دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

مرگ ناگهانی خسرو علیکردی، وکیل شناخته‌شده پرونده‌های سیاسی و عقیدتی در مشهد، موجی از سوءظن‌ها و واکنش‌های مدنی و صنفی را برانگیخته و الگوی تکرارشونده مرگ‌های مشکوک در تاریخ جمهوری اسلامی را پررنگ کرده است.پس از انتشار خبر درگذشت خسرو علیکردی، وکیل دادخواه در محل کارش، شمار زیادی از کاربران، وکلا و فعالان مدنی و سیاسی مرگ ناگهانی این وکیل شناخته‌شده را "پرابهام" و "مشکوک" دانسته‌اند. پیکر این وکیل چند روز پیش در دفتر کارش پیدا شد و خبر درگذشت او موجی از واکنش‌های صنفی و مدنی برانگیخت. واکنش‌هایی که منجر به بازداشت حتی شماری از چهره‌ها و فعالان سیاسی شد.

در میان کسانی که عصر جمعه ۲۲ آذرماه (۱۲ دسامبر) و در مراسم هفتمِ خسرو علیکردی، بازداشت شدند، نام نرگس محمدی برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۳، سپیده قلیان، هستی امیری، پوران ناظمی و عالیه مطلب‌زاده دیده می‌شود و خبرها از بازداشت چندین نفر دیگر حکایت دارد.

حساب نرگس محمدی در شبکه اکس نوشت: «گزارش‌ها حاکی است اسدالله فخیمی، اکبر امینی، حسن باقری‌نیا و ابوالفضل ابری نیز همراه با نرگس محمدی بازداشت شده‌اند. همچنین مرضیه آدینه‌زاده، خواهر ابوالفضل آدینه‌زاده از کشته‌شدگان جنبش "زن، زندگی، آزادی" اعلام کرد که علی آدینه‌زاده، پدرشان، پس از خروج از مسجد غدیر باباعلی در مشهد توسط ماموران لباس‌شخصی بازداشت شده است.»

منابع نزدیک می‌گویند دسترسی به دفتر کار خسرو علیکردی نیز محدود شده و دوربین‌ها و تجهیزات تصویری به‌سرعت جمع‌آوری شده است. همزمان با طرح پرسش‌ها درباره ابهام‌های پرونده، قوه قضاییه در رسانه‌های دولتی علت مرگ را "ایست قلبی در محل کار" اعلام کرد.

بیشتر بخوانید: بازداشت نرگس محمدی و چند فعال مدنی در مراسم هفتمِ خسرو علیکردی

خسرو علیکردی طی سال‌های گذشته عمدتا به سبب وکالت پرونده‌های فعالان و زندانیان سیاسی و عقیدتی و همچنین خانواده‌های جان‌باختگان در جریان خیزش‌های ضدحکومتی در خراسان شناخته می‌شد. او در مرداد ‌۱۴۰۲ بازداشت و با وثیقه آزاد شد و در بهمن ‌۱۴۰۲ نیز به یک سال زندان، دو سال تبعید به نهبندان، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و محدودیت‌های حرفه‌ای و رسانه‌ای محکوم شد.

برخی منابع می‌گویند او چند روز پیش از مرگ به همکاران و فعالان مدنی هشدار داده بود که "پرونده‌سازی‌های جدید" علیه او و دیگر کنشگران در جریان است. همکاران علیکردی از پیگیری موشکافانه، سفرهای مکرر به شهرهای حاشیه‌ای و همراهی نزدیک او با خانواده‌های دادخواه گفته‌اند.

نگرانی‌ از الگوی تکرارشونده مرگ‌های مشکوک

مرگ ناگهانی این وکیل دادخواه واکنش‌های گسترده‌ای از سوی جامعه مدنی و حقوقدانان به همراه داشته است. شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح و رئیس کانون مدافعان حقوق‌بشر، با ستایش از نقش علیکردی در پیگیری پرونده‌های سیاسی و عقیدتی در خراسان نوشت که فقدان او "فراتر از اندوه یک خانواده، ضایعه‌ای برای همه کنشگران عدالت‌خواه است." او یادآور شد که علیکردی و برادرش وکالت پرونده‌هایی چون فاطمه و محمدحسین سپهری را برعهده داشتند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

محمد نجفی، وکیل محبوس در اوین نیز در پیامی صوتی از آزادگی و پایبندی حرفه‌ای علیکردی گفت و تأکید کرد که او برای دفاع از موکلان به شهرهای دوردست می‌رفت و زیر فشارهای امنیتی عقب ننشست.

همچنین سعید دهقان، حقوقدان، با اشاره به جمع‌آوری شتابزده دوربین‌های مداربسته و الگوی تکرارشونده مرگ‌های مشکوک در تاریخ جمهوری اسلامی، یادآور شد که "در سال‌های اخیر بیش از ۵۰ وکیل کشته شدند."

"تاریخ جمهوری اسلامی سراسر از قتل مخالفان است"

تا کنون دست‌کم ۸۲ وکیل دادگستری با انتشار بیانیه‌ای آمادگی خود را برای همراهی با خانواده خسرو علی‌کردی و پشتیبانی از آن‌ها در مسیر روشن شدن حقیقت اعلام کرده‌اند.

این وکلا و کنشگران خواستار دسترسی خانواده و نمایندگان مستقل به تصاویر دوربین‌ها، گزارش کامل بررسی جسد و آزمایش‌های سم‌شناسی و اعلام زمان تقریبی مرگ شده‌اند. آنان تاکید می‌کنند که بدون این اقدامات، سوء‌ظن‌ها نسبت به یک الگوی خطرناک در برخورد با وکلای پرونده‌های سیاسی در جمهوری اسلامی همچنان پابرجا می‌ماند.

کارشناسان مسائل سیاسی نیز با بررسی الگوی حذف مخالفان در تاریخ جمهوری اسلامی، بر نقش حکومت در تداوم ابهام‌ها در مورد مرگ این وکیل تاکید دارند.

پرویز دستمالچی، سیاستمدار و نویسنده معتقد است که اصولا در هر حادثه، پرونده یا به ویژه مرگی که اتفاق می‌افتد، اگر شفافیت لازم در بررسی‌ها وجود نداشته باشد، موجب شک و تردید می‌شود. به ویژه، اگر شما با حکومتی چون جمهوری اسلامی روبرو باشید که بنابر شهادت تاریخ تقریبا نیم سده‌اش سراسر از قتل مخالفان و دگراندیشان باشد.

او در گفتگو با دویچه‌وله فارسی می‌افزاید: «شک و تردید هنگامی برطرف می‌شود که بررسی پرونده به گونه‌ای کامل و بدون پرده‌پوشی از سوی افراد بی‌طرف ممکن باشد. اما در مورد مرگ مشکوک آقای علیکردی تاکنون نه تنها چنین نبوده، بلکه برعکس، به دلیل فعالیت‌های او در دفاع از پرونده‌های مخالفان رژیم، قتل او توسط حکومت و عوامل آنها در حال تقویت است.»

او در ادامه به سوابق حکومت در قتل‌های حکومتی اشاره می‌کند: «اصولا اندیشه و فلسفه این حکومت دینی- بنیادگرای اسلامی جدا از قتل و کشتار دگر اندیشان و مخالفان نیست. قتل و کشتار مخالفان حکومت دینی از همان فردای برقراری حکومت بنیادگرایان اسلامی شروع شد. اعدام‌های پشت‌بام افسران ایران که مشخص نبود جرم آنها اصولا چه بوده است و چیست، قتل عام زندانیان سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷ با امضای روح‌الله خمینی و حتی کشتن زندانیانی که دوران محکومیت خود را گذرانده بودند، قتل‌های سیاسی زنجیره‌ای و کشتار پروانه و داریوش فروهر، محمد مختاری یا محمد رضا پوینده و... شاهد این ماجراست.»

"قتل دگراندیشان تنها نشانه ضعف حکومت است"

این سیاستمدار در این میان نهاد قضایی را مستقل نمی‌داند و آن را ابزاری در دست حکومتگران می‌خواند: «ما در جمهوری اسلامی قوه قضاییه مستقل نداریم، این نهاد در خدمت حکومتگران و اعمال آنها است، درست مانند تمام حکومت‌های توتالیتر. حکومت هر جا که بتواند مخالفان را ابتدا سرکوب قضایی می‌کند تا مجبور به سکوت کند، و اگر این روش پاسخ نداد، آنها را به گونه‌های کاملا متفاوت به قتل می‌رساند. جمهوری اسلامی یک نظم سیاسی کاملا واپسگرا و ارتجاعی است و می‌داند اگر از این شیوه‌ها استفاده نکند، برچیده خواهد شد.»

دستمالچی حذف فیزیکی مخالفان را نشانه قدرت نمی‌داند و معتقد است که قتل دگراندیشان تنها نشانه ضعف حکومت است.

به گفته او، تاریخ در همین صد سال اخیر نمونه‌های بسیار متفاوت و سرنوشت دیکتاتورها به ما نشان می‌دهد: از فروپاشی حکومت آپارتاید آفریقای جنوبی تا صدام حسین و قذافی، از فروپاشی شوروی و سایر کشورهای اروپای شرقی و تا همین یکسال پیش، برچیده شدن نظام سیاسی رژیم بشار اسد در مدت تنها ۹ روز. پس اگر سرکوب نتیجه مثبت داشت، تمام حکومت‌های جنایتکار هنوز هم پابرجا بودند.

"عدم اعتماد به دستگاه قضا منجر می‌شود مرگ‌ها به قتل تعبیر شوند"

به گفته تحلیلگران سیاسی، عدم اعتماد عمومی به دستگاه قضا و تأثیرگذاری نهادهای امنیتی بر این نهاد، به‌گونه‌ای عمل می‌کند که این‌گونه مرگ‌ها به قتل تعبیر شوند. در این میان، هرچند دستگاه قضایی و امنیتی که در زمینه‌های مختلف سابقه پرونده‌سازی، اعترافات اجباری و تغییر روند دادرسی را دارد، تلاش می‌کند خود را مبرا نشان دهد، اما در ذهن جامعه، فارغ از عاملیت فردی، این بی‌اعتمادی ساختاری سبب می‌شود حکومت مقصر جلوه داده شود.

رضا طالبی، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران و کارشناس امور بین‌الملل، تلاش‌های قضایی برای تبرئه خود را واکنشی به تبعات اجتماعی می‌داند و به دویچه وله فارسی می‌گوید: «تلاش‌های دست‌وپا شکسته و فوری نهاد قضایی برای تبرئه خود در پرونده مرگ مبهم مخالفان، از جمله در پرونده مهسا امینی سبب شده است که در هیچ پرونده‌ای اعتماد به ساختار حقوقی شکل نگیرد؛ ساختاری که دانه‌درشت‌های اقتصادی و رانت‌خواران بانفوذ را رها می‌کند و حساسیت خود را عمدتاً در قبال فعالان سیاسی یا حقوقی نشان می‌دهد.»

"هرگونه حذف فیزیکی می‌تواند آتشفشان خشم مردم را تشدید کند"

این تحلیلگر مسائل سیاسی بر تغییر شرایط جامعه و هوشیاری عمومی تأکید می‌کند: « امروز دیگر دهه شصت نیست که بتوان حذف‌های کم‌سروصدا، قابل انکار و زنجیره‌ای انجام داد و بازخوردی در جامعه نداشت. جامعه آگاه‌تر شده است، گسست‌های اجتماعی افزایش یافته، نسل‌ها تغییر کرده‌اند و شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی شکل گرفته و قدرت یافته‌اند. بی‌اعتمادی، از دوران پس از انقلاب، با آزمون و خطای اجتماعی به مرحله‌ای رسیده است که حتی اگر به فرض محال این حکومت در موردی محق هم باشد، کسی آن را باور نکند؛ زیرا این حقانیت نه عادلانه است، نه فراگیر و نه پاسخ‌گو.»

به عقیده طالبی، امروز سیستم به‌خوبی واقف است که هرگونه حذف فیزیکی، به‌ویژه در داخل کشور، می‌تواند عاملیت اجتماعی پیدا کند و آتشفشان خشم مردمی را تشدید کند.

"کنشگر دوبار می‌میرد؛ یک‌بار به دست حکومت و بار دیگر به دست مخالفان"

طالبی حذف فیزیکی را تنها یکی از روش‌های حذف مخالفان می‌داند و به جنبه‌های معنوی و فرسایشی آن نیز اشاره می‌کند: «نگاه حذف‌گرایانه، متاسفانه در میان برخی از مخالفان نیز وجود دارد. در شرایطی که حکومت حذف فیزیکی می‌کند، برخی از مخالفان نیز حذف معنوی می‌کنند و سکوت، خود بخشی از فرایند حذف می‌شود. کنشگر دوبار می‌میرد؛ یک‌بار به دست حکومت و بار دیگر به دست مخالفان، و شاید بهتر باشد گفت هزار بار می‌میرد، تا آن‌جا که جنازه‌اش به نماد تبدیل می‌شود.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به عقیده این تحلیلگر سیاسی، در حذف فرسایشی، مرگ به‌مثابه زهرچشم عمل می‌کند و مردم نیز به‌تدریج فرسوده می‌شوند.

بیشتر بخوانید: بازگشت دوباره اعدام‌های ملاءعام به شهرهای ایران

او در ادامه می‌افزاید: «ما، حتی در علوم سیاسی، نگران آن‌ایم که خود به تابوت‌هایی تبدیل شویم که فقط جنازه حمل می‌کنند و مرگ برایمان عادی شود. عادی‌شدن مرگ، قتل، زندان و حتی خودکشی، بیماری‌ای است که حکومت آن را در جامعه تسری داده است و این بسیار دردناک است. امروز خسرو علیکردی، دیروز سعیدی سیرجانی و فردا دیگران؛ و ما فراموش می‌کنیم. گویی تنها راه بقای این ساختار، فراموشکاری جمعی است.»

پس از توقیف یک نفتکش در سواحل ونزوئلا دادگاهی در آمریکا نسخه‌ای سانسورشده از حکم اجرایی مربوط به این اقدام را منتشر کرد. به گفته وزارت دادگستری آمریکا، این نفتکش با انتقال محموله‌های نفتی، تحریم‌ها را نقض کرده است.در پی توقیف بحث‌برانگیز یک نفتکش در آب‌های ساحلی ونزوئلا، یک دادگاه ایالات متحده نسخه‌ای به‌شدت سانسورشده از حکم اجرایی مربوط به این اقدام را منتشر کرد. از سند ۲۶ صفحه‌ای که در ۲۶ نوامبر به امضای یک قاضی رسیده است، بیش از نیمی از محتوا محرمانه باقی مانده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته وزارت دادگستری آمریکا، نفتکش "اسکیپر" با انتقال محموله‌های نفتی، تحریم‌ها را نقض کرده و بخشی از شبکه‌ای بوده که از شبه‌نظامیان حزب‌الله مورد حمایت جمهوری اسلامی و همچنین از یک یگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پشتیبانی می‌کرده است.

کَش پاتل، رئیس پلیس فدرال آمریکا، اف‌بی‌آی، اعلام کرد این نهاد به همراه شرکای خود به اجرای تحریم‌های آمریکا ادامه خواهد داد و تلاش می‌کند دشمنان واشنگتن را از بازارهای مالی و فناوری‌های حیاتی محروم کند. او گفت توقیف نفتکش "اسکیپر" بخشی از تلاش‌های موفق ایالات متحده برای تحمیل هزینه به دولت‌های ونزوئلا و ایران بوده است.

بر اساس اعلام مقامات آمریکایی، "اسکیپر" جزو آنچه "ناوگان سایه" خوانده می‌شود به شمار می‌رود، شبکه‌ای که در سطح جهانی به قاچاق نفت تحریم‌شده می‌پردازد.

بیشتر بخوانید: آمریکا آماده توقیف نفتکش‌های بیشتری در آب‌های ونزوئلا است

گزارش‌ها حاکی است این نفتکش در مسیر حرکت به سوی کوبا بوده که روز چهارشنبه توسط آمریکا در نزدیکی سواحل ونزوئلا توقیف شد. کاخ سفید یک روز بعد اعلام کرد این کشتی به یکی از بنادر آمریکا منتقل خواهد شد و محموله نفت آن نیز مصادره می‌شود.

فرود دو بالگرد روی عرشه نفتکش

در ویدیویی که پام باندی، دادستان کل آمریکا، در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرده است، سربازانی دیده می‌شوند که از دو بالگرد روی عرشه نفتکش فرود می‌آیند و سپس با سلاح‌های آماده وارد پل فرماندهی کشتی می‌شوند.

در همین حال کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی آمریکا، گفت عملیات ایالات متحده علیه "رژیم" رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، انجام شده است. دولت ونزوئلا این اقدام را "دزدی دریایی بین‌المللی" توصیف کرد.

این عملیات نشانه‌ای دیگر از تشدید تنش میان ایالات متحده و ونزوئلا محسوب می‌شود. دولت دونالد ترامپ از ماه سپتامبر بارها شناورهایی را که به قاچاق مواد مخدر متهم کرده است در دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام هدف قرار داده است.

در جریان این حملات بیش از ۸۰ نفر کشته شدند. آمریکا تاکنون مدرکی دال بر ارتباط این شناورها با قاچاق مواد مخدر ارائه نکرده است. حقوق‌دانان بین‌المللی این اقدامات را مغایر با حقوق بین‌الملل می‌دانند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ترامپ، مادورو را متهم کرده است که انتخابات ریاست‌جمهوری ژوئیه ۲۰۲۴ را تقلبی برگزار کرده و باندهای مواد مخدر را کنترل می‌کند و به‌طور هدفمند علیه ایالات متحده به کار می‌گیرد. در مقابل، نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور منزوی‌شده ونزوئلا، معتقد است اقدام‌های آمریکا بخشی از طرح‌هایی برای سرنگونی او است.

تقی رحمانی، همسر نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل در گفت‌وگو با دویچه‌وله فارسی اعلام کرد که هیچ خبری از وضعیت همسرش که روز جمعه در مشهد بازداشت شده، در دست نیست و هیچ نهادی مسئولیت بازداشت او را رسماً نپذیرفته است.تقی رحمانی، همسر نرگس محمدی برنده جایزه صلح نوبل در گفت‌وگویی اختصاصی با دویچه‌وله فارسی از عدم دسترسی به اطلاعات درباره وضعیت همسرش پس از بازداشت در مشهد ابراز نگرانی کرد و تأکید کرد که تا ساعت ۲:۳۰ بامداد شنبه ۲۲ آذر (۱۳دسامبر) به وقت پاریس، هیچ نهادی مسئولیت این بازداشت را رسماً نپذیرفته است.

رحمانی در این گفت‌وگو اظهار داشت: «با وجود پیگیری‌های متعدد که تا کنون انجام شده، هیچ خبری از نرگس محمدی نداریم. پیگیری‌های برادر نرگس نیز تاکنون نتیجه‌ای نداشته و هیچ نهادی مسئولیت بازداشت او را رسماً پذیرفته است. خانواده همچنان در حال پیگیری وضعیت نرگس است. برخی افراد [بازداشت‌شدە] ظاهراً توانسته‌اند تماس تلفنی کوتاهی برقرار کنند که قطع شده، اما نرگس محمدی هیچ تماسی نداشته است. ما خواستار آزادی فوری او هستیم و ائتلاف حمایت از نرگس محمدی و نهادهای حقوق بشری نیز در حال پیگیری آزادی وی هستند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او توضیح داد که نرگس محمدی روز جمعه به دعوت خانواده خسرو علیکردی، وکیل دادگستری که اخیراً در شرایط مشکوک درگذشت، در مراسم هفتم او در مشهد شرکت کرده بود.

رحمانی همچنین گفت کە خسرو علیکردی پیش‌تر دو بار در تهران به دیدار نرگس رفته بود و به‌عنوان وکیلی فعال در حوزه حقوق بشر شناخته می‌شد که پرونده‌های زندانیان سیاسی و متهمان امنیتی-صنفی را قبول می‌کرد.

اختلال در مراسم و انتقاد از رفتار برخی حاضران

رحمانی همچنین به اختلالات در مراسم هفتم خسرو علیکردی در عین سخنرانی نرگس محمدی اشارە کرد و گفت: «گروهی که به جریان سلطنت‌طلب معروف هستند، به سخنرانی نرگس محمدی حمله کردند و مانع ادامه آن شدند. در حالی که محمدی هیچ‌گاه به گروه‌های سیاسی حمله نکرده است».

بیشتر بخوانید: واکنش‌ها به دستگیری نرگس محمدی و سپیده قلیان و دهها تن دیگر

او همچنین با انتقادی تند این رفتارها را "نشانه‌ای از گرایش‌های فاشیستی" دانست و افزود که "برخی از رسانه‌ها در خارج، در این زمینە همسو با رسانه‌های جمهوری اسلامی عمل کردەاند".

رحمانی تأکید کرد: «اپوزیسیون هنوز به قدرت نرسیده و نباید به دنبال دیکتاتوری دیگری باشد. ما به دنبال دموکراسی و فضای آزاد هستیم. این جریان بیرون مسجد به نظر من بازی نظام بود و هر کس که توهین کرد، وارد این بازی شد که به نفع دموکراسی نیست.»

واکنش رضا پهلوی به مراسم و دعوت به حفظ همصدایی

در جریان همین مراسم، برخی حاضران شعارهایی در حمایت از شاهزاده رضا پهلوی سر دادند. پهلوی در واکنشی ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی گفت: «دیدم که به چه شکلی با وجود سرکوب نظام با شهامت کامل در مقابل آنها ایستادید و در یادبود زنده یاد خسرو علیکردی شعارهای ضد رژیم و به نفع من سر دادید. از همه شما صمیمانه سپاسگزارم».

بیشتر بخوانید: بازداشت نرگس محمدی و چند فعال مدنی در مراسم هفتمِ خسرو علیکردی

او در ادامە اگر چه نامی از بازداشت‌شدگان نبرد، اما گفت کە "امیدوار هستم که در تمام این تلاش‌ها همصدایی خودتون رو حفظ بکنید، مقابله بکنید با سرکوبگران و خواستار آزادی بدون قید و شرط هر کسی که دستگیر شده یا زندانی شده در این مورد باشید".

تقی رحمانی، همسر نرگس محمدی در گفت‌وگوی خود با دویچە ولە فارسی بە این اشارە کرد و گفت: «رضا پهلوی نیز پیام داد، اما اصلاً این مسئله را محکوم نکرد».

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

نرگس محمدی، فعال برجسته حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۳، روز جمعه ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) در مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل دادگستری که جسد او در دفتر کارش پیدا شده و مرگش مشکوک تلقی می‌شود، به همراه چندین فعال دیگر از جمله سپیده قلیان، هستی امیری، پوران ناظمی و عالیه مطلب‌زاده بازداشت شد.

مقامات مشهد این بازداشت‌ها را به دلیل سر دادن شعارهای "هنجارشکنانه" تأیید کرده‌اند، اما خانواده و حامیان محمدی آن را خشونت‌آمیز توصیف کرده‌اند. نهادهای حقوق بشری بین‌المللی از جمله کمیته نوبل نسبت به این بازداشت اعتراض کرده و خواستار آزادی فوری شده‌اند. محمدی پیش‌تر به دلیل مشکلات سلامتی از زندان مرخصی گرفته بود.

بر اساس گزارش سازمان ملل، اسرائیل اشغال "غیرقانونی" کرانه باختری را تثبیت کرده است. به گفته سازمان ملل، افزایش ساخت‌وساز شهرک‌های اسرائیلی، حق تعیین سرنوشت فلسطینیان را بیش از پیش تضعیف کرده است.بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، میزان ساخت‌وساز شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری رود اردن در سال ۲۰۲۵ به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در گزارشی که از سوی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، منتشر شد، آمده است که از ابتدای سال جاری میلادی ۴۷ هزار و ۳۹۰ واحد مسکونی ساخته، تصویب یا برای آن‌ها فراخوان عمومی منتشر شده است. این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۲۶ هزار و ۱۷۰ واحد بود.

طبق این گزارش، شمار شهرک‌های جدید در سال جاری بالاترین میزان از زمان آغاز ثبت سالانه این آمار توسط سازمان ملل در سال ۲۰۱۷ به شمار می‌رود. بر پایه داده‌های این نهاد، از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۲ شهرک‌های اسرائیلی به‌طور میانگین سالانه ۱۲ هزار و ۸۱۵ واحد مسکونی افزایش یافته‌اند.

انتقاد از ارتش اسرائیل

در همین حال دبیرکل سازمان ملل با اشاره به این آمار اعلام کرد که این روند به تثبیت بیشتر "اشغال غیرقانونی توسط اسرائیل" می‌انجامد و "حق تعیین سرنوشت مردم فلسطینی" را تضعیف می‌کند.

بیشتر بخوانید: ترامپ: اجازه "الحاق" کرانه باختری را به نتانیاهو نمی‌دهم

گوترش همچنین "تشدید مداوم" تنش‌ها در کرانه باختری را محکوم کرد و انتقاد خود را به‌ویژه متوجه عملیات‌های ارتش اسرائیل دانست. به گفته او، در جریان این عملیات‌ها شمار زیادی از افراد کشته شده‌اند، ساکنان مناطق مختلف آواره شده‌اند و خانه‌ها و دیگر زیرساخت‌ها تخریب شده است.

اسرائیل به‌تازگی ساخت ۷۵۰ واحد مسکونی جدید در کرانه باختری را تصویب کرده است. وزارت خارجه آلمان در بیانیه‌ای اعلام کرد که دولت فدرال این اقدام را "به‌صراحت" رد می‌کند، زیرا توسعه شهرک‌ها دستیابی به راه‌حل دوکشوری از طریق مذاکره را دشوارتر می‌سازد.

اسرائیل از پایان جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷ کرانه باختری را در اشغال خود دارد. از آغاز جنگ غزه در دو سال پیش، خشونت‌ها در کرانه باختری نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بر اساس شمارش خبرگزاری فرانسه با استناد به داده‌های وزارت بهداشت تشکیلات خودگردان فلسطینی، از آن زمان تاکنون بیش از هزار فلسطینی به دست سربازان یا شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری کشته شده‌اند. در همین بازه زمانی، بنا بر آمار رسمی، دست‌کم ۴۴ اسرائیلی نیز جان خود را از دست داده‌اند.

مقام‌های آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفتند یک تیم عملیات ویژه ایالات متحده ماه گذشته در اقیانوس هند به یک کشتیِ "راهی ایران از چین" یورش برده و اقلام "نظامی‌ با کاربرد دوگانه" را ضبط و منهدم کرده است.بنا بر گزارش وال‌استریت ژورنال، نیروهای عملیات ویژه آمریکا چند صد مایل دورتر از سواحل سریلانکا سوار بر یک کشتی باری شدند که از چینبه مقصد ایران حرکت می‌کرد.

به گفته یک مقام آمریکایی، این محموله شامل اقلام با کاربرد دوگانه بود که "می‌توانست در برنامه تسلیحاتی متعارف ایران و به‌ویژه در زنجیره تدارک موشکی به کار رود".

منابع آمریکایی می‌گویند اقلامِ توقیفی پس از ضبط "منهدم" شدند و کشتی اجازه یافت مسیر خود را ادامه دهد. در روایت ارائه‌شده به این روزنامه، گزارش اطلاعات آمریکا نشان می‌داد محموله برای شرکت‌هایی در ایران ارسال شده که به‌عنوان واسطه‌های تدارکاتی برنامه موشکی شناخته می‌شوند.

این اقدام بخشی از کارزار پنتاگون برای مختل‌سازی شبکه‌های پنهان تأمین تسلیحات عنوان شده است. واشنگتن در هفته‌های اخیر دامنه عملیات دریایی را در حوزه کارائیب و اقیانوس آرام نیز گسترش داده و پس از بیش از بیست حمله به قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر، اکنون تمرکز بیشتری بر رصد محموله‌های نفتی و قطعات حساس دارد.

توقیف نفتکش از سوی ایران

در رویدادی جداگانه، رسانه‌های ایران اعلام کردند یک نفتکش حامل شش میلیون لیتر گازوئیل قاچاق در دریای عمان توقیف شده است. بنابر این گزارش‌ها، هجده خدمه با تابعیت‌های هندی، سریلانکایی و بنگلادشی روی کشتی حضور داشتند و سامانه‌های ناوبری نفتکش در زمان توقیف خاموش بوده است. حکومت ایران می‌گوید رهگیری محموله‌های سوخت به‌دلیل اختلاف چشمگیر قیمت سوخت در داخل و خارج از کشور به‌طور منظم انجام می‌شود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این رخدادها در امتداد فشارهای فزاینده دریایی میان جمهوری اسلامی و واشنگتن رخ می‌دهد. دو روز پیش از اعلام توقیف در دریای عمان، ایالات متحده یک نفتکش را در نزدیکی سواحل ونزوئلا مصادره کرد؛ نفتکشی که به گفته واشنگتن، پیش‌تر نفت ایران و ونزوئلا را حمل کرده بود.

وزارت خزانه‌داری آمریکا هم‌زمان چند شرکت کشتیرانی و چند نفتکشِ مرتبط با صادرات نفت ونزوئلا را تحریمکرد. مدیر اف‌بی‌آی، کش پاتل، در بیانیه‌ای گفت: «توقیف این شناور نشان می‌دهد چگونه در حال تحمیل هزینه به دولت‌های ونزوئلا و ایران هستیم».

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در حالی‌که جمهوری اسلامی اقدام خود را اجرای قوانین مبارزه با قاچاق سوخت و عملیات خود را مهار شبکه‌های تسلیحاتی و مالی معرفی می‌کند، تداوم این الگو خطر افزایش اصطکاک در آبراه‌های پرترافیک از کارائیب تا اقیانوس هند را بالا می‌برد. با توجه به ماهیت دوگانه بسیاری از اقلام صنعتی و الکترونیکی، مرز میان تجارت مشروع و اقلام مشمول کنترل صادرات، بیش از پیش محل مناقشه شده و احتمال تکرار بازرسی‌ها و مصادره‌ها را افزایش می‌دهد.

زندگی سیاسی علی خامنه‌ای را از سال‌های پیش از انقلاب تاکنون می‌توان از زوایای مختلفی مورد ارزیابی قرار داد و روایت کرد. این گزارش به قلم یوحنا نجدی، زندگی سیاسی دومین رهبر جمهوری اسلامی را در قالب "هفت قاب" روایت می‌کند.زندگی سیاسی علی خامنه‌ای، تصمیم‌ها و عملکرد او بر سرنوشت میلیون‌ها ایرانی در دهه‌های اخیر تاثیر گذاشته است؛ او در حالی ۳۶مین سال رهبری خود را می‌گذراند که احتمالا مرگ یا سرنگونی نظام، او را از این صندلی جدا خواهد کرد. این گزارش، هفت قاب مهم و اغلب کمتردیده‌شده از زندگی سیاسی علی خامنه‌ای است.

۱- بلندگو به‌دست در تحصن مسجد دانشگاه تهران- ۸ بهمن‌ماه ۱۳۵۷

اوایل بهمن‌ماه ۱۳۵‌۷ است و برخی شنیده‌ها از احتمال بازگشت روح‌الله خمینی به کشور خبر می‌دهند. استقرار شماری از تانک‌ها و کامیون‌های ارتش در باند فرودگاه مهرآباد خشم روحانیون انقلابی را به همراه داشت که آن را اقدامی برای ممانعت از بازگشت خمینی تعبیر می‌کنند؛ حدود ۴۰ نفر از روحانیون از هشتم بهمن‌ماه در مسجد دانشگاه تهران دست به تحصن می‌زنند؛ علی خامنه‌ای از روحانیون حامی روح‌الله خمینی و مسئول کمیته تبلیغات تحصن است.

این تصویری از علی خامنه‌ای در تحصن مسجد دانشگاه تهران است؛ روحانی حدودا ۴۰ ساله‌؛ بلندگو به دست و نه‌چندان شناخته‌شده آنچنان که بسیاری از حاضران در همین تصویر به سخنانش توجهی نمی‌کنند.

۲- نقاهت پس از ترور در مسجد ابوذر- مردادماه ۱۳۶۰

۶ تیرماه سال ۱۳۶۰ است؛ علی خامنه‌ای حالا رفته‌رفته به چهره‌ای شناخته‌شده‌تر تبدیل شده؛ امام جمعه تهران و از سران حزب جمهوری اسلامی است. فضای سیاسی ایران به ویژه در پی برکناری ابوالحسن بنی‌صدر از ریاست جمهوری، بسیار ملتهب است و درگیری‌های خیابانی و مسلحانه نیز دیده می‌شود. علی خامنه‌ای برای سخنرانی در "جلسه هفتگی پاسخ به سوالات" بین نماز ظهر و عصر به مسجد ابوذر تهران می‌رود.

او مشغول سخنرانی است که بمب جاسازی شده در يک ضبط صوت مقابل او منفجر می‌شود. سال‌ها بعد محافظان خامنه‌ای گفتند که او تنها لحظاتی پيش از انفجار، به دليل سوت کشيدن بلندگو کمی از ميکروفن فاصله گرفت و به این ترتیب، از مرگ جان به در برد.

این تصویری کمتر دیده‌شده از خامنه‌ای مربوط به مردادماه سال ۱۳۶۰ در دوران نقاهت پس از ترور است.

۳- خم‌شده بر دستان خمینی هنگام دریافت حکم ریاست جمهوری-۱۳ شهریورماه ۱۳۶۴

روز جمعه ۲۵ مردادماه سال ۱۳۶۴ چهارمین دوره انتخابات ریاست جمهوری برگزار می‌شود؛ حبیب‌الله عسگراولادی، علی خامنه‌ای و سیدمحمود کاشانی سه نامزد تاییدصلاحیت‌شده از سوی شورای نگهبان از میان ۵۰ نفری هستند که به عنوان نامزد در انتخابات نام‌نویسی کرده‌اند. شناخته‌شده‌ترین چهره ردصلاحیت‌شده مهدی بازرگان، نامزد حزب نهضت آزادی است که سروصدای زیادی به پا می‌کند.

در این انتخابات علی خامنه‌ای با کسب بیش از ۱۲ میلیون رای در حالی به ریاست جمهوری می‌رسد که در پی اجماع حداکثری احزاب و گروه‌های سیاسی بر سر خامنه‌ای، کسی از پیروزی او در این انتخابات شگفت‌زده نشد.

این تصویری از مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری است؛ حکمی که خامنه‌ای از روح‌الله خمینی دریافت می‌کند؛ نکته جالب توجه‌تر در این تصویر اما نه این دو بلکه احمد خمینی است؛ نظاره‌گر بر تنفیذ حکم؛ خامنه‌ای خم‌شده تا دست خمینی را ببوسد.

احمد خمینی اما در این لحظه احتمالا از ذهنش عبور نمی‌کرد نفر بعدی که بر این صندلی تکیه خواهد زد، همین فردی است که این‌چنین خم شده تا بر دستان پدرش بوسه بزند؛ و مهمتر از آن، عمر سیاسی و حتی زندگی او با مرگی پرابهام نیز در نخسین سال‌های رهبری خامنه‌ای به پایان خواهد رسید.

۴- رای‌گیری برای رهبری خامنه‌ای - ۱۴ خردادماه ۱۳۶۸

در پی اعلام رسمی مرگ روح‌الله خمینی، اعضای مجلس خبرگان رهبری برای خوانش آخرین نسخه از وصیت‌نامه او و همچنین تصمیم‌گیری درباره رهبر جدید به تهران فراخوانده شدند. ۱۴ خردادماه سال ۱۳۶۸ قرار است احمد خمینی وصیت‌نامه را بخواند اما با انصراف او، علی خامنه‌ای عهده‌دار انجام آن می‌شود.

پس از آن نوبت به تصمیم‌گیری درباره رهبر بعدی فرامی‌رسد. به نوشته علی اکبر هاشمی رفسنجانی، تا پیش از این رهبری شورایی در میان مقامات طرفدار بیشتری داشت؛ صحبت از شورایی شامل علی خامنه‌ای، عبدالکریم موسوی اردبیلی و علی مشکینی در میان بود. در نهایت اما ۴۴ نفر از ۷۴ عضو این مجلس به رهبری فردی رای دادند و سخن از محمدرضا گلپایگانی و علی خامنه‌ای به میان آمد؛ گلپایگانی ۱۴ رای آورد و علی خامنه‌ای ۶۰ رای.

بیشتر بخوانید: درباره مجتبی خامنه‌ای چه می‌دانیم؟

این در حالی است که خامنه‌ای خودش در این جلسه به عنوان مخالف رهبری فردی می‌گوید: «من با رهبری شورایی مطابق قانون اساسی موافقم و با رهبری فردی مخالفم. پس چگونه نامزد بشوم؟»

در ویدئویی که سال‌ها بعد از این جلسه منتشر شد، خامنه‌ای می‌گوید: «واقعا باید خون گریست به جامعه اسلامی که حتی احتمال کسی مثل بنده در آن [برای رهبری] مطرح بشود.»

این تصویری از علی خامنه‌ای در جلسه مجلس خبرگان در روز ۱۴ خردادماه سال ۱۳۶۸ است که او را در حال خواندن وصیت‌نامه روح‌الله خمینی نشان می‌دهد؛ ساعاتی بعد اما او خود با میدان‌داری علی اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان جانشین خمینی معرفی می‌شود؛ یکی از مهمترین قاب‌ها در حیات سیاسی کسی که حالا از پیرترین رهبران در دنیا به شمار می‌رود؛ کسی که نامش از جمله با اعدام و سرکوب اعتراض‌ها، عدم پاسخگویی، دشمنی با غرب، سپردن اقتصاد و سیاست به سپاهیان و اصرار بر اسرائیل‌ستیزی و برنامه اتمی حتی به بهای جنگ و ویرانی درآمیخته است.

اگر شخصیت اصلی در تصویر پیشین، احمد خمینی بود، در این قاب باید به علی اکبر هاشمی رفسنجانی اشاره کرد؛ او که در هنگام ثبت این قاب احتمالا هرگز گمان نمی‌برد حیات سیاسی‌اش در دوره رهبری خامنه‌ای به روزهایی برسد که رسید؛ با مرگی که همچنان در غباری از ابهام‌های فراوان است.

۵- دست باز سپاهیان در اقتصاد و سیاست

نفوذ گسترده و دست باز سپاهیان در اقتصاد و سیاست از مهمترین ویژگی‌های دوران رهبری علی خامنه‌ای است؛ سپاهیانی بازگشته از جنگ با عراق که در دوران ریاست جمهوری علی اکبر هاشمی رفسنجانی رفته‌رفته عمدتا با محوریت قرارگاه خاتم‌الانبیاء به اقتصاد ورود کردند و مشخصا در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد عرصه سیاسی و امنیتی جمهوری اسلامی را نیز به دست گرفتند؛ همه اینها اما با چراغ سبز علی خامنه‌ای که همزمان با کاهش مشروعیت نظام بیش از پیش به دستگاه سرکوب و سپاهیان وابسته شد.

این تصویری از دیدار علی خامنه‌ای با شماری از فرماندهان سپاه پاسداران مربوط به اواخر شهریورماه سال ۱۳۸۴ است؛ چندماهی بیشتر از پیروزی محمود احمد‌ی‌نژاد در انتخابات ریاست جمهوری نمی‌گذرد و "معجزه هزاره سوم" با حمایت سپاهیان و البته مجتبی خامنه‌ای، از "بهشت" (شهرداری تهران) به پاستور (ریاست جمهوری) رسیده است؛ دست باز سپاهیان در اقتصاد و سیاست جمهوری اسلامی اما در ماه‌ها و سال‌ها پس از ثبت این تصویر بیشتر هویدا می‌شود؛ سپاهیانی که البته با غروب آفتاب احمدی‌نژاد همچنان تا امروز نسبت به علی خامنه‌ای در همین وضعیت‌اند؛ سجده‌کنان و گوش‌به‌فرمان برای حفظ نظام و سرکوب خونین اعتراض‌ها و معترضانی که فریاد "مرگ بر دیکتاتور" سر می‌دهند.

۶- دفاع‌ تمام‌قد از احمدی‌نژاد در مقابل رفسنجانی- ۲۹ خردادماه ۱۳۸۸

۲۹ خردادماه سال ۱۳۸۸ است؛ نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری مناقشه‌برانگیز سال ۱۳۸۸ در فضایی ملتهب به‌ویژه در پی مناظره‌های انتخاباتی اعلام شده که از پیروزی محمود احمدی‌نژاد و شکست میرحسین موسوی خبر می‌دهند.

بیشتر بخوانید: از سپاه ولی امر یگان حفاظت از خامنه‌ای و بیت او چه می‌دانیم؟

در نخستین نماز جمعه پس از این انتخابات، علی خامنه‌ای با لحنی تهدیدآمیز گفت که مسئولیت "خون‌ها و خشونت‌ها و هرج و مرج‌ها" بر عهده کسانی است که از تظاهرات‌ها پشتیبانی می‌کنند. اشاره مستقیم او اما بویژه به راهپیمایی اعتراضی ۲۵ خردادماه حامیان میرحسین موسوی و مهدی کروبی، دو نامزد معترض به نتایج انتخابات است؛ بسیاری این تظاهرات را بزرگترین تجمع معترضان در داخل ایران از سال ۱۳۵۷ نامیده‌اند.

خامنه‌ای افزود: «میان آقای هاشمی و رئیس‌جمهور نیز از سال ۸۴ اختلاف نظرهای متعددی وجود دارد که البته نظر رئیس‌جمهور به نظر بنده نزدیکتر است.» بسیاری این جملات را نطفه اختلاف‌نظرهای بعدی میان او و رفسنجانی در سال‌های بعد دانستند؛ آیا مرگ مشکوک رفسنجانی را نیز در همین چارچوب می‌توان تحلیل کرد؟

این تصویری از علی خامنه‌ای در حال ایراد خطبه‌های نماز جمعه در روز ۲۹ خردادماه است؛ با چهره‌ای درهم‌فرورفته و لحظاتی پیش از آنکه با صدای لرزان و بغض‌آلود خطاب به حاضرانی که عمدتا حامیانش بودند، بگوید: «من جان ناقابلى دارم، جسم ناقصى دارم، اندک آبرویى هم دارم که این را هم خود شما به ما دادید.»

بیشتر بخوانید: از میثم خامنه‌ای کوچک‌ترین پسر علی خامنه‌ای چه می‌‌دانیم؟

در این تصویر اما وحید حقانیان دیده می‌شود؛ چهره‌ای مرموز که در آن سال‌ها "مباشر" و "همه‌کاره بیت آقا" لقب گرفته بود؛ بسیاری از ناظران و مقامات جمهوری اسلامی از "آقاوحید" به عنوان "رابط بیت و دستگاه‌های امنیتی مشخصا سپاه پاسداران" نام برده‌اند که حرفش "حرف بیت و مجتبی خامنه‌ای" تلقی می‌شد؛ حضور وحید حقانیان در این قاب نمادی از فضای امنیتی در فضای پساانتخابات سال ۱۳۸۸ است؛ فضایی که البته پس از همین نماز جمعه خامنه‌ای تشدید شد.

۷- "ای ایران را بخوان"- ۱۴ تیرماه ۱۴۰۴

علی خامنه‌ای پس از هفته‌ها غیبت و گمانه‌زنی‌های پرشمار، با چهره‌ای تکیده برای نخستین‌بار از زمان حمله اسرائیل به ایران، در شب عاشورا در یک برنامه عمومی عزاداری حاضر می‌شود و از محمود کریمی، مداح حکومتی می‌خواهد که سرود "ای ایران" بخواند؛ به گفته بسیاری از مخالفان و منتقدان، بار دیگر زمان سو‌ءاستفاده حکومت از "ایران" و حس وطن‌دوستی ایرانیان در حالی فرامی‌رسد که مثلا تنها چندماه پیشتر در پیام نوروزی خامنه‌ای به سیاق سال‌های پیش از آن هیچ نشانی، هیچ نشانی، از فرهنگ و تاریخ ایران دیده نمی‌شود.

بسیاری این چهره تکیده خامنه‌ای را آه خون‌های ریخته‌شده، اعدام‌ها، سرکوب‌ها و همه ایرانیانی دانستند که در دوران رهبری او زخم خوردند و آسیب دیدند.

باری؛ به مجموعه این تصاویر البته قاب‌های دیگری را نیز می توان اضافه کرد؛ مثلا تصاویری از خامنه‌ای در جریان جنگ علیه عراق، روزهای بستری در بیمارستان، نشسته در کنار احمد خمینی، محمد خاتمی و علی اکبر هاشمی رفسنجانی، مراسم تنفیذ محمود احمدی‌نژاد و البته سخنرانی‌هایی که پس از آن صحنه سیاسی ایران دستخوش دگرگونی شد، همچون سخنرانی روز اول اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۷۹ که در پی آن ده‌ها نشریه "به صورت فله‌ای" به محاق توقیف موقت - بخوان همیشگی - رفتند.

اینها هفت تصویری هستند که حیات سیاسی علی خامنه‌ای را به تصویر می‌کشند؛ تصویر هشتم اما می‌تواند مرتبط با تحول سیاسی شگفت‌انگیز، قابی از او نشسته در دادگاه پس از جمهوری اسلامی یا شاید جسمی بی‌رمق حتی پیکری بی‌جان باشد؛ آلبومی از برآمدن و سقوط دیکتاتور. قاب هشتم از نظر شما چیست؟

طبق مصوبه دولت، طرح سه‌نرخی بنزین در ایران به اجرا درآمد. بر اساس این طرح، نرخ بنزین در کارت‌های اضطراری جایگاه‌های سوخت از سه هزار تومان به پنج هزار تومان افزایش یافته است.نرخ بنزین در کارت‌های اضطراری جایگاه‌های سوخت از صبح شنبه ۲۲ آذر (۱۳ دسامبر) به پنج هزار تومان رسید. رسانه‌های ایران گزارش دادند که "هیچ مشکلی در ارائه خدمات جایگاه‌ها به مردم وجود ندارد."

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

دولت مسعود پزشکیان با مصوبه‌ای از سوی هیات وزیران اوایل آذرماه اعلام کرده بود که نرخ سوم بنزین از نیمه دوم ماه جاری ۵۰۰۰ تومان خواهد بود.

طبق این مصوبه، سهمیه اول و دوم خودروهای پلاک دولتی (به جز آمبولانس‌ها) و خودروهای خارجی حذف شده و اشخاص دارای بیش از یک خودرو، تنها برای یک خودرو سهمیه اول و دوم بنزین را خواهند داشت و مابقی خودروها از نرخ سوم استفاده خواهند کرد.

بر اساس همین مصوبه، میزان سهمیه بنزین با نرخ‌های اول و دوم به ترتیب ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان باقی می‌ماند و "نرخ سوخت‌گیری با استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها" نیز از نیمه دوم آذر ۵۰۰۰ تومان تعیین شده بود.

مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که ۸۰ درصد مردم با همان بنزین سهمیه‌ای نیاز خود را برآورده می‌کنند و کسانی که مایل به استفاده از بنزین آزاد جایگاه‌ها هستند، باید مبلغ پنج هزار تومان پرداخت کنند.

طبق گزارش‌ها خودروهای صفر داخلی با قیمت کمتر از یک میلیارد تومان مشمول سهمیه می‌شوند و برای خودروهای فعال در ناوگان پلتفرم‌های اینترنتی نیز سقف ماهانه ۲۰۰ لیتر بنزین و ۹۵ لیتر دوگانه‌سوز تعیین شده است.

نگرانی دولت از تکرار اعتراضات آبان ۹۸

موضوع افزایش قیمت بنزین می‌تواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. مقامات جمهوری اسلامی نگران تکرار اعتراضات آبان ۹۸ هستند که با سرکوب شدید معترضان، منجر به کشته شدن صدها نفر شد.

در آن زمان، افزایش سه‌برابری قیمت بنزین جرقه اعتراضات را زد. اکنون جمهوری اسلامی با تجربه این اعتراضات، افزایش بهای بنزین را در چند نوبت و به‌صورت فازبندی اعلام کرده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

رسانه‌های داخل بجای افزایش نرخ بنزین بیشتر درباره "اجرایی شدن مصوبه دولت" و "آغاز فاز جدید نرخ بنزین" گزارش می‌دهند. با این حال، به این نکته نیز اشاره شده است که افزایش نرخ بنزین و فازبندی آن پیچیده شده و بسیاری از صاحبان خودرو را سردرگم کرده است.

اتحادیه اروپا روز شنبه ۱۳ دسامبر از جمهوری اسلامی خواست نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، و هشت فعال دیگر را آزاد کند. انور العونی، سخنگوی اتحادیه اروپا، گفت بازداشت‌هایی که روز جمعه انجام شده، "به‌شدت نگران‌کننده" است.خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

۱۲۳ زندانی سیاسی در بلاروس آزاد شدند

بنا بر اعلام رسمی، در بلاروس، الکساندر لوکاشنکو، حاکم اقتدارگرای این کشور، ۱۲۳ زندانی سیاسی را آزاد کرده است.

در میان آزادشدگان، ماریا کولسنیکووا، چهره سرشناس جنبش حقوق مدنی، و آلس بیاڵیاتسکی، برنده جایزه صلح نوبل، دیده می‌شوند. ویکتور باباریکو، نامزد پیشین انتخابات ریاست‌جمهوری نیز بار دیگر آزاد شده است.

بر اساس اعلام سازمان حقوق بشری "ویاسنا"، تقریباً همه افراد آزادشده به اوکراین منتقل شده‌اند و انتظار می‌رود شماری دیگر به ویلنیوس، پایتخت لیتوانی، برسند.

مقام‌های اوکراینی این موضوع را تأیید کرده‌اند. کولسنیکووا و کمیته نوبل در اسلو هم‌زمان خواستار آزادی تمامی زندانیان سیاسی در بلاروس شدند.

به گفته دولت بلاروس، این آزادی‌ها به درخواست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، انجام شده است. همچنین لغو تحریم‌ها علیه صنعت پتاسیم بلاروس از دیگر دلایل این اقدام عنوان شده است. در حال حاضر، کوال، فرستاده ویژه ایالات متحده، برای گفت‌وگوهای سیاسی در مینسک حضور دارد.

کولسنیکووا، چهره محوری اپوزیسیون بلاروس

ماریا کولسنیکووا در سال ۲۰۲۰ از رهبران اصلی اعتراضات سراسری علیه حکومت لوکاشنکو بود. این اعتراض‌ها پس از انتخاباتی شکل گرفت که از سوی مخالفان به تقلب گسترده متهم شد.

او در سپتامبر ۲۰۲۰ بازداشت شد و یک سال بعد به اتهام توطئه برای براندازی حکومت به ۱۱ سال زندان محکوم شد. کولسنیکووا در دوران حبس به بیماری‌های جدی مبتلا شد. او پیش‌تر جوایزی از جمله جایزه ساخاروف و جایزه شارلمانی آخن را دریافت کرده است.

آلس بیاڵیاتسکی از سال ۲۰۲۱ برای دومین بار در زندان به سر می‌برد. او پیش از آن دهه‌ها برای دموکراسی و دفاع از زندانیان سیاسی در بلاروس فعالیت کرده بود. این برنده جایزه صلح نوبل همچنین بنیان‌گذار سازمان حقوق بشری ویاسنا است.

کوال، نماینده ویژه ایالات متحده، هم‌اکنون در مینسک به سر می‌برد. او پیش‌تر نیز در ماه سپتامبر به بلاروس سفر کرده بود. اندکی پس از آن سفر، لوکاشنکو ۵۲ زندانی را آزاد کرده بود.

اتحادیه اروپا خواستار آزادی نرگس محمدی شد

اتحادیه اروپا روز شنبه ۱۳ دسامبر (۲۲ آذر) از جمهوری اسلامی خواست نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، و هشت فعال دیگر را آزاد کند.

انور العونی، سخنگوی اتحادیه اروپا، گفت بازداشت‌هایی که روز جمعه انجام شده، "به‌شدت نگران‌کننده" است. او افزود مقام‌های ایرانی باید نرگس محمدی را "به‌ویژه با توجه به وضعیت شکننده سلامتی‌اش" آزاد کنند و همچنین "همه افرادی را که به‌طور غیرقانونی به‌دلیل استفاده از حق آزادی بیان بازداشت شده‌اند" رها سازند.

بر اساس اعلام بنیاد نرگس محمدی، این فعال ۵۳ ساله روز جمعه همراه با چند فعال دیگر در جریان مراسم یادبود خسرو علیکرد، وکیلی که هفته گذشته پیکرش پیدا شده بود، به‌زور توسط نیروهای امنیتی و پلیس بازداشت و منتقل شد.

محمدی در دسامبر ۲۰۲۴ به دلایل پزشکی از زندان اوین آزاد شده بود. در آن زمان تأکید شد که این آزادی موقت است. او همچنین بنا به گفته خودش اجازه خروج از ایران را نداشته است.

جسد خسرو علیکردی، هفته گذشته در دفتر کارش پیدا شد. این وکیل ۴۵ ساله از جمله از افرادی دفاع کرده بود که در جریان سرکوب اعتراضات سراسری سال ۲۰۲۲ بازداشت شده بودند.

پس از یافتن پیکر او، سازمان‌های حقوق بشری خواستار تحقیق درباره علت مرگش شدند. سازمان "حقوق بشر ایران" مستقر در نروژ اعلام کرد "ظن بسیار جدی به قتل دولتی" وجود دارد.

در همین حال خبرگزاری مهر به نقل از حسن حسینی، استاندار مشهد، گزارش داد چند "فعال سیاسی" بازداشت شده‌اند. به گفته او، این افراد به این دلیل دستگیر شدند که "شعارهایی مغایر با مقررات سر داده بودند"

سخنگوی اتحادیه اروپا همچنین گفت نرگس محمدی که به‌دلیل فعالیت‌هایش سال‌ها زندان را تحمل کرده، "با شجاعت به استفاده از صدای خود برای دفاع از کرامت انسانی و حقوق بنیادین ایرانیان، از جمله آزادی بیان، ادامه می‌دهد"

وزارت خارجه آلمان نیز در شبکه اجتماعی اکس بازداشت خشونت‌آمیز نرگس محمدی و دیگر فعالان در مراسمی سوگواری در ایران را "به‌شدت نگران‌کننده" توصیف کرد و تأکید کرد تلاش برای حقوق بشر و آزادی بیان "هرگز نباید جرم‌انگاری شود."

هوای ناسالم در جنوب‌شرق تهران؛ ورامین، پیشوا و قرچک در وضعیت قرمز سلامت

داده‌های سنجش آلودگی نشان می‌دهد بارندگی‌های روزهای گذشته نتوانسته غلظت آلاینده‌ها را در جنوب‌شرق استان تهران کاهش دهد و کیفیت هوا در سه شهرستان ورامین، پیشوا و قرچک در محدوده ناسالم برای همه گروه‌ها باقی مانده است؛ در حالی‌که لواسانات و پردیس وضعیت پاک و شهر تهران شرایط قابل‌قبول را تجربه می‌کنند.

بررسی شاخص‌ها از تداوم تجمع آلاینده‌ها در ورامین، پیشوا و قرچک حکایت دارد. این ناهمگونی نسبت به شمال و شمال‌شرق استان (لواسانات و پردیس) نشان می‌دهد تهویه جوی در جنوب‌شرق ضعیف‌تر بوده و احتمالاً ترکیبی از عوامل جغرافیایی، فعالیت‌های آلاینده و سکون هوا در عملکرد دارد.

با وجود ثبت وضعیت ناسالم برای همه گروه‌ها، آموزش و پرورش در این سه شهرستان روند عادی مدارس ابتدایی، مهدکودک‌ها و پیش‌دبستانی‌ها را ادامه داده و گزارش معتبری از تعطیلی زنگ ورزش یا غیرحضوری شدن کلاس‌ها منتشر نشده است. تداوم این وضعیت بدون مداخله می‌تواند برای کودکان، سالمندان و بیماران قلبی–تنفسی مخاطره‌زا باشد.

آژانس انرژی اتمی: برق نیروگاه زاپوریژیا در اوکراین موقت قطع شد

آژانس بین‌المللی انرژی اتمیاعلام کرد برق خارجی نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا در اوکراین به دلیل فعالیت‌های نظامی بار دیگر به‌طور موقت قطع شده است.

رافائل گروسی، دبیر کل آژانس انرژی اتمی گفته است قطعی برق نیروگاه زاپوریژیا شامگاه جمعه ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) برای دوازدهمین بار از زمان آغاز جنگی که نزدیک به چهار سال ادامه دارد، رخ داده است.

بیشتر بخوانید: جنگ در اوکراین

طبق داده‌های آژانس انرژی اتمی هر دو خط انتقال برق در حال حاضر دوباره به نیروگاه وصل شده‌اند.

این نیروگاه هسته‌ای که در منطقه‌ای تحت کنترل روسیه و در نزدیکی خط مقدم قرار دارد، در حال حاضر فعال نیست اما برای خنک‌سازی راکتورهای خود به تامین مداوم برق نیاز دارد و در صورت قطع کامل برق شبکه، این نیروگاه مجهز به ژنراتورهای اضطراری است.

ترکیه حمله پهپادهای روسی به کشتی خود در اوکراین را تایید کرد

در پی حمله موشکی و پهپادی روسیه به سواحل دریای سیاه اوکراین، یک کشتی خارجی در بندر چورنومورسک، نزدیک اودسا، آسیب دید.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، در کانال تلگرامی خود نوشت که "حمله روسیه، مانند بسیاری از حملات مشابه، هیچ‌گونه توجیه نظامی ندارد و نمی‌تواند داشته باشد" و روسیه جنگ خود را بدون توجه به همه تلاش‌های صلح ادامه می‌دهد.

رسانه‌های محلی در چورنومورسک ویدیویی منتشر کردند که نشان می‌دهد دود از یک کشتی باری بلند می‌شود.

بیشتر بخوانید: جنگ در اوکراین

وزارت خارجه ترکیه تایید کرد که این کشتی متعلق به یک مالک ترک بوده که با پرچم خارجی تردد می‌کرده است.

خدمه کشتی و رانندگان کامیون‌های حاضر در این کشتی باری تخلیه شده‌اند. به گفته این وزارتخانه، هیچ شهروند ترکیه‌ای زخمی نشده است.

حمله روسیه پس از چندین حمله شهپادی اوکراین علیه نفتکش‌هایی در دریای سیاه صورت گرفته است که قصد ورود به بنادر روسیه را داشتند. از تابستان ۲۰۲۳ کشتی‌های خارجی عمدتا بدون مانع توانسته‌اند برای صادرات غلات و سایر کالاها به بنادر اوکراین رفت‌وآمد کنند.

استقبال رهبر کره شمالی از سربازان بازگشته از روسیه

سربازان کره شمالی که در جنگ اوکراین در کنار روسیه جنگیده بودند، پس از بازگشت به کشورشان با برگزاری مراسمی باشکوه مورد استقبال قرار گرفتند. کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی در مراسمی که روز جمعه ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) در پیونگ‌یانگ، پایتخت این کشور برگزار شد، ماموریت سربازان خود در خارج را "قهرمانانه" توصیف کرد.

بر اساس گزارش‌ها، یگان نظامی بازگشته اوایل ماه اوت ۲۰۲۵ به روسیه اعزام شده بود و از ارتش روسیه در منطقه کورسک حمایت می‌کرده است.

بیشتر بخوانید: جنگ در اوکراین

در تصاویری که منتشر شده، کیم جونگ اون در برابر دیوار یادبودی با عکس‌های سربازان کشته‌شده زانو زده و در حال تقدیم یک گل سفید دیده می‌شود.

طبق برآورد ستاد کل ارتش کره جنوبی، صدها سرباز کره شمالی تا کنون درجنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراینکشته یا زخمی شده‌اند. این ستاد گفته است که حدود ۱۱۰۰ نفر از نیروهای کره شمالی که اخیرا با نیروهای اوکراینی درگیر شده‌اند، قربانی شده‌اند.

بر پایه برآوردهای سازمان اطلاعات کره جنوبی، حدود ۱۵ هزار سرباز کره شمالی در چند مرحله برای حمایت از روسیه اعزام شده‌اند.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، در جریان سفر خود به پیونگ‌یانگ در ماه ژوئن ۲۰۲۴ از کیم جونگ اون خواسته بود به نیروهای روسیه در اوکراین کمک کند.

کره شمالی و جمهوری اسلامی از مهم‌ترین حامیان تهاجم روسیه به اوکراین به شمار می‌آیند و غرب مدت‌هاست هر دو کشور را به ارسال مهمات برای روسیه در جنگ اوکراین متهم می‌کند.

محکومیت بازداشت نرگس محمدی از سوی دولت آلمان

وزارت خارجه آلمان بازداشت نرگس محمدی، برنده نوبل صلح سال ۲۰۲۳، را قوياً محکوم کرد و با اشاره به یورش نیروهای امنیتی در مراسم بزرگداشت خسرو علیکردی، آن را نشانه تشدید سرکوب دانست. وزارت خارجه آلمان در بیانیه‌ای در شبکه ایکس تأکید کرد: «پیگیری حقوق بشر و آزادی بیان هرگز نباید جرم تلقی شود». هم‌زمان، کمیته نوبل از حکومت ایران خواست بی‌درنگ محل نگهداری، سلامت و آزادی او را تضمین کند.

کمیته نوبل اعلام کرد نرگس محمدی "به‌شکل بی‌رحمانه‌ای" بازداشت شده است و از مقامات ایرانی خواست بی‌درنگ محل نگهداری او را روشن کنند، امنیت و سلامت او را تضمین نمایند و وی را بی‌قیدوشرط آزاد کنند. این کمیته همچنین به هم‌زمانی این رخداد با مراسم اهدای جایزه صلح به ماریا کورینا ماچادو اشاره کرد و آن را قابل تأمل دانست.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و از سوی حامیان نرگس محمدی، نیروهای امنیتی حکومت در جریان مراسم هفتم خسرو علیکردی در مشهد اقدام به بازداشت او و چند فعال دیگر از جمله سپیده قلیان کردند. روایت‌ها از به‌کارگیری خشونت حین بازداشت حکایت دارد.

نرگس محمدی، کنشگر شناخته‌شده حقوق‌بشر و مخالف مجازات اعدام، در سال ۲۰۲۳ به دریافت جایزه نوبل صلح نائل شد. او طی سه دهه گذشته چندین بار بازداشت و به احکام متعدد حبس محکوم شده است. اواخر سال گذشته با تعلیق پزشکیِ بخشی از محکومیت از زندان اوین خارج شد، اما همواره با محدودیت‌های قضایی و امنیتی روبه‌رو بوده است.

یک زندانی زن در آذربایجان غربی به چوبه دار آویخته شد

ناصر عتباتی، رئیس کل دادگستری استان آذربایجان غربی اعلام کرد سحرگاه روز شنبه ۲۲ آذر (۱۳ دسامبر) حکم اعدام نامادری آوا، دختر چهار ساله ارومیه‌ای، اجرا شده است.

رسانه‌های جمهوری اسلامی و مقامات قضایی مدعی شده بودند که او در سال ۱۴۰۲ به دلیل قتل دختر ناتنی خود از طریق آزار جسمی، به اعدام محکوم شده بود.

عتباتی گفته این زن به چوبه‌دار آویخته شده است. هویت زن اعدام شده و محل دقیق اجرای حکم در گزارش ذکر نشده است.

بیشتر بخوانید: انتشار پیش‌‌نویس "عدالت انتقالی" برای دوران پس از جمهوری اسلامی

شمار اعدام‌ها در جمهوری اسلامی افزایش می‌یابد. به گزارش سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ که وضعیت حقوق‌بشر در ایران را رصد می‌کند، از اول ژانویه تا ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، یعنی کمتر از ۹ ماه، حداقل هزار اعدام در ایران انجام شده است.

وزارت خارجه آمریکا سرکوب رپرها در ایران را محکوم کرد

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد حکومت ایران از رپ مورد تأیید خود بهره‌برداری می‌کند اما رپرهای منتقد را با بازداشت و ممنوعیت هدف می‌گیرد.

در بیانیه منتشرشده از سوی حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا تأکید شده که هنرمندان همسو، بدون محدودیت فعالیت می‌کنند، اما رپرهای منتقد به‌ویژه زنان با بازداشت، حبس، ممنوع‌یت کار و محدودیت انتشار آثار روبه‌رو هستند. این حساب همچنین افزود که حکومت ایران، در حالی از محبوبیت رپ سود مالی می‌برد که بازتاب صدای معترضان در این سبک را با فشار امنیتی خاموش می‌کند.

در متن این پیام، از بازداشت و محکومیت توماج صالحی، دانیال مقدم و وفا احمدپور به‌دلیل ترانه‌های سیاسی نام برده شده و گفته می‌شود رپرهای زن با محدودیت‌هایی شدیدتر مواجه‌اند؛ از منع اجرا تا جلوگیری از انتشار آثار. به‌ گفته این بیانیه، دستگاه‌های رسمی هم‌زمان با ترویج رپ همسو، مسیر فعالیت منتقدان را می‌بندند و هزینه سنگینی بر جامعه موسیقی اعتراضی تحمیل می‌کنند.

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در پایان، با اشاره به جمله‌ای از توماج صالحی، بر تداوم مقاومت هنرمندان تأکید کرد و نوشت: «رپ مجوز نمی‌خواد، جیگر می‌خواد.»

ویتکاف برای گفتگوهای اوکراین به برلین می‌رود

کاخ سفید، سفر استیو ویتکاف نماینده ویژه آمریکا به برلین را تأیید کرد. او همراه با جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ این آخر هفته با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین و رهبران اروپایی درباره آتش‌بس و چارچوب صلح گفتگو می‌کند.

برای روز دوشنبه دیدارهایی میان ویتکاف با زلنسکی، فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا در برلین برنامه‌ریزی شده است و شامگاه همان روز سران اتحادیه اروپا و ناتو نیز به جمع می‌پیوندند. دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر حضور هیأت کشورش را به "پیشرفت ملموس به‌سوی آتش‌بس" مشروط کرده بود.

پیشتر دولت آلمان دیدار دوجانبه مرتس و زلنسکی را برای روز دوشنبه اعلام کرده بود. به موازات آن، ویتکاف و کوشنر طی هفته‌های اخیر با کی‌یف و مسکو نیز رایزنی داشته‌اند. محور گفتگوها نسخه بازنگری‌شده طرح آمریکاست؛ متنی که به گفته منابع اروپایی و اوکراینی پس از انتقاد از امتیازدهی‌های گسترده به مسکو، در بخش‌هایی اصلاح شده و نسخه تازه آن، چهارشنبه به واشینگتن ارسال شده است. با این همه، مسکو بر نسخه اولیه پافشاری می‌کند و در واشینگتن نیز همچنان زمزمه‌هایی درباره انتظار برخی امتیازات سرزمینی از کی‌یف به گوش می‌رسد.

نقش آمریکا در این روند در برلین محل بحث است. یک عضو حزب سبزها در گفت‌وگو با دویچلندفونک، ویتکاف را میانجی مناسبی ندانست و مدعی شد او "تحت نفوذ روسیه" است. او افزود اروپا باید بیشتر بر توان خود تکیه کند و ابتکار صلح را پیش ببرد. در مقابل، حامیان مسیر کنونی می‌گویند وزن ایالات متحده برای تضمین‌های امنیتی و تأمین مالی بازسازی اوکراین حیاتی است.

بازنشر تهدید اخیر ترامپ درباره برنامه هسته‌ای ایران در حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا

حساب فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه ایکس، سخنانی از دونالد ترامپ منتشر کرد که در آن رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر در مورد حملات پیشین به تاسیسات هسته‌ای ایران سخن گفت و هشدار داد در صورت بازگشت بدون توافق تهران به فعالیت‌های هسته‌ای، "همان تأسیسات" را نیز دوباره نابود خواهد کرد.

دونالد ترامپ با اشاره به توان نظامی ایالات متحده گفت: «اما به هر حال، ما سایت هسته‌ای ایران را با مهارت بسیار از بین بردیم … و وقتی تأسیسات هسته‌ای ایران را از بین بردیم، امکانی برای صلح فراهم شد. اما اگر آن‌ها بخواهند بدون توافق دوباره به هسته‌ای شدن برگردند، ما باز همان تأسیسات را نیز، نابود خواهیم کرد.»

در حمله‌ آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران که با نام عملیات "چکش نیمه‌شب" شناخته می‌شود ۱۲۵ فروند هواپیمای نظامی شرکت داشتند. محور اصلی این حمله را هفت بمب‌افکن رادارگریز "بی-۲" تشکیل می‌دادند که بنا به گفته مقامات نظامی آمریکا حامل ۱۴ بمب‌ سنگرشکن و نفوذکننده به اعماق زمین با وزنی بالغ بر ۱۳ تنی بوده‌اند. از سوی دیگر هم‌زمان یک زیردریایی آمریکایی نیز حدود ۳۰ موشک کروز (تاماهاوک) به تاسیسات هسته‌ای ایران شلیک کرد.

ساعاتی پس از این حمله دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با شور بسیار اعلام کرد که حملات این کشور علیه ایران منجر به نابودی "کامل" سه تأسیسات هسته‌ای در فردو، نطنز و اصفهان شده است.

با این حال، دن کین، رئیس ستاد نیروهای مسلح آمریکا از اظهار نظر قطعی در مورد میزان خسارات وارده خودداری کرد و گفت که "ارزیابی دقیق و کامل از این حمله نیاز به زمان دارد."

ایران یک نفتکش حامل سوخت را در خلیج عمان توقیف کرد

رسانه‌های ایرانی گزارش دادەاند کە "یک نفتکش خارجی حامل شش میلیون لیتر گازوئیل قاچاق" توسط نیروهای نظامی جمهوری اسلامی در خلیج عمان توقیف شدە است. در گزارش‌ها آمده کە "این نفتکش سیستم‌های ناوبری خود را خاموش کرده بود".

مجتبی قهرمانی، رئیس کل دادگستری استان هرمزگان در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفتە که این کشتی روز پنجشنبه ٢٠ آذر توسط ضابطین قضایی توقیف شده و فاقد مدارک دریانوردی معتبر برای سفر و بارنامه محموله بوده است.

به گفته رئیس کل دادگستری استان هرمزگان، کشتی توقیف‌شده ۱۸ خدمه از کشورهای هند، سریلانکا و بنگلادش داشته و پرونده قضایی آن تشکیل شده است. به گفتە این مقام قضایی "دستور تخلیه محموله نیز صادر شده و تحقیقات ادامه دارد".

خبرگزاری فارس، وابستە بە سپاه پاسداران نیز گزارش داد که این نفتکش در سواحل دریای عمان رهگیری شده و حامل سوخت قاچاق بوده است.

این توقیف در حالی رخ داد که شرکت امنیت دریایی امبری پیشتر احتمال اقدام تلافی‌جویانه ایران در پاسخ به توقیف نفتکش توسط آمریکا را مطرح کرده بود. ایالات متحده روز پنجشنبه اعلام کرد که یک نفتکش را در سواحل ونزوئلا توقیف کرده که کاپیتان آن متهم به حمل نفت از ونزوئلا و ایران بوده است.

مای ساتو: آزادی گلی کوهکن نباید بی‌عدالتی‌های ساختاری علیه زنان را پنهان کند

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران آزادی گلی کوهکن را امیدبخش دانست اما هشدار داد که این آزادی نباید باعث شود بی‌عدالتی‌های نهادی علیه زنان در نظام قضایی ایران را نادیده بگیریم.

ساتو در بیانیه‌ای که روز جمعه در شبکه اجتماعی اکس منتشر کرد، گفت: «اطلاع پیدا کرده‌ام که گلی کوهکن آزاد شده است. اوایل همین ماه، به همراه سایر کارشناسان سازمان ملل خواستار توقف حکم اعدام او شده بودیم. دیه تأمین شده است، اما نمی‌توانیم بی‌عدالتی‌های نهادی و ساختاری‌ای که او را تا آستانه مرگ بردند، نادیده بگیریم.»

او افزود که کوهکن در کودکی فروخته شد و سال‌ها قربانی خشونت خانگی بود در حالی که این خشونت در ایران جرم‌انگاری مؤثری نشده است. ساتو تأکید کرد: «پرونده کوهکن بازتاب الگویی فراگیر از تبعیض علیه زنان است. بین ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، حداقل ۲۴۱ زن اعدام شده‌اند و در ۱۱۴ مورد، زنان محکوم به قتل همسر، اغلب قربانی خشونت خانگی، کودک‌همسری یا در حال دفاع از خود بوده‌اند.»

ساتو با اشاره به بازتاب جهانی این پرونده، گفت: «این پرسش پیش می‌آید که سرنوشت پرونده‌های نادیده دیگر چه می‌شود؟». او نظام قصاص را مغایر با استانداردهای حقوق بشر دانست و خواستار لغو کامل اعدام و حمایت مؤثر از حقوق زنان شد.

گلی کوهکن، زن ۲۵ ساله بلوچ بدون شناسنامه که در ۱۲ سالگی مجبور به ازدواج اجباری با پسرعمویش شد و سال‌ها قربانی خشونت جسمی و روانی بود، پس از محکومیت به اعدام به اتهام قتل همسرش در اردیبهشت ۱۳۹۷، با تأمین دیه آزاد شد.

خبرگزاری میزان روز ١٨ آذر گزارش داد که اولیای دم (والدین مقتول) با امضای اسناد، از قصاص صرف‌نظر کردند. پرند قره‌داغی، وکیل او تأیید کرد دیه اولیه ۱۰ میلیارد تومان به ۸ میلیارد کاهش یافت و از طریق کمک‌های مردمی و خیریه‌ها پرداخت شد.

کوهکن در ۱۳ سالگی بدون مراقبت پزشکی زایمان کرد و تلاش‌هایش برای خروج از ازدواج خشونت‌بار به دلیل فشار اجتماعی و نبود مدارک ناکام ماند. محمد آبیل، متهم دیگر پرونده (پسرعموی مقتول) همچنان در خطر اعدام است.

بازداشت نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل به همراه ده‌ها تن دیگر در مراسم هفتم خسرو علی‌کردی در مشهد، با واکنش‌های گسترده در داخل ایران همراه شده و موجی از اعتراض‌ها به این دستگیری‌ها را در ایران و جهان برانگیخته است.سازمان حقوق بشری "هه‌نگاو" نام دست‌کم ۱۶ نفر از بازداشت‌شدگان مشهد را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، نرگس محمدی، عالیه مطلب‌زاده، هستی امیری، پوران ناظمی، سپیده قلیان، اسدالله فخیمی، اکبر امینی، علی آدینه‌زاده، رضا آدینه‌زاده، حسن باقری‌نیا، ابوالفضل ابری، حبیب فدایی، کمال جعفری‌یزدی، نورا حقی، داوود علی‌کردی و احمد علی‌کردی از جمله افراد بازداشت‌شده هستند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌وله

جواد علی‌کردی، برادر خسرو علی‌کردی، نیز در پی مراسم و دقایقی پس از انتشار ویدیویی هشدارآمیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد.

مرگ خسرو علی‌کردی، وکیلی که وکالت شماری از زندانیان سیاسی و عقیدتی را بر عهده داشت، با واکنش گسترده حقوقدانان و فعالان مدنی در ایران همراه شده بود و برخی روایت‌های غیررسمی درباره علت مرگ او منتشر شد.

حسن حسینی، فرماندار مشهد اعلام کرده است بازداشت‌ها موقت و با حکم دادستانی انجام شده و دلیل آن بیان شعارهای هنجارشکنانه بوده است. او همچنین گفته است که "دادستانی ورود کرده تا مشکلی برای خود این افراد پیش نیاید".

یاشار تبریزی، زندانی سیاسی سابق و فعال سیاسی، در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) از ضرب‌وشتم تعداد بی‌شماری از حاضران در مراسم و بازداشت "بیش از ۵۰ نفر" خبر داده است.

هنوز هیچ ارگانی مسئولیت دستگیری در مشهد را برعهده نگرفته است. تقی رحمانی، همسر نرگس محمدی در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) گزارش داده است "ظاهراً اطلاعات سپاه دستگیری مشهد را انجام داده است".

عفو بین‌الملل در واکنش به دستگیری نرگس محمدی، ضمن اشاره به وضعیت پزشکی او نوشته است که نرگس از اواخر سال ۲۰۲۴ به دلایل پزشکی از زندان آزاد شده بود.

نرگس محمدی به‌خاطر کنشگری علیه تبعیض و مجازات اعدام و دفاع از حقوق بشر در ایران، در سال ۲۰۲۳ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد و بخش‌هایی از سال‌های گذشته را در زندان اوین گذرانده است.

سپیده قلیان، هستی امیری، پوران ناظمی و عالیه مطلب‌زاده از جمله دیگر دستگیرشدگان نیز سابقه پیگرد قضایی و محکومیت در پرونده‌های امنیتی دارند.

اعتراضات به دستگیری‌های در داخل و خارج ایران

توماج صالحی، خواننده مشهور رپ ایران و زندانی سیاسی سابق، در پیامی اعلام کرد: "همه دستگیرشدگان مراسم خسرو علی‌کردی در مشهد باید آزاد شوند."

مسیح علینژاد فعال حقوق بشر و مدافع حقوق زنان نیز با انتشار ویدیویی با اشاره به حمله نیروهای سپاه پاسداران در مشهد نوشته است که در مراسم خاکسپاری، نیروهای امنیتی برای ایجاد رعب و بازداشت حاضران به‌کار گرفته شدند.

علینژاد در ویدیویی دیگر فیلم جواد علی‌کردی، برادر خسرو علی‌کردی را منتشر کرده و نوشته است: «رژیم جواد علی‌کردی، برادر خسرو علی‌کردی، را صرفا به این دلیل بازداشت کرد که او امروز در لایو اینستاگرام خود گفته بود اگر نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل و دیگر افرادی که در مراسم یادبود برادرش بازداشت شده‌اند تا نیمه‌شب آزاد نشوند، خودش به آن‌جا خواهد رفت و تا زمان آزادی آن‌ها اگر به قیمت جانش هم تمام شود ایستادگی خواهد کرد.»

شاهزاده رضا پهلوی نیز در واکنش به بازداشت‌ افراد در مراسم هفتم خسرو علی‌کردی در مشهد، در پیامی خطاب به مردم اعلام کرد: «هم‌صدایی و همبستگی‌تان را حفظ کنید و خواستار آزادی بی‌قیدوشرط همه بازداشت‌شدگان باشید.»

اعتراض آمریکا به دستگیری‌های مشهد

وزارت امور خارجه آمریکا هم بلافاصله در پی دستگیری‌های مشهد واکنش نشان داد و اعلام کرد: «هزاران نفر در مشهد در مراسم هفتمین روز درگذشت مشکوک خسرو علی‌کردی، وکیل دادگستری، برای ادای احترام به او گرد هم آمدند. با این حال، جمهوری اسلامی به جای شفاف‌سازی و پاسخگویی درباره دلایل مرگ وی، با برخورد خشونت‌آمیز و سرکوب شرکت‌کنندگان در این مراسم مواجه شد».

وزارت خارجه آمریکا خواستار آزادی نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل، به همراه شماری از فعالان از جمله سپیده قلیان شده است. این وزارتخانه همچنین تاکید کرده است "رژیم جمهوری اسلامی باید فورا این زندانیان و بازداشت‌شدگان را که به ناحق دستگیر شده‌اند، آزاد کند."

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بازداشت‌ها در مشهد روز جمعه ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) هنگام برگزاری مراسم هفتم خسرو علی‌کردی صورت گرفت. پیکر این وکیل چند روز پیش در دفتر کارش پیدا شد و خبر درگذشت او موجی از واکنش‌ها را در سطح ایران و جهان برانگیخت.

مسائل ارضی گره اصلی گفت‌وگوها برای پایان جنگ اوکراین است. به گفته زلنسکی، تنها مردم باید درباره آن تصمیم بگیرند. آمریکا نیز ایده منطقه آزاد تجاری را مطرح کرده است.بر اساس گزارش رسانه‌ها، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، بار دیگر تأکید کرد که تصمیم درباره هرگونه واگذاری احتمالی سرزمین به روسیه تنها باید به مردم اوکراین سپرده شود.

او با اشاره به تلاش‌ها برای دستیابی به صلح و طرح در حال بحث آمریکا گفت اوکراینی‌ها باید "از طریق انتخابات یا همه‌پرسی" تصمیم بگیرند و این تصمیم باید بیان‌گر موضع ملت اوکراین باشد. زلنسکی تأکید کرد که وضعیت در خط مقدم نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

کرملین این پیشنهاد زلنسکی را رد کرده است. یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به خبرگزاری اینترفکس گفت این مناطق "قلمرو روسیه" محسوب می‌شوند.

روسیه چند ماه پس از آغاز جنگ تجاوزکارانه خود، مناطق دونتسک و لوهانسک در دونباس و همچنین خرسون و زاپوریژیا را در مغایرت با حقوق بین‌الملل جزوی از قلمرو خود اعلام کرد و آن را در قانون اساسی کشور نیز ثبت نمود.

روسیه برای دستیابی به توافق صلح با اوکراین، واگذاری سرزمین و عقب‌نشینی نیروهای اوکراینی از بخش‌هایی از دونباس را که هنوز در کنترل کی‌یف است، مطالبه می‌کند. طرح صلح آمریکا نیز خروج ارتش اوکراین از بخش‌های باقی‌مانده مناطق دونتسک و لوهانسک را پیش‌بینی می‌کند. زلنسکی پیش‌تر همواره این موضوع را رد کرده بود.

پیشنهاد "منطقه آزاد اقتصادی"

به گفته زلنسکی، آمریکا ایده دیگری را نیز مطرح کرده است. بر اساس این پیشنهاد، بخش‌هایی از دونباس در شرق اوکراین که در کنترل ارتش این کشور است، می‌تواند به "منطقه آزاد اقتصادی" تبدیل شود. طبق این طرح، طرف روسی نباید وارد این مناطق شود.

بیشتر بخوانید: ابراز آمادگی زلنسکی برای برگزاری انتخابات در اوکراین

زلنسکی با تردید به این ایده واکنش نشان داد و گفت از منظر انصاف باید این پرسش مطرح شود که اگر از یک طرف انتظار عقب‌نشینی می‌رود، چرا طرف دیگر جنگ به همان میزان در جهت مخالف عقب نمی‌نشیند.

در همین رابطه دولت آلمان با احتیاط موضع گرفته است. تورستن فرای، وزیر امور دفتر صدراعظم، اشاره کرد که موضوعات ارضی و تضمین‌های امنیتی، هسته اصلی مذاکرات کنونی را تشکیل می‌دهد و این تصمیم‌ها در نهایت باید توسط رئیس‌جمهور اوکراین و مردم این کشور گرفته شود.

بر اساس تأیید دفتر صدراعظم آلمان، زلنسکی قرار است روز دوشنبه ۱۵ دسامبر برای دیدار با فریدریش مرتس صدراعظم، آلمان به برلین سفر کند. در این دیدار قرار است درباره روابط اقتصادی آلمان و اوکراین و مذاکرات صلح گفت‌وگو شود. همچنین نشست‌هایی در قالب موسوم به E3 با حضور اوکراین، آلمان، بریتانیا، فرانسه و اتحادیه اروپا برنامه‌ریزی شده است.

اصرار کی‌یف بر ارتشی بزرگ‌تر

کی‌یف همچنین بر حفظ شمار ۸۰۰ هزار سرباز برای ارتش خود تأکید دارد. زلنسکی گفت این رقم توان واقعی ارتش کنونی است و با فرماندهان نظامی هماهنگ شده است.

او افزود این بخش از پیش‌نویس ۲۰ ماده‌ای طرح کنونی به اندازه کافی بازنگری شده است. در نسخه‌ای از طرح آمریکا که در ماه نوامبر منتشر شده بود، محدودیت ۶۰۰ هزار سرباز مطرح شده بود.

بیشتر بخوانید: اوکراین برای بازنگری طرح صلح آمریکا به زمان نیاز دارد

برخی ناظران تردید دارند که ارتش اوکراین در عمل هنوز چنین تعداد نیرویی در اختیار داشته باشد. بر اساس آمار دادستانی، از آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۲ بیش از ۳۰۰ هزار مورد فرار از خدمت یا غیبت از یگان‌ها ثبت شده است.

پس از ثبت رکورد بیش از ۲۱ هزار و ۶۰۰ مورد در ماه اکتبر، از نوامبر این آمار محرمانه اعلام شد. پیش از جنگ، ارتش دائمی اوکراین حدود ۲۹۰ هزار سرباز داشت.

کشته و زخمی در حملات پهپادی روسیه

در همین حال، حملات ادامه دارد. در شهر صنعتی پاولوهراد در شرق اوکراین، یک مرد در حملات پهپادی روسیه کشته شد. به گفته ولادیسلاو هایواننکو، استاندار موقت استان دنیپروپتروفسک، چهار نفر دیگر زخمی شدند و پنج ساختمان مسکونی آتش گرفت.

به گزارش نیروی هوایی اوکراین، ارتش روسیه ۸۰ پهپاد از انواع مختلف به کار گرفت که ۶۴ فروند آن‌ها رهگیری شده است.

ترامپ از نشست احتمالی در روز شنبه خبر داد

بر اساس گزارش‌ها، در روزهای آینده تلاش‌های اروپایی برای پایان دادن به جنگ اوکراین ادامه خواهد یافت. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا گفت "روز شنبه نشستی برگزار می‌شود و خواهیم دید که آیا در آن شرکت می‌کنیم یا نه"، بدون آنکه مشخص کند چه کسانی به این گفت‌وگو دعوت شده‌اند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ترامپ اضافه کرد مشارکت نمایندگان آمریکا به چشم‌انداز پیشرفت بستگی دارد. او گفت اگر تصور شود "شانس خوبی" وجود دارد، آمریکا در نشست اروپا شرکت خواهد کرد و در غیر این صورت نمی‌خواهد "وقت خود را تلف کند."