیم نهایی باید در چارچوب تشریفات قانونی و با خواست خود شخص صورت گیرد و دولت صرفاً نقش پذیرش یا رد درخواست را دارد.»

او با اشاره به سوابق تاریخی می‌گوید "در گذشته، بر اساس ماده ۹۸۱ قانون مدنی، امکان سلب تابعیت از برخی افراد دارای تابعیت اکتسابی وجود داشت، اما این ماده در اصلاحات قانون مدنی پس از انقلاب حذف شد".

محروم‌سازی عملی ازحقوق؛ جایگزین غیررسمی سلب تابعیت؟

برخی حقوق‌دانان معتقدند آنچه در سال‌های اخیر مشاهده شده نه سلب تابعیت رسمی، بلکه نوعی "محروم‌سازی عملی از حقوق ناشی از تابعیت" است؛ وضعیتی که در آن فرد، بدون لغو رسمی تابعیت، از دسترسی به خدمات کنسولی یا مدارک هویتی محروم می‌شود.

خدماتی مانند تمدید گذرنامه، صدور گواهی تولد یا ارائه خدمات ثبت احوال، بخشی از تعهدات دولت نسبت به شهروندان خارج از کشور محسوب می‌شود و محروم‌سازی هدفمند از این خدمات می‌تواند پیامدهای حقوقی برای وضعیت اقامتی، شغلی و درمانی افراد ایجاد کند.

مریم ابراهیم‌وند به دویچه‌وله می‌گوید: «عدم استرداد مدارک هویتی و نابرخورداری از خدمات شهروندی باعث شده است که وضعیت اقامتی من در پاریس به مشکل بخورد و نتوانم اقامتم را تمدید کنم…برای اخذ سوشال نامبر و صدور کارت بیمه درمانی هم نیاز به گواهی تولد است. عدم ارائه خدمات کنسولی باعث شده مسیر زندگی و کاری و سلامت من تحت تأثیر قرار بگیرد و بر وضعیت قانونی، درمانی و حقوقی من تأثیر بگذارد.»

طبق اصول حقوق تابعیت و تعهدات حمایتی دولت نسبت به اتباع خود، ارائه خدماتی مانند تمدید گذرنامه و اسناد هویتی در زمره وظایف حاکمیتی دولت نسبت به شهروندان خارج از کشور است.

اعمال مجازاتی قانونی یا نقض حقوق شهروندی

معین خزائلی در پاسخ به دویچه‌وله در مورد تفاوت بین "سلب تابعیت قانونی" و "محروم‌سازی عملی از تابعیت" می‌گوید: «سلب تابعیت قانونی به وضعیتی گفته می‌شود که دولت به‌صورت رسمی و بر اساس یک فرآیند حقوقی مشخص، تابعیت فرد را لغو یا باطل اعلام کند. این اقدام معمولاً باید مستند به قانون، همراه با امکان اعتراض قضایی و مطابق استانداردهای دادرسی عادلانه باشد. در مقابل، "محروم‌سازی عملی از تابعیت" زمانی رخ می‌دهد که دولت بدون لغو رسمی تابعیت، شهروند را از حقوق اساسی ناشی از تابعیت محروم کند؛ مانند خودداری از تمدید گذرنامه، ارائه خدمات کنسولی یا صدور مدارک هویتی.»

این وضعیت می‌تواند از منظر حقوق داخلی در تعارض با اصل ۴۱ قانون اساسی درباره حمایت از تابعیت ایرانی و از منظر حقوق بین‌الملل با تعهدات دولت‌ها نسبت به حمایت کنسولی از اتباع خود مغایر باشد.

تابعیت در حقوق بین‌الملل؛ ممنوعیت سلب خودسرانه

در حقوق معاصر، سلب تابعیت به‌عنوان مجازات کیفری تا حد زیادی کنار گذاشته شده و بر اساس ماده ۱۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر هیچ‌کس نباید به‌طور خودسرانه از تابعیت خود محروم شود. به همین دلیل برخی از حقوقدانان تأکید می‌کنند تبدیل تابعیت به ابزار مجازات سیاسی، نه‌تنها با اصول قانون اساسی ایران بلکه با تعهدات بین‌المللی دولت‌ها نیز مغایرت دارد.

خزائلی با اشاره به اینکه "محروم‌سازی سیاسی شهروندان از خدمات کنسولی بدون حکم قانونی روشن، با اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از جمله اصل ۲۰ و ۴۱ در تعارض است" می‌گوید: «خودداری هدفمند از ارائه خدمات کنسولی به مخالفان سیاسی می‌تواند مصداق تبعیض و نقض حق برخورداری برابر از حمایت دولت باشد.»

ابزارهای حقوقی شهروندان

خزائلی در پاسخ به این پرسش که اگر یک دولت از ابزار تابعیت، قطع خدمات کنسولی یا ضبط اموال علیه مخالفان خارج از کشور استفاده کند، شهروندان چه ابزارهای حقوقی برای دفاع از خود دارند و این روند چه پیامدی برای مفهوم حق شهروندی دارد، توضیح می‌دهد: «در سطح داخلی، شهروندان می‌توانند نسبت به تصمیمات اداری و امنیتی از طریق مراجع قضایی و دیوان عدالت اداری اعتراض کنند و به اصول قانون اساسی مانند اصول ۲۲، ۳۴، ۳۶ و ۴۱ استناد کنند. هرچند در پرونده‌های سیاسی و امنیتی، کارآمدی این سازوکارها همواره محل تردید بوده است، اما از نظر حقوقی این مسیرها همچنان وجود دارند. همچنین مستندسازی اقدامات دولت و استفاده از وکلای مستقل می‌تواند در پیگیری حقوقی مؤثر باشد.»

امید شمس، حقوقدان نیز با اشاره به اینکه "اعلامیه جهانی حقوق بشر، سلب خودسرانه تابعیت را ممنوع می‌داند و بسیاری از کشورها اساساً سلب تابعیت را در قوانین داخلی خود ممنوع کرده‌اند" توضیح می‌دهد که هرگونه اقدام در زمینه سلب تابعیت تنها در صورتی می‌تواند قابل طرح باشد که با چند اصل حقوقی مطابقت داشته باشد: «نخست، وجود یک مبنای قانونی صریح و شفاف که شرایط چنین اقدامی را مشخص کند؛ دوم، رعایت اصل تناسب به این معنا که این مجازات فقط در مورد شدیدترین جرایم قابل تصور باشد و سوم، ضرورت این اقدام برای تحقق یک هدف مشروع.»

او در ادامه تأکید می‌کند: «بر اساس اصل منع ایجاد بی‌تابعیتی که در کنوانسیون ۱۹۶۱ و قوانین عرفی بین‌المللی جایگاه مستقل و تثبیت‌شده دارد، حتی اگر سه شرط مذکور رعایت شوند اما نتیجه، بی‌تابعیت شدن فرد باشد، این اقدام در اغلب موارد همچنان ممنوع خواهد بود.»

شمس در مورد وضعیتی که بدون سلب رسمی تابعیت، شهروندان در عمل از حقوق تابعیتی و خدمات کنسولی محروم می‌شوند توضیح می‌دهد: «این تعارض هم از منظر اسناد حقوق بشری نظیر منع تبعیض و حق شناسایی شخصیت حقوقی قابل طرح است و هم از منظر روح و هدف اسناد مربوط به کاهش بی‌تابعیتی، چرا که ایجاد "بی‌حمایتی عملی" با این اهداف ناسازگار است.»

او تصریح می‌کند: «جمهوری اسلامی ایران به برخی اسناد بین‌المللی از جمله میثاق حقوق مدنی و سیاسی پیوسته، اما به کنوانسیون ۱۹۶۱ کاهش بی‌تابعیتی نپیوسته است. اگر چنین اقداماتی گسترده، سیستماتیک و فاقد تشریفات قانونی باشد، از منظر حقوق بین‌الملل قابل مناقشه است و می‌تواند موضوع طرح در سازوکارهای حقوق بشری بین‌المللی قرار گیرد.»

شمس در مورد وضعیت فرد محروم ازخدمات کنسولی می‌گوید: «عدم ارائه خدمات کنسولی نمی‌تواند به‌صورت دلبخواهی و تبعیض‌آمیز، مثلاً صرفاً به دلیل ابراز عقاید مخالف حکومت، علیه یک شهروند اعمال شود. اگر خدمات کنسولی قطع شود، فرد همچنان از نظر حقوقی تبعه دولت متبوع خود باقی می‌ماند، مگر آنکه تابعیت او رسماً سلب شده باشد. اما در عمل، چنین وضعیتی می‌تواند فرد را در موقعیت آسیب‌پذیری مضاعف قرار دهد که آثاری مشابه سلب تابعیت دارد. استفاده از محرومیت از خدمات کنسولی به‌عنوان ابزار مجازات یا اعمال فشار و کنترل بر شهروندان در ابعاد فرامرزی، به‌طور قطع مصداق سوء استفاده از قدرت و تخلف محرز است.»

تابعیت؛ حق پایدار یا ابزار فشار سیاسی

او به توصیه‌ها و راهکارهای بین‌المللی زیر در شرایط اعمال چنین محدودیت‌هایی اشاره می‌کند: «استفاده از سازوکارهای دادرسی حقوق بشری مانند شورای حقوق بشر سازمان ملل یا دادگاه‌های بین‌المللی که کشور متبوع فرد صلاحیت آن را پذیرفته باشد، اعمال فشار از طریق گزارشگران ویژه با استناد به تعهدات کشور، ذیل معاهدات بین‌المللی مانند میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و سرانجام درخواست حمایت از کشور محل اقامت از طریق پناهندگی یا حمایت تکمیلی در صورتی که فرد فاقد حمایت دولتی باشد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

اکنون به موازات تشدید فشارهای سیاسی و امنیتی بر فعالان داخل کشور و هم‌زمانی طرح موضوعاتی مانند مصادره اموال و "سلب تابعیت"همراه با اظهارات پیرامون محدودسازی خدمات کنسولی برای ایرانیان خارج از کشور، این پرسش برجسته شده است که آیا تابعیت ایرانی همچنان یک حق پایدار شهروندی محسوب می‌شود یا در حال تبدیل شدن به ابزاری برای اعمال فشار بر مخالفان خارج از کشور است؛ پرسشی که پاسخ آن می‌تواند پیامدهای مهمی برای میلیون‌ها ایرانی خارج از کشور داشته باشد.»

