دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

سازمان جهانی هواشناسی (WMO) هم‌زمان با "روز جهانی اُزون" اعلام کرد سوراخ اُزون در سال ۲۰۲۴ از سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ کوچک‌تر بود و حتی زیر میانگین ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ قرار گرفت.به‌گزارش بولتن تازه اُزونِ سازمان جهانی هواشناسی در ژنو، اندازه سوراخ اُزون در ۲۰۲۴ نه‌تنها از چهار سال پیش کوچکتر بود، بلکه از میانگین ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۰ نیز پایین‌تر قرار گرفت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

سازمان جهانی هواشناسی می‌گوید نوسان‌های طبیعی جو هر سال بر اندازه سوراخ اثر می‌گذارند، اما کاهش چشمگیر مواد مخرب اُزونِ ساخت بشر در دهه‌های گذشته عامل تعیین‌کننده بوده است.

۴۰ سال سیاست اُزون؛ نقش پروتکل مونترآل

کنوانسیون سازمان ملل برای حفاظت از لایه اُزون ۴۰ سال پیش لازم‌الاجرا شد و دو سال بعد (۱۹۸۷) پروتکل مونترآل به‌عنوان یک توافق تاریخی تصویب شد. بر پایه آمار سازمان جهانی هواشناسی، بیش از ۹۹ درصد مواد کنترل‌شده‌ی مخرب اُزون مانند کلرفلورکربن‌ها (FCKW) از چرخه تولید و مصرف خارج شده‌اند.

افق بازگشت به سطح دهه ۱۹۸۰

سازمان جهانی هواشناسی پیش‌بینی می‌کند لایه اُزون تا میانه قرن به سطح دهه ۱۹۸۰ برسد. بر اساس یک تحلیل (۲۰۲۲)، بهبود کامل بر فراز قطب شمال تا ۲۰۴۵ و بر فراز قطب جنوب تا ۲۰۶۶ محتمل است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

لایه اُزون سپری حیاتی در برابر پرتو فرابنفش خورشید است. نازک‌شدن آن سبب افزایش راهیابی این اشعه به جو زمین و به‌دنبال آن آسیب‌های پوستی، سرطان پوست و آب مروارید در انسان می‌شود و به گیاهان نیز آسیب می‌زند. موفقیت‌های سیاستی کنونی نشان می‌دهد تداوم اجرای پروتکل مونترآل برای حفظ روند ترمیم سوراخ لایه اوزون ضروری است.

میلیون‌ها مورد سرطان پوست

کارشناسان به این نتیجه رسیده‌اند که با شروع ترمیم لایه اوزون بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۳۰ سالانه به طور متوسط از دو میلیون مورد سرطان پوست جلوگیری می‌شود. از این گذشته از میزان آسیب‌هایی که به قوه بینایی و سیستم ایمنی بدن بسیاری از انسان‌ها زده می‌شد، کاسته ‌می‌شود. کم شدن حفره اوزون برای تغییرات آب‌و هوایی زمین هم تاثیرات جانبی مثبت دارد، زیرا یکی از عوامل بزرگ شدن حفره ازون برخی از انواع گازهای گلخانه‌ای هستند که ممنوع شده‌اند.

سال ۱۹۸۰ برای اولین بار دانشمندان از کاهش لایه اوزون دردومین لایه بزرگ آتمسفر زمین (Stratosphere)، در ارتفاع ۱۵ تا ۵۰ کیلومتری گزارشی نگران کننده دادند. این لایه‌ای است که آن‌ها اعلام کردند که از حفره‌ای اوزونی که بر فراز قطب جنوب ایجاد شده است، اشعه ماوراء بنفش خورشید می‌تواند به زمین برسد.

حفره اوزون بر فراز قطب جنوب به مراتب بزرگ‌تر از قطب شمال است. علت این است که دمای هوا در قطب جنوب کم‌تر است.

یک مطالعه جدید نشان داده است، مصرف کانابیس می‌تواند تاثیر منفی بر باروری زنان و موفقیت درمان‌های لقاح آزمایشگاهی داشته باشد اما کارشناسان آلمانی می‌گویند باید تحقیقات بیشتری با توجه به سن و عادات مصرف زنان صورت بگیرد."زنانی که می‌خواهند باردار شوند باید از مصرف کانابیس خودداری کنند." این نتیجه یک مطالعه جدید است که تاثیر این ماده، به‌ویژه ماده موثر آن یعنی THC را بر باروری زنان و لقاح مصنوعی بررسی کرده است. THC یا تتراهیدروکانابینول، ماده فعال اصلی در کانابیس است که اثرات روان‌گردان ایجاد می‌کند.

پژوهشگران دریافته‌اند، کانابیس می‌تواند بر باروری زنان و لقاح مصنوعی را تأثیر منفی بگذارد، چرا که باعث اختلال در رشد و پایداری سلول تخمک می‌شود.

در طول لقاح خارج رحمی، سلول‌های تخمک و اسپرم در یک آزمایشگاه با هم ترکیب می‌شوند. نویسندگان این پژوهش، هم تاثیر THC بر تخمک‌های انسانی جداشده در آزمایشگاه و هم نتایج IVF در بیمارانی را بررسی کردند که در مایع فولیکولی‌شان THC قابل‌تشخیص وجود داشت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این مایع در تخمدان، اطراف تخمک را احاطه می‌کند و وجود THC در آن به این معناست که زن در طول چرخه IVF کانابیس مصرف کرده و THC به محیط سلول تخمک رسیده است.

در این مطالعه که در مرکز باروری CReATe در تورنتو که یکی از مراکز پیشرو در زمینه درمان ناباروری است و با همکاری دانشمندان دانشگاه این شهر انجام شده، بیش از هزار زن که تحت درمان IVF بودند مورد بررسی قرار گرفتند و نتیجه آزمایش THC‌ برای ۶۲ نفر مثبت بود.

بیشتر بخوانید: سازمان ملل حشیش را از فهرست مواد خطرناک حذف کرد

بیمارانی که در این پژوهش نتیجه تست THC آنها مثبت بود، نرخ جنین‌های یوپلوئیدی (با مجموعه سالم کروموزوم‌ها) پایین‌تری داشتند، به این معنا که احتمال داشتن جنین‌های سالم از نظر ژنتیکی و بارداری موفق در آنها کاهش یافته بود.

اما با وجود این تحقیق، کارشناسان آلمانی می‌گویند، بررسی‌های بیشتری در این زمینه لازم است. به گفته دو متخصص در این زمینه در دانشگاه مونیخ و دانشگاه اولم، بیمارانی که تمایل به فرزندآوری برآورده ‌نشده دارند و تحت لقاح آزمایشگاهی هستند، به‌طور میانگین سن بالاتری دارند و احتمال بیشتری برای داشتن پیشینه ژنتیکی دارند و به این موضوع در این تحقیق کمتر پرداخته شده است.

بیشتر بخوانید: آلمان در پی تولید گیاه کانابیس، "مادر حشیش و ماری‌جوانا"

کارشناسان آلمانی معتقدند، مطالعات آینده باید اثرات THC را در گروه‌های سنی مختلف بررسی کنند.

انتقاد دیگر این کارشناسان به این موضوع است که در این مطالعه به "عادات مصرف کانابیس" این زنان نیز توجه نشده است، مثلا اینکه دفعات، زمان، دوز و نوع مصرف چگونه بوده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

در حال حاضر، مصرف کانابیس در جهان پزشکی و به‌عنوان دارو نیز با اما و اگرهای بسیاری همراه است. نتایج تحقیقات مختلف نشان داده است، بعضی ترکیبات کانابیس به‌خصوص THC و CBD در کنترل دردهای مزمن تاثیر مثبت دارد یا در برخی بیماران، به کاهش بی‌خوابی یا اضطراب کمک می‌کند.

