دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که طی دو روز آینده ممکن است تحولات جدیدی در تداوم مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان، رخ دهد. او به خبرنگاران حاضر در اسلام‌آباد توصیه کرده است همانجا بمانند.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حملهگسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

مرتس وعده حمایت از آفریقا در برابر پیامدهای جنگ ایران را داد

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد که از کشورهای آفریقایی در مقابله با پیامدهای جنگ ایران حمایت خواهد کرد.

او در دیدار با محمود علی یوسف، رئیس اتحادیه آفریقا، در برلین گفت که تخریب زیرساخت‌های حیاتی در کشورهای حوزه خلیج فارس توسط ایران تأثیر مستقیمی بر تأمین نفت و سوخت در آفریقا گذاشته و تولید کودهای شیمیایی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است.

مرتس تأکید کرد "پیامدهای جنگ ایران به دلیل روابط تجاری نزدیک آفریقا با خاورمیانه، این قاره را حتی بیشتر از ما تحت تأثیر قرار می‌دهد".

او هشدار داد که تورم، کاهش تولیدات کشاورزی و کمبود مواد غذایی از جمله پیامدهای احتمالی این وضعیت است.

صدراعظم آلمان افزود که هدف این است که آلمان و اروپا راه‌هایی برای کمک به کشورهای آفریقایی پیدا کنند تا از نظر اقتصادی و انرژی مستقل‌تر شوند.

رئیس شورای اروپا: محاصره تنگه هرمز راه‌حل نیست

آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا، از محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده انتقاد کرد و گفت این اقدام نمی‌تواند راه‌حل بحران باشد.

او در گفت‌وگو با شبکهسی‌ان‌انتأکید کرد "محاصره هرگز پاسخ نیست" و افزود "ما معتقدیم که محاصره‌ها، محاصره‌های دیگر را حل نمی‌کنند".

کوشتا به ابتکار فرانسه و بریتانیا برای برگزاری نشست کشورهایی که آماده اقدام دفاعی در تنگه هرمز هستند اشاره کرد و آن را مسیر مناسب‌تری دانست.

او گفت "ما در مسیر درست حرکت می‌کنیم و مسیر درست این است که این مسئله با احترام کامل به حقوق بین‌الملل حل شود".

در واکنش به این موضوع که قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای چنین اقدامی هفته گذشته توسط چین و روسیه مسدود شد، کوشتا تأکید کرد که پیشرفت همچنان ممکن است.

او گفت "در دنیای ایده‌آل، ما این مأموریت را با مجوز شورای امنیت داشتیم، اما اقدام در چارچوبی دیگر نیز غیرممکن نیست؛ نه به‌عنوان بخشی از جنگ، بلکه به‌عنوان بخشی از یک راه‌حل صلح‌آمیز."

او همچنین ابراز امیدواری کرد که گفت‌وگوهای مستقیم میان لبنان و اسرائیل در واشنگتن به نتیجه برسد و هم‌زمان حملات اسرائیل به لبنان را نقض حقوق بین‌الملل دانست.

وزرای خارجه چند کشور خواستار آتش‌بس فوری در لبنان شدند

وزرای خارجه چندین کشور اروپایی به همراه استرالیا در بیانیه‌ای مشترک خواستار برقراری آتش‌بس در لبنان شدند. این درخواست در آستانه دیدار دیپلمات‌های لبنان و اسرائیل در واشنگتن مطرح شد.

در این بیانیه آمده است "لبنان باید در تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش‌ها گنجانده شود" و از همه طرف‌ها خواسته شده است "برای دستیابی به یک راه‌حل سیاسی پایدار تلاش کنند".

وزرای خارجه کشورهای استرالیا، بلژیک، کرواسی، قبرس، دانمارک، فنلاند، فرانسه، یونان، ایسلند، لوکزامبورگ، مالت، هلند، نروژ، پرتغال، اسلوونی، اسپانیا، سوئد و بریتانیا این بیانیه را امضا کرده‌اند.

در ادامه این بیانیه تأکید شده است که درگیری‌های جاری در لبنان، آتش‌بسی را که هفته گذشته میان اسرائیل، ایالات متحده و جمهوری اسلامی حاصل شد، به خطر می‌اندازد و از اسرائیل و لبنان خواسته شده است "از این فرصت استفاده کنند".

این کشورها همچنین اعلام کردند "مذاکرات مستقیم می‌تواند راه را برای ایجاد امنیت پایدار برای لبنان، اسرائیل و کل منطقه هموار کند. ما آماده حمایت از این روند هستیم."

وزرای خارجه در این بیانیه حملات گروه تروریستی حزب‌الله به اسرائیل را "به‌شدت محکوم کردند" آنها همچنین حملات گسترده اسرائیل به لبنان در ۸ آوریل را نیز که به گفته مقامات لبنانی بیش از ۳۵۰ کشته برجای گذاشته، محکوم کردند.

حملات علیه نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان نیز در این بیانیه "به‌شدت" محکوم شده است.

در پایان، این کشورها اعلام کردند "همبستگی کامل خود را با مردم و مقامات لبنان ابراز می‌کنیم" و افزودند که آماده‌اند برای بیش از یک میلیون آواره در لبنان، با هماهنگی دولت این کشور، کمک‌های اضطراری ارائه دهند.

هشدار پاپ نسبت به خطر "استبداد اکثریت" برای دموکراسی‌ها

پاپ لئو چهاردهم در نامه‌ای که از سوی واتیکان منتشر شد، نسبت به خطر لغزش دموکراسی‌ها به سوی "استبداد اکثریت" هشدار داد.

او در این نامه خطاب به شرکت‌کنندگان یک نشست واتیکانی درباره نحوه اعمال قدرت در جوامع دموکراتیک نوشت که دموکراسی‌ها تنها زمانی سالم باقی می‌مانند که در ارزش‌های اخلاقی ریشه داشته باشند.

پاپ تأکید کرد "بدون این بنیاد، دموکراسی در معرض آن است که یا به استبداد اکثریت تبدیل شود یا به پوششی برای سلطه نخبگان اقتصادی و فناورانه بدل گردد".

این اظهارات دو روز پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در شبکه‌های اجتماعی به‌شدت از او انتقاد کرده و او را "وحشتناک" توصیف کرده بود.

پاپ لئو همچنین در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز گفت که با وجود این انتقادها، همچنان به انتقاد از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ادامه خواهد داد.

محاصره تنگه هرمز؛ گزارش‌های ضد و نقیض در باره عبورکشتی‌ها

داده‌های ردیابی دریایی نشان می‌دهد که با وجود اعلام محاصره دریایی از سوی ایالات متحده، چندین کشتی مرتبط با ایران همچنان از تنگه هرمز عبور کرده‌اند.

بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا(سنتکام)، این محاصره تنها شامل کشتی‌هایی می‌شود که به بنادر و مناطق ساحلی ایران وارد یا از آن خارج می‌شوند و عبور سایر کشتی‌ها از این آبراه مجاز است.

این نهاد افزود که در ۲۴ ساعت نخست اجرای محاصره، هیچ کشتی‌ای نتوانسته از محدودیت‌های اعمال‌شده عبور کند.

طبق داده‌های پلتفرم تحلیلی "کپلر"، دست‌کم ۹ کشتی تجاری از روز گذشته از تنگه عبور کرده‌اند.

در میان آن‌ها نفتکش "ریچ استاری" که از سال ۲۰۲۳ به دلیل ارتباط با ایران تحت تحریم آمریکا قرار دارد و نفتکش دیگری به نام "الپیس" دیده می‌شود.

همچنین داده‌های "مارین‌ترافیک" نشان می‌دهد کشتی‌های دیگری از جمله یک کشتی باری با پرچم لیبریا به نام |کریستیانا" و نفتکش "مورلیکیشان" که متعلق به شرکتی در جزایر مارشال است و تحت تحریم‌های آمریکا قرار دارد، از این مسیر عبور کرده‌اند.

در میان عبورهای اخیر، یک نفتکش متعلق به یک شرکت چینی و یک کشتی حامل گاز مایع نیز دیده می‌شود.

با این حال، شبکهسی‌ان‌ان اعلام کرد که به‌طور مستقل قادر به تأیید این داده‌ها نیست، زیرا اطلاعات ردیابی دریایی ممکن است به دلیل اختلالات سیگنال یا ارسال داده‌های جعلی دچار خطا شود.

پیش از آغاز درگیری‌ها، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند، اما اکنون این رقم به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته است.

در همین حال ارتش ایالات متحده اعلام کرد که بیش از ۱۰ هزار نیروی نظامی، بیش از یک دوجین ناو جنگی و ده‌ها هواپیما در اجرای محاصره بنادر ایران مشارکت دارند.

فرماندهی مرکزی آمریکا نیز اعلام کرد که در ۲۴ ساعت نخست پس از اجرای این اقدام که به دستور دونالد ترامپ انجام شده، هیچ کشتی‌ای موفق به عبور از محاصره نشده است.

بر اساس این گزارش، شش کشتی تجاری نیز به دستور نیروهای آمریکایی مسیر خود را تغییر داده و به یکی از بنادر ایران در خلیج عمان بازگشته‌اند.

ارتش آمریکا تأکید کرد که این محاصره بدون استثنا علیه کشتی‌های تمامی کشورها اعمال می‌شود، در صورتی که از بنادر ایران استفاده کنند.

ترامپ از احتمال ادامه مذاکرات "طی دو روز آینده" در پاکستان خبر داد

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که طی دو روز آینده ممکن است تحولات جدیدی در پاکستان (در ارتباط بامذاکرات ایران و آمریکا) رخ دهد. این اظهارات ترامپ در حالی است که خبرگزاری‌‌ها از گفت‌وگوهای فشرده در سطح بین‌المللی برای ادامه مذاکرات میان آمریکا و ایران خبر می‌دهند و که آمریکا و امکان بازگشت آنها به میز مذاکرات رو به افزایش تلقی می‌شود.

ترامپ در ادامه گفت: «شما باید آنجا بمانید، چون ممکن است طی دو روز آینده اتفاقی بیفتد و ما بیشتر تمایل داریم به آنجا برویم.» او این اظهارات را خطاب به خبرنگار نیویورک پست در اسلام‌آباد بیان کرد.

ترامپ همچنین از ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، تمجید کرد و او را "فوق‌العاده" خواند و افزود که عملکرد او در روند مذاکرات بسیار مؤثر بوده است.

در عین حال، شهر ژنو نیز به عنوان محل احتمالی مذاکرات مطرح شده، اما ترامپ این گزینه را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت: «چرا باید به کشوری برویم که هیچ ارتباطی با موضوع ندارد؟»

ساعاتی پیش از اظهارات ترامپ، خبرگزاری رویترز به نقل از "پنج منبع مطلع گزارش داد" که چند روز پس از پایانِ بدون پیشرفت مذاکرات در اسلام‌آباد، ممکن است اواخر این هفته این تیم‌ها به اسلام‌آباد بازگردند.

یک منبع آگاه گفت که هنوز تاریخی برای مذاکرات تعیین نشده است، اما هر دو کشور می‌توانند تا پایان این هفته به میز مذاکرات در اسلام آباد بازگردند.

به گفته یک مقام ارشد ایرانی هیچ تاریخ قطعی تعیین نشده است و برنامه هیئت‌ها از جمعه تا یکشنبه باز است.

دو منبع پاکستانی آگاه از مذاکرات هم به خبرگزاری رویترز گفتند که اسلام آباد در حال برقراری ارتباط با دو طرف در مورد زمان دور بعدی مذاکرات است و این جلسه احتمالاً آخر هفته برگزار خواهد شد.

ایران و آمریکا در ساعات اولیه روز چهارشنبه پس از ۴۰ روز جنگ با میانجی‌گری پاکستان بر سر یک آتش بس دو هفته‌ای و از سرگیری مذاکرات موافقت کردند.

در همین چارچوب، تهران و واشنگتن روز شنبه گذشته در اسلام آباد گفت‌وگوهای خود را برای رسیدن به توافقی جامع آغاز کردند که این مذاکرات بعد از حدود یک روز بدون هیچ نتیجه ملموسی خاتمه یافت.

گفت‌وگوهای لبنان و اسرائیل در واشنگتن برای آتش‌بس

طبق گزارش‌ها، دیپلمات‌های لبنان و اسرائیل قرار است امروز (۱۴ آوریل، ۲۵ فروردین) در واشنگتن دیدار کنند تا درباره امکان دستیابی به آتش‌بس در پی ادامه حملات اسرائیل به لبنان گفت‌وگو کنند. بنا بر گزارش‌ها، در این حملات از دوم مارس تاکنون بیش از ۲۰۰۰ نفر کشته شده‌اند.

درگیری میان اسرائیل و گروه تروریستی حزب‌الله که اسرائیل اعلام کرده در حال حاضر در لبنان با آن می‌جنگد، دهه‌ها ادامه داشته است.

در سال ۱۹۸۲، اسرائیل برای مقابله با "سازمان آزادی‌بخش فلسطین"به لبنان حمله کرد و در همان سال سازمان تروریستی حزب‌الله با هدف مقابله با نفوذ اسرائیل در لبنان شکل گرفت.

در سال‌های اخیر نیز دو طرف بارها وارد درگیری شده‌اند. آخرین دور تنش‌ها پس از آن آغاز شد که اسلام‌گرایان افراطی حزب‌الله در واکنش به حمله گروه تروریستی حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، مناطق اسرائیلی را هدف قرار داد.

در نوامبر ۲۰۲۴، گروه تروریستی حزب‌الله و اسرائیل با میانجی‌گری آمریکا و فرانسه به توافق آتش‌بس دست یافتند، اما نیروهای اسرائیلی همچنان در لبنان باقی ماندند و با استناد به نقض توافق از سوی حزب‌الله، تقریباً به‌طور روزانه حملات خود را ادامه دادند.

پس از آنکه علی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی در پی یک حمله هوایی اسرائیل در اواخر فوریه کشته شد، گروه تروریستی حزب‌الله بار دیگر حملات خود علیه اسرائیل را از سر گرفت.

در پاسخ، ارتش اسرائیل موجی از حملات هوایی گسترده علیه مواضع حزب‌الله آغاز کرد و نیروهای خود را برای ایجاد یک منطقه حائل در جنوب لبنان به عمق این کشور اعزام کرد.

این حملات همچنان ادامه دارد، با وجود آتش‌بسی که هفته گذشته میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی اعلام شده است.

بازداشت ده‌ها معترض ضد جنگ در نیویورک

پلیس شهر نیویورک حدود ۹۰ نفر را در جریان تظاهراتی علیه جنگ ایران و ارسال تسلیحات آمریکا به اسرائیل بازداشت کرد.

به گفته یک گروه فعال، افرادی از جمله چلسی منینگ، افشاگر آمریکایی، و برخی سیاستمداران محلی نیز در این تجمع حضور داشتند. این تظاهرات با حضور چند صد نفر در منهتن برگزار شد.

بر اساس گزارش خبرگزاریآسوشیتد پرس، معترضان ابتدا در تلاش بودند مقابل دفتر چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا، و سناتور کریستن جیلیبرند تحصن کرذه و آن‌ها را به حمایت از حملات اسرائیل به لبنان و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران متهم کنند.

طبق گزارش، پس از آنکه نیروهای امنیتی مانع ورود معترضان به ساختمان شدند، آن‌ها خیابان مقابل را مسدود کردند و شعار "پول برای مردم، نه برای بمب‌ها" سر دادند. گزارش حاکی از آن است که در ادامه، پلیس اقدام به بازداشت معترضان کرد و آن‌ها را با اتوبوس از محل دور کرد.

آژانس بین‌المللی انرژی از کاهش تقاضای جهانی نفت خبر داد

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پیش‌بینی کرد که تقاضای جهانی نفت در سال جاری برای نخستین بار از زمان بحران کرونا در سال ۲۰۲۰ کاهش یابد.

در گزارش ماهانه این نهاد آمده است که جنگ ایران باعث شوک قیمتی در بازار نفت شده و رشد تقاضا را متوقف کرده است. این نهاد تأکید کرد "جنگ ایران چشم‌انداز جهانی مصرف نفت را به‌طور اساسی تغییر داده است."

بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود کاهش تقاضا ادامه یابد، زیرا کمبود عرضه و قیمت‌های بالا پابرجا هستند.

آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که تقاضای جهانی نفت در سال جاری به‌طور متوسط روزانه ۸۰ هزار بشکه کاهش یابد، در حالی که پیش‌تر رشد روزانه ۷۳۰ هزار بشکه‌ای برآورد شده بود.

اختلال در انتقال نفت از منطقه خلیج فارس از طریق تنگه هرمز، که در پی جنگ ایران رخ داده، به گفته این نهاد بزرگ‌ترین اختلال در تأمین بازار جهانی نفت در تاریخ بوده است.

این گزارش همچنین هشدار می‌دهد که افزایش قیمت نفت و فرآورده‌هایی مانند بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما باعث افزایش تورم، فشار بر مصرف‌کنندگان و کاهش بیشتر تقاضا می‌شود.

در ماه گذشته، کشورهای عضو این آژانس از جمله ایالات متحده، ژاپن و آلمان حدود ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری خود آزاد کردند تا اثرات شوک قیمتی را کاهش دهند.

در سناریوی پایه، این نهاد انتظار دارد که صادرات نفت از خاورمیانه تا میانه سال تا حد زیادی به حال عادی بازگردد، اما همزمان هشدار داد که در صورت تداوم اختلالات، بازارهای انرژی و اقتصاد جهانی با اختلالات جدی در ماه‌های آینده روبه‌رو خواهند شد.

ایتالیا همکاری دفاعی با اسرائیل را تعلیق کرد

جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، اعلام کرد دولت این کشور توافق همکاری دفاعی با اسرائیل را در پی افزایش تنش‌ها در خاورمیانه به حالت تعلیق درآورده است.

او گفت "در پرتو وضعیت کنونی، دولت تصمیم گرفته است تمدید خودکار توافق دفاعی با اسرائیل را متوقف کند". این تصمیم نشان‌دهنده تیره شدن روابط میان دو متحد نزدیک پیشین است.

دولت ایتالیا در هفته‌های اخیر از حملات اسرائیل به لبنان که صدها کشته و هزاران زخمی برجای گذاشته، انتقاد کرده است.

همچنین گزارش شده که نیروهای اسرائیلی هفته گذشته در نزدیکی نیروهای ایتالیایی مستقر در لبنان تحت مأموریت سازمان ملل تیراندازی هشدارآمیز انجام داده‌اند که به یک خودرو آسیب رسانده است.

به گفته یک منبع آگاه، این تصمیم روز دوشنبه با مشارکت وزیر خارجه آنتونیو تاجانی، وزیر دفاع گویدو کروستو و معاون نخست‌وزیر ماتئو سالوینی اتخاذ شده است.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که احزاب مخالف نیز پیش‌تر خواستار تعلیق این توافق شده بودند. الی اشلاین، رهبر حزب دموکرات، گفت "ما مدتی است که همراه با دیگر نیروهای مترقی خواستار این اقدام بوده‌ایم" و افزود ایتالیا باید از تعلیق توافق همکاری میان اتحادیه اروپا و اسرائیل نیز حمایت کند.

توافق همکاری دفاعی میان ایتالیا و اسرائیل در سال ۲۰۰۳ امضا و از سال ۲۰۰۶ اجرایی شد و هر پنج سال به‌طور خودکار تمدید می‌شود، مگر آنکه یکی از طرفین از آن خارج شود.

این توافق شامل همکاری در زمینه‌هایی مانند تأمین تجهیزات، آموزش و مبادله و انتقال تجهیزات دفاعی و نظامی است.

در پی افزایش تنش‌های دیپلماتیک، ایتالیا هفته گذشته سفیر اسرائیل را احضار کرد و دولت اسرائیل نیز سفیر ایتالیا را برای گفت‌وگو درباره وضعیت لبنان فراخواند.

صدور احکام اعدام جدید در پی اعتراضات علیه حکومت جمهوری اسلامی

گروه‌های حقوق بشری اعلام کردند که مقام‌های ایرانی چهار نفر دیگر، از جمله یک زن، را در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه امسال به اعدام محکوم کرده‌اند.

به گفته این نهادها، جمهوری اسلامی پیش‌تر نیز هفت نفر را در پی این اعتراضات اعدام کرده است.

سرکوب گسترده اعتراضات دی‌ماه به کشته‌‌شدن هزاران نفر و بازداشت ده‌ها هزار نفر انجامید..

سازمان‌های حقوق بشری تأکید دارند که استفاده از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای ایجاد ترس در جامعه به کار گرفته می‌شود و هشدار می‌دهند که ممکن است پس از جنگ با اسرائیل و ایالات متحده این روند تشدید شود.

بر اساس بیانیه‌های جداگانه "خبرگزاری فعالان حقوق بشر" (هرانا)و "مرکز عبدالرحمن برومند"، چهار نفر یادشده توسط دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی امام افشاری محکوم شده‌اند. اتهام آن‌ها انجام اقداماتی "به نیابت از ایالات متحده" عنوان شده است.

گفته شده این افراد متهم هستند که از یک ساختمان مسکونی در تهران، بلوک‌های بتنی به سوی نیروهای امنیتی پرتاب کرده‌اند. زمان دقیق صدور حکم مشخص نشده است.

افراد محکوم‌شده محمدرضا مجیدی‌اصل، همسرش بیتا همتی و دو مرد دیگر به نام‌های بهروز زمانی‌نژاد و کوروش زمانی‌نژاد معرفی شده‌اند.

گزارش‌ها حاکی است همتی نخستین زنی است که در ارتباط با این اعتراضات به اعدام محکوم شده است.

"مرکز عبدالرحمن برومند" اعلام کرد که احتمالاً همتی همان زنی است که در ویدئویی که در ژانویه از تلویزیون دولتی پخش شد، در حال بازجویی توسط غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، دیده می‌شود.

این نهاد تأکید کرد "ضبط و پخش اعترافات اجباری در روندی غیرشفاف... نقض آشکار حقوق متهم است".

همچنین، سازمان "حقوق بشر ایران" مستقر در نروژ و نهاد "ائتلاف جهانی علیه مجازات اعدام" (ECPM) مستقر در پاریس در گزارش مشترک سالانه خود اعلام کردند که در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۶۳۹ نفر در ایران اعدام شده‌اند، از جمله ۴۸ زن.

بر اساس این گزارش‌ها، علاوه بر هفت نفری که تاکنون اعدام شده‌اند، دست‌کم ۲۶ نفر دیگر از بازداشت‌شدگان اعتراضات ژانویه نیز به اعدام محکوم شده‌اند و صدها نفر دیگر با اتهاماتی مواجه هستند که می‌تواند به صدور حکم اعدام برای آن‌ها منجر شود.

"مرکز حقوق بشر در ایران" مستقر در نیویورک اعلام کرد "ده‌ها نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ پس از محاکمه‌هایی به‌شدت ناعادلانه و شتاب‌زده، بدون رعایت روند قانونی، بدون دسترسی به وکیل مستقل و با اتکا به اعترافات اجباری تحت شکنجه، به اعدام محکوم شده‌اند".

"عربستان خواستار توقف محاصره تنگه هرمز شده است"

به گزارش وال‌استریت ژورنال و به نقل از مقام‌های عربی، عربستان سعودی از ایالات متحده خواسته است محاصره تنگه هرمز را متوقف کرده و به مذاکرات بازگردد.

به گفته این مقام‌ها، ریاض نگران است که این اقدام باعث تشدید تنش‌ها شده و جمهوری اسلامی را به اقداماتی برای مختل کردن سایر مسیرهای مهم کشتیرانی سوق دهد.

بر اساس این گزارش، هدف از محاصره افزایش فشار بر اقتصاد ایران عنوان شده، اما عربستان هشدار داده است که جمهوری اسلامی ممکن است در واکنش، تنگه باب‌المندب را نیز مسدود کند. این گذرگاه راهبردی در دریای سرخ برای بخشی از صادرات نفت این کشور اهمیت حیاتی دارد.

بر أساس گزارش، این مخالفت نشان‌دهنده محدودیت‌ها و ریسک‌های تلاش آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز است.

جمهوری اسلامی در آغاز جنگ با حمله به کشتی‌ها، این مسیر را عملاً مسدود کرده بود. این اقدام به قطع صادرات روزانه حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت انجامید و قیمت نفت را به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند.

محاصره بنادر ایران در تنگه هرمز از روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) اجرایی شد، پس از آنکه تهدیدهای نظامی و مذاکرات نتوانستند جمهوری اسلامی را به کاهش کنترل خود بر این آبراه وادار کنند.

طبق گزارش، در همین حال، عربستان توانسته است با استفاده از خطوط لوله و انتقال نفت از مسیرهای زمینی به دریای سرخ، صادرات خود را به سطح پیش از جنگ، حدود ۷ میلیون بشکه در روز، بازگرداند.

با این حال، در صورت مسدود شدن مسیر خروجی دریای سرخ، این صادرات نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن که کنترل بخش‌هایی از سواحل نزدیک باب‌المندب را در اختیار دارند، پیش‌تر نیز این مسیر کشتیرانی را مختل کرده‌اند.

آدام بارون، کارشناس یمن، گفت "اگر ایران بخواهد باب‌المندب را ببندد، حوثی‌ها گزینه‌ای محتمل برای اجرای این اقدام هستند و واکنش آن‌ها در جنگ غزه نشان داده که چنین توانایی‌ای دارند."

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز گزارش داده است که محاصره دریایی ایران در تنگه هرمز می‌تواند تهران را به بستن مسیر دریای سرخ سوق دهد.

تنگه باب‌المندب، گذرگاهی باریک میان یمن و شاخ آفریقا، دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل می‌کند و یکی از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان برای تجارت میان آسیا و اروپا به شمار می‌رود.

مکرون خواستار ازسرگیری فوری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز شد

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، با انتشار پیامی در شبکه ایکس اعلام کرد که با مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، و دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، گفت‌وگو کرده است.

او گفت "ازسرگیری مذاکرات متوقف‌شده در اسلام‌آباد، رفع سوءتفاهم‌ها و جلوگیری از هرگونه تشدید تنش را خواستار شدم".

مکرون همچنین تأکید کرد "ضروری است که آتش‌بس به‌طور کامل از سوی همه طرف‌ها رعایت شود و شامل لبنان نیز باشد".

رئیس جمهور فرانسه افزود "به همان اندازه مهم است که تنگه هرمز بدون هیچ‌گونه شرط، محدودیت یا دریافت عوارض، هرچه سریع‌تر بازگشایی شود."

او ادامه داد که در چنین شرایطی، مذاکرات می‌تواند به‌سرعت با حمایت طرف‌های اصلی از سر گرفته شود.

مکرون همچنین اعلام کرد فرانسه و بریتانیا روز جمعه در پاریس میزبان نشستی خواهند بود که با مشارکت کشورهای غیر درگیر و از طریق ویدئوکنفرانس برگزار می‌شود.

به گفته او، هدف این نشست بررسی ایجاد یک مأموریت چندجانبه و صرفاً دفاعی برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز در صورت فراهم بودن شرایط امنیتی است.

رئیس موساد: مأموریت ما در ایران تا تغییر رژیم ادامه دارد

دیوید بارنئا، رئیس سازمان اطلاعاتی موساد، اعلام کرد عملیات این نهاد در ایران تا زمان تغییر حکومت ادامه خواهد داشت.

او در مراسم روز یادبود هولوکاست گفت موساد در جریان حملات اخیر آمریکا و اسرائیل "در قلب تهران" فعالیت داشته و افزود "اطلاعات دقیق در اختیار نیروی هوایی قرار دادیم و موشک‌هایی را که اسرائیل را تهدید می‌کردند هدف قرار دادیم".

بارنئا تأکید کرد که این مأموریت هنوز به پایان نرسیده است و گفت: «ما تصور نمی‌کردیم این مأموریت بلافاصله با پایان درگیری‌ها تکمیل شود. بلکه از ابتدا برنامه‌ریزی گسترده‌ای داشتیم تا عملیات ما پس از حملات در تهران نیز ادامه یابد و به نتایج برسد.»

او افزود مسئولیت موساد در این زمینه تنها زمانی پایان خواهد یافت که "این رژیم افراطی" جایگزین شود.

رئیس موساد همچنین تاکید کرد: «تغییر رژیم در ایران مأموریت ما است و در برابر یک تهدید وجودی دیگر دست روی دست نخواهیم گذاشت.»

صلیب سرخ بیش از ۱۷۰ تُن کمک‌های بشردوستانه به ایران ارسال کرد

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ اعلام کرد بیش از ۱۷۱ تُن کمک‌های بشردوستانه به ایران ارسال کرده است.

به گفته این نهاد، نخستین محموله شامل پنج مورد از مجموع ۱۴ ارسال برنامه‌ریزی‌شده از زمان آغاز جنگ، روز گذشته وارد ایران شده است.

این کمک‌ها برای تأمین نیازهای حدود ۲۵ هزار نفر در نظر گرفته شده و شامل اقلامی مانند پتو، وسایل آشپزی، بسته‌های بهداشتی و چراغ‌های خورشیدی است.

نخستین محموله با پنج کامیون در تهران تحویل جمعیت هلال‌احمر ایران شده تا میان نیازمندان توزیع شود.

وینسنت کاسار، رئیس هیأت صلیب سرخ در ایران، گفت: «در زمانی که نیازهای بشردوستانه در سراسر کشور همچنان بالا است، امیدواریم این محموله بتواند اندکی از رنج جوامعی که با پیامدهای ویرانگر این درگیری مواجه هستند، بکاهد.»

تجربه سال‌ها سرکوب، اعدام، کرونا و جنگ، سلامت روان بسیاری از ایرانیان را در چنبره خود گرفته است. روایت‌ آسیب‌دیدگان و نظر کارشناسان حاکی از آن است که دسترسی به "خدمات روان امن" در ایران به بحرانی جدی تبدیل شده است.طبق گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری، ایران در سال‌های اخیر، پس از چین دومین کشور جهان از نظر شمار اجرای حکم اعدامبوده است. البته شمار اعدام‌ها در ایران با توجه به نبود شفافیت رسمی درباره بسیاری از موارد اجرای حکم اعدام، احتمالا فراتر از آمار اعلام‌شده است.

از زمان استقرار جمهوری اسلامی در سال ۱۳۵۷ تاکنون ده‌ها هزار نفر در ایران اعدام شده‌اند. نهادهای حقوق بشری اعلام کرده‌اند که آمار اعدام در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۶۸ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است.

بر اساس پایگاه‌های داده بنیاد شهید و مطالعات اپیدمیولوژیک ایران، حدود ۲۲۰ هزار نفر از نیروهای ایرانی در جنگ هشت‌ساله بین ایران وعراق کشته شدند و بیش از ۵۶۰ هزار جانباز با پیامدهای جسمی و روانی آن زندگی می‌کنند؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان سلامت روان می‌تواند به شکل‌گیری آسیب‌های روانی بین‌نسلی در جامعه منجر شود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بر اساس آمار رسمی وزارت بهداشت ایران و پژوهش‌های دانشگاهی در فاصله سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ و هم‌زمان با همه‌گیری کرونا، بین ۱۳۶ تا ۲۴۰ هزار مرگ ناشی از کووید ۱۹ و ثبت شده که فزونتر از آمار رسمی است.

در جنبش ژینا (مهسا) امینی در سال ۱۴۰۱ صدها نفر در اعتراضات سراسری کشته و هزاران نفر زندانی شدند و در سرکوب شدید و خونین اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز گزارش‌ها از کشته‌شدن و بازداشت هزاران نفر حکایت دارد.

مردم ایران در دهه‌های گذشته در معرض مجموعه‌ای از بحران‌های سیاسی، زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی قرار داشته‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که میزان خودکشی در ایران، طی یک دهه گذشته بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند ایران با بار قابل‌توجهی از اختلالات سلامت روان مواجه است. طبق مطالعات اپیدمیولوژیک سلامت روان ایران، بیش از ۶۵ درصد افرادِ دارای اختلالات روانی هیچ خدمات درمانی دریافت نمی‌کنند. این در حالی است که گروه‌های فاقد مدارک اقامتی نیز با دسترسی محدود به خدمات درمانی مواجه هستند.

به نظر کارشناسان مجموعه این بحران‌ها و قرار گرفتن طولانی و مکرر در معرض رویدادهای آسیب‌زا، شرایطی ایجاد کرده که می‌تواند به شکل‌گیری آسیب‌های روانی جمعی و انتقال‌یافته میان نسل‌ها منجر شود.

در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود که در جامعه‌ای که هم‌زمان تجربه سرکوب‌های خونین سیاسی، افزایش اعدام‌ها، بحران اقتصادی و جنگ را پشت سر گذاشته است، نبود دسترسی به خدمات روانکاوی امن چه پیامدهایی برای آسیب‌دیدگان و جامعه دارد؟

ممنوعیت سوگواری و نیاز مبرم به درمان

شعله پاکروان مادر دادخواه ریحانه جباری و فعال علیه اعدام و شکنجه که در حال حاضر در خارج از کشور به سر می‌برد «نیاز به حمایت روانی را در سال‌های زندانی بودن و پس از اعدام دخترش همواره احساس کرده است» در مورد تجربه خود چنین می‌گوید: «من بسیار خشمگین بودم حس نفرت، انتقام و ناباوری در وجودم موج می‌زد. ما در هجوم و سرکوب نیروهای امنیتی نمی‌توانستیم حتی یک وداع و خاکسپاری معمول با دخترمان داشته باشیم. من در ایران چند جلسه‌ای به روانپزشک مراجعه کردم، هرچند هزینه‌ها بسیار گران بود و این در شرایطی بود که اعضای دیگر خانواده هم به این خدمات نیاز داشتند. پس از مهاجرت به مرکز روان‌درمانی مراجعه کردم و سال‌ها به آن ادامه دادم که برای من و دختر کوچترم بسیار مؤثر بود. هنوز هم بسیاری اوقات این نیاز را احساس می‌کنم.»

او می‌گوید تجربه سال‌های طولانی انتظار برای رهایی فرزندش از مجازات اعدام نیز اثرات روانی عمیقی بر خانواده گذاشته است: «من و تمام اعضای خانواده در مدت هفت سال و نیم که ریحانه، دخترم، زیر حکم اعدام بود و پس از اعدام او تا همین حالا به لحاظ روانی متأثر هستیم.»

او تأکید می‌کند بسیاری از خانواده‌های دادخواه که به خاطر فشارهای امنیتی حتی امکان سوگواری معمول را ندارند، با پیامدهای شدیدتر روانی روبه‌رو می‌شوند: «خیلی از آن‌ها حتی اجازه خداحافظی با جسم فرزندان و خاکسپاری و سوگواری ندارند. برخی دچار افکار خودکشی می‌شوند یا باورها و احساساتشان تغییر می‌کند، آدم‌ها به عوارض متفاوت و متعددی دچار می‌شوند. عوارض این دردها در هر کسی یک جوری خودش را نشان می‌دهد. افرادی را می‌شناسم که دهه‌ها یا بسیاری تا آخر عمر در این تروماها باقی می‌مانند. من هنوز با هر خبر اعدام دوباره و دوباره همه چیز برایم زنده می‌شود.»

در شرایط سرکوب سیاسی، مسئله فقط دسترسی به خدمات درمانی نیست، بلکه امکان اعتماد به آن خدمات است.

پاکروان می‌گوید: «من علی‌رغم مراجعه به روان‌درمانگر، اعتماد لازم را نداشتم و خیلی از جزئیات و مسائلم را نمی‌خواستم با او در میان بگذارم، مسئله حفاظت از اطلاعات بیمار بسیار اهمیت دارد و این یکی از مهم‌ترین دلایلی است که افراد به پزشک مراجعه نمی‌کنند یا در صورت مراجعه، مشکلاتشان را به درستی طرح نمی‌کنند. وجود یک روانشناس در کنار داغدیدگان و اعتماد به او بسیار اهمیت دارد و یکی از دلایل دیگری که داخل ایران کمتر به روانکاو مراجعه می‌کنند، مشکل گرانی حق ویزیت است. اینکه از نظر مالی فشاری به خانواده نیاید بسیار مهم است، در غیراین‌صورت از سبد خانواده حذف می‌شود در حالی‌که می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.»

او اهمیت چنین درمانی را این گونه توصیف می‌کند: «خیلی مهم است که فرد بتواند سینه‌اش را باز کند و آنچه را احساس می‌کند بدون سانسور بگوید. بیمار می‌رود خوره‌های ذهنی‌اش را به دکتر نشان دهد و اگر نتواند این کار را بکند، درمان فایده‌ای ندارد. مثل نیاز به جراح برای سرطان روح است. روانکاو امن می‌تواند خیلی کمک کند که فرد آسیب‌دیده دست کم به جریان زندگی بازگردد هرچند این دردها تا آخر عمر با انسان می‌مانند اما باید به او کمک شود که بتواند به زندگی ادامه دهد.»

جنگ؛ فعال‌کننده بحران‌های روحی

پاکروان می‌گوید تجربه جنگ اخیر برای او فشار روانی تازه‌ای ایجاد کرده است: «جنگ‌ اخیر در شرایط قطعی اینترنت خیلی روی من اثر گذاشت و دچار تعارض شدم. مدام نگران و مضطرب بودم و سعی می‌کردم به طور مداوم با خانواده‌ام تماس بگیرم و مدام می‌گریستم. من دوستان جنگ‌زده‌ای از کشورهای مختلف دارم و پس از گفتگو با آنان به این نتیجه رسیدم که به هر جنگی باید از روز اول گفت «نه!». جنگ جز بدبختی چیزی برای مردم ندارد سیاستمداران بعداً با هم دوست و برادر می‌شوند. تحمل این فشار در شرایطی بود که اندوه و اضطراب عظیم کشتار دی ماه هنوز با من بود، آن‌همه انسان که هرکدام شخصیت و احساس و آرزوهای خودشان را داشتند، حالا شده بودند چندین ده هزار کشته.»

آسیب‌دیدگان سیاسی به چه روان‌درمانگری نیاز دارند؟

آزاده افصحی روان‌درمانگر، فعال حقوق بشر و بنیانگذار «خانه ایران»، نهادی حقوق بشری با تمرکز بر درمان تروماهای ناشی از شکنجه حکومتی در ایران، می‌گوید آسیب دیدگان سیاسی در ایران باید از خدمات مرتبط بهره‌مند شوند: «این افراد به درمانگری نیاز دارند که هم با تروماهای فردی و هم با جامعه، زمینه و تاریخ سرکوب سیاسی در ایران آشنا باشد، چون ترومای این افراد صرفاً شخصی نیست بلکه از سوی ساختار قدرت بر آن‌ها تحمیل شده است. بنابراین بسیار مهم است که درمانگر، تجربه ترومای جمعی آن جامعه را بشناسد. اهمیت امنیت برای این افراد یک انتخاب نیست، بلکه پایه اصلی شکل‌گیری درمان است.»

بیشتر بخوانید: روایت شاهدان؛ در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ چه گذشت؟

او توضیح می‌دهد: «در جمهوری اسلامی، به دلیل سرکوب‌ها افراد عملاً مجبور بوده‌اند یک زندگی پنهان داشته باشند. در این ساختار بسیاری از حرف‌ها را نمی‌شود گفت و به دلایل متعدد فضای بی‌اعتمادی به‌صورت گسترده در روابط اجتماعی شکل گرفته است. در چنین شرایطی، صرفاً مراجعه به خدمات عمومی سلامت روان پاسخ‌گوی نیاز افراد آسیب‌دیده سیاسی نیست.»

به گفته او نبود اعتماد به امکانات درمانی موجود پیامدهای جدی دارد: «وقتی فردی دچار آسیب روانی ناشی از بازداشت، شکنجه، سرکوب سیاسی یا اعدام یکی از وابستگان می‌شود، اگر به درمان دسترسی نداشته باشد ناچار است با همان وضعیت ذهنی و عصبی به زندگی ادامه دهد و اگر امکان دریافت حمایت امن نباشد، امید در او کاهش پیدا می‌کند. افراد در چنین شرایطی عموماً دچار افسردگی، انزوا، خشم، اعتیاد یا افکار خودکشی می‌شوند. روابط خانوادگی و اجتماعی فرد نیز آسیب می‌بیند و او نمی‌تواند به آسانی از این چرخه تروماتیک خارج شود. بی‌اعتمادی به ساختارهای رسمی درمان باعث می‌شود افراد، حتی در صورت نیاز جدی، از مراجعه خودداری کنند یا نتوانند مسائل اصلی خود را مطرح کنند و همین موضوع امکان یا روند درمان را عملاً مختل می‌کند و در نتیجه بخشش، بازسازی روابط اجتماعی و بازگشت به زندگی جمعی دشوارتر می‌شود. این وضعیت می‌تواند حتی به نسل بعد نیز منتقل شود.»

او می‌گوید دسترسی واقعی به خدمات روان درمانی برای چنین افرادی کاملاً محدود است: «در حال حاضر در ایران خدمات روان درمانی ارائه می‌شود، اما برای بسیاری از افراد که مستقیماً از سوی ساختارهای حکومتی آسیب دیده‌اند، دسترسی واقعی به درمان امن همچنان محدود است. حتی برخی درمانگرها به دلیل فشارهای احتمالی از سوی حکومت، از پذیرش این بیماران خودداری می‌کنند. از دیگر سو در خارج از کشور هم برخی بنیادها و شبکه‌های حمایتی وجود دارند که تلاش می‌کنند به چنین افرادی کمک کنند، هرچند تعداد آن‌ها محدود است و برخی از آن‌ها به دلیل مسائل امنیتی امکان فعالیت علنی ندارند. همچنین مهم است که این حمایت‌ها صرفاً بر اساس الگوهای درمانی منتقل‌شده در خارج از کشور طراحی نشوند، بلکه با شرایط فرهنگی، اجتماعی و امنیتی ایران متناسب باشند؛ زیرا بسیاری از مدل‌های رایج بدون توجه به زمینه سرکوب سیاسی کارآمد نخواهند بود. بسیار مهم است که فرد هنگام مراجعه برای درمان مطمئن باشد که ارتباط درمانی مستقل از ساختارهای حکومتی است و در معرض آسیب ثانویه یا خطر جدید قرار نگیرد.»

تروماهای انباشته، ترس از حکومت دائمی است

آرزو قاسمی روان‌شناس بالینی می‌گوید قطعی اینترنت، ارتباط با آسیب‌دیدگان داخل ایران را عملاً مختل کرده است، او «ترس‌های امنیتی بسیاری از افراد نسبت به مراجعه به روان‌کاو در داخل ایران» را یکی از مهم‌ترین عوامل محرومیت آسیب‌دیدگان از خدمات روان‌درمانی می‌داند: «به نظر می‌رسد اعتماد کردن به پزشکانی چون ما که در خارج از کشور بودیم برای افراد راحت‌تر بود. دریافت خدمات درمانی به‌صورت رایگان هم برای افراد اهمیت زیادی داشت، زیرا بسیاری از آن‌ها می‌گفتند امکان پرداخت هزینه برای این خدمات را ندارند. با این حال، مهم‌ترین عامل برای آن‌ها اعتماد به درمانگران بود.»

قاسمی می‌گوید: «در نتیجه تجربه مکرر و بدون درمان تروماهای متعدد در ایران «کمپلکس‌تروما» در بسیاری از افراد مشاهده می‌شود. تحمل هم‌زمان تروماهای متعدد، آن هم در شرایط نبود درآمد و قطعی ارتباطات بسیار دشوار است. در بدن بسیاری از آسیب‌دیدگان هنوز ساچمه وجود دارد، این افراد مدت‌هاست لحظه‌ای امکان آرامش نداشته‌اند و به‌طور مداوم هیجانات منفی، احساس ناتوانی و یأس را تجربه کرده‌اند. بنابراین، روند درمان آن‌ها به زمان طولانی‌تری نیاز دارد.«

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این روانشناس با اشاره به گفتگوهای خود با برخی درمانگران درباره اثر جنگ بر تروماهای قبلی نقل می‌کند: «برخی از آن‌ها می‌گویند ترس از صدای بمب‌ها برایشان مقطعی است، اما اضطراب حاصل از سرکوب‌های حکومت به‌صورت همیشگی و مداوم در زندگی آن‌ها حضور دارد.»

زنان و کودکان؛ آسیب‌پذیرترین افراد پس از جنگ

این روانشناس در پاسخ به این پرسش که کدام گروه‌ها پس از تجربه جنگ، بیشتر در معرض آسیب‌های روانی قرار می‌گیرند، می‌گوید: «طبق گزارش‌های موجود، زنان، به دلیل رابطه‌ای که با کودکان خود دارند بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند، زیرا ناچارند بسیاری از هیجانات مانند ترس و اضطراب را سرکوب کنند تا به دیگران منتقل نشود. همچنین کودکان، به‌ویژه در خانواده‌هایی که امکان محافظت روانی کافی از آن‌ها وجود ندارد، در معرض آسیب‌پذیری بیشتری قرار می‌گیرند و ترس‌‌ها و اضطراب‌ها به آن‌ها منتقل می‌شود. پس از چنین بحران‌هایی لازم است توجه ویژه‌ای به وضعیت روانی این کودکان شود.»

تروماهای انباشته؛ مسئله‌ای فراتر از تجربه فردی

در جامعه‌ای که تجربه متناوب ترس، خشونت، ناامنی و جنگ به قسمتی از زندگی روزمره و حافظه جمعی بخش بزرگی از شهروندان تبدیل شده است، مسئله سلامت روان دیگر تنها به آسیب‌دیدگان مستقیم محدود نمی‌شود؛ به گفته کارشناسان وقتی احساس ناامنی و بی‌اعتمادی در سطحی گسترده تجربه شود، دسترسی به خدمات روانکاوی امن یک نیاز عمومی است؛ ضرورتی که بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهایی فراتر از زندگی فردی داشته باشد و حتی آینده اجتماعی یک جامعه را در معرض آسیب‌های بلندمدت قرار دهد.

کارشناسان هشدار می‌دهند محاصره تنگه هرمز می‌تواند اقتصاد ایران را به‌سوی فروپاشی سوق دهد، چرا که حدود ۹۵ درصد واردات از این مسیر انجام می‌شود. آیا با توجه به اهمیت ژئوپلیتیک این آبراه، جایگزینی برای ایران وجود دارد؟ایالات متحده روز دوشنبه ۲۴ فروردین، ساعت ۱۷ به وقت ایران، اقدام به محاصره تنگه هرمز کرد؛ اقدامی که دونالد ترامپ آن را واکنشی به عدم اجرای تعهدات جمهوری اسلامی برای بازگشایی این آبراه بین‌المللی عنوان کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

کارشناسان اقتصادی می‌گویند تداوم محاصره دریایی در نخستین گام می‌تواند اقتصاد ایران را که پیش‌تر نیز زیر "فشار حداکثری" قرار داشته، با بحرانی عمیق‌تر مواجه کند. آنها اکنون از کمبود شدید دارو و اختلال در تامین کالاهای اساسی به‌عنوان جدی‌ترین نگرانی‌ها یاد می‌کنند.

با این حال، پرسش کلیدی اینجاست؛ در شرایط محاصره دریایی تنگه هرمز، آیا مثلا مرزهای زمینی با پاکستان، ترکمنستان، آذربایجان و ترکیه می‌توانند جایگزینی برای تامین نیازهای تجاری و وارداتی ایران باشند؟

احمد علوی، استاد دانشگاه و پژوهشگر اقتصادی، در گفت‌وگو با دویچه وله فارسی در پاسخ به این پرسش می‌گوید با وجود موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و برخورداری از هفت مرز زمینی با کشورهایی چون عراق، ترکیه، آذربایجان، ترکمنستان، ارمنستان، پاکستان و افغانستان، ساختار تجارت خارجی کشور همچنان به‌شدت دریامحور است.

او تاکید می‌کند که جغرافیا به‌تنهایی اما تعیین‌کننده الگوی تجارت نیست، بلکه ظرفیت‌های نهادی و لجستیکی نقش اصلی را ایفا می‌کنند.

سهم حمل‌ونقل زمینی تنها حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد تجارت خارجی است، در حالی که ۸۰ تا ۸۵ درصد تجارت از مسیر دریا انجام می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد تجارت زمینی بیشتر "ماهیتی منطقه‌ای و مکمل دارد و نمی‌تواند جایگزین ساختاری تجارت دریایی باشد".

این پژوهشگر اقتصادی گفت بنادر ایران بیش از ۲۰۰ میلیون تن ظرفیت دارند، در حالی که تجارت زمینی ۱۰ تا ۲۰ میلیون تن است و با محدودیت‌هایی مثل گلوگاه‌های مرزی و هزینه بالای حمل‌ونقل روبه‌روست.

"ایران به مسیرهای دریایی وابسته است"

احمدی علوی همچنین خاطرنشان کرد در سناریوهایی مانند بسته‌شدن تنگه هرمز یا محاصره دریایی، هرچند بخشی از صادرات غیرنفتی به همسایگان منتقل می‌شود، اما امکان جایگزینی صادرات نفت و واردات کالاهای اساسی و صنعتی وجود ندارد و هزینه‌های مبادله به‌شدت افزایش می‌یابد.

به گفته این کارشناس، اقتصاد ایران سالانه به واردات حدود ۴۰ میلیون تن کالا به‌ویژه در حوزه‌های غذا، دارو و نهاده‌های صنعتی وابسته است که بخش عمده آن از مسیرهای دریایی تامین می‌شود. او هشدار داد که در صورت اختلال در این مسیرها، ابتدا بحران غذایی، سپس کمبود دارو و در نهایت اختلال صنعتی بروز خواهد کرد.

علوی تاکید کرد که مرزهای زمینی در بهترین حالت ۱۰ تا ۲۰ درصد می‌توانند فشار وارداتی را کاهش دهند، اما قادر به جایگزینی تجارت دریایی نیستند؛ از این رو، اقتصاد ایران همچنان به‌طور ساختاری دریامحور و در برابر اختلالات دریایی آسیب‌پذیر باقی می‌ماند.

آیا خزر می‌تواند بخشی از واردات ایران را جبران کند؟

دالغا خاتین‌اوغلو، کارشناس حوزه انرژی در پاسخ به پرسش دویچه وله درباره نقش دریای خزر در واردات بخشی از نیازهای ایران گفت زیرساخت‌های خزر و مسیرهای زمینی توان جبران کاهش واردات از بنادر جنوبی را ندارند و ظرفیت لجستیکی کشور پاسخگوی جایگزینی تنگه هرمز نیست.

خاتین‌اوغلو افزود حتی در صورت انتقال بخشی از واردات به شمال، مسیرها طولانی‌تر و هزینه‌ها به‌مراتب بیشتر خواهد شد. او همچنین هشدار داد که اختلال در صادرات از بنادر جنوبی، منابع ارزی کشور را به‌شدت محدود می‌کند؛ هرچند طبق قوانین بین‌المللی، واردات غذا و دارو ادامه خواهد داشت، اما سایر تجارت‌ها به‌شدت آسیب می‌بینند.

دالغا خاتین‌اوغلو در توضیح ظرفیت ناوگان تجاری آذربایجان و امکان انتقال کالا از مسیر باکو گفت که بزرگ‌ترین ناوگان دریایی خزر متعلق به جمهوری آذربایجان است، اما بخش عمده آن در مسیر شرق-غرب فعال است و ظرفیت محدودی برای جابجایی گسترده کالا به ایران دارد.

به گفته این کارشناس مقیم باکو حتی در صورت انتقال کالاهای روسی یا چینی از این مسیر هم محدودیت ناوگان و هم کمبود ظرفیت بنادر ایران در دریای خزر مانع از جایگزینی بنادر جنوبی خواهد شد.

نیازهای اساسی وارداتی ایران در وضعیت فعلی

این کارشناس مقیم باکو درباره نیازهای فوری ایران می‌گوید در حوزه غلات، واردات سالانه ایران حدود ۱۵ میلیون تن است و با خروج امارات از زنجیره تامین، روسیه می‌تواند در تامین گندم، جو و ذرت نقش بیشتری ایفا کند، اما در مورد سویا، برنج و برخی دیگر از غلات، کشورهای منطقه توان جایگزینی منابع آسیایی و آمریکای جنوبی را ندارند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته خاتین‌اوغلو علاوه بر غلات، ایران سالانه حدود ۱۰ میلیون تن دیگر اقلام غذایی نیز وارد می‌کند و در مجموع، مهم‌ترین نیاز فعلی کشور، حفظ مسیرهای پایدار و پرظرفیت وارداتی، به‌ویژه از مسیرهای جنوبی است؛ چرا که مسیرهای شمالی و ظرفیت دریای خزر پاسخگوی این حجم از تجارت نیستند.

آلمان می‌خواهد به حمایت از اوکراین ادامه دهد. دو کشور همکاری‌های خود از جمله در زمینه تولید پهپاد را نیز گسترش می‌دهند. در همین راستا توافقی امضا شد. همچنین اهمیت عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا مورد تأکید قرار گرفت.آلمان و اوکراین همکاری خود را در حوزه نظامی گسترش می‌دهند. در جریان نخستین رایزنی‌ها میان دولت‌های آلمان و اوکراین پس از بیش از ۲۰ سال، دو طرف توافقی برای همکاری‌های دفاعی امضا کردند.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، امروز سه‌شنبه ۱۴ آوریل (۲۵ فروردین) در برلین گفت که با این اقدام مشارکتی راهبردی میان آلمان و اوکراین شکل می‌گیرد.

مرتس افزود: «ما می‌خواهیم در آینده مشترک خود سرمایه‌گذاری کنیم.» به گفته او، بسته‌های حمایتی گسترده‌تری نیز مورد توافق قرار گرفته‌اند که شامل پدافند هوایی، تسلیحات دوربرد، پهپاد و مهمات توپخانه‌ای می‌شوند.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، نیز از یک "توافق پهپادی" سخن گفت که بر اساس آن آلمان و اوکراین در آینده به طور مشترک پهپاد تولید خواهند کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

زلنسکی گفت که این توافق می‌تواند "بزرگترین قرارداد از این نوع در اروپا" باشد. جزئیات دقیق همکاری، ابعاد آن و زمان‌بندی‌ها هنوز در حال تدوین است.

اهمیت "راهبردی" عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا

مرتس همچنین گفت که توافقی درباره تبادل داده‌های جنگی دیجیتال برای توسعه سامانه‌های تسلیحاتی جدید امضا شده است. این امر به گفته او "سطح بالاتری از استقلال را برای اروپا" ایجاد می‌کند.

زلنسکی نیز تأکید کرد: «ما باید اطمینان حاصل کنیم که هر آنچه برای دفاع ما از نظر راهبردی مهم است، می‌تواند در اروپا تولید شود.» علاوه بر این، تفاهم‌نامه‌ای نیز برای حمایت از بازسازی و افزایش تاب‌آوری صنعت اوکراین امضا شد.

مرتس همچنین حمایت آلمان از اوکراین در مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا را مورد تأکید قرار داد و گفت: «آلمان از این هدف حمایت می‌کند، حتی اگر هر دو بدانیم که تحقق کامل آن در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته صدراعظم آلمان، عضویت اوکراین "گام راهبردی مهمی برای افزایش امنیت و رفاه در اروپا" خواهد بود. به گفته او، دولت آلمان اوکراین را ترغیب می‌کند که «اصلاحات در این کشور را، به‌ویژه در زمینه‌هایی مانند مبارزه با فساد و حاکمیت قانون، با قدرت بیشتری پیش ببرد.»

وام اتحادیه اروپا باید "به‌سرعت اجرایی شود"

مرتس افزود که آلمان تلاش خواهد کرد بسته کمک مالی اتحادیه اروپا برای اوکراین که در ماه دسامبر تصویب شد، "به‌سرعت اجرایی شود". او گفت اوکراین به این منابع مالی نیاز مبرم دارد. این وام ۹۰ میلیارد یورویی تاکنون از سوی مجارستان و اسلواکی مسدود شده است.

در ارتباط با تجاوز نظامی روسیه به اوکراین، مرتس بار دیگر بر ضرورت دستیابی به صلح از طریق مذاکره تأکید کرد. او گفت این امر مستلزم "دیپلماسی هوشمندانه و همراه با فشار" است. این رویکرد شامل ادامه فشار بر روسیه نیز می‌شود.

به گفته صدراعظم آلمان، برای خشکاندن منابع مالی تأمین‌کننده جنگ، برنامه‌ریزی برای اقدامات بیشتر علیه ناوگان موسوم به "ناوگان سایه" روسیه و نیز تصویب بیستمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا در دستور کار قرار دارد.

به گزارش گاردین، تهران می‌خواهد با نزدیکی به کشورهای اروپایی، که پیش‌تر به حاشیه رانده شده بودند، از شکاف بین اروپا و آمریکا بهره‌برداری کند. به گفته این روزنامه، عراقچی گفته است که ایران مذاکرات را پایان‌یافته نمی‌داند.روزنامه گاردین روز سه‌شنبه ۱۴ آوریل (۲۵ فروردین) نوشت که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در روزهای اخیر با هدف افزایش فشار بر آمریکا برای امتیازدهی بیشتر، پایتخت‌های اروپایی را در جریان پیشنهادی قرار داده که تهران در مذاکرات اسلام‌آباد درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود و مدیریت آینده تنگه هرمز ارائه کرده است.

طبق این گزارش، پس از مذاکرات بی‌نتیجه در پاکستان، عراقچی با ژان نوئل بارو و یوهان واده‌فول، وزیران خارجه فرانسه و آلمان، و نیز با وزیران خارجه عربستان سعودی، عمان و قطر تماس‌هایی تلفنی برقرار کرده و توضیحاتی را به آنان ارائه داده است.

دیپلماسی تازه تهران پس از بن‌بست اسلام‌آباد

به گفته این روزنامه بریتانیایی، عراقچی تأکید کرده است که ایران روند مذاکرات با میانجی‌گری پاکستان را، حتی پس از ۲۱ ساعت گفت‌وگوی فشرده، پایان‌یافته نمی‌داند.

بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از بیش از یک سال پیش اروپا را از پرونده ایران کنار گذاشت. او بر همکاری با اسرائیل متمرکز شد و تهران نیز در مجموع دولت‌های اروپایی را، به عنوان دنباله‌رو همیشگی آمریکا، نادیده گرفت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اما نشانه‌های تشدید شکاف میان آمریکا و اروپا و فشارهای شدید بر اقتصادهای اروپایی، باعث شده تا ایران نگاه خود به اروپا را به عنوان اهرم فشاری بالقوه علیه ترامپ بازنگری کند.

اروپا؛ از حاشیه‌نشینی تا اهرم فشار

کشورهای اروپایی، در پاسخ به خواست ترامپ مبنی بر حمایت نظامی از جنگ علیه ایران، تمرکز خود را بر ایجاد یک ائتلاف دریایی دفاعی و غیرتهاجمی برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز گذاشته‌اند، اما اجرای این طرح را به پس از پایان درگیری‌ها موکول کرده‌اند.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، اعلام کرده است که کنفرانس مشترک دیگری با بریتانیا برای بررسی این طرح با متحدان برگزار خواهد شد که سومین نشست از این نوع از زمان آغاز این ابتکار خواهد بود. بر همین اساس، هر طرحی در این زمینه نیازمند گفت‌وگو با تهران، از جمله درباره برنامه آن برای دریافت عوارض عبور، خواهد بود.

به گزارش گاردین، ایران در کوتاه‌مدت از کشورهایی که تجهیزات مین‌روبی دارند، از جمله آلمان، بریتانیا و ایتالیا، خواهد خواست تا در برابر فشار واشنگتن برای آغاز پاکسازی مین‌ها در تنگه هرمز مقاومت کنند، زیرا تهران این اقدام را در راستای حمایت از محاصره بنادر نفتی خود از سوی ترامپ می‌داند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پاکسازی این مین‌ها که عمدتاً نقشه‌برداری نشده‌اند، حتی در شرایط عادی نیز خطرناک است. چنانچه قرار باشد این پاکسازی زیر حمله پهپادهای ایرانی صورت گیرد، بسیار پرمخاطره‌تر هم خواهد بود. وزیران بریتانیایی گفته‌اند موضوع مین‌های ایرانی در کنفرانس مشترک فرانسه و بریتانیا بررسی خواهد شد.

در مورد ایتالیا، حمله ترامپ به پاپ و همچنین شکست ویکتور اوربان در مجارستان، وضعیت را برای جورجا ملونی، نخست‌وزیر راست‌گرای این کشور، از نظر سیاسی حساس‌تر کرده و پذیرش فشار آمریکا را برای او دشوار ساخته است. روابط نزدیک او با ترامپ و حمایتش از اسرائیل نیز با چالش‌هایی همراه شده است.

تنگه هرمز؛ از میدان تنش تا ابزار چانه‌زنی

تهران هنوز موضع قطعی خود درباره ابتکار فرانسه و بریتانیا را اعلام نکرده است، زیرا هنوز روشن نیست که این طرح دقیقاً چه در بر دارد و برنامه بلندمدت ایران برای تنگه هرمز چه الزاماتی خواهد داشت؛ از جمله اینکه کدام کشتی‌ها باید عوارض بپردازند و این پرداخت بایستی بر چه مبنای حقوقی، با چه نرخی و با چه ارزی صورت گیرد.

لایحه‌ای در مجلس شورای اسلامی پیشنهاد می‌کند که عوارض جدید شامل نه فقط نفتکش‌ها، بلکه همه ترددهای تجاری شود. این احتمال نیز مطرح است که ایران برای دور زدن تحریم‌های آمریکا، خواهان پرداخت عوارض به صورت ارزهای دیجیتال شود. تنگه هرمز به تنهایی ۱۱ درصد تجارت دریایی جهان و یک‌سوم نفت منتقل‌شده از طریق دریا را در بر می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: اروپا و مشکل ایران؛ از میانجی تا نظاره‌گر

وزارتخانه تحت هدایت عراقچی که سال گذشته سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا را به خاطر فعال کردن مکانیسم ماشه و زمینه‌سازی برای بازگشت تحریم‌های سازمان ملل، مورد انتقاد شدید قرار داده بود، اکنون شاهد افزایش شکاف میان ترامپ و اروپا بر سر خاورمیانه است. این اختلاف و شکاف، به تعهد آمریکا در قبال ناتو و نیز موضوع توقف حملات اسرائیل به حزب‌الله در جنوب لبنان برای برقراری آتش‌بس، همان‌گونه که ایران خواهان آن است، نیز گسترش یافته است.

ایران خود را متعهد به حمایت از حزب‌الله در برابر حملات اسرائیل می‌داند. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، تأکید کرده است که جنگ لبنان باید در هرگونه مذاکره آتش‌بسی لحاظ شود. او روز دوشنبه گفت که این بحران ۲۲ میلیارد یورو هزینه‌های اضافی برای انرژی فسیلی ایجاد کرده است.

تردید اروپا؛ امتیاز به ایران بدون تضمین آمریکا؟

در مورد برنامه هسته‌ای ایران نیز مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی تأکید کرده‌اند که این کشور برای اثبات حسن نیت خود آماده بوده ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده را رقیق کند، نه اینکه آن را به کشوری ثالث تحویل دهد. علی نیکزاد، نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی، با بیان این موضوع، گفته بود قرار بوده کنسرسیومی با مشارکت ایران، آمریکا و عربستان سعودی برای این کار تشکیل شود، اما طرف‌های مقابل از این توافق عقب‌نشینی کرده‌اند.

با این حال، دیپلمات‌های اروپایی می‌گویند همچنان روشن نیست که چگونه می‌توان جمهوری اسلامی را به دادن امتیاز در برنامه هسته‌ای، از جمله توقف بلندمدت غنی‌سازی در خاک ایران، ترغیب کرد، در حالی که تضمینی برای دائمی بودن رفع تحریم‌های آمریکا وجود ندارد. برخی دیپلمات‌ها استدلال می‌کنند که تنگه هرمز می‌تواند به عنوان منبع مشروع درآمد یا نوعی جبران خسارت، در صورت عقب‌نشینی آمریکا از تعهداتش درباره رفع تحریم‌ها، مطرح شود.

به گزارش گاردین، در سطحی گسترده‌تر، تمایل فزاینده‌ای در اروپا برای اتخاذ موضعی قاطع‌تر در برابر رئیس جمهور آمریکا دیده می‌شود، حتی اگر این امر، توافق بزرگ مورد نظرشان با ترامپ درباره حمایت از اوکراین را تضعیف کند. سوفیا بش، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، رویکرد انتقادی‌تر نسبت به رفتار آمریکا در قبال ایران را در راستای منافع اروپا دانسته و گفته است: «اگر می‌خواهیم اجماع لازم برای تسلیح مجدد اروپا را حفظ کنیم و رأی‌دهندگان را با هزینه‌های دفاعی همراه نگه داریم، نمی‌توانیم از ماجراجویی‌های نظامی و جنگ‌های یک‌جانبه پیروی کنیم.»

حملات اسرائیل به حزب‌الله، وضعیت فاجعه‌بار لبنان را وخیم‌تر کرده است. مذاکره تاریخی اسرائیل و لبنان قرار است راهی برای خروج از بحران بیابد. حزب‌الله که به خاطر ایران لبنان را وارد جنگ کرد، خواستار لغو مذاکرات شده است.گفت‌وگوی برنامه‌ریزی‌شده ندا حماده معوض، سفیر لبنان در واشنگتن، با همتای اسرائیلی‌اش یخیل لایتر، در وزارت خارجه آمریکا نخستین تماس مستقیم رسمی میان دو کشور در سطح سیاسی خواهد بود. لبنان هرگز اسرائیل را به رسمیت نشناخته و دو کشور رسماً در وضعیت جنگی به سر می‌برند.

موضوع گفت‌وگوهای روز سه‌شنبه ۱۴ آوریل (۲۵ فروردین) در واشنگتن، جنگ میان حزب‌الله، سازمان تروریستی مورد حمایت ایران، و اسرائیل خواهد بود. این جنگ که در خاک لبنان جریان دارد، فشار سنگینی را بر دولت و شهروندان این کشور وارد کرده است. بسیاری از مردم به ستوه آمده لبنان از جنگ، به این مذاکرات امید بسته‌اند.

دو هزار کشته و یک میلیون آواره در لبنان

بر اساس آمار رسمی، از زمان ازسرگیری شلیک موشک‌ها از سوی حزب‌الله به اسرائیل در اوایل ماه مارس، بیش از دو هزار نفر در لبنان جان خود را از دست داده‌اند، بیش از شش هزار و ۵۰۰ نفر زخمی و بیش از یک میلیون نفر آواره شده‌اند؛ آن‌هم در حالی که این گروه به‌خوبی می‌دانست واکنش نظامی اسرائیل به موشک‌پرانی، شدید خواهد بود.

پایان دادن به جنگ، با توجه به پیامدهای فاجعه‌بار آن، به اولویت اصلی دولت لبنان تبدیل شده است. به همین دلیل، این دولت آمادگی خود را برای مذاکره اعلام کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، این پیشنهاد را از ماه مارس مطرح کرده بود. اسرائیل اما تازه هفته گذشته، پس از حمله گسترده و ویرانگر خود به بیروت و دیگر مناطق لبنان، با این مذاکرات موافقت کرد.

صدها نفر از هواداران حزب‌الله روزهای جمعه و شنبه گذشته در اعتراض به گفت‌وگوهای برنامه‌ریزی‌شده میان لبنان و اسرائیل تجمع کرده و نواف سلام را "صهیونیست" خواندند.

تل‌آویو در این گفت‌وگوها به دنبال یک توافق جامع صلح و نیز خلع سلاح حزب‌الله است. در مقابل، بیروت پیش از آغاز مذاکرات دوجانبه، خواهان برقراری آتش‌بس شده است.

با این حال، اسرائیل قصد ندارد پیش از رسیدن به توافق حملات خود علیه حزب‌الله را متوقف کند. از سوی دیگر، این گروه مورد حمایت ایران نیز می‌خواهد به جنگ ادامه دهد.

رهبر حزب‌الله خواستار لغو مذاکرات شد

نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، مخالفت شدید خود با مذاکرات را اعلام کرده و خواستار لغو گفت‌وگو با اسرائیل شده است. او در پیامی که شامگاه دوشنبه از یک شبکه نزدیک به حزب‌الله پخش شد، مذاکرات را "بی‌معنا" خواند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

قاسم در سخنرانی تلویزیونی روز دوشنبه خود گفت: «ما مذاکره با رژیم غاصب اسرائیل را رد می‌کنیم. ما خواستار اتخاذ موضعی تاریخی و قهرمانانه، از طریق لغو این جلسه مذاکره هستیم.»

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، شنبه گذشته گفته بود: «ما خواهان برچیده شدن سلاح‌های حزب‌الله هستیم و یک توافق واقعی صلح می‌خواهیم که برای نسل‌ها پایدار بماند.» اما نعیم قاسم روز گذشته تأکید کرد: «این مذاکرات بی‌فایده است و نیازمند توافق و اجماع لبنانی است.»

این موضع البته کسی را در لبنان غافلگیر نکرده است. اما، به گفته گزارشگر کانال اول تلویزیون آلمان در قاهره، این استدلال که حزب‌الله اقدامات خود را به نام منافع ملی لبنان توجیه می‌کند، دیگر برای بسیاری، حتی در میان هوادارانش نیز، قانع‌کننده نیست. زیرا این گروه اعلام کرده بود که حملات اخیرش به اسرائیل، برای انتقام‌گیری از کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در پی حملات آمریکا و اسرائیل، انجام گرفته است.

تردیدها درباره خلع سلاح حزب‌الله

با وجود آرزوی مردم لبنان به استقرار صلح و عدم مداخله دیگر دولت‌ها در امور داخلی این کشور، بسیاری تردید دارند که دولت بتواند خلع سلاح حزب‌الله را که خود نیز خواهان آن است، به اجرا بگذارد.

در حالی که جنگجویان حزب‌الله با نیروهای اسرائیلی که در تلاش برای ایجاد یک "منطقه حائل امنیتی" در جنوب لبنان هستند، درگیرند، قاسم گفت: «ما تسلیم نخواهیم شد و تا آخرین نفس در میدان خواهیم ماند.»

در همین حال، ارتش اسرائیل بامداد دوشنبه اعلام کرد که ظرف چند روز گذشته کنترل عملیاتی کامل یکی از پایگاه‌های حزب‌الله در جنوب لبنان را به دست گرفته است. به گفته ارتش اسرائیل، محاصره شهر "بنت جبیل" از هفته گذشته تکمیل شده است.

بیشتر بخوانید: تلفات و خسارات جنگ در ایران، لبنان، اسرائیل و کشورهای عربی

طبق همین گزارش، در جریان حملات هوایی و درگیری‌های زمینی در این شهر، بیش از ۱۰۰ عضو این گروه مورد حمایت ایران کشته شده‌اند. منابع امنیتی لبنان نیز تأیید کردند که ارتش اسرائیل این شهر کوچک را که تنها چند کیلومتر با مرز اسرائیل فاصله دارد، کاملاً محاصره کرده است. در چنین شرایطی، حزب‌الله همچنان مدعی انجام حملات علیه نیروهای اسرائیلی در این منطقه است.

کشته شدن یک سرباز اسرائيلی

هم‌زمان با این تحولات، ارتش اسرائیل روز سه‌شنبه اعلام کرد که یک سرباز این کشور در جنوب لبنان کشته شده است. این نخستین کشته نظامی اسرائیلی از زمان اجرای آتش‌بس موقت میان آمریکا و ایران است. اسرائیل تأکید کرده است که آتش‌بس میان تهران و واشنگتن شامل این کشور نمی‌شود.

نعیم قاسم گفت که مناطق شمالی اسرائیل «حتی اگر اسرائیلی‌ها وارد هر نقطه‌ای از لبنان شوند، امن نخواهند بود.» او همچنین بیروت را متهم کرد که با اعلام غیرقانونی بودن فعالیت‌های نظامی حزب‌الله در آغاز جنگ، به این گروه "از پشت خنجر زده" است.

قاسم افزود: «اسرائیل و آمریکا به‌روشنی گفته‌اند که می‌خواهند ارتش لبنان را برای خلع سلاح و مبارزه با حزب‌الله تقویت کنند... اما ارتش قادر به چنین کاری نیست.»

حزب‌الله که با حمایت جمهوری اسلامی ایران تأسیس و در طول سالیان مسلح شده، از ارتش لبنان قدرتمندتر است و گاه آشکار و گاه پنهان تهدید به جنگ داخلی می‌کند. به گزارش کانال اول تلویزیون آلمان، در این میان حتی نگرانی‌هایی درباره احتمال آماده‌سازی یک کودتا از سوی نیروهای افراطی مطرح شده است.

با وجود این، کابینه لبنان تصمیم گرفته است انحصار سلاح در اختیار دولت باشد. اینکه نیروهای مسلح لبنان بتوانند این تصمیم را عملی کنند، هنوز مشخص نیست. آنها پیش‌تر نیز در خلع سلاح حزب‌الله در جنوب لبنان ناکام مانده بودند؛ امری که بهانه کافی به اسرائیل برای آغاز عملیات نظامی‌اش را داد.

از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، درگیری میان حزب‌الله و اسرائیل بار دیگر تشدید شد. شبه‌نظامیان حزب‌الله دوم مارس گذشته، در واکنش به کشته شدن علی خامنه‌ای به سوی اسرائیل موشک‌پرانی کردند و به این ترتیب بار دیگر پای لبنان را به جنگ خاورمیانه کشاندند.

کاریکاتور هفته روایت رویدادهای هفته به زبان تصویر و طنز است. مانا نیستانی موضوعات روز را برای دویچه وله فارسی با دیدی انتقادی به تصویر می‌کشد.طبق آمار "سازمان حقوق بشر ایران" مستقر در نروژ و سازمان "با هم علیه مجازات اعدام" مستقر در پاریس، جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۱۶۳۹ نفر را اعدام کرده است؛ رقمی که بالاترین شمار اعدام سالانه در ایران از سال ۱۹۸۹ تا کنون است.

در گزارش این آمده است که اگر جمهوری اسلامی "از بحران کنونی جان سالم به در ببرد، این خطر جدی وجود دارد که از اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب و اعمال فشار، به شکل گسترده‌تری استفاده شود".

گروه‌های حقوق بشری، از جمله سازمان عفو بین‌الملل، می‌گویند ایران به نسبت جمعیتش بیشترین تعداد اعدام در بین کشورهای جهان را اجرا می‌کند و پس از چین، که داده‌های قابل اتکایی از آن در دست نیست، بیشتر شمار اعدام در جهان را دارد.

این موضوع دستمایه مانا نیستانی در طراحی کاریکاتور هفته برای دویچه وله فارسی بوده است.

دونالد ترامپ ساعاتی پس از آغاز محاصره دریایی کشتی‌های مرتبط با بنادر ایران اعلام کرد، "جمهوری اسلامی می‌خواهد به توافق برسد". او گفت که"هیچ توافقی را که به ایران اجازه برخورداری از سلاح هسته‌ای را بدهد، نخواهد پذیرفت".جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. بر اساس اعلام دفتر نخست‌وزیری اسرائیل، عملیات نظامی جدید این کشور، "غرش شیران" نام‌گذاری شده است. آمریکا نیز عملیات نظامی خود علیه جمهوری اسلامی را "خشم حماسی" نام‌گذاری کرده است.

علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در جریان این حملات کشته شد. بنا به اعلام ترامپ و ارتش اسرائیل تا كنون ده‌ها تن از مقام‌های عالی‌رتبه حکومت ایران نیز کشته شده‌اند.

جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، تا کنون خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داده است.

یک هفته پس از اعلام رسمی مرگ خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری، مجتبی فرزند او را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب کرد.

جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیین‌شده از سوی دونالد ترامپ برای حملهگسترده به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین) بر سر آتش‌بسی دو‌هفته‌ای توافق کردند.

آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید:

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران

"مذاکرات با ایران برای کسب توافق ادامه دارد"

مقا‌م‌های دونالد ترامپ در حال بررسی داخلی جزئیات مربوط به یک دیدار حضوری دوم با نمایندگان ایران هستند؛ این دیدار ممکن است پیش از پایان آتش‌بس میان ایالات متحده آمریکا و ایران در هفته آینده برگزار شود، اگر شرایط آن فراهم گردد.

یک منبع آگاه از این گفتگوها این موضوع را به شبکه خبری سی‌ان‌ان اعلام کرده است. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا چنین دیداری واقعاً برگزار خواهد شد یا نه.

به گفته این منبع، مقامات در حال بررسی زمان‌ها و مکان‌های احتمالی برای این دیدار هستند، در صورتی که مذاکرات جاری با ایران و میانجی‌گران منطقه‌ای در روزهای آینده پیشرفت کند. این منبع این گفتگوها را «مقدماتی» توصیف کرد و گفت: «باید آماده باشیم تا اگر شرایط به آن سمت رفت، سریع اقدام کنیم.»

نشست طولانی روز شنبه در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، اوج هفته‌ها مذاکره با مقامات ارشد آمریکایی و میانجی‌ها بود؛ کشورهایی مانند پاکستان، ترکیه، مصر و عمان از جمله این میانجی‌ها هستند.

یک منبع منطقه‌ای نیز گفت که احتمال دارد دور دیگری از مذاکرات برگزار شود و ترکیه در تلاش است اختلافات میان دو طرف را کاهش دهد.

پیش از توافق بر سر اسلام‌آباد به عنوان محل نشست، گزینه‌های دیگری مانند ژنو، وین و استانبول نیز مطرح بودند. طبق گفته یک منبع آگاه، ژنو و اسلام‌آباد همچنان به عنوان گزینه‌های احتمالی برای دور بعدی مذاکرات در نظر گرفته می‌شوند.

مقامات دولتی همچنان به دستیابی به یک توافق دیپلماتیک امیدوار هستند. همچنین گفته شده است که بسته به روند مذاکرات در روزهای آینده، ممکن است آمریکا و ایران برای کسب زمان بیشتر، مدت آتش‌بس را تمدید کنند.

ترامپ، امروز ساعاتی پس از آغاز محاصره دریایی کشتی‌های مرتبط با بنادر ایران در تنگه هرمز اعلام کرد، "جمهوری اسلامی می‌خواهد به توافق برسد". رئیس جمهور آمریکا در عین حال تصریح کرد، "هیچ توافقی را که به ایران اجازه برخورداری از سلاح هسته‌ای را بدهد، پذیرفته نیست".

پسکوف: محاصره تنگه هرمز به بازارهای جهانی لطمه می‌زند

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) ضمن انتقاد از عملکرد ترامپ، تصریح کرد که محاصره تنگه هرمز توسط ایالات متحده "تأثیری منفی بر بازارهای جهانی" خواهد داشت.

او جزییات بیشتر در این مورد ذکر نکرد و به هشدار در مورد احتمال ضربه خوردن بازارهای جهانی بسنده کرد. پسکوف گفت با توجه به روشن نبودن برنامه‌های آمریکا هنوز برای اظهار نظری دقیق زود است.

با توجه به آغاز محاصره تنگه هرمز از سوی آمریکا احتمالا روزانه ۲ میلیون بشکه نفت ایران امکان عرضه در بازار را نخواهند داشت و به این ترتیب میزان تقاضا و به موازات آن بهای نفت نیز افزایش خواهد یافت.

طبق اعلام فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) محاصره تنگه هرمز امروز دوشنبه ساعت ۱۶ به وقت اروپای مرکزی آغاز شده و تمامی بندرهای ایران و سواحل جنوبی این کشور در خلیج فارس تحت محاصره قرار گرفته‌اند.

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد که از ساعت ۱۴ به وقت جهانی محدودیت‌های دسترسی دریایی به بنادر و مناطق ساحلی جنوب ایران آغاز شده است، از جمله مکان‌هایی در امتداد خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز. به گفته این سازمان "محدودیت‌های دسترسی بدون هیچ تبعیضی برای کشتی‌های با هر پرچمی که با بنادر ایران، پایانه‌های نفتی یا تأسیسات ساحلی در ارتباط هستند اعمال می‌شود".

کالاس: وضعیت تنگه هرمز دلیلی برای ایجاد یک ائتلاف دریایی بین‌المللی است

کایا کالاس، هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) تصریح کرد، وضعیت کنونی در تنگه هرمز دلیلی روشن در راستای ایجاد "یک ائتلاف بین‌المللی قوی برای امنیت دریایی" است.

او جزئیاتی مشخص درباره وظایف احتمالی چنین ائتلافی ذکر نکرد، اما تصریح کرد، اتحادیه اروپا هرگونه توافقی را که "تردد آزاد و ایمن از تنگه‌ها، مطابق با قوانین بین‌المللی را محدود کند، رد می‌کند".

فرانسه و بریتانیا نیز امروز اعلام کردند، تلاش‌های خود برای راه‌اندازی مأموریتی چندملیتی به منظور حفظ امنیت این آبراه استراتژیک را تقویت خواهند کرد. امانوئل مکرون با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد که به این منظور کنفرانس بین‌المللی در طی روز‌های آینده در پاریس برگزار خواهد شد.

رئیس جمهور فرانسه در پست خود از مأموریتی "کاملا تدافعی و جدا از طرف‌های درگیر" سخن گفته که می‌تواند به محض آنکه شرایط فراهم شود، به منظور بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز به جریان افتد.

ترامپ: ایران در تماسی جدید خواهان توافق شده است

دونالد ترامپ، روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) ساعاتی پس از آغاز محاصره دریایی کشتی‌های مرتبط با بنادر ایران در تنگه هرمز اعلام کرد، "جمهوری اسلامی می‌خواهد به توافق برسد".

رئیس جمهور آمریکا تصریح کرد، "هیچ توافقی را که به ایران اجازه برخورداری از سلاح هسته‌ای را بدهد، پذیرفته نیست".

ترامپ در واشنگتن گفت: «امروز صبح از سوی افراد درست درباره ایران با ما تماس گرفته شده است.» او جزییات بیشتری در مورد اینکه منظورش از "افراد درست" کیست، ذکر نکرد. رئیس جمهور آمریکا گفت، "مذاکرات به مانعی در رابطه با مسائل هسته‌ای برخورده و جمهوری اسلامی تاکنون موافقت نکرده که سلاح هسته‌ای نداشته باشد، اما آمریکا مواد هسته‌ای غنی‌شده را از ایران پس خواهد گرفت".

بنا بر اظهارات ترامپ در صورت عدم توافق جمهوری اسلامی در مسئله هسته‌ای، "هیچ توافقی در کار نخواهد بود و هرگز توافقی شکل نخواهد گرفت".

پیام پزشکیان در پشتیبانی از پاپ در برابر ترامپ

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) خطاب به رهبر کاتولیک‌های جهان، "هتک حرمت پیامبر صلح و برادری" را "غیرقابل قبول" دانست و توهین به پاپ لئو را محکوم کرد. پیام پزشکیان واکنشی بود به انتقادات شدیدالحن دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا علیه پاپ لئو چهاردهم.

ترامپ در اقدامی غیرمعمول رهبر کلیسای کاتولیک را مورد حملاتی لفظی قرار داده بود. او در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال با بیان این که پاپ در زمینه سیاست خارجی "فاجعه" است نوشت که پاپ باید "قدردان" باشد، زیرا فقط به این دلیل پاپ شده است که آمریکایی است تا [واتیکان] بتواند بهتر با ترامپ کنار بیاید.

رئیس جمهور آمریکا همچنین مدعی شد: «اگر من در کاخ سفید نبودم، لئو هم در واتیکان نمی‌بود.» او همچنین نوشت که او پاپی را نمی‌خواهد که "برخورداری ایران از سلاح اتمی را قابل قبول بداند". ترامپ افزود او پاپی را نمی‌خواهد که فکر کند اینکه ایالات متحده به ونزوئلا حمله کرده است فاجعه است.

انتقاد شدید ترامپ در پی یک موعظه پاپ در روز شنبه مطرح شد که در آن، پاپ خواستار پایان جنگ‌ها شده بود. رهبر حدود ۱.۴ میلیارد کاتولیک جهان در یک مراسم بزرگ دعای برای صلح در کلیسای سنت پیتر در رم خواهان پایان جنگ شده و در موعظه خود خطاب مستقیمی به حاکمان جهان داشت و گفته بود: «دست نگه دارید! زمان صلح فرا رسیده است!»

پاپ در این میان، به اظهارات تازه و تند ترمپ هم واکنش نشان داد و ضمن تأکید بر اینکه از دولت ترامپ "هیچ هراسی ندارد"، تصریح کرد که همچنان به انتقاد از جنگ ادامه خواهد داد. رهبر کاتولیک‌های جهان در راه سفر خود به الجزایر به خبرنگاران گفت، "نمی‌خواند وارد بحث و جدل با ترامپ شود اما تاکید کرد که همچنان به ترویج صلح ادامه خواهد داد".

انجام آخرین مرحله خروج کارکنان روس نیروگاه بوشهر

به گفته الکسی لیخاچف، مدیرعامل سازمان انرژی هسته‌ای روسیه (روس‌ا‌تم) آخرین مرحله خروج کارکنان روس نیروگاه اتمی بوشهر انجام شده و ۲۰ نفر در این مکان خواهند ماند.

او در این رابطه افزود: «در حال حاضر ۱۰۸ نفر نیروگاه را ترک کرده‌اند. ۲۰نفر در نیروگاه باقی می‌مانند، رئیس شعبه ما، معاونان او، نیروهای امنیتی و همچنین کارکنان تعمیر و نگهداری که مسئول ایمنی تجهیزات هستند.»

ایران در طول حملات آمریکا و اسرائیل اصابت دست‌کم چهار پرتابه را به نزدیکی نیروگاه اتمی بوشهر به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش کرد.

حدود ده روز پیش در ادامه حملات به زیرساخت‌های ایران که پیش از آتش‌بس صورت گرفت، رسانه‌های جمهوری اسلامی از اصابت یک پرتابه به اطراف نیروگاه هسته‌ای بوشهر در صبح شنبه ۱۵ فروردین (۴ آوریل) خبر داده بودند؛ حمله‌ای که به کشته شدن یک نفر و آسیب به بخش‌های جانبی این تاسیسات انجامید.

پیش‌تر نیز در تاریخ‌های ۲۶ اسفند، ۴ و ۷ فروردین، محوطه نیروگاه هسته‌ای بوشهر هدف حمله قرار گرفته بود.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ابراز نگرانی عمیق از این حادثه گفته بود که نیروگاه‌های اتمی و اطراف آن‌ها هرگز نباید هدف حمله قرار گیرند، چرا که چنین اقداماتی می‌تواند خطر بروز یک حادثه هسته‌ای را در پی داشته باشد.

نیروگاه بوشهر تنها نیروگاه هسته‌ای فعال ایران است که در حدود ۷۶۰ کیلومتری جنوب تهران و در سواحل خلیج فارس قرار دارد. این نیروگاه که با همکاری روسیه ساخته شده، از سال ۲۰۱۱ در حال تولید برق است و شرکت روس‌اتم در حال ساخت واحدهای جدید آن است.

تأکید وزیر خارجه لبنان بر جدایی پرونده صلح این کشور از جمهوری اسلامی

یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق" تأکید کرد که کشورش "از طریق مذاکرات مستقیم با اسرائیل در پی دستیابی به آتش‌بس است و این مسیر عملا جدایی پرونده لبنان از مسیر جمهوری اسلامی را تقویت کرده است".

او که این پست را پس از تماس تلفنی با یوهان واده‌فول، همتای آلمانی خود منتشر کرد، افزود که "مذاکرات مستقیم پیش‌رو با اسرائیل، نمایانگر استقلال لبنان از مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی است".

در مذاکرات آخر هفته گذشته میان تهران و واشنگتن که با میانجی‌گری پاکستان انجام گرفته بود، جمهوری اسلامی خواهان آن شده بود که توقف حملات اسرائیل علیه حزب‌الله لبنان به عنوان بخشی از توافق با آمریکا منظور شود.

وزیر خارجه لبنان با اشاره‌ای کنایه‌آمیز به جمهوری اسلامی و نیروی نیابتی آن تأکید ورزید که "تنها دولت لبنان است که به نام و نمایندگی این کشور حق مذاکره دارد". از دید کارشناسان، اظهارات قاطع رجی پیامی روشن و تأکیدی است بر این اصل که حاکمیت ملی لبنان بخشی از دیپلماسی این کشور محسوب می‌شود.

سنتکام: آمریکا محاصره تنگه هرمز را آغاز کرد

طبق اعلام فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) محاصره تنگه هرمز ساعت ۱۶ به وقت اروپای مرکزی آغاز شده و تمامی بندرهای ایران و سواحل جنوبی این کشور در خلیج فارس تحت محاصره قرار گرفته‌اند.

در این رابطه نهادهای دریانوردی، شرکت‌های کشتیرانی و ناخداهای کشتی‌ها اطلاعیه‌ای دریافت کرده‌اند که محاصره تنگه هرمز از سوی آمریکا تمامی کشتی‌ها را شامل می‌شود سوای آنکه این کشورها تحت چه پرچمی در حرکت هستند.

به گزارش خبرگزاری رویترز سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) ابراز اطلاع کرد، که از ساعت ۱۴ به وقت جهانی محدودیت‌های دسترسی دریایی به بنادر و مناطق ساحلی جنوب ایران آغاز شده است، از جمله مکان‌هایی در امتداد خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز.

طبق اعلام این سازمان "محدودیت‌های دسترسی بدون هیچ تبعیضی برای کشتی‌های با هر پرچمی که با بنادر ایران، پایانه‌های نفتی یا تأسیسات ساحلی در ارتباط هستند اعمال می‌شود".

از سوی دیگر دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور آمریکا تهدید کرد، "هر شناور جمهوری اسلامی به محاصره دریایی نزدیک شود، فورا نابود خواهند شد". او افزود: «نیروی دریایی ایران اکنون در کف دریا قرار دارد؛ کاملاً نابود شده است، ۱۵۸ کشتی. آنچه هدف قرار نداده‌ایم، شمار اندکی از آنچه است که خودشان "قایق‌های تهاجمی سریع" می‌نامند.» به گفته ترامپ این شناورها هدف قرار نگرفته‌اند، زیر آمریکا آن‌ها را "تهدید قابل توجهی ندانسته است".

رئیس جمهور آمریکا هشدار داد: «اگر هر یک از این شناورها به محاصره دریایی ما نزدیک شود، فورا نابود خواهد شد، با همان شیوه‌ای که علیه قاچاقچیان مواد مخدر در دریا به کار می‌بریم؛ روشی سریع و بی‌رحمانه. ۹۸.۲ درصد از مواد مخدری که از طریق اقیانوس یا دریا به ایالات متحده وارد می‌شد، متوقف شده است.» اشاره ترامپ به محاصره دریایی ونزوئلاست که نهایتا اوایل سال جاری میلادی با ربودن نیکلاس مادرو، رئیس جمهور ونزوئلا، بردن او به آمریکا و فرادست‌شدن بخش‌هایی از حکومت او که با آمریکا روابط بهتری دارند پایان یافت.

فون در لاین: بازگشت آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز بالاترین اهمیت را دارد

اورزولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا تصریح کرد که بازگرداندن آزادی کشتیرانی به تنگه هرمز از "بالاترین اهمیت" برخوردار است. او افزود که "اادامه بسته بودن تنگه هرمز خسارت و هزینه سنگینی به دنبال دارد".

به گفته فون در لاین کشورهای عضو اتحادیه اروپا باید با توجه افزایش قیمت انرژی، سیاست‌ها و اقدامات خود را هماهنگ کنند.

او روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) در بروکسل گفت، از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی هزینه انرژی در این اتحادیه به میزان ۲۲ میلیارد یورو افزایش یافته است. فون در لاین در این راستا افزود که به منظور بیشترین کارآیی، آزادسازی ذخایر نفتی هماهنگ خواهد شد و اطمینان حاصل خواهیم کرد که اقدامات اضطراری کشورهای عضو تأثیری بر بازار داخلی اتحادیه اروپا نداشته باشد.

اتحادیه اروپا قصد دارد روز ۲۲ آوریل پیشنهادهایی برای اقدامات لازم جهت تنظیم‌بندی بهای انرژی ارائه دهد. سران کشورهای عضو این اتحادیه قصد دارند در نشست فوق‌العاده غیررسمی خود در هفته آتی در مورد این پیشنهادها بحث و رایزنی کنند.

فون در لاین در اظهارات خود تصریح کرد: «ما بهای سنگینی برای وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی در جهان می‌پردازیم و واقعیت تلخ برای قاره ما این است که سوخت‌های فسیلی در سال‌های آتی گران‌ترین گزینه خواهند ماند.»

به گفته او وضعیت کنونی نه تنها تأییدی است بر استراتژی اتحادیه اروپا برای فاصله گرفتن از سوخت‌های کربنی، بلکه اهمیت این استراتژی را روز به روز افزایش می‌دهد.

نتانیاهو: آتش‌بس هر لحظه ممکن است پایان یابد

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) در آغاز نشست کابینه تصریح کرد که "آتش‌بس میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی هر لحظه ممکن است به پایان برسد".

نخست‌وزیر اسرائیل گفت جی‌دی ونس، معاون ریاست جمهوری آمریکا او را در هنگام بازگشت از اسلام‌آباد در جریان مذاکرات با مقامات جمهوری اسلامی در پاکستان قرار داده است.

نتانیاهو افزود، : «از دید طرف آمریکایی ایران توافق آتش‌بس را نقض کرده و بر خلاف قرار طرفین منبی بر قطع حملات و باز کردن تنگه هرمز، اقدام به این کار نکرده و ایالات متحده حاضر به پذیرش چنین امری نیست.»

بنا بر اظهارات نتانیاهو، ونس به او گفت، مسئله اصلی از دید آمریکا "از بین بردن تمامی مواد غنی‌سازی‌‌شده و تضمین این مسئله است که ایران در سال‌ها و حتی دهه‌های آینده در خاک خود دست به غنی‌سازی نخواهد زد؛ موضوعی که برای اسرائیل نیز اهمیت ویژه‌ای دارد".

نتانیاهو اضافه کرد که از تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده به منظور محاصره تنگه هرمز پشتیبانی می‌کند و هر دو طرف، یعنی اسرائیل و آمریکا مواضع و اقدامات خود را "هماهنگ می‌کنند". او در این رابطه گفت: «این ادعاها که میان ما شکاف وجود دارد، نادرست هستند. بلکه برعکس؛ هر کسی که در گفت‌وگوهای روزانه با رئیس‌ جمهور و تیمش حضور داشته، می‌تواند این مسئله را تأیید کند".

نخست‌وزیر اسرائیل مدعی شد که "میزان هماهنگی در تاریخ اسرائیل و حتی تاریخ قوم یهود هرگز به این اندازه نبوده است".

مکرون و استارمر از تلاش اروپا برای حفظ امنیت تنگه هرمز خبر دادند

با توجه به قصد ایالات متحده برای محاصره تنگه هرمز، فرانسه و بریتانیا اعلام کردند، تلاش‌های خود برای راه‌اندازی مأموریتی چندملیتی به منظور حفظ امنیت این آبراه استراتژیک را تقویت خواهند کرد.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) با انتشار پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد که به این منظور کنفرانس بین‌المللی در طی روز‌های آینده در پاریس برگزار خواهد شد. او در پست خود از مأموریتی "کاملا تدافعی و جدا از طرف‌های درگیر" سخن گفته که می‌تواند به محض آنکه شرایط فراهم شود، به منظور بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز به جریان افتد.

مکرون در پیام خود ضمن تأکید بر اینکه از هیچ تلاشی نباید فروگذار شود، تصریح کرد، "باید از مسیر دیپلماسی به راه حلی پایدار و ثابت برای بحران‌های خاورمیانه دست یافت" و فرانسه به نوبه خود در رسیدن به این هدف نهایت سعی خود را خواهد کرد.

از سوی دیگر کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، تصریح کرد که لندن از برخی طرح‌های نظامی مطرح‌شده از سوی آمریکا، از جمله محاصره تنگه هرمز حمایت نمی‌کند. او در گفت‌وگو با شبکه جهانی بی‌بی‌سی گفت: «ما از این محاصره حمایت نمی‌کنیم. بریتانیا درگیر این جنگ با ایران نمی‌شود.»

فیدان: عبور آزاد از تنگه هرمز نباید مسدود شود

خبرگزاری آناتولی به نقل از هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه نوشت، "عبور آزاد از تنگه هرمز نباید مسدود شود و هیچ کشوری نباید مجبور به پرداخت عوارض برای عبور از آن باشد". او ضمن تأکید بر این که این آبراه استراتژیک تجاری هر چه سریع‌تر باید باز شود، تصریح کرد، "باید با ایران مذاکراتی برای متقاعد کردن تهران به این منظور انجام گیرد".

فیدان روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) همچنین گفت که تهران و واشنگتن علیرغم ناکامی مذاکرات در اسلام‌آباد پاکستان "هر دو طرف درباره آتش‌بس قاطع بوده و متوجه این نیاز هستند".

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا تهران را به خاطر عدم چشم‌پوشی از فعالیت‌های هسته‌ای مسئول شکست مذاکرات دو طرف که در آخر هفته گذشته با میانجی‌گری پاکستان انجام شد، دانسته بود.

وزیر خارجه ترکیه ضمن اشاره به این که همچنان با طرف‌های مذاکرات در تماس است، گفت: «هر دو طرف [ایران و آمریکا] در ارتباط با مسئله آتش‌بس صادق هستند. به اعتقاد من اگر مسئله اتمی به ویژه موضوع غنی‌سازی سبب رویکرد "یا همه چیز یا هیچ چیز" شود، ما با موانع جدی روبرو خواهیم شد.» فیدان ابراز امیدواری کرد که با پشتیبانی طرف‌های میانجی‌گر بتوان این موانع را پشت سر گذاشت.

او اعلام کرد که آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران می‌تواند به مدت ۴۵ تا ۶۰ روز دیگر تمدید شود تا فرصت کافی برای ادامه مذاکرات فراهم گردد.

فیدان، که کشورش از تلاش‌های میانجی‌گرانه حمایت کرده است، در مصاحبه با خبرگزاری آناتولی گفت که هیئت‌های آمریکایی و ایرانی در جریان مذاکرات پاکستان مواضع اولیه "حداکثری" خود را ارائه داده‌اند. وی افزود انتظار می‌رود ایران پیشنهادات آمریکا را بررسی کرده و به آن‌ها پاسخ دهد.

او در این باره گفت: «اگر طرفین پیشرفت خوبی داشته باشند، ممکن است یک آتش‌بس اضافی به مدت ۴۵ تا ۶۰ روز اعلام شود تا مذاکرات ادامه یابد.»

وزیر خارجه ترکیه همچنین اشاره کرد که موضوع هسته‌ای می‌تواند به یک نقطه بن‌بست تبدیل شود. وی افزود:«اگر موضوع هسته‌ای به وضعیتی تبدیل شود که در آن یا همه چیز به دست آید یا هیچ چیز ، به‌ویژه در رابطه با غنی‌سازی، ممکن است با مانع جدی روبرو شویم. اما امیدواریم با حمایت میانجی‌ها و دیگر کشورها، برای عبور از این چالش نیز تلاش کنیم.»

ترکیه نیز مانند پاکستان و مصر در جمع کشورهایی است که می‌کوشند از طریق میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن به درگیری‌ها پایان دهند.

مرتس: مذاکرات ایران و آمریکا خوب تدارک دیده نشده بود

صدراعظم آلمان از کم و کیف تدارکات مذکرات شکست‌خورده میان تهران و واشنگتن در پاکستان انتقاد کرد.

به گزارش خبرگزاری آلمان، فریدریش مرتس روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) در برلین گفت: «من از تصمیم در مورد قطع مذاکرات در اسلام‌آباد متعجب نشدم. من از همان اول این حس را نداشتم که این مذاکرات واقعا به شکل احسن برنامه‌ریزی و تدارک دیده شده است.» او اما مشخصا نگفت که این انتقاد متوجه چه کسی یا چه طرفی است.

صداراعظم آلمان با اشاره به این که این فرایند طولانی‌تر خواهد شد، افزود: «ما با طرف‌های درگیری با دولت آمریکا و اسرائیل صحبت خواهیم کرد. این پروسه‌ای طولانی خواهد بود و ما پیامدهای این جنگ را پس از پایان آن هم مد‌ت‌ها حس خواهیم کرد.»

مرتس همچنین گفت که با توجه به این مسئله، اقتصاد آلمان و همچنین وضعیت خانوار‌ها در این کشور برای مدت زیادی با فشار روبرو خواهد بود. او در عین حال تصریح کرد که دولتش نهایت تلاش خود را برای حفط قدرت رقابت اقتصادی آلمان و همچنین کاهش فشار اقتصادی بر خانوارها در این کشور انجام خواهد داد.

او در این رابطه اضافه کرد: «این امر، ساده نخواهد بود و همه چیز نیز ممکن نخواهد بود. ما نمی‌توانیم هر بحرانی در این جهان را با تزریق سرمایه از آلمان حل کنیم، اما ما از تمامی امکانات خود برای کمک به اقتصاد و همچنین خانوارها در این کشور استفاده خواهیم کرد.»

سفارت اسپانیا در تهران فعالیت خود را از سر گرفت

سفارت اسپانیا در تهران که در پی حملات ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی به طور موقت و به دلایل امنیتی تعطیل شده بود، فعالیت خود را از سر گرفت.

خبرگزاری‌های داخل ایران، به نقل از سفیر اسپانیا در ایران گزارش دادند که سفارت این کشور در تهران روز دوشنبه ۱۳ آوریل (۲۴ فروردین) برای "پشتیبانی از میانجی‌گری" و "تلاش‌های صلح از هر سو" کار خود را از سر گرفته است. سفارتخانه اسپانیا در این رابطه پستی در شبکه ایکس (توئیتر سابق) منتشر کرده است.

به گزارش رسانه‌های داخلی، آنتونیو سانچز بندیتو گاسپار، سفیر اسپانیا در ایران، روز یکشنبه ۱۲ آوریل "با استقبال رسمی علی درمانی فرماندار آستارا، از طریق گذرگاه مرزی این شهرستان وارد ایران شده و در هنگام ورود اعلام کرد که این سفارتخانه "طبق برنامه‌ریزی‌ها و در راستای سیاست‌های دولت اسپانیا برای تقویت همکاری‌های دوجانبه تلاش خواهد کرد". از سوی سفیر اسپانیا نیز پستی در شبکه ایکس در رابطه با از سرگیری فعالیت‌های سفارتخانه و اجرای دستورهای وزیر خارجه این کشور در این راستا منتشر شده است.

خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، چند روز پیش اعلام کرده بود، سفارت این کشور در تهران پس از اعلام آتش‌بس موقت ۲ هفته‌ای میان جمهوری اسلامی و آمریکا بازگشایی خواهد شد.

استارمر: بریتانیا در محاصره تنگه هرمز نیز مشارکت نخواهد کرد

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا می‌گوید صرف‌نظر از هر فشاری، بریتانیا به جنگ ایران کشیده نخواهد شد و در محاصره تنگه هرمز نیز مشارکت نخواهد کرد.

استارمر که با بی‌بی‌سی رادیو ۵ لایو مصاحبه می‌کرد با تاکید بر این که "بازگشایی تنگه مهم است" گفت: «ما از محاصره حمایت نمی‌کنیم.»

استارمر افزود: «به نظر من، مهم است که تنگه را باز و کاملا باز کنیم، و این همان جایی است که در چند روز گذشته همه تلاش‌های خود را روی آن متمرکز کرده‌ایم و به انجام آن ادامه خواهیم داد.»

نخست‌وزیر بریتانیا همچنین گفت که بریتانیا در این منطقه کشتی‌های مین‌روب دارد. او با اشاره به این که نمی‌تواند درباره مسائل عملیاتی صحبت کند، افزود توانمندی نظامی از دیدگاه بریتانیا "بر باز کردن کامل تنگه متمرکز است".

اظهارات استارمر در حالی بیان می‌شود که ارتش ایالات متحده اعلام کرده که از روز دوشنبه محاصره تمام ترافیک دریایی ورودی و خروجی از بنادر و مناطق ساحلی ایران را آغاز خواهد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور ایالات متحده نیز روز یکشنبه گفته بود که نیروهای ایالات متحده هر کشتی را در آب‌های بین‌المللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد، رهگیری خواهند کرد.

ترامپ در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «هیچ‌کس که عوارض غیرقانونی پرداخت کند، عبور امنی در آب‌های آزاد نخواهد داشت.» او همچنین نیروهای جمهوری اسلامی را تهدید کرد که در صورت شلیک به کشتی‌ها "به جهنم فرستاده خواهند شد".

حمله آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی پس از ۳۹ روز به مذاکراتی در اسلام‌آباد انجامید که بی‌نتیجه ماند. اکنون این پرسش مطرح است که "اپوزیسیون پادشاهی‌خواه و جمهوری‌خواه" در قبال وضعیت کنونی چه موضعی اتخاذ کرده‌اند؟

آتش‌بس دو هفته‌ای دونالد ترامپ بعد از جنگ ۳۹ روزه ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بزودی به پایان می‌رسد. دورنمای روشنی برای ادامه استقرار این آتش‌بس وجود ندارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

گفته می‌شود که جمهوری اسلامی برای بقا و تداوم حیات ۴۷ ساله خود تلاش می‌کند و در این مسیر از هیچ اقدامی برای حفظ موجودیت خود ابایی ندارد و مذاکرات با آنچه "باقیمانده از جمهوری اسلامی" خوانده می‌شود نیز بدون نتیجه پایان یافته است.

در شرایط خاموشی اینترنت، گزارش‌هایی نیز از داخل کشور درباره دستگیری‌های گسترده، اعدام‌ها و اعترافات اجباری منتشر می‌شود.

در همین حال، طیف گسترده‌ای از اپوزیسیون، از گروه‌های اتنیک تا جمهوری‌خواهان و پادشاهی‌خواهان در حال به‌روزرسانی مواضع خود هستند، با این وجود تا کنون موفق به ایجاد نوعی همگرایی ملی و فراگیر نشده‌اند.

"نقش اصلی در تغییر نظام بر عهده مردم است"

سعید بشیرتاش، مسئول "جبهه ۷ آبان" که به سیاست‌های شاهزاده رضا پهلوی نزدیک است، در مصاحبه با دویچه وله گفت، جمهوری اسلامی طی ۴۷ سال گذشته در منطقه به "ترویج تروریسم، ایجاد نیروهای نیابتی، راه‌اندازی جنگ‌ها و تهدید و حمله به کشورهای همسایه" پرداخته و "عامل اصلی ناامنی در منطقه" شناخته می‌شود.

به گفته مسئول "جبهه ۷ آبان" تلاش‌های جهانی برای تعامل با این حکومت ناموفق بوده و در نهایت بسیاری از کشورها به این نتیجه رسیده‌اند که با وجود این نظام، صلح و ثبات در منطقه برقرار نخواهد شد.

بشیرتاش همچنین گفته است که شکاف میان مردم و حکومت در داخل کشور افزایش یافته و اعتراضات سال‌های ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸، جنبش "زن، زندگی، آزادی" در ۱۴۰۱ و "انقلاب ملی" دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان‌دهنده خواست مردم برای سرنگونی جمهوری اسلامی است. او افزود پس از وقایع دی‌ماه، امکان هرگونه تعامل میان مردم و حکومت کاملا از بین رفته است.

بشیرتاش با اشاره به بروز دو جنگ ۱۲ روزه ‌و ۳۹ روزه خاطرنشان کرد که "کشورهای آزاد از جمله آمریکا و اسرائیل باید از مردم ایران حمایت کنند، هرچند نقش اصلی در تغییر بر عهده خود مردم است و این هدف از طریق حملات هوایی محقق نخواهد شد".

با تمام این سخنان، اپوزیسیون همچنان دچار تفرقه است. اما چرا میان نیروهای اپوزیسیون همکاری یا هم‌گرایی وجود ندارد؟

بشیرتاش می‌گوید نیروهای مخالف می‌توانند حول چهار اصل "تمامیت ارضی، سکولاریسم، دموکراسی و حقوق بشر و حق تعیین نوع نظام توسط مردم که از سوی شاهزاده رضا پهلوی مطرح شده گرد هم آیند" و این همگرایی می‌تواند امید بیشتری ایجاد کند.

او همچنین درباره سیاست آمریکا گفته است که این کشور همواره اعلام کرده به‌دنبال تغییر مستقیم نظام نیست، اما از اقدام مردم ایران استقبال می‌کند.

بشیرتاس در پایان صحبت‌های خود در پاسخ به این پرسش که اقدام عملی در چنین شرایطی چیست، می‌گوید: «رهبری این انقلاب مشخص شده و مردم ایران آن را در خیابان‌ها صدا زده‌اند.»

او تاکید می‌کند تمرکز کنونی بر گسترش هرچه بیشتر تشکیلات است تا شرایطی فراهم شود که هنگام حضور مردم در خیابان‌ها، یک "بازوی حمایتی" برای پشتیبانی از آن‌ها وجود داشته باشد.

"مردم باید در روند جنگ و صلح نقش داشته باشند"

حسن شریعتمداری، سیاستمدار جمهوری‌خواه فدرالیست هم در پاسخ به پرسش دویچه وله درباره موضع جمهوری‌خواهان پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد اظهار داشت که "در میان جمهوری‌خواهان وحدت نظری وجود ندارد و فضا بسیار مبهم است".

او با بیان دیدگاه شخصی خود گفته است که فاصله میان جمهوری اسلامی و آمریکا زیاد است و این وضعیت یا به تمدید آتش‌بس و مذاکرات پنهان و بی‌حاصل می‌انجامد یا به یک جنگ تمام‌عیار؛ و در هر دو حالت ملت ایران بازنده اصلی خواهد بود، زیرا عاملیتی در این منازعه ندارد و هزینه‌ها بر دوش مردم است.

شریعتمداری در ادامه با اشاره به "لجبازی جمهوری اسلامی در برابر آمریکا" و همچنین "زیاده‌خواهی‌ها و تهدیدهای دونالد ترامپ" می‌گوید مشخص نیست اقداماتی مانند محاصره دریایی چه پیامدهایی خواهد داشت و آیا به صلح منجر می‌شود یا دامنه درگیری را به کل منطقه و حتی فراتر از آن گسترش می‌دهد.

به گفته او، در چنین شرایط نامعلومی تنها می‌توان بر صلح، گذار به دموکراسی و پایان جنگ تأکید کرد.

شریعتمداری در پاسخ به این پرسش دویچه وله که اقدام عملی جمهوری‌خواهان چیست، گفته است نیروهای جهانی باید ملت ایران را جدی بگیرند، به آن‌ها عاملیت بدهند و با اپوزیسیون جمهوری‌خواه ارتباط برقرار کنند.

او در ادامه افزود در مذاکرات باید موضوعاتی مانند آزادی زندانیان سیاسی، توقف اعدام‌ها و رعایت حقوق بشر لحاظ شود؛ مسائلی که تاکنون نادیده گرفته شده‌اند.

شریعتمداری در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره وظیفه فوری اپوزیسیون با وجود نبود اجماع، گفت که "اپوزیسیون باید یک آلترناتیو قدرت ایجاد کند و با برقراری ارتباط و جلب اعتماد مردم، عاملیت خود را تثبیت کند، زیرا بدون نمایندگی سیاسی مورد اعتماد، مردم در روند جنگ و صلح نقشی نخواهند داشت".

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این سیاستمدار جمهوری‌خواه فدرالیست در خصوص امکان همکاری با پادشاهی‌خواهان نیز گفت که "آنان اساسا رویکردی مبتنی بر همکاری ندارند و بر پذیرش رهبری رضا پهلوی تاکید می‌کنند، نه تعامل برابر با دیگر نیروها".

حسن شریعتمداری درباره احتمال پایان آتش‌بس و ازسرگیری درگیری‌ها، تصریح کرده است که سناریوهای مختلفی ممکن است رخ دهد، اما آنچه مورد نظر اوست، تاکید بر صلح، تقویت نقش مردم و جامعه مدنی و شکل‌گیری یک آلترناتیو دموکراتیک، سکولار، جمهوری‌خواه و فدرال است.

آمریکا در واکنش به عدم بازگشایی تنگه هرمز، دست به محاصره دریایی این آبراه بین‌المللی زد. ایران برای صادرات و واردات به شدت به تجارت دریایی وابسته است. چنین محاصره‌ای چه پیامدهایی خواهد داشت؟ گفت‌وگو با دو کارشناس.ارتش آمریکا به فرمان دونالد ترامپ از روز دوشنبه ۲۴ فروردین ساعت ۱۷ بعد از ظهر به وقت ایران، دست به محاصره تنگه هرمز زد. رئیس جمهور آمریکا این اقدام را واکنشی به عدم اجرای تعهد جمهوری اسلامی برای بازگشایی این آبراه بین‌المللی عنوان کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله

محاصره دریایی در زمان جنگ یا تشدید تنش، با هدف فشار اقتصادی و نظامی انجام می‌شود. ایران برای صادرات و واردات به شدت به تجارت دریایی وابسته است و این محاصره می‌تواند برایش پیامدهایی جدی داشته باشد.

اشکان نظام‌آبادی، روزنامه‌نگار اقتصادی، در گفت‌وگو با بخش فارسی دویچه وله، محاصره دریایی را تیرخلاصی بر پیکربندی تجارت ایران توصیف می‌کند. او می‌افزاید: «ساختار تجاری ایران پیش از این محاصره هم در اثر انسداد تراستی‌ها دچار شوک‌ساختاری شده بود. بعدتر با حمله نظامی به منافع کشور امارات، ایران مهم‌ترین واسطه تامین کالا و هاب مالی خود در منطقه را از دست داد و می‌توان با قاطعیت گفت ساختار تجاری ایران دیگر به پیش از آغاز درگیری‌ها بازنخواهد گشت. محاصره دریایی درست بعد از این تحولات آخرین تکه پازل فروپاشی ساختار تجاری ایران است.»

از نگاه این روزنامه‌نگار اقتصادی، این محاصره به دلیل آسیب‌پذیری تجاری ایران تبعات مهلکی دارد، اما میزان اثرگذاری آن وابسته به کیفیت اجرای آن است.

بیشتر بخوانید: تأکید جمهوری اسلامی بر بسته ماندن تنگه هرمز

به گفته او، اگر این محاصره به طور موثر صادرات نفت، پتروشیمی و سایر محصولات انرژی‌پایه ایران را مختل کند، خیلی زود اثر خود را در تراز پرداخت و حساب‌های جاری نشان خواهد داد. بنابراین می‌توان انتظار داشت کسری بودجه دولت تشدید شده و بحران‌های مالی مانند تورم و افزایش نرخ ارز را در پی داشته باشد.

نظام‌آبادی اضافه می‌کند: «علاوه بر صادرات، ضربه مهلک‌تری به واردات کالاهای اساسی و نهاده‌های تولید وارد خواهد شد. در میان اقلام عمده وارداتی غیرخوراکی از امارات، بسیاری از کالاها مثل ماشین‌آلات و تجهیزات یا قطعات منفصله تولید قابلیت جایگزینی ندارند. در نتیجه زنجیره تولید داخلی نیز از این تحولات بی‌تأثیر نخواهد بود.»

تاثیر محاصره دریایی بر معیشت شهروندان

با شکست گفت‌وگوهای ایران و آمریکا در پاکستان، اکنون بسیاری از مردم نگران آینده پیش رو هستند و با خبر آغاز محاصره دریایی این نگرانی تشدید هم شده است.

اشکان نظام‌آبادی می‌گوید زمانی که همه چیز عادی بود سالانه حدود ۱۵ میلیارد دلار، معادل ۲۰ درصد کل واردات، به کالاهای اساسی اختصاص داشت؛ این کالاها شامل نهاده‌های تولید محصولات پروتئینی تا برنج، شکر، روغن و حبوبات می‌شود.

او معتقد است که این عدد بسیار اهمیت دارد چون نشان می‌دهد تبعات جنگ و حالا محاصره دریایی درست به بخشی اصابت می‌کند که مستقیماً روی وضعیت معیشتی، قیمت مصرف‌کننده و ثبات اجتماعی اثرگذار است.

این روزنامه‌نگار اقتصادی به یک نمونه اشاره می‌کند: «ایران سالانه حدود یک میلیون تن برنج وارد می‌کند و این واردات عمدتاً از هند و پاکستان است. اگر محاصره دریایی به معنی اختلال در بنادر جنوبی، به‌ویژه بندر رجایی و امام باشد احتمالا ایران در پاسخ مسیرهای جایگزین زمینی یا ترکیبی با ترکیه را به کار خواهد گرفت. بنابراین حتی اگر قحطی در پیش نباشد این تغییر لجستیکی بسیار پرهزینه‌تر از واردات دریایی است و قیمت‌ها را افزایش داده و در نهایت فشار به مصرف‌کننده منتقل می‌شود.»

از سوی دیگر به گفته او، فشارهای مالی و ارزی ناشی از این محاصره نیز به شکل مستقیم به افت رفاه مصرف‌کنندگان منجر خواهد شد. اوضاع بنگاه‌های خدماتی و تولیدی نیز بسیار وخیم است. بنگاه‌ها پیش از این نیز در حال تعدیل گسترده نیرو بودند و تشدید اختلال در زنجیره تولید در صورتی که مدت زمان طولانی پابرجا باشد موجی از بیکاری را به راه خواهد انداخت.

واکنش روسیه و چین چه خواهد بود؟

با تشدید دوباره تنش‌ها، یکی از پرسش‌های اساسی درباره تاثیرات احتمالی بر رویکرد چین و روسیه در قبال جنگ و محاصره تنگه هرمز و واکنش این دو کشور است. چین از بزرگ‌ترین واردکنندگان انرژی در دنیاست و به‌ شدت به نفت خلیج فارس وابسته است، اما وضعیت روسیه متفاوت است.

بیشتر بخوانید: چین در حال آماده شدن برای ارسال سلاح به ایران است

نظام‌آبادی در تحلیل وضعیت به محاصره تجاری روسیه اشاره می‌کند. او می‌گوید: «روسیه بعد از حمله به اوکراین تا حد زیادی به تجارت به هند و چین وابسته شده است. هرچند روسیه از افزایش نرخ انرژی سود می‌برد اما به طور بالقوه بازنده بلندمدت این تحولات خواهد بود چرا که این محاصره بیش از پیش نفوذ روسیه در خاورمیانه را زیرسوال خواهد برد. احتمالا تنها کمک روسیه به ایران در شرایط محاصره می‌تواند از طریق اتحادیه اقتصادی اوراسیا باشد که در این صورت این اتحادیه جز مواد غذایی گران چیز دیگری برای عرضه به ایران ندارد.»

این روزنامه‌نگار اقتصادی چین را یک "اقتصاد صنعتی انرژی‌بر" می‌نامد. به باور او، بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان که سهم قابل‌توجهی از این نفت را از تنگه هرمز عبور می‌دهد از این وضعیت راضی نخواهد بود.

نظام‌آبادی می‌افزاید: «تنها مزیت آن‌ها در جهان تولید ارزان است و افزایش هزینه انرژی این مزیت را تهدید می‌کند. آن‌ها در محاصره هم به تجارت با ایران ادامه می‌دهند اما مسئله هزینه بالای این تجارت است که به ضرر هر دو طرف است.»

نمونه‌های پیشین محاصره دریایی

محاصره دریایی عراق پس از حمله این کشور به کویت در جریان جنگ خلیج فارس صورت گرفت؛ با قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل صادرات نفت و واردات کالا با هدف وادار کردن عراق به عقب‌نشینی، به‌شدت محدود شد. این محاصره از نظر نظامی–سیاسی تا حدی موفق بود، اما هزینه انسانی بسیار سنگینی داشت و به رنج گسترده مردم عادی منجر شد.

در نمونه‌ای تازه‌تر، ونزوئلا با محاصره دریایی به معنای کلاسیک روبه‌رو نشد، بلکه تحت تحریم‌های شدید به ‌ویژه از سوی ایالات متحده قرار گرفت. این تحریم‌ها با هدف فشار سیاسی بر دولت، صادرات نفت و دسترسی به بازارهای جهانی را محدود کرد و باعث تورم شدید، کمبود کالا و مهاجرت گسترده شد.

اکنون نیز نگرانی بزرگ برخی ناظران و تحلیلگران، تحمیل هزینه‌های سنگین بر مردم ایران است؛ مردمی که سال‌هاست متحمل رنج‌های ناشی از شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی هستند.

شاهین مدرس، تحلیلگر مطالعات امنیتی، در گفت‌وگو با دویچه وله فارسی، می‌گوید آمریکا از نظر نظامی می‌تواند این محاصره را برای ماه‌ها حتی در برخی سناریوها بیش از یک سال ادامه دهد. اما به گفته او، مسئله اصلی "توان" نیست، "هزینه" است: «هرچه زمان می‌گذرد، فشار اقتصادی جهانی، فرسایش عملیاتی و فشار داخلی در چارچوب نظریه بازی‌ها افزایش پیدا می‌کند. بنابراین این ابزار، ماهیتاً کوتاه‌مدت تا میان‌مدت است، نه یک وضعیت پایدار.»

شاهین مدرس محتمل‌ترین مسیر را "فرسایش کنترل‌شده" می‌داند، نه پیروزی سریع یا صلح واقعی؛ چیزی شبیه سال‌های پایانی جنگ ایران و عراق، با درگیری محدود و فشار مداوم. این تحلیلگر مطالعات امنیتی می‌افزاید: «در چارچوب واقع‌گرایی ساختاری، این یک بن‌بست پایدار است؛ نه خروج آسان دارد، نه نتیجه قاطع. در این میان، تنها بازنده واقعی مردم ایران هستند، چه جنگ ادامه پیدا کند، چه بدون تغییر ساختار متوقف شود.»