پس از حملات به مراکز یهودی و غربی در اروپا، نهادهای امنیتی نسبت به احتمال گسترش تهدید از سوی جمهوری اسلامی ایران هشدار می‌دهند. شبکه‌های حامی ایران و شیوه‌های تازه جذب نیرو از سوی آنها در کانون توجه قرار دارند.سازمان امنیت داخلی آلمان، موسوم به "اداره حفاظت از قانون اساسی" زنگ خطر را به صدا درآورده است. به نظر می‌رسد تهدیدها از سوی افراط‌گرایان طرفدار جمهوری اسلامی در اروپا به شکل محسوسی تشدید شده است.

طبق گزارش روزنامه "هندلزبلات"، این نهاد امنیتی به‌ویژه نسبت به مرحله تازه‌ای از تشدید تنش از سوی گروه اسلام‌گرای شیعه "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" هشدار داده است.

این نهاد در پاسخ به پرسش "هندلزبلات" توضیح داده است: «آنچه تازگی دارد هشدار "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" مبنی بر این است که دیگر خود را تنها به حملات "ساده" محدود نخواهد کرد، بلکه در بلندمدت ابزارهای خطرناک‌تری را نیز در مد نظر خواهد داشت.»

به گفته منابع امنیتی، این موضوع می‌تواند نشانگر گذار از ایجاد حریق، به حملاتی با مواد منفجره یا سلاح گرم باشد.

جذب هدفمند جوانان

از روز ۹ مارس، مأموران تحقیقاتی چندین حمله به مراکز یهودی و همچنین آمریکایی در اروپا، از جمله در آلمان را ثبت کرده‌اند. در بسیاری از موارد، این حملات به شکل آتش‌افروزی بوده که "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" بعداً در ویدئوهایی مسئولیت آنها را بر عهده گرفته است.

به گفته سازمان امنیت داخلی آلمان، این اقدامات "در هر مورد شبانه یا در نخستین ساعات بامداد" انجام شده و تاکنون تلفات جانی نداشته است. بیشترین آسیب به مراکزی واقع در کشورهای بنلوکس (بلژیک، هلند و لوکزامبورگ) و بریتانیا وارد شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

شیوه کار عاملان این حملات نیز قابل توجه است. در چندین مورد، جوانانی به شکل هدفمند جذب شده‌اند که در قبال مبالغ اندک دست به این حملات زده‌اند. این جذب نیرو اغلب از طریق شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های ارتباطی رمزگذاری‌شده صورت گرفته است.

مقام‌های آلمانی نیز این مسیر تحقیقاتی را دنبال می‌کنند. به عنوان نمونه، مقام‌ها احتمال می‌دهند که حمله به یک رستوران اسرائیلی در مونیخ که خسارت مالی به بار آورد، با انگیزه یهودستیزانه انجام گرفته باشد.

جنگ ایران همچون عاملی برای تشدید حملات

سازمان امنیت داخلی آلمان "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" را شبکه‌ای شیعه‌مذهب و عراقی با ارتباطات نزدیک با ایران معرفی می‌کند. این نهاد توضیح داده است: «این سازمان از کانال‌های مختلفی در حوزه افراط‌گرایی شیعی و حامی ایران در شبکه‌های اجتماعی، برای گزارش فعالیت‌های خود استفاده می‌کند.»

همچنین "حرکت اصحاب" اخیراً انگیزه‌های سیاسی خود را صریح‌تر بیان کرده و آشکارا مراکز اسرائیلی و آنچه "دشمنان اسلام" در اروپا می‌نامد را تهدید کرده است.

سیاستمداران حوزه امنیت با نگرانی به این گزارش‌ها واکنش نشان داده‌اند. مارک هنریشمان، رئیس کمیته نظارت پارلمانی از حزب دموکرات مسیحی آلمان، به «هندلزبلات» گفته است که تهدید علیه مراکز یهودی، اسرائیلی و آمریکایی، به‌رغم افزایش تدابیر امنیتی، همچنان بالاست.

او با بیان اینکه افزایش این حوادث "ارتباط نزدیکی با تشدید مناقشه ایران" دارد می‌گوید، این رویکرد یادآور راهبردهای شناخته‌شده‌ای است که در آن ایران از به‌اصطلاح نیروهای نیابتی‌اش برای اعمال نفوذ و هدایت غیرمستقیم حملات استفاده می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

کنستانتین فون نوتس، از حزب سبزها، نیز نسبت به "بعد تازه‌ای از تهدید" هشدار می‌دهد. به گفته او، اگر تأیید شود که رژیم ایران به شکل هدفمند از به‌اصطلاح "عوامل یک‌بارمصرف" استفاده می‌کند، این امر باید پیامدهای سیاسی روشنی در پی داشته باشد.

فون نوتس به "هندلزبلات" گفته است: «رژیم ایران از حامیان و متحدان خود در اروپا استفاده می‌کند تا مراکز یهودی، اسرائیلی و مرتبط با اسرائیل، و همچنین منتقدان رژیم ایران در تبعید را زیر نظر بگیرند، تهدید کنند و مورد حمله قرار دهند.»

به گفته او، تشدید کنونی تنش‌ها در خاورمیانه می‌تواند به حملات بیشتری در آلمان نیز منجر شود.

طراحان در سایه

در بریتانیا، پس از حمله‌ای به یک کنیسه، از طریق ایجاد حریق، دو مظنون بازداشت شدند. به گفته کن مک‌کالوم، رئیس سرویس امنیت داخلی بریتانیا (MI5)، "ام‌آی۵" طی یک سال "بیش از بیست طرح بالقوه مرگبار تحت حمایت ایران" را دنبال کرده است.

بازرسان همچنین در حال بررسی این موضوع هستند که آیا برای چنین حملاتی به شکل هدفمند مجرمان به کار گرفته می‌شوند یا نه.

بیشتر بخوانید: خطر سرویس‌های اطلاعاتی ایران در خارج از کشور چقدر است؟

رخدادهای مشابهی در فرانسه، هلند و بلژیک نیز نشانگر الگویی هماهنگ است. در پاریس، حمله به دفاتر "بانک آمریکا" پس از آن خنثی شد که یک گروه حامی جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی از شناسایی یک هدف خبر داد.

کارشناسان استفاده از عاملان محلی برای پنهان کردن طراحان اصلی را بخشی از یک الگوی واحد می‌دانند.

بنابراین هنوز مشخص نیست چه کسانی دقیقاً پشت این سلسله حملات قرار دارند. کارشناسان مرکز بین‌المللی مقابله با تروریسم، به تناقضاتی در بیانیه‌های مربوط به پذیرش مسئولیت و الگوهای ارتباطی اشاره می‌کنند.

به گفته آنان، شواهدی وجود دارد که "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" ممکن است صرفاً به عنوان پوششی برای پنهان کردن طراحان اصلی عمل کند.

کاریکاتور هفته روایت رویدادهای هفته به زبان تصویر و طنز است. مانا نیستانی موضوعات روز را برای دویچه وله فارسی با دیدی انتقادی به تصویر می‌کشد.در حالی که اروپا نگران ازسر گرفته شدن جنگ بین آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی و به دنبال آن، بالارفتن قیمت نفت و فشار اقتصادی است، کشتاری روزمره در سایه این تهدیدات نادیده گرفته شده است: ماشین سرکوب و اعدام جمهوری اسلامی شدیدتر از قبل به کار خود ادامه می دهد و کم‌تر روزی است که اسم کسی یا کسانی بیرون نیاید که با جرایم سیاسی به چوبه دار آویخته می‌شوند، جرایمی که به باور بسیاری از نهادهای حقوق بشری، مبتنی بر روند رسیدگی "شتاب‌زده و اعترافات زیر فشار و شکنجه" متهمان هستند.

این موضوع دستمایه مانا نیستانی در طراحی کاریکاتور هفته برای دویچه وله فارسی بوده است.

به گزارش مؤسسه کپلر، در پی محاصره دریایی ایران، ذخایر نفتی این کشور به مرز هشدار رسیده و رو به اتمام است. کاهش صادرات و پر شدن مخازن، تهران را در تنگنای تولید قرار داده است. اثر واقعی این فشار اما با تأخیر نمایان می‌شود.به گفته مؤسسه تحقیقاتی کپلر، که داده‌های انرژی و تجارت کالا در سطح جهان را تحلیل می‌کند، ایران به شکل فزاینده‌ای با مشکل در تأمین ظرفیت‌های ذخیره‌سازی نفت خام روبه‌رو بوده و مخازن ذخیره نفت این کشور رو به اتمام است.

بر اساس گزارش مؤسسه کپلر، این مسئله فشار بر تولید داخلی نفت ایران، که زمانی دومین تولیدکننده بزرگ اوپک بود را افزایش خواهد داد.

کاهش صادرات و بن‌بست ذخیره‌سازی

طبق تحلیل کپلر در روز دوشنبه ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت)، ذخایر نفت جمهوری اسلامی اکنون تنها برای حدود ۱۲ تا ۲۲ روز دیگر کفایت می‌کند.

در نتیجه، این احتمال افزایش می‌یابد که ایران ناچار شود تولید روزانه خود را تا اواسط ماه مه (اواخر اردیبهشت) تا یک و نیم میلیون بشکه دیگر کاهش دهد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

همان‌طور که گلدمن ساکس، از بزرگترین بانک‌های سرمایه‌گذاری و مؤسسات مالی جهان، هفته گذشته گزارش داده بود، ایران پیش‌تر نیز تولید روزانه نفت خام خود را تا دو و نیم میلیون بشکه کاهش داده بود.

کشورهای دیگر منطقه نیز، از جمله عربستان سعودی، عراق، کویت و امارات متحده عربی، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در روز ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۴)، تولید خود را کاهش داده‌اند. با وجود این وضعیت پرتنش، به گفته کپلر، فشار مالی بر تهران احتمالاً با تأخیر به‌طور کامل نمایان خواهد شد.

پس از دستور دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر محاصره دریایی بنادر ایران، صادرات نفت خام این کشور از اوایل آوریل به شکل محسوسی کاهش یافت.

تأخیر در ضربه مالی به تهران

به گفته کپلر، با کاهش تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز، صادرات نفت اینک به حدود ۵۶۷ هزار بشکه در روز رسیده است. این رقم در ماه مارس هنوز به‌طور میانگین حدود یک میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه در روز بود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با این حال، تأثیر بر درآمدهای نفتی دولت ایران با تأخیر بروز می‌کند و به گفته کپلر، تنها در سه تا چهار ماه آینده قابل مشاهده خواهد بود.

یکی از دلایل این امر، چرخه‌های طولانی حمل‌ونقل و پرداخت است. محموله‌های نفت خام ایران معمولاً حدود دو ماه طول می‌کشد تا به برخی بنادر چین به عنوان مهم‌ترین بازار نفت ایران برسند؛ محموله‌هایی که برای انتقالشان اغلب از مسیرهای غیرشفاف برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌شود. پس از آن، خریداران دو ماه دیگر فرصت دارند تا پرداخت‌های خود را انجام دهند.

بیشتر بخوانید: محاصره دریایی؛ "درآمد نفتی ایران دو ماه دیگر به صفر می‌رسد"

به گزارش کپلر، تاکنون هیچ نفت‌کشی که موفق به دور زدن محاصره دریایی آمریکا در محدوده تنگه هرمز شده باشد، مشاهده نشده است. به گفته تحلیلگران، از زمان اجرای این محاصره، بارگیری نفت خام ایران بر روی نفت‌کش‌ها حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است.

ترامپ در سوشیال تروث نوشت ایران در "وضعیت فروپاشی" قرار دارد و از ایالات متحده خواسته است هرچه سریع‌تر تنگه هرمز را باز کند.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقی‌مانده از آتش‌بس دوهفته‌ای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقام‌های پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را به‌طور موقت متوقف و آتش‌بس فعلی را تمدید کرده است.

از آن زمان تا کنون مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری پاکستان ادامه دارد.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

ترامپ:مرتس فکر می‌کند دستیابی ایران به سلاح اتمی مشکلی ندارد

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در پستی در شبکه شخصی خود (سوشیال تروث) با انتقاد از صدراعظم آلمان او را متهم کرد که با "فکر می‌کند داشتن سلاح هسته‌ای برای ایران مشکلی ندارد".

ترامپ که تا همین اواخر بر خلاف بسیاری از رهبران اروپایی با مرتس روابط نزدیکی داشت، حالا در پست خود با طرح این اتهام که "مرتس نمی‌داند درباره چه چیزی صحبت می‌کند" نوشته است: «اگر یران سلاح هسته‌ای داشته باشد، کل جهان به گروگان گرفته خواهد شد.»

این پست ترامپ ظاهرا واکنشی است به اظهارات روز گذشته فریدریش مرتس که در آن انتقادهایی را متوجه دولت آمریکا کرد و آن را به نداشتن استراتژی خروج در جنگ با ایران متهم کرد.

مرتس با بیان این که "باور ندارد ایالات متحده بتواند به‌سرعت به جنگ در ایران پایان دهد" علت بدبینی‌اش را این دانست که "به‌نظر می‌رسد ایرانی‌ها قوی‌تر از آن چیزی هستند که تصور می‌شد، و آمریکایی‌ها هم ظاهراً در مذاکرات راهبرد واقعاً قانع‌کننده‌ای ندارند".

مرتس گرچه در هفته اول جنگ نگاه مثبتی به نتیجه‌بخش‌بودن اقدام نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل داشت و آن را موجه می‌دانست، ولی روند جنگ، ابهام در اهداف آن و "فقدان یک راهبرد خروج" به علاوه پیامدها و هزینه‌های سنگین بستن تنگه هرمز توسط ایران برای اقتصاد و تامین انرژی جهان به تدریج او را نسبت به تداوم درگیری بدبین کرد. در همین راستا حتی صحبت از تماس‌های مستقیم با ایران به میان آمد تا شاید در رررحل بن بست مسدودماندن تنگه هرمز گشایشی شود. در اجلاس اخیر سران اتحادیه اروپا در قبرس مرتس حتی ایده برچیدن تحریم‌ها علیه ایران در صورت انعطاف جمهوری اسلامی در مسئله تنگه هرمز و برچیدن برنامه هسته‌ای را مطرح کرد.

مرتس در سخنرانی دیروزش در یک مدرسه در غرب آلمان گفت که آمریکایی‌ها "کاملاً بدون هرگونه راهبردی" وارد جنگ با ایران شده‌اند و به همین دلیل، پایان دادن به این درگیری اکنون دشوارتر شده است. او همچنین افزود که مشکل از این جهت هم هست که "به‌ویژه به‌نظر می‌رسد ایرانی‌ها بسیار ماهرانه مذاکره می‌کنند یا حتی ماهرانه از مذاکره خودداری می‌کنند ... و در اینجا کل یک ملت (آمریکا) توسط رهبری ایران، به‌ویژه توسط به اصطلاح "سپاه پاسداران انقلاب" تحقیر می‌شود.»

ظاهرا این اظهارات انگیزه‌ای برای واکنش امروز دونالد ترامپ بوده‌ند. رئیس جمهور آمریکا در ادامه پست خود نوشته است: « من همین حالا در حال انجام کاری درباره ایران هستم که کشورهای دیگر یا رؤسای جمهور باید خیلی وقت پیش انجام می‌دادند.»

او تلویحا اظهارات مرتس را نشانه ضعف عمومی مدیریت و زمامداری دولت آلمان خوانده و نوشته است: «تعجبی ندارد که آلمان از نظر اقتصادی و سایر زمینه‌ها عملکرد ضعیفی دارد!»

آمریکا ۳۵ نهاد و فرد "مرتبط با شبکه بانکی سایه ایران" را تحریم کرد

دولت ایالات متحده آمریکا روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که ۳۵ نهاد و فرد را به‌دلیل نقش آن‌ها در "شبکه بانکی سایه" ایران تحریم کرده است.

این افراد و نهادها متهم شده‌اند که در جابه‌جایی ده‌ها میلیارد دلار مرتبط با دور زدن تحریم‌ها و حمایت ایران از تروریسم نقش داشته‌اند.

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) همچنین هشدار داد که هر شرکتی که برای عبور از تنگه هرمز به دولت ایران یا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی "عوارض" پرداخت کند، با تحریم‌های سنگین مواجه خواهد شد.

وزارت خزانه‌داری اعلام کرد این تحریم‌ها شبکه‌هایی را هدف قرار می‌دهد که به نیروهای مسلح ایران، از جمله سپاه پاسداران، امکان دسترسی به نظام مالی بین‌المللی را می‌دهند؛ از جمله برای دریافت پول حاصل از فروش غیرقانونی نفت، خرید قطعات حساس برای موشک‌ها و دیگر سامانه‌های تسلیحاتی، و انتقال منابع مالی به گروه‌های هم‌پیمان ایران.

شبکه برادران زرین‌قلم (زرین‌قلم‌ها)، شامل منصور زرین‌قلم، ناصر زرین‌قلم و فضل‌الله زرین‌قلم به علاوه شرکت‌ها و نهادهای مرتبط با این شبکه همچون شرکت "جی‌سی‌ام اکس‌چنج" (صرافی زرین‌قلم و شرکا)، شرکت "برلیان اکس‌چنج" و شرکت "زرین‌قلم و شرکا" از جمله شرکت‌های تحریمی در فهرست جدید وزارت خزانه‌داری آمریکا هستند.

شرکت‌های پوششی در خارج از ایران (امارات و هنگ‌کنگ) همچون واید ویژن جنرال تریدینگ، جی‌اس سرنیتی اف‌زی‌ئی، مدریت جنرال تریدینگ ال‌ال‌سی، ایس پترکیم اف‌زی‌ئی و گلدن پن جنرال تریدینگ، جهان انرژی سپهر و افرادی از جمله فاطمه سرلاک کوهی، ثریا مهری حاجی بابا، سید محمدمهدی آل غفور و یو ژانگ هم از دیگر تحریم‌شدگان هستند.

وزیر خزانه‌داری آمریکا، اسکات بسنت، در بیانیه‌ای نوشت: «سیستم بانکی سایه ایران به‌عنوان یک شریان حیاتی مالی برای نیروهای مسلح آن عمل می‌کند و امکان انجام اقداماتی را فراهم می‌سازد که تجارت جهانی را مختل کرده و خشونت در خاورمیانه را تشدید می‌کند.»

او افزود: «منابع مالی غیرقانونی که از طریق این شبکه منتقل می‌شوند، از عملیات‌های تروریستی رژیم حمایت می‌کنند و تهدیدی مستقیم برای نیروهای آمریکایی، متحدان منطقه‌ای و اقتصاد جهانی به‌شمار می‌روند.»

وی همچنین هشدار داد هر نهاد یا مؤسسه‌ای که با این شبکه‌ها همکاری یا تعامل داشته باشد، " با عواقبی شدید" مواجه خواهد شد.

سنتکام: نیروهای ما بر محاصره ایران در سراسر خاورمیانه کنترل دارند

فرماندهی مرکزی ایالات متحده در خاورمیانه (سنتکام) در بیانیه‌ای اعلام کردکه که نیروهای تحت فرمانش "به عملیات در سراسر خاورمیانه ادامه می‌دهند و محاصره ایران را حفظ می‌کنند".

بنا بر این بیانیه، صبح امروز، سه‌شنبه، ۲۸ آوریل، (۹۸ اردیبهشت) نیروهای تفنگدار دریایی آمریکا در دریای عرب از یگان اعزامی سی‌ویکم، یک کشتی تجاری به نام «بلو استار ۳» را که مظنون به نقض محاصره بنادر ایران توسط آمریکا بود، متوقف و بازرسی کردند؛ این کشتی قصد داشت به سمت ایران حرکت کند.

ببانیه در ادامه می‌گوید که نیروهای آمریکایی پس از بازرسی و اطمینان از اینکه این کشتی در مسیر خود قصد توقف در هیچ بندر ایرانی را ندارد، آن را آزاد کردند.

بنا بر بیانیه سنتکام، تا کنون ۳۹ کشتی برای اطمینان از رعایت این محدودیت‌ها تغییر مسیر داده شده‌اند.

نشست مقام‌های ارشد کشورهای خلیج فارس در باره پیامدهای جنگ ایران

مقام‌های ارشد کشورهای منطقه خلیج فارس روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در عربستان سعودی، در یک نشست اضطراری درباره پیامدهای جنگ ایران گفتگو کردند.

طبق تصاویر پخش‌شده از تلویزیون دولتی این کشور، محمد بن سلمان، ولیعهد، از مهمانان در شهر جده استقبال کرد.

بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی عربستان، SPA، در این نشست درباره "موضوعات و مسائل مرتبط با تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی" و همچنین هماهنگی برای یک واکنش مشترک بحث و تبادل نظر شد.

خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع دولتی گزارش داد که در این اجلاس، "وضعیت کنونی سیاسی و امنیتی منطقه" مورد بررسی قرار گرفته است.

شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، نیز در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که این نشست نشان‌دهنده "موضع واحد کشورهای خلیج فارس در قبال وضعیت کنونی" و ضرورت "تقویت هماهنگی و مشورت" میان آن‌هاست.

ایالات متحده و اسرائیل در اواخر فوریه با حملات هوایی جنگ علیه ایران را آغاز کردند. تهران در واکنش، حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و چندین کشور خلیج فارس و همچنین تأسیسات آمریکایی در منطقه انجام داد. در این درگیری‌ها، به‌ویژه زیرساخت‌های انرژی به‌شدت آسیب دیده‌اند.

همچنین انسداد تنگه هرمز مشکلات جدی برای کشورهای خلیج فارس ایجاد کرده است؛ به‌طوری‌که از آغاز جنگ، این مسیر حیاتی برای انتقال نفت و گاز مایع در جهان، عملاً توسط نیروهای نظامی ایران تا حد زیادی مسدود شده است.

عبور کشتی تفریحی روسی و تانکر حامل گاز از تنگه هرمز

یک کشتی تفریحی مجلل متعلق به یک الیگارش روس اجازه عبور از تنگه هرمز را دریافت کرده است.

گزارش شده که این قایق تفریحی متعلق به میلیاردر روس، الکسی مورداشوف، با نام "نورد" توانسته با موافقت آمریکا و ایران از این تنگه عبور کند.

یک منبع نزدیک به مورداشوف به خبرگزاری رویترز گفته، این کشتی پس از انجام تعمیرات در دبی توانست از تنگه‌ای که به‌دلیل درگیری‌ها مسدود شده، عبور کند زیرا نه ایران و نه آمریکا با حرکت آن مخالفتی نکردند.

مشخص نبود این کشتی تفریحی چندطبقه با ارزشی بیش از ۵۰۰ میلیون دلار چگونه مجوز عبور از این مسیر مهم تجاری را که در مرکز تنش میان آمریکا و ایران قرار دارد، به دست آورده است؛ مسیری که از ماه فوریه با محدودیت شدید رفت‌وآمد روبرو است.

این کشتی که با پرچم روسیه حرکت می‌کند، طبق گفته این منبع، در یک مسیر تأییدشده و مطابق با قوانین بین‌المللی دریانوردی از تنگه عبور کرده است.

این منبع افزود: «ایران در حرکت این کشتی دخالتی نکرد، زیرا یک شناور غیرنظامی متعلق به یک کشور دوست است که عبوری مسالمت‌آمیز انجام می‌دهد. طرف آمریکایی نیز پرسشی درباره حرکت آن مطرح نکرد، زیرا این کشتی به بنادر ایران وارد نشده و ارتباطی با ایران ندارد.»

در شرایطی که واشنگتن و تهران در یک آتش‌بس شکننده قرار دارند، تنها تعداد محدودی کشتی، عمدتاً کشتی‌های تجاری، توانسته‌اند از این مسیر حیاتی در ورودی خلیج فارس عبور کنند. این در حالی است که پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، روزانه به‌طور متوسط بین ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از این مسیر عبور می‌کردند. در مقابل، آمریکا بنادر ایران را مسدود کرده است.

روسیه از متحدان قدیمی ایران محسوب می‌شود. وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، روز دوشنبه پس از گفتگو با میانجی‌های صلح در پاکستان و عمان، برای دیدار با رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، به سن‌پترزبورگ سفر کرد.

بر اساس داده‌های شرکت LSEG، کشتی "نورد" پس از عبور از تنگه هرمز، روز یکشنبه در نزدیکی سواحل عمان مشاهده شده است.

در همین حال، بر اساس داده‌های ردیابی کشتی‌ها، یک نفتکش با پرچم ژاپن نیز از تنگه هرمز عبور کرده است. این کشتی یکی از معدود شناورهایی است که در روزهای اخیر موفق به عبور از این مسیر پرتردد شده‌اند.

صبح روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل نیز یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) با دو میلیون بشکه نفت خام با موفقیت از این تنگه عبور کرد. سامانه ردیابی کشتی‌ها MarineTraffic در شبکه X اعلام کرد: «شرکت‌های کشتیرانی ژاپنی در گذشته در برابر ریسک‌های امنیتی منطقه بسیار محتاط بوده‌اند، بنابراین این سفر نشانه‌ای قابل توجه از سطحی از اطمینان است.» این ارزیابی با استناد به تحلیل شرکت Kpler ارائه شده است.

این کشتی که متعلق به Idemitsu Kosand یک شرکت نفتی مستقر در توکیو است، طبق گزارش خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران "با هماهنگی ایران" از کانال عبور کرده است. این کشتی در ۱۷ آوریل بندر رأس تنوره در عربستان سعودی را ترک کرده بود.

عبور نخستین محموله گاز طبیعی از تنگه هرمز

خبر عبور نخستین محموله گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) از زمان آغاز جنگ ایران در دو ماه گذشته، از تنگه هرمز نیز جزو خبرهای نادر آغاز جنگ تا کنون بوده است.

کشتی "مبارز" که اوایل ماه مارس محموله خود را در تأسیسات "داس آیلند" متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در امارات متحده عربی بارگیری کرده بود، طبق داده‌های ردیابی کشتی‌ها اکنون در حال عبور از جنوب هند است. این نفتکش پیش‌تر در خلیج فارس متوقف شده بود، اما حدود ۳۱ مارس سیگنال خود را قطع کرد و طبق داده‌ها در ۲۷ آوریل در غرب هند دوباره ظاهر شد.

بازار جهانی انرژی در حال حاضر توجه ویژه‌ای به رفت‌وآمد در این تنگه دارد؛ مسیری که حدود یک‌پنجم عرضه جهانی ال‌ان‌جی از آن عبور می‌کند. با توجه به محدودیت‌هایی که از سوی ایران و آمریکا ایجاد شده، تردد در دو ماه گذشته تقریباً متوقف شده و همین موضوع باعث کاهش عرضه و افزایش قابل توجه قیمت‌ها شده است.

با اینکه این عبور می‌تواند امیدهایی برای افزایش صادرات ال‌ان‌جی از منطقه ایجاد کند، به نظر می‌رسد بسیاری از کشتی‌های دیگر همچنان در خلیج فارس باقی مانده‌اند. پیش از جنگ، روزانه حدود سه نفتکش حامل ال‌ان‌جی از تنگه هرمز عبور می‌کرد.

احضار سفیر ایران در لندن به دلیل "اظهارات تحریک‌آمیز"

بریتانیا روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که سفیر ایران در لندن را به‌دلیل آنچه دولت "اظهارات غیرقابل قبول و تحریک‌آمیز" سفارت ایران در شبکه‌های اجتماعی توصیف کرده، احضار کرده است.

همیش فالکنر، وزیر امور خاورمیانه بریتانیا، تأکید کرد که سفارت باید "هرگونه ارتباطی را که ممکن است به‌عنوان تشویق به خشونت در بریتانیا یا در سطح بین‌المللی تعبیر شود، متوقف کند".

به گزارش خبرگزاری رویترز مقام‌های ایرانی در تهران برای اظهار نظر درباره این اقدام بریتانیا در دسترس نبودند.

در بیانیه‌ای که اوایل این ماه در کانال تلگرام سفارت ایران منتشر شد، از ایرانیان مقیم بریتانیا خواسته شده بود برای یک کارزار "جان‌فدا" اعلام آمادگی کنند که در صورت جنگ، جان خود را در دفاع از کشورشان فدا کنند.

دولت بریتانیا مشخص نکرد که دقیقاً به کدام‌یک از اظهارات سفارت در شبکه‌های اجتماعی اشاره دارد. قانون‌گذاران بریتانیایی پیش‌تر درباره تهدیدهای گسترده و جدی از سوی ایران علیه این کشور هشدار داده بودند.

دولت بریتانیا ماه گذشته نیز پس از آنکه یک شهروند ایرانی و یک فرد دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی به ظن کمک به نهادهای اطلاعاتی ایران متهم شدند سفیر ایران را احضار کرده بود.

"بازسازی ایران ممکن است دهه‌ها طول بکشد"

پرتال خبری اقتصادی وال استریت آنلاین که به زبان آلمانی منتشر می‌شود در تحلیلی پیرامون اوضاع اقتصادی ایران ضمن شرحی بر سیر کاهش شدید ارزش ریال نوشته است انسداد تنگه هرمز و حملات شدید هوایی به زیرساخت‌های انرژی ایران در جریان جنگ ۴۰ روزه، ، شریان حیاتی این کشور، یعنی صادرات نفت را تقریباً به‌طور کامل قطع کرده است. مؤسسه آکسفورد اکونومیکس برآورد می‌کند که ۷۰ درصد از درآمدهای صادراتی از بین رفته است.

این خبرگزاری با استناد به آمار صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کند که تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۶ حدود ۶.۱ درصد کاهش یابد. تورم که در سال ۲۰۲۵ از ۵۰ درصد هم عبور کرده بود، اکنون کاملاً از کنترل خارج شده است. قیمت مواد غذایی مانند روغن‌ها و مواد پروتئینی در عرض یک سال بیش از ۲۰۰ درصد افزایش یافته و نان و غلات نیز حدود ۱۴۰ درصد گران‌تر شده‌اند.

برای مهار کاهش ارزش پول، بانک مرکزی اکنون اسکناس‌های ۱۰ میلیون ریالی توزیع می‌کند، اقدامی که نشان‌دهنده وضعیت بحرانی اقتصاد است؛ اقتصادی که به دلیل محدودیت اینترنت و ضعف زیرساخت‌های دیجیتال، دوباره به پول نقد وابسته شده و این خود به یک کالای کمیاب و ضروری تبدیل شده است.

وال استریت آنلاین در انتهای تحلیل خود نتیجه می‌گیرد که حتی اگر توافق صلحی حاصل شود، بنا به هشدار کارشناسان خسارات واردشده به زیرساخت‌های ایران که تا حدود ۲۷۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود آن‌قدر گسترده است که بازسازی ممکن است دهه‌ها طول بکشد.

خانواده منوچهر بختیاری: انتقادها واقعی‌اند و زیر فشار مطرح نشده‌اند

خانواده منوچهر بختیاری، پدر پویا بختیاری در بیانیه‌ای این ادعا را که انتشار اخیر یک فایل صوتی از منوچهر در انتقاد از شاهزاده رضا پهلوی زیر فشار جمهوری اسلامی انجام شده را رد کرد.

در این بیانیه آمده است: «آن وویس و آن نقدها صدای مبارزانی‌ست که نادیده گرفته می‌شوند و واقعی‌اند . ما به پرسش ها پاسخ خواهیم داد چرا که هر کس پا به فضای سیاسی می‌گذارد باید آماده پاسخگویی باشد و تنها پاسخی که این درخواست‌ها دریافت کرد ، آنفالو کردن اکانت منوچهر بختیاری بود.»

منوچهر بختیاری، پدر پویا بختیاری، از جان‌باختگان اعتراضات آبان ۹۸ که از حامیان و فعالان گرایش پادشاهی‌خواهی است در فایل صوتی یادشده از زندان هرمزگان، نسبت به عملکرد شاهزاده رضا پهلوی انتقادهایی را مطرح کرده است.

بختیاری با طرح این موضوع که "مسیر مبارزه را با هزینه‌های سنگین شخصی طی کرده" و "هفت سال زندان و شکنجه، انفرادی و از دست دادن زندگی و خانواده‌" را متحمل شده، هدف خود را "ادامه مبارزه برای آزادی ایران" و "بازگشت نهاد شاهنشاهی" و "حاکمیت مردم" عنوان کرده و از این موضع انتقاداتش را به رضا پهلوی مطرح می‌کند.

او ضمن طرح یک اتهام خطاب به رضا پهلوی می‌گوید: «در میان مدعیان پادشاهی‌خواهی، این شما هستید که بیش از همه به آنچه سوگند خوردید و به نهاد شاهنشاهی پشت کرده‌اید.»

بختیاری در ادامه انتقادات خود شاهزاده رضا پهلوی را متهم کرده است که فقط "صدای اطرافیان خود" را می‌شنود؛ "اطرافیانی" که به گفته او "به دنبال سهم‌خواهی و قدرت‌طلبی هستند و اهداف خود را در قالب "دفترچه گذار" با استفاده از نام و جایگاه او به مردم تحمیل می‌کنند، "در حالی که کمترین هزینه‌ای برای آزادی ایران نپرداخته‌اند".

از نظر آقای بختیاری "وعده‌های بی‌پشتوانه و عملیات فریب، مانند ادعای ۱۵۰ هزار نیروی ریزشی (از درون حکومت) یا "ارتش گارد جاویدان"، فقط جان مردم را به خطر می‌اندازد. امید کاذب مردم را به مقابله با گلوله می‌فرستد و ناامیدی پس از آن سرمایه اجتماعی را نابود می‌کند."

خانواده بختیاری در ادامه بیانیه خود در رد این اتهام که اظهارات منوچهر زیر فشار بیان شده، نوشته‌اند: «آزادی ایران با پرسشگری، شفاف سازی، صداقت ‌و مطالبه محقق می‌شود نه با بایکوت، حذف، برچسب و تخریب . کسانی که از گفتگو سخن می‌گویند و در عمل فقط سرکوب، تهدید و تخریب بلدند هر دو‌ مشت‌شان جفت پوچ‌ است.»

واده‌فول دوباره از ایران خواست تنگه هرمز را باز کند

وزیر خارجه آلمان، یوهان واده‌فول از حزب دمکرات مسیحی، بار دیگر از تهران خواسته است که تنگه هرمز را باز کند.

او روز سه‌شنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جامعه جهانی بر این نظر متحد است: ایران باید محاصره تنگه هرمز را پایان دهد. این پیش‌شرط اساسی برای یک راه‌حل صلح‌آمیز در جنگ ایران است.»

رئیس دستگاه دیپلماسی آلمان در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره امنیت دریایی در نیویورک شرکت کرده بود.

او روز گذشته نیز قبل از عزیمت به نیویورک خواست مشابه‌ای را مطرح کرد و از اعضای شورای امنیت سازمان ملل خواست در جنگ ایران نقش خود را در قدرتمندترین نهاد این سازمان ایفا کنند. به گفته واده‌فول، اگر شورای امنیت اکنون مسئولیت خود را بر عهده بگیرد، در واقع به تقویت نظم بین‌المللی کمک خواهد کرد.

واده‌فول در پیام خود در شبکه ایکس نیز تأکید کرد که شورای امنیت سازمان ملل باید در این موضوع نقش داشته باشد و گفت کشورهایی که از حق وتو استفاده کرده و مانع تصویب قطعنامه برای بازگشایی تنگه شده‌اند باید "راه را برای چنین راه‌حلی باز کنند".

او همچنین دوباره از اصلاح سازمان ملل و کسب کرسی برای آلمان در شورای امنیت حمایت کرد و گفت: «ما از تلاش‌های اصلاحی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، حمایت می‌کنیم. می‌خواهیم سازمان ملل کارآمدتر و قوی‌تر شود و در عین حال اعتبار خود را حفظ کند. آلمان می‌خواهد مسئولیت بپذیرد و به همین دلیل برای کرسی در شورای امنیت نامزد شده است.»

او در سخنرانی خود به تأثیرات انسداد تنگه هرمز اشاره کرد و گفت پیامدهای آن از جمله در مواردی مانند کمبود کود شیمیایی، افزایش هزینه حمل‌ونقل و کمبود مواد غذایی فراتر از منطقه خلیج فارس است.

واده‌فول با بیان این که "این چرخه معیوب باید قبل از آن‌که دیر شود و قبل از اینکه افراد بیشتری آسیب ببینند، متوقف شود" دوباره ایران را فراخواند که "همین حالا تنگه هرمز را باز کند".

او همچنین گفت آلمان از گروه ویژه سازمان ملل که برای کاهش این خطرات تشکیل شده حمایت می‌کند.

بر اساس این گزارش، از آغاز جنگ ایران، این تنگه که برای انتقال جهانی نفت و گاز مایع بسیار مهم است، عملاً توسط نیروهای مسلح ایران تا حد زیادی مسدود شده است. در مقابل، آمریکا نیز بنادر ایران را مسدود کرده و اجازه ورود و خروج کشتی‌ها را نمی‌دهد.

امارات متحده از اوپک خارج شد

امارات متحده عربی روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) اعلام کرد که از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و اوپک پلاس خارج می‌شود؛ اقدامی که ضربه سنگینی به این مجمع صادرکننده نفت و رهبر عملی آن، عربستان سعودی، وارد می‌کند.

این تصمیم در شرایطی گرفته شده که جنگ ایران باعث یک شوک تاریخی در بازار انرژی و بی‌ثباتی در اقتصاد جهانی شده است.

وزیر انرژی امارات متحده عربی در بیانیه توضیحی خود گفته است که این احساس وجود دارد که اکنون زمان مناسب برای این تصمیم فرا رسیده است. به گفته او، خروج در این مقطع زمانی مناسب است، زیرا تصمیم‌گیری به دلیل بسته بودن تنگه هرمز احتمالاً تأثیر شدیدی بر قیمت نفت نخواهد گذاشت.

او همچنین گفته است که امارات و شرکت نفتی آن، ادنوک، دیگر یک تولیدکننده صرف منطقه‌ای نیستند، بلکه بخشی از زنجیره تأمین انرژی برای بخش‌های مختلف جهان محسوب می‌شوند.

خروج غیرمنتظره امارات که یکی از اعضای قدیمی اوپک است می‌تواند باعث آشفتگی و تضعیف این سازمان شود؛ سازمانی که معمولاً تلاش کرده با وجود اختلافات داخلی، در موضوعاتی مانند ژئوپلیتیک و سهمیه تولید، موضعی واحد نشان دهد.

در همین حال، کشورهای نفتی خلیج فارس وابسته به اوپک پیش‌تر نیز برای صادرات از طریق تنگه هرمز با مشکلاتی روبه‌رو بوده‌اند؛ تنگه‌ای باریک میان ایران و عمان که معمولاً یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند، اما به دلیل تهدیدها و حملات ایران علیه کشتی‌ها با اختلال مواجه شده است.

با این حال، خروج امارات از اوپک یک پیروزی مهم برای رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، محسوب می‌شود. او پیش‌تر اوپک را متهم کرده بود که با بالا نگه داشتن قیمت نفت، "از بقیه جهان سوءاستفاده می‌کند".

تصمیم امارات پس از آن گرفته شد که این کشور به عنوان یکی از مراکز مهم تجاری منطقه و از مهم‌ترین متحدان واشنگتن و دارای رابطه سیاسی با اسرائیل، کشورهای عربی دیگر را به دلیل ناکافی بودن واکنش به حملات متعدد ایران در جریان جنگ مورد انتقاد قرار داد.

انور قرقاش، مشاور رئیس امارات در سیاست خارجی، روز دوشنبه در اظهاراتی واکنش کشورهای عربی و خلیج فارس به حملات ایران را مورد انتقاد قرار داد.

او گفت: «[کشورهای شورای] همکاری خلیج فارس از نظر لجستیکی از یکدیگر حمایت کردند، اما از نظر سیاسی و نظامی، فکر می‌کنم موضع آن‌ها در طول تاریخ ضعیف‌ترین بوده است.»

قر قاش افزود: «از موضع ضعیف اتحادیه عرب تعجب نمی‌کنم، اما انتظار چنین وضعیتی را از شورای همکاری خلیج فارس نداشتم و از آن متعجب هستم.»

سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) سال ۱۹۶۰ با مشارکت ایران، عربستان سعودی، عراق، ونزوئلا و کویت تشکیل شد.

با خروج امارات از اوپک ۱۱ کشور همچنان عضو این سازمان می‌مانند؛ الجزایر، گینه استوایی، گابن، عراق، ایران، جمهوری کنگو، کویت، لیبی، نیجریه، عربستان سعودی و ونزوئلا.

امارات به لحاظ ظرفیت تولید مقام دوم را در اوپک دارا بود و در سطح بین‌المللی نیز در جایگاه هفتم یا هشتم ایستاده است.

بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، اوپک در سال گذشته حدود ۴۵۵ میلیارد دلار فروش نفت داشته است. سهم امارات از این مقدار ۷۷ میلیارد دلار بوده؛ یعنی کمی کمتر از ۱۷ درصد.

امارات متحده عربی اولین کشوری نیست که از اوپک خارج می‌شود. پیش‌تر کشورهایی مانند آنگولا، اکوادور، اندونزی و قطر نیز از این سازمان خارج شده بودند. گابن نیز بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۶ عضو نبود و سپس دوباره به آن پیوست.

در اوپک‌پلاس (که ساختاری گسترده‌تر و نسبتاً غیرمتمرکز دارد و امارات آن را نیز ترک می‌کند)، علاوه بر اعضای اوپک، کشورهایی مانند آذربایجان، بحرین، برونئی، برزیل، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، روسیه، سودان جنوبی و سودان نیز حضور دارند.

روبیو: تنگه هرمز یک سلاح اقتصادی شبیه بمب اتمی است

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا می‌گوید که تهران تنگه هرمز را مسدود کرده و اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته است.

بر اساس ارزیابی روبیو، ایران عمداً از مسدود کردن تنگه هرمز به‌عنوان یک سلاح با بیشترین اثرگذاری استفاده می‌کند.

او در مصاحبه با شبکه فاکس نیوز گفت: «تنگه هرمز در واقع یک سلاح اقتصادی شبیه سلاح هسته‌ای است که آن‌ها (زمامداران ایران) تلاش می‌کنند علیه جهان به کار ببرند و حتی به آن افتخار می‌کنند.»

روبیو تأکید کرد که حاکمان تهران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند. او گفت: «تصور کنید اگر این افراد به یک سلاح هسته‌ای دسترسی داشته باشند، کل منطقه را به گروگان خواهند گرفت.»

روبیو که هم‌زمان مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور نیز هست، از اظهار نظر درباره واکنش ترامپ در صورت ادامه نپذیرفتن مذاکره ایران درباره برنامه هسته‌ای‌اش خودداری کرد.

در مذاکرات متوقف‌شده برای حل این بحران، ایران اخیراً یک پیشنهاد جدید ارائه کرده است. طبق گزارش رسانه‌ها، این طرح شامل بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ است، اما درباره برنامه هسته‌ای ایران قرار است در مرحله بعد مذاکره شود.

ترامپ و مشاوران امنیتی او روز دوشنبه، ۲۷ آوریل، در باره این پیشنهاد تشکیل جلسه دادند، ولی مقام‌های دولت آمریکا در باره نتیجه این جلسه اظهار نظری نکرده‌اند. تنها خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از پیشنهاد اخیر ایران برای حل‌وفصل جنگ دوماهه رضایت ندارد؛ موضوعی که "امیدها برای پایان درگیری را کاهش داده است".

ترامپ: ایران در وضعیت فروپاشی است و خواهان گشایش تنگه هرمز شده است

رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، روز سه‌شنبه ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در پستی در سوشیال تروث، شبکه اجتماعی شخصی خود، نوشت ایران در "وضعیت فروپاشی" قرار دارد و از ایالات متحده خواسته است هرچه سریع‌تر تنگه هرمز را باز کند.

او همچنین مدعی شد که مقام‌های ایران تلاش می‌کنند وضعیت رهبری خود را مشخص کنند "که من فکر می‌کنم موفق خواهند شد!"

از متن پست ترامپ در شبکه‌های اجتماعی مشخص نیست که ایران این پیام را دقیقاً از چه طریقی به آمریکا منتقل کرده است.

ترامپ، روز یکشنبه در مصاحبه با شبکه فاکس‌نیوز با اشاره به ادامه محاصره دریایی ایران گفته بود که در صورت تداوم این وضع و عدم انتقال نفت به مخازن یا کشتی‌ها، "خطوط لوله نفت ایران حدود سه روز دیگر منفجر خواهند شد."

محاصره دریایی آمریکا علیه ایران که از ۲۴ فروردین آغاز شده، گرچه اقدامی در واکنش به انسداد این تنگه از سوی ایران در جریان جنگ بود، اما در حال حاضر به عنوان اهرمی برای فشار بر جمهوری اسلامی برای تمکین به شرایط آمریکا در مذاکرات به کار گرفته شده است.

ترامپ همچنین در بخش دیگری از اظهارات خود گفت ایران در صورتی که بخواهد درباره پایان دادن به جنگ مذاکره کند، "می‌تواند با ایالات متحده آمریکا تماس بگیرد".

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز دوشنبه در جریان سفر به روسیه در پاسخ به سوال خبرگزاری روسی نووستی در این باره که ترامپ خود را "برنده" جنگ نامیده است، مدعی شد: «آنها به هیچ یک از اهداف خود دست نیافته‌اند، به همین دلیل است که درخواست مذاکره می‌کنند و ما اکنون در حال بررسی این گزینه هستیم.»

کاهش شدید تولید در صنایع فولاد ایران؛ منع صادرات ورق‌های فولادی

دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران باصدوربخشنامه‌ای توقف صادرات اسلب و ورق‌های فولادی را به مبادی صادراتی کشور ابلاغ کرد.

بر اساس این بخشنامه صادرات هر گونه اسلب، ورق گرم، ورق سرد، ورق قلع اندود شده، سایر ورق های پوشش دار و تسمه رنگی تا تاریخ ۹ خرداد ماه ممنوع است.

سجاد غرقی، نایب‌رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران، در گفت‌وگو با ایسنا، درباره بخشنامه سازمان توسعه تجارت گفت: «در شرایط جنگی و آسیب‌هایی که تولید ورق فولادی و اسلب خورده، طبیعتا درآمدهای صادراتی از میزان موجودی انبارها کاسته می‌شود، اما از طرفی نیاز داخل هم مهم است.»

او در ادامه افزود به نظر می‌رسد که هدف‌گذاری بخشنامه تامین نیاز داخل بوده و طبیعتا درآمدهای صادراتی کاهش پیدا می کند، اما هنوز جا دارد که ظرفیت‌های وارداتی فعال شود.

به نوشته روزنامه اعتماد، برآوردها از میزان آسیب به صنایع فولاد ایران به دنبال حملات اسراییل و آمریکا نشان می‌دهد، حدود ۱۰ میلیون تن ظرفیت تولید سالانه واحدهای فولادی کاهش یافته است. این رقم معادل ۲۵ تا ۳۰ درصد ظرفیت تولید فولاد کشور است.

صنعت فولاد تا شروع جنگ سهمی حدود ۳۱.۹ میلیون تن تولید سالانه ایران را داشت و به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی اقتصاد صنعتی کشور به‌شمار می‌آید.

آسیب به این صنعت با تو جه به گستره وابستگی‌های بالادستی و زیردستی آن در تمام بخش‌های وابسته، مستقیم و غیرمستقیم اثر گذاشته است و تمام صنایع بزرگ و مهم ازجمله ساختمان، خودروسازی و انرژی و زیرساخت کشور دچار شوک شده‌اند.

حبس ابد برای پنچ نفر در بحرین به اتهام "اقدامات تروریستی به سود ایران"

دادگاهی در بحرین پنج نفر را به اتهام برنامه‌ریزی برای "اقدامات تروریستی و خصمانه" با همکاری ایران به حبس ابد محکوم کرد.

ایران در جریان جنگ خاورمیانه به این کشور کوچک خلیج فارس حمله موشکی انجام داده است.

بر اساس اعلام دادستانی عمومی، دو تبعه افغانستان و سه شهروند بحرینی محکوم شدند و یک بحرینی دیگر توسط دادگاه کیفری عالی تبرئه شد.

این افراد متهم بودند که برای ایران، "تأسیسات حیاتی" را تحت نظر گرفته و از آن‌ها عکس‌برداری کرده‌اند.

دادستانی اعلام کرد: «جرم ارتباط با نهادهای خارجی متخاصم علیه پادشاهی بحرین از جدی‌ترین جرائم علیه امنیت ملی محسوب می‌شود.»

همچنین اعلام شد دادستانی در حال بررسی اعتراض به حکم تبرئه متهم ششم است.

ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل که در ۲۸ فوریه آغاز شد، موج‌هایی از حملات موشکی و پهپادی علیه کشورهای خلیج فارس از جمله بحرین انجام داد.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر ماه گذشته نسبت به بازداشت "ده‌ها نفر" در منطقه از زمان آغاز جنگ خاورمیانه ابراز نگرانی کرده بود.

روز دوشنبه نیز بحرین که اکثریت جمعیت آن را شیعیان تشکیل می‌دهند تابعیت ۶۹ نفر را لغو و اعلام کرد آن‌ها از "اقدامات خصمانه ایران" حمایت کرده‌اند.

هشدار قطر نسبت به شکل‌گیری یک "درگیری منجمد" در خلیج فارس

در حالی که مذاکرات میان ایالات متحده آمریکا و ایران برای رسیدن به توافق صلح به بن‌بست رسیده است قطر نسبت به احتمال شکل‌گیری یک "درگیری منجمد" در منطقه خلیج فارس هشدار داد،

سخنگوی وزارت خارجه قطر، مجید الانصاری، روز سه‌شنبه، ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در یک کنفرانس خبری گفت: «ما نمی‌خواهیم شاهد بازگشت درگیری‌ها در منطقه در آینده نزدیک باشیم و نمی‌خواهیم یک درگیری منجمد شکل بگیرد که هر بار به دلایل سیاسی دوباره شعله‌ور شود.»

کاخ سفید روز دوشنبه اعلام کرد که در حال بررسی آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز است؛ تنگه‌ای که از آغاز جنگ خاورمیانه به مدت دو ماه عملاً بسته بوده است.

مذاکرات صلح میان ایالات متحده و ایران برای پایان کامل جنگ و بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از زمان آتش‌بس در ۸ آوریل (۱۸ فروردین) تاکنون به نتیجه نرسیده است.

الانصاری افزود: «ما بسیار خواهان پایان پایدار این جنگ هستیم؛ پایانی که همه نگرانی‌های ما در منطقه و فراتر از آن را در نظر بگیرد.»

ایران در پاسخ به حملات ایالات متحده و اسرائیلکه از ۲۸ فوریه (۹ اسفند) علیه این کشور آغاز شد، علاوه بر بستن تنگه هرمز موج‌هایی از حملات موشکی و پهپادی را علیه کشورهای خلیج فارس، از جمله قطر، انجام داد.

دونالد ترامپ می‌گوید با محاصره دریایی جمهوری اسلامی تا چند روز آینده مخازن ذخیره نفت ایران پر می‌شود و تاسیسات نفتی آن در معرض فروپاشی قرار می‌گیرند. دویچه وله با دو کارشناس انرژی درباره این ادعای ترامپ صحبت کرد.دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز یکشنبه ۲۶ آوریل (۶ اردیبهشت) در مصاحبه با شبکه خبری "فاکس نیوز" گفت: «وقتی حجم عظیمی از نفت در سیستم شما در جریان است، اگر این خط به هر دلیلی بسته شود، چون نمی‌توانید آن را به مخازن یا کشتی‌ها منتقل کنید، آن خط از درون منفجر می‌شود. می‌گویند فقط حدود سه روز تا وقوع این اتفاق زمان دارند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

اگر آنچه که دونالد ترامپ می‌گوید درست باشد، جمهوری اسلامی در آستانه فروپاشی اقتصادی قرار گرفته است و رئیس جمهور آمریکا درست چند روز پیش هم از فروپاشی قریب‌الوقوع اقتصادی جمهوری اسلامی خبر داده بود.

دویچه‌وله درباره ادعاهای مطرح‌شده از سوی ترامپ با دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس انرژی و همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد شرکت داده‌پردازی نفت و کالا "کپلر" که سال‌ها در این حوزه تحقیق و تحلیل کرده‌اند، گفت‌وگو کرده است.

"حتی یک نفتکش ایران از محاصره عبور نکرد"

همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد شرکت داده‌پردازی نفت و کالا "کپلر"، می‌گوید محاصره آمریکا به‌تدریج جریان صادرات نفت ایران را مختل کرده است؛ به‌طوری که بارگیری‌ها به‌شدت کاهش یافته و ذخایر به‌سرعت در حال پر شدن هستند.

به گفته فلکشاهی عبور نفتکش‌های ایران از تنگه هرمز "چیز مهمی نیست"، زیرا محل اصلی محاصره در تنگه نیست، بلکه کمی دورتر، میان خلیج مکران و دریای عرب و در نزدیکی مرزهای ایران قرار دارد.

به‌گفته این کارشناس، ایران در صورت در اختیار داشتن کشتی‌های خالی می‌تواند بارگیری انجام دهد و حتی از خلیج فارس خارج شود، اما مشکل اصلی عبور از دریای عمان و سپس دریای عرب است، جایی که باید از محدوده محاصره عبور کند؛ امری که عملا غیرممکن است.

کارشناس کپلر تاکید می‌کند تا کنون هیچ کشتی‌ای موفق به عبور از این محدوده نشده است. به همین دلیل، این کشتی‌ها به نزدیکی بندر چابهار، به‌عنوان نزدیک‌ترین نقطه به دریای عرب، منتقل می‌شوند تا در صورت بازشدن مسیر، سریع‌تر راهی بازار شوند.

فلکشاهی تاکید می‌کند که محاصره آمریکا بسیار موفق بوده و در صورت تداوم آن تا حدود دو ماه آینده، درآمد نفتی ایران به صفر می‌رسد.

به‌گفته این کارشناس کپلر، هدف دونالد ترامپ سیاست حفظ قیمت نفت در سطحی قابل‌تحمل برای اقتصاد جهانی، در عین حال ادامه محاصره است؛ چرا که حتی قیمت‌هایی در حدود ۱۰۰ دلار نیز همچنان قابل مدیریت تلقی می‌شود.

بر اساس این ارزیابی، در صورت ادامه محاصره، فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی به‌شدت افزایش خواهد یافت، زیرا درآمدهای نفتی به‌طور جدی کاهش می‌یابد.

آیا شبکه‌های اماراتی به انتقال پول کمک می‌کنند؟

با این حال، پرسش اصلی این است که آیا ایران قادر به دریافت درآمد حاصل از فروش این نفت خواهد بود، به‌ویژه با توجه به فشار آمریکا بر مسیرهای مالی، از جمله شبکه‌های مرتبط با امارات.

به‌گفته همایون فلکشاهی، کارشناس کپلر، اگر ایران بتواند از این ذخایر درآمد کسب کند، ممکن است تا دو ماه هزینه‌های خود را تامین کند، اما پس از آن درآمدها به‌شدت کاهش خواهد یافت.

در این میان، تداوم یا توقف محاصره به تصمیم دولت آمریکا بستگی دارد و در صورت ادامه، می‌تواند ایران را به بازگشت به میز مذاکره وادار کند. در غیر این صورت، مهم‌ترین چالش جمهوری اسلامی، فشار اقتصادی و ناتوانی احتمالی در تامین هزینه‌های داخلی، از جمله پرداخت حقوق نیروهای امنیتی و نظامی خواهد بود.

پیامدهای بستن چاه‌های نفت ایران

دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس امور انرژی معتقد است باز و بسته کردن چاه‌های نفتی به‌ویژه چاه‌هایی که در دو دهه اخیر توسعه یافته‌اند، مانند میادین غرب کارون می‌تواند تاثیر منفی قابل‌توجهی بر فشار مخازن داشته باشد.

به گفته این کارشناس در صورت اجرای کامل محاصره، تولید نفت ایران ممکن است ظرف یک ماه حدود یک میلیون بشکه کاهش یافته و به سطحی نزدیک به مصرف داخلی برسد. با این حال، ایران حدود ۱۷۰ میلیون بشکه نفت ذخیره‌شده روی آب در اختیار دارد که می‌تواند برای دو تا سه ماه امکان ادامه صادرات را فراهم کند.

ضرر ۱۰ میلیارد دلاری از عدم ذخیره گاز مایع نفتی

خاتین‌اوغلو در عین حال به محدودیت‌هایی اشاره می‌کند و می‌گوید در مورد برخی فرآورده‌ها مانند گاز مایع نفتی (LPG)، نه امکان بستن چاه‌ها وجود دارد و نه ظرفیت کافی برای ذخیره‌سازی یا مصرف داخلی. این بخش از صادرات، که سالانه حدود ۱۱ میلیون تن و نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار ارزش دارد، در صورت تداوم محاصره با کاهش مواجه خواهد شد.

خاتین‌اوغلو تاکید می‌کند که پیامدهای اقتصادی وضعیتی که بوجود آمده قابل‌توجه است، زیرا نفت حدود ۵۵ درصد درآمد صادراتی ایران را تشکیل می‌دهد و همچنین حدود ۷۰ درصد تجارت غیرنفتی کشور از طریق بنادر خلیج فارس انجام می‌شود که جایگزین مؤثری برای آن وجود ندارد.

به گفته این کارشناس انرژی "سناریوی پر شدن ذخایر و اجبار به بستن چاه‌ها" از نظر فنی قابل طرح است، اما تحقق آن به شدت و تداوم محاصره بستگی دارد. ایران حدود ۷۰ تا ۸۰ میلیون بشکه ظرفیت ذخیره‌سازی در خشکی دارد که نزدیک به ۷۰ درصد آن پر شده و در صورت تداوم محدودیت‌ها، کاهش تولید اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

او همچنین یادآور می‌شود بستن چاه‌ها می‌تواند به افت فشار مخازن منجر شود و تعیین اولویت دقیق برای بستن این چاه‌ها، به نظر این کارشناس در میادین نفت سنگین مانند "آزادگان، یادآوران و یاران" اهمیت خواهد داشت، دلیل آن این است که نفت سنگین در ایران قابل تصفیه نیست.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به باور خاتین‌اوغلو، پیامدهای فنی بستن چاه‌های نفتی ایران بسیار جدی است، اما تحقق آن به شدت اجرای محاصره دریایی ایالات متحده بستگی دارد.

بر اساس اظهارات هر دو کارشناس، در صورت ناتوانی جمهوری اسلامی در صادرات نفت و دسترسی به درآمدهای آن، فشار اقتصادی می‌تواند به‌شدت افزایش یابد و اقتصاد کشور را با چالش‌های جدی و حتی فروپاشی مواجه کند.

اکثریت شهروندان شمال آلمان توزیع ثروت در این کشور را ناعادلانه می‌دانند. در عین حال، حمایت از مالیات بر دارایی و مخالفت با کاهش خدمات اجتماعی، تصویر روشنی از نگرانی‌های اقتصادی مردم در جامعه امروز آلمان ارائه می‌دهد.طبق برآورد مؤسسه افکارسنجی "اینفراتست دیماپ" که به سفارش کانال اول تلویزیونی آلمان (ARD) زیر عنوان "نظر تو مهم است" انجام گرفته، ۸۶ درصد از پاسخ‌دهندگان در شمال آلمان توزیع ثروت در این کشور را ناعادلانه می‌دانند و فقط ۱۱ درصد آن را عادلانه توصیف کرده‌اند. سه درصد بقیه نیز یا گفته‌اند نمی‌دانیم و یا از پاسخ خودداری کرده‌اند.

این برداشت در نظرسنجی تکمیلی شبکه رسانه‌ای عمومی منطقه شمال آلمان (NDR) نیز به وضوح دیده می‌شود. همان‌گونه که یکی از پاسخ‌دهندگان به این نظرسنجی تکمیلی گفته است: «شکاف میان فقیر و غنی بیش از پیش عمیق‌تر می‌شود. تعداد کمتری، ثروت بیشتری در اختیار دارند، در حالی که بسیاری به سختی از پس هزینه‌های زندگی برمی‌آیند.»

مؤسسه اینفراتست دیماپ برای نظرسنجی خود ۲۰۸۴ نفر را مورد پرسش قرار داده و نتایج را به شکل جداگانه برای شمال آلمان نیز تحلیل کرده است. این نظرسنجی به صورت تلفنی و آنلاین در فاصله ۷ تا ۱۴ آوریل انجام شده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این برداشت از نابرابری، با داده‌های ساختاری اقتصاد آلمان نیز همخوانی دارد. بر اساس گزارش‌های رسمی، مانند داده‌های اداره فدرال آمار آلمان، بخش قابل‌توجهی از ثروت در این کشور در اختیار اقلیت کوچکی از جمعیت قرار دارد، در حالی که بخش بزرگی از خانوارها یا فاقد دارایی قابل توجه‌اند یا تنها به درآمدهای جاری متکی هستند.

همچنین شاخص‌های نابرابری مانند ضریب جینی در سال‌های اخیر نشان می‌دهند که فاصله میان طبقات اجتماعی، به‌ویژه پس از شوک‌های تورمی و افزایش هزینه انرژی، بیشتر احساس می‌شود.

خواست اکثریت: مالیات بیشتر بر دارایی‌ها

در نظرسنجی مزبور، وقتی پای این پرسش به میان می‌آید که چه کسانی باید سهم بیشتری در تأمین منافع عمومی بپردازند، نظرها روشن است: ۶۸ درصد از پاسخ‌دهندگان از مالیات بر دارایی حمایت می‌کنند، در حالی که ۲۶ درصد با آن مخالف‌اند.

همچنین دو سوم شرکت‌کنندگان خواهان افزایش مالیات بر ارث‌های کلان هستند. یکی از آنها از جمله می‌گوید: «به نظر من، مالیات بر دارایی و افزایش مالیات بر ارث فشار محسوسی بر ثروتمندان وارد نمی‌آورد، اما می‌تواند منابع مالی زیادی برای منافع عمومی فراهم کند.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بحث مالیات بر دارایی در آلمان سال‌هاست که موضوعی مناقشه‌برانگیز است. این مالیات در دهه ۱۹۹۰ عملاً کنار گذاشته شد، اما در سال‌های اخیر، با افزایش نابرابری و فشار بر بودجه‌های عمومی، دوباره به دستور کار سیاسی بازگشته است.

احزاب چپ و بخشی از اقتصاددانان بر این باورند که چنین مالیاتی می‌تواند به عدالت در توزیع مجدد ثروت کمک کند، در حالی که مخالفان نسبت به پیامدهای آن برای سرمایه‌گذاری و رقابت‌پذیری هشدار می‌دهند.

مخالفت با کاهش بیمه‌های اجتماعی

در نظرسنجی اینفراتست دیماپ، اکثریت بزرگی با کاهش خدمات اجتماعی مخالفت کرده‌اند. ۸۱ درصد نمی‌خواهند بیمه مراقبت‌های پزشکی کاهش بیابد، ۷۸ درصد با کاهش حقوق بازنشستگی مخالف‌اند و ۷۴ درصد نیز مخالف کاهش بیمه درمانی هستند.

در مورد بیمه بیکاری، دیدگاه‌ها تفاوت بیشتری دارد. با این حال، ۵۵ درصد از پاسخ‌دهندگان همچنان با کاهش‌ها در این حوزه مخالف‌اند. یکی از آنها گفته است: «دولت نباید در حوزه‌هایی مانند سلامت، بیماری، پیشگیری، مشارکت اجتماعی و بازنشستگی صرفه‌جویی کند. این‌ها ستون‌های اساسی یک جامعه کارآمد هستند.»

این نتایج در شرایطی منتشر می‌شود که نظام‌های رفاهی در آلمان با فشارهای فزاینده‌ای روبه‌رو هستند. افزایش جمعیت سالمند، کاهش نیروی کار و هزینه‌های بالای سلامت، دولت را با چالش تأمین مالی پایدار این سیستم‌ها مواجه کرده است.

در عین حال، تجربه بحران‌های اخیر، از همه‌گیری کرونا تا پیامد جنگ‌هایی مانند جنگ روسیه علیه اوکراین و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، و نیز تورم، اهمیت این شبکه‌های حمایتی را برای بخش بزرگی از جامعه برجسته‌تر کرده است.

اختلاف در تأمین مالی دولت رفاه

اینکه در آینده نظام‌های بیمه اجتماعی چگونه تأمین مالی شوند، از طریق افزایش حق بیمه‌ها یا کاهش خدمات، موضوعی اختلاف‌برانگیز باقی مانده است.

در شمال آلمان ۴۱ درصد از پاسخ‌دهندگان به پرسش‌های نظرسنجی، طرفدار افزایش حق بیمه‌ها هستند، در حالی که ۳۷ درصد از کاهش خدمات حمایت می‌کنند. به نظر می‌رسد هنوز در این زمینه اجماع روشنی شکل نگرفته است.

یکی از مخالفان افزایش حق بیمه می‌گوید: «بهترین راه برای افزایش درآمدها این است که افراد بیشتری در تأمین مالی نظام‌های اجتماعی مشارکت داده شوند.» اما فردی که نظر متفاوتی داشته، گفته است: «نظام سلامت بیش از حد فربه شده است. حق بیمه‌ها باید کاهش یابد، اما برخی خدمات نیز باید مورد بازنگری قرار گیرند.»

این دوگانگی در افکار عمومی بازتابی از یک معضل بنیادی در سیاست‌گذاری اقتصادی آلمان است؛ اینکه چگونه می‌توان میان عدالت اجتماعی، کارایی اقتصادی و پایداری مالی تعادل برقرار کرد.

در شرایطی که نابرابری بیش از پیش به یک مسئله عینی تبدیل شده است، فشار بر سیاست‌گذاران برای یافتن پاسخ‌های ساختاری، چه از مسیر مالیات‌گیری و چه از طریق اصلاحات در نظام رفاه، احتمالاً در سال‌های پیش‌رو افزایش خواهد یافت.

صدراعظم آلمان با "بسیار پیچیده و بغرنج" خواندن وضعیت کنونی در جنگ آمریکا و ایران و هزینه‌های زیادی که برای اروپا ایجاد کرده است، گفت که در مورد توانایی ایران و ضرورت یک راهبرد خروج از جنگ، ارزیابی درستی وجود نداشته است.فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان از حزب دموکرات مسیحی، می‌گوید که باور ندارد ایالات متحده بتواند به‌سرعت به جنگ در ایران پایان دهد.

او روز دوشنبه، ۲۷ آوریل (۷ اردیبهشت) در گفت‌وگو با دانش‌آموزان در شهر مارسبِرگ در منطقه زاورلند آلمان، گفت علت بدبینی‌اش این است که "به‌نظر می‌رسد ایرانی‌ها قوی‌تر از آن چیزی هستند که تصور می‌شد، و آمریکایی‌ها هم ظاهراً در مذاکرات راهبرد واقعاً قانع‌کننده‌ای ندارند".

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

مرتس افزود: «مشکل در چنین مناقشاتی روندهای پس از شروع است، زیرا فقط ورود به آن مهم نیست، بلکه باید بتوان از آن خارج هم شد. ما این را به‌طور دردناکی در افغانستان طی ۲۰ سال دیدیم. در عراق هم همین‌طور.»

از خوشبینی به بدبینی

مرتس در اوایل مارس و در هفته اول جنگ از جمله در جریان دیدار از آمریکا، نگاه مثبتی به نتیجه‌بخش‌بودن اقدام نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل داشت. او آن زمان در پاسخ به پرسشی در باره موجه یا ناموجه بودن جنگ گفت که هم دولت آمریکا و هم اسرائیل برای این اقدام دلایل موجهی داشته‌اند. صدراعظم آلمان در توضیح این دلایل افزود: «ایران در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای قرار داشت. هم سیستم‌های پرتاب موشک و هم مواد غنی‌شده به شکلی قابل اثبات موجودند؛ شاید تنها چند هفته تا مونتاژ سامانه‌های تسلیحات هسته‌ای فاصله بود. از این رو، از پس دهه‌ها مذاکره، برای مداخله توجیهی وجود دارد.»

روند جنگ، ابهام در اهداف آن و "فقدان یک راهبرد خروج" به علاوه پیامدها و هزینه‌های سنگین بستن تنگه هرمز توسط ایران برای اقتصاد و تامین انرژی جهان به تدریج مرتس را نسبت به تداوم درگیری بدبین کرد.

او روز ۲۷ مارس در یک سخنرانی در همایشی با دعوت روزنامه فرانکفورتر آلگماینه بدبینی شدید خود را نسبت به تداوم جنگ ابراز کرد و با مقایسه این درگیری با حملات سال گذشته به تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی، گفت که آنچه اکنون در جریان است، چه با هدف اعلام‌شده تغییر حکومت و چه بدون آن، به مرحله‌ای رسیده که برای همه بازیگران خطرناک است.

مرتس در آن همایش با انتقاد از عملکرد دونالد ترامپ گفت، کاری که رئیس جمهور آمریکا در حال حاضر انجام می‌دهد، کاهش تنش و تلاش برای رسیدن به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز نیست، بلکه تشدید گسترده تنش با نتیجه‌ای نامشخص است: «من مطمئن نیستم که کاری که اسرائیل و آمریکا انجام می‌دهند، واقعا به موفقیت و تغییر رژيم منجر شود... شخصاَ قانع نشده‌ام که این جنگ به امنیت اسرائیل کمک کند.»

فعال‌شدن برای حل بحران

این انتقادها با فعال‌ترشدن آلمان در زمینه حل بحران، چه به لحاظ سیاسی و چه به لحاظ آمادگی برای مشارکت در تامین نظمی بین‌المللی در تنگه هرمز پس از پایان درگیری‌ها، همراه شد. در همین رابطه روز ۹ آوریل (۲۰ فروردین) اعلام شد که برلین پس از "دوره‌ای طولانی از سکوت" که "دلایل جدی" پشت آن وجود داشت، گفت‌وگوهای مستقیم با تهران را از سر می‌گیرد. مرتس این این اقدام را در هماهنگی با آمریکا و شرکای اروپایی آلمان اعلام و هدف از آن را کمک به موفقیت مذاکرات پیش‌روی ایران و آمریکا در پاکستان عنوان کرد.

در اجلاس اخیر سران اتحادیه اروپا در قبرس نیز آلمان از ایده کاهش تحریم‌های ایران در صورت انعطاف و همکاری جمهوری اسلامی در زمینه بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به برنامه هسته‌ای خود و نیز عدم اقدام علیه امنیت اسرائیل خبر داد.

صدراعظم آلمان در جریان دیدار امروزش با دانش‌آموزان نیز ضمن انتقاد از آمریکا، گفت که آن‌ها "کاملاً بدون هرگونه راهبردی" وارد جنگ با ایران شده‌اند و به همین دلیل، پایان دادن به این درگیری اکنون دشوارتر شده است. به گفته رئیس دستگاه اجرایی آلمان، مشکل از این جهت هم هست که "به‌ویژه به‌نظر می‌رسد ایرانی‌ها بسیار ماهرانه مذاکره می‌کنند یا حتی ماهرانه از مذاکره خودداری می‌کنند". او گفت: «در اینجا کل یک ملت (آمریکا) توسط رهبری ایران، به‌ویژه توسط به اصطلاح "سپاه پاسداران انقلاب" تحقیر می‌شود.»

"بدبینی به ترامپ منتقل شده است"

مرتس تأکید کرد که آلمانی‌ها و اروپایی‌ها در آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران مورد مشورت قرار نگرفته‌اند. او افزود که تا کنون دو بار تردید و بدبینی خود را مستقیماً به رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، منتقل کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

صدراعظم آلمان سپس به تأثیرات منفی وضعیت کنونی بر اقتصاد آلمان پرداخت و از جمله گفت: «در حال حاضر وضعیت بسیار پیچیده و بغرنج است. و این مسئله هزینه زیادی برای ما دارد. این درگیری، این جنگ علیه ایران، تأثیرات مستقیم بر عملکرد اقتصادی ما دارد.»

او در پایان اعلام کرد که این کشور به پیشنهاد خود برای به‌کارگیری کشتی‌های مین‌روب به‌منظور بازگشایی تنگه هرمز پایبند است؛ تنگه‌ای که بخش بزرگی از نفت جهان از آن عبور می‌کند.

با این حال، مرتس گفت که شرط این اقدام آن است که ابتدا درگیری‌ها متوقف شوند.

دیدار صدراعظم در دبیرستان کارولوس ماگنوس در چارچوب "روز پروژه اتحادیه اروپا" برگزار شد؛ رویدادی که در آن مدارس سراسر آلمان برنامه‌هایی درباره اتحادیه اروپا اجرا می‌کنند.