از سوی دیگر اما برخی بررسی‌های صورت گرفته نشان داده است، مصرف طولانی‌مدت و زیاد کانابس به ویژه در افراد جوان می‌تواند با اضطراب، افسردگی و روان‌پریشی مرتبط باشد و مصرف مکرر آن می‌تواند باعث وابستگی روانی شود.

با تحقیق جدیدی که حالا پژوهشگران کانادایی ارائه داده‌اند نیز مشخص شده است، THC موجود در کانابیس می‌تواند بر بر تخمک، اسپرم و احتمال بارداری موفق هم تاثیر منفی داشته باشد.

رابرت ردفورد، ستاره‌ای که با فیلم‌های بسیاری از جمله "کلو" و "نجواگر اسب" به شهرت رسید، در سن ۸۹ سالگی درگذشت. فیلم‌های او به مردم آمریکا کمک کرد خود و چالش‌های اجتماعی‌شان را بهتر درک کنند.رابرت ردفورد بازیگر، کارگردان و از بنیانگذاران جشنواره سینمایی ساندنس، بامداد سه‌شنبه ۱۶ سپتامبر (۲۵ شهریور) در خانه خود در ایالت یوتا در آمریکا درگذشت. طبق گزارش نیویورک تایمز این ستاره هالیوود در خواب و آرام چشم از جهان فروبست. علت دقیق مرگ اعلام نشده است.

او نه تنها به‌عنوان یک ستاره جذاب سینما شهرت داشت، بلکه به‌عنوان کارگردان نیز با آثار خود به جامعه آمریکا کمک کرد تا خود و چالش‌های اجتماعی‌این کشور را بهتر درک کنند. ردفورد برای نخستین تجربه کارگردانی خود با فیلم "یک خانواده کاملاً معمولی" جایزه اسکار را دریافت کرد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ردفورد از شناخته‌شده‌ترین بازیگران آمریکایی در سطح جهان بود و در بسیاری از فیلم‌های موفق هالیوود بازی کرده بود، از جمله برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان به "باچ کسیدی و ساندنس کید" (محصول ۱۹۶۹)، "نیش" (محصول ۱۹۷۴)، "همه مردان رئیس‌جمهور" (محصول ۱۹۷۶) و "نجواگر اسب" (محصول ۱۹۹۸) اشاره کرد. این فیلم‌ها نقش مهمی در تثبیت شهرت جهانی او داشته و هر یک به نوعی نمایانگر تنوع ژانرها و توانمندی‌های بازیگری ردفورد هستند.

نقطه عطف بزرگ در فعالیت او در سال ۱۹۶۹ با بازیگری در کنار پل نیومن در فیلم "باچ کسیدی و ساندنس کید" رقم خورد. فیلم "سه روز کندور" در دهه‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰ در سینماهای ایران اکران شد و به‌ویژه در میان علاقه‌مندان به آثار جاسوسی و سیاسی محبوبیت زیادی پیدا کرد.

در این فیلم، ردفورد نقش یک کارمند ساده در سازمان سیا را بازی می‌کند که پس از قتل همکارانش در یک عملیات، به دنبال کشف حقیقت و زنده ماندن است. از دیگر فیلم‌های موفق او "همه مردان رئیس جمهور" است که در ایران نیز مورد توجه فیلم‌دوستان قرار گرفت. این فیلم در باره رسوایی واترگیت بود و ردفورد در آن در کنار داستین هوفمن نقش‌آفرینی کرده است.

کارگردان موفق

او برای تجربه نخستین کارگردانی خود با فیلم "یک خانواده کاملاً معمولی" جایزه اسکار دریافت کرد و در سال ۲۰۰۲ نیز به پاس یک عمر فعالیت هنری، با اسکار افتخاری تقدیر شد.

فراتر از دوربین، ردفورد به‌شدت به حفاظت از محیط‌زیست علاقه‌مند بود و با بنیان‌گذاری جشنواره فیلم ساندنس، از صنعت مستقل فیلم‌سازی حمایت می‌کرد. او از سال ۲۰۰۹ با نقاش آلمانی، زیبیله زاگارس زندگی مشترک داشت، اگرچه این رابطه از سال ۱۹۹۶ آغاز شده بود. ردفورد از ازدواج اول خود، چهار فرزند بالغ و مجموعاً هفت نوه داشت.

ردفورد در طول چندین دهه فعالیت سینمایی خود افتخارات زیادی به دست آورد، از جوایز اسکار، گلدن گلوب و بفتا گرفته تا شیر افتخاری جشنواره سینمایی ونیز به پاس یک عمر زندگی هنری. ردفورد در هنگام مرگ ۸۹ سال داشت. به درگذشت او، هالیوود و سینمای جهان یکی از اسطوره‌های بزرگ خود را از دست داده است.

یک کمیسیون تحقیق سازمان ملل اسرائیل را به "ارتکاب نسل‌کشی" در نوار غزه متهم و اعلام کرد مسئولیت این اقدامات بر عهده بالاترین سطوح سیاسی در اسرائیل است. اسرائیل این گزارش را "بی‌اساس و تهمت‌آمیز" توصیف و رد کرده است.کمیسیون تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل روز سه‌شنبه ۲۵ شهریور (۱۶ سپتامبر) نتایج تحقیقات خود پیرامون آنچه در نوار غزه پس از حملات هفتم اکتبر حماس به اسرائيل رخ داده است را منتشر کرد. این کمیسیون به این نتیجه‌گیری رسیده است که اسرائیل در نوار غزه مرتکب "نسل‌کشی" شده است.

این کمیسیون سه‌نفره نتیجه‌گیری کرده که در جنگ غزه چهار مورد از پنج مصداق ذکرشده در "کنوانسیون سازمان ملل برای پیشگیری و مجازات جنایت نسل‌کشی" مصوب ۱۹۴۸ تحقق یافته است.

کارزاری برای نسل‌کشی

گزارش تأکید می‌کند شواهد غیرمستقیم و قرائن کافی وجود دارد که "قصد ویژه" برای ارتکاب نسل‌کشی را در الگوهای رفتاری مقامات سیاسی و نظامی اسرائیل و در عملیات نظامی این کشور نشان می‌دهد.

بیشتر بخوانید‌:کمیسر سازمان ملل "گفتمان نسل‌کشی" اسرائیل را محکوم کرد

ریاست این کمیسیون بر عهده ناوی پیلای، قاضی پیشین دیوان کیفری بین‌المللی در لاهه و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به گفته او دولت اسرائیل "از نزدیک به دو سال پیش کارزاری با نیت نسل‌کشی و با هدف نابودی حماس در غزه طراحی و اجرا کرده است". کمیسیون برای اثبات این ادعا، به ابعاد گسترده تلفات، مسدود کردن کمک‌های بشردوستانه و موارد جابه‌جایی اجباری اشاره می‌کند.

گزارش به رویدادهای پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس و سایر گروه‌های تندرو اسرائیل اشاره دارد.

بیشتر بخوانید:نوار غزه

ولکر ترک، رئیس کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز در همین روز از اسرائیل خواست فوراً حمله زمینی به غزه را متوقف کند و آن را اقدامی "کاملاً غیرقابل‌قبول" خواند.

او تأکید کرد که این وضعیت "برای زنان، کودکان دچار سوءتغذیه و افراد دارای معلولیت بسیار خطرناک است و تنها پاسخ به آن، توقف قتل‌عام است". ترک افزود: «همه خواهان صلح هستند، اما آنچه می‌بینیم تشدید بحران است.»

واکنش اسرائیل

دانیل مرون، نماینده اسرائیل در ژنو این گزارش را رسوایی‌آمیز خواند و گفت: «اسرائیل این حمله توام با تهمت و افترا را قاطعانه رد می‌کند.» او همچنین گزارش را به دلیل نادیده گرفتن حملات حماس مورد انتقاد قرار داد و اعضای کمیسیون را متهم به "گرایش‌های ضدیهودی" کرد.

اسرائیل همانند آمریکا شورای حقوق بشر سازمان ملل را به رسمیت نمی‌شناسد و آن را متهم می‌کند که به‌طور سیستماتیک علیه اسرائیل موضع‌گیری می‌کند. این شورا از ۴۷ کشور عضو تشکیل شده که هر سه سال یک‌بار توسط مجمع عمومی سازمان ملل انتخاب می‌شوند.

اسرائیل همواره تأکید کرده است که هدفش در غزه حماس است نه غیرنظامیان، اما حماس از غیرنظامیان به‌عنوان "سپر انسانی" سوءاستفاده می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

علاوه بر این گزارش، اسرائیل با شکایت نسل‌کشی در دیوان بین‌المللی دادگستری در لاههروبه‌روست. دولت اسرائیل این اتهامات را رد می‌کند و به حق دفاع مشروع خود پس از حمله حماساستناد می‌کند. در آن حمله، طبق آمار رسمی اسرائیل، ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر به گروگان گرفته شدند. طبق آمار مقامات تحت کنترل حماس در نوار غزه، در جنگ پس از آن تاکنون بیش از ۶۴ هزار نفر کشته شده‌اند.

اسرائیل از همکاری با کمیسیون تحقیق شورای حقوق بشر سازمان ملل خودداری کرده است. نمایندگی دیپلماتیک اسرائیل در ژنو این کمیسیون را متهم می‌کند که دستورکار سیاسی علیه اسرائیل دارد.

مصادیق نسل‌کشی

تحلیل حقوقی ۷۲ صفحه‌ای کمیسیون قوی‌ترین نتیجه‌گیری سازمان ملل تاکنون است، اما این کمیسیون نهادی مستقل است و به طور رسمی از طرف سازمان ملل سخن نمی‌گوید. سازمان ملل هنوز اصطلاح "نسل‌کشی" را به کار نبرده اما تحت فشار فزاینده‌ای برای انجام این کار قرار دارد.

بیشتر بخوانید:جنگ در خاورمیانه

کنوانسیون نسل‌کشی سازمان ملل در سال ۱۹۴۸، که پس از قتل‌عام یهودیان توسط آلمان نازی به تصویب رسید، نسل‌کشی را به عنوان جنایاتی تعریف می‌کند که "با قصد نابودی، تمام یا بخشی از یک گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی" انجام می‌شود. برای آنکه عملی نسل‌کشی محسوب شود، باید دست‌کم یکی از پنج عمل مشخص‌شده رخ داده باشد.

کمیسیون سازمان ملل نتیجه گرفت که اسرائیل مرتکب چهار مورد از این اعمال شده است: کشتار؛ وارد آوردن آسیب جدی جسمی یا روانی؛ ایجاد عمدی شرایط زندگی‌ای که برای نابودی کامل یا جزئی فلسطینی‌ها طراحی شده؛ و اعمال اقداماتی که با هدف جلوگیری از تولد انجام می‌شود.

این کمیسیون به عنوان شواهد به مصاحبه با قربانیان، شاهدان، پزشکان، اسناد معتبر منابع باز و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای از زمان آغاز جنگ استناد کرده است.

غیرانسانی‌سازی قربانیان

کمیسیون همچنین نتیجه گرفت که اظهارات نتانیاهو و دیگر مقام‌ها "شواهد مستقیم از قصد نسل‌کشی" هستند. این کمیسیون به نامه‌ای استناد می‌کند که نتانیاهو در نوامبر ۲۰۲۳ برای سربازان اسرائیلی نوشت و عملیات در غزه را با چیزی مقایسه کرد که کمیسیون آن را "جنگ مقدس نابودی کامل" در کتاب مقدس عبری توصیف می‌کند.

این گزارش همچنین اظهارات اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین این کشور، را مورد استناد قرار داده است.

ناوی پیلای، که ریاست دادگاه بین‌المللی سازمان ملل برای نسل‌کشی رواندا (نسلی‌کشی‌ای که بیش از یک میلیون کشته برجای گذاشت) در سال ۱۹۹۴ را بر عهده داشت، گفت که این دو وضعیت قابل مقایسه‌اند: «وقتی به واقعیت‌های نسل‌کشی رواندا نگاه می‌کنم، این مورد بسیار، بسیار مشابه است. شما قربانیان خود را غیرانسان معرفی می‌کنید. آن‌ها حیوان‌اند، بنابراین بدون عذاب وجدان می‌توانید آن‌ها را بکشید.»

"ایجاد عمدی شرایط زندگی که هدف آن نابودی کامل یا جزئی جمعیت فلسطینی است" از اتهام‌های کمیسیون سازمان ملل است. کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل چنین نتیجه گرفته است: «ارتش اسرائیل مرتکب نسل‌کشی می‌شود. قربانیان "مثل حیوان" تلقی می‌شوند که می‌توان آن‌ها را "بدون عذاب وجدان کشت".»

پیلای، که در نوامبر بازنشسته می‌شود، گفت: «امیدوارم در نتیجه گزارش ما، ذهن دولت‌ها نیز باز شود.»

برای دومین بار طی دو هفته اخیر، نیروهای مسلح آمریکا به یک قایق در دریای کارائیب حمله کردند. ترامپ با انتشار یک ویدیوی ۲۷ ثانیه‌ای از این حمله گفت که این قایق "از ونزوئلا آمده و مواد مخدر حمل می‌کرده است".تنش بین آمریکا و ونزوئلا شدت گرفته است. روز دوشنبه ۱۵ سپتامبر (۲۴ شهریور) برای دومین بار طی دو هفته، نیروهای مسلح ایالات متحده به یک قایق در دریای کارائیب حمله کردند. به گفته ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، "این قایق از ونزوئلا آمده و مواد مخدر حمل می‌کرده است."

طبق گفته‌های ترامپ، در این حمله سه نفر ونزوئلایی کشته شده‌اند که به گفته او، "سه تروریست مرد" بوده‌ و در مسیر ایالات متحده در حرکت بوده‌اند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

ترامپ با بیان این موضوع در شبکه اجتماعی خود، تروث‌سوشال نوشت که آن‌ها در آب‌های بین‌المللی هدف قرار گرفته‌اند.

رئیس‌جمهور آمریکا همزمان یک ویدیوی ۲۷ ثانیه‌ای منتشر کرد که نشان می‌دهد یک قایق مورد حمله قرار می‌گیرد. ترامپ اضافه کرد که این حمله صبح به دستور او انجام شده است. نیروهای آمریکایی در این حمله آسیبی ندیده‌اند.

ترامپ نوشت: «این کارتل‌های مواد مخدر فوق‌العاده خشن، یک تهدید برای امنیت ملی، سیاست خارجی و منافع اساسی آمریکا هستند.»

او در حالی که پیام خود را به‌طور کامل با حروف بزرگ نوشت افزود: «هشدار می‌دهم، اگر مواد مخدر حمل کنید که می‌تواند آمریکایی‌ها را بکشد، ما شما را شکار خواهیم کرد!»

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین در ادامه با بیان این که فعالیت‌های غیرقانونی این کارتل‌ها طی دهه‌ها پیامدهای ویرانگری برای ایالات متحده داشته و جان میلیون‌ها آمریکایی را گرفته است، نوشت: «این داستان دیگر تمام شد.»

بیشتر بخوانید: پشت پرده عملیات آمریکا در کارائیب چیست؟

این دومین حمله از این نوع است. اوایل سپتامبر نیز ارتش ایالات متحده در حمله‌ای به یک کشتی که به گفته آمریکا "حامل مواد مخدر" بود، در دریای کارائیب یازده نفر را کشته بود. در آن زمان هم ترامپ نوشت که این قایق قصد داشته "مواد مخدر را از ونزوئلا به آمریکا منتقل کند".

با این حال، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، بعدتر گفت که قایق احتمالاً به سمت ترینیداد و توباگو یا کشور دیگری در کارائیب می‌رفته است. دولت اما هیچ مدرک مستقلی برای اثبات این ادعا ارائه نکرده است.

بیشتر بخوانید: حمله مرگبار آمریکا به قایق حامل "مواد مخدر" در ساحل ونزوئلا

همچنین روشن نیست که ایالات متحده بر چه مبنای حقوقی این حملات را انجام داده است. این پرسش اکنون نیز مطرح است. بر خلاف حمله حدود دو هفته پیش، ترامپ این بار به‌طور مشخص نامی از باند مواد مخدر ونزوئلایی "ترن د آراگوا" نبرد. دولت آمریکا این گروه را به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی طبقه‌بندی کرده است.

این گروه، قدرتمندترین باند ونزوئلایی است که در قاچاق مواد مخدر، اخاذی، معدن‌کاری غیرقانونی و قاچاق مهاجران دست دارد و اخیرا حوزه نفوذ خود را به کشورهای دیگر آمریکای لاتین و ایالات متحده گسترش داده است.

ترامپ پیش‌تر در جریان کارزار انتخاباتی خود بارها درباره این گروه صحبت کرده و برای نمونه ادعا کرده بود که این باند در ایالت کلرادو آمریکا مجموعه‌های مسکونی کامل را کنترل می‌کند. سیاستمداران محلی در آن زمان این ادعا را رد کردند.

بیشتر بخوانید: ترامپ حمله به کارتل‌های مواد مخدر در داخل ونزوئلا را بررسی می‌کند

تنش میان ونزوئلا و ایالات متحده اخیرا به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. دولت آمریکا به گفته خود، برای مقابله با قاچاقچیان مواد مخدر، به تازگی هفت کشتی جنگی و یک زیردریایی اتمی به همراه بیش از ۴۵۰۰ سرباز را به منطقه جنوبی کارائیب اعزام کرده است.

دستگاه قضایی آمریکا رئیس‌جمهور ونزوئلا را متهم کرد که "در معاملات بین‌المللی مواد مخدر دست دارد". نیکلاس مادورو نیز در مقابل دولت آمریکا را متهم کرد که در واقع به دنبال منابع معدنی آمریکای جنوبی است. او حضور نظامی آمریکا در کارائیب را "بزرگ‌ترین تهدید طی یک قرن" نامیده و تهدید کرده که در صورت حمله آمریکا، "مقاومت مسلحانه" در این کشور شکل خواهد گرفت.

مبارزه با مواد مخدر یا بی‌ثبات‌سازی مادورو؟

به گفته کارشناسان به نظر می‌رسد که ایالات متحده مبارزه با جرایم سازمان‌یافته را "نظامی‌سازی" کرده است. به شکل سنتی، گارد ساحلی آمریکا زیر نظر وزارت امنیت داخلی مسئول مبارزه با قاچاق مواد مخدر در دریا است. هدف نیز در این نوع از عملیات، همواره دستگیری متهمان، جمع‌آوری مدارک قابل استناد و توقیف محموله‌ها برای رسیدگی قضایی در آمریکا بوده است.

اکنون اما در دوره ترامپ، وزارت دفاع هم وارد عمل شده است؛ گامی که نه تنها بار نمادین سیاسی دارد، بلکه امکانات عملیاتی تازه‌ای را هم فراهم می‌کند. با این حال، در این مورد که جایگاه این مأموریت در مجموعه راهبردی سیاست خارجی آمریکا کجاست، تردیدهایی وجود دارد.

به باور ناظران سیاسی اگر هدف فقط مقابله با قاچاق مواد مخدر باشد، اعزام هشت ناو جنگی و زیردریایی مجهز به موشک‌های "تاماهاک" بیش از حد بزرگ به نظر می‌رسد. به گفته برخی چنین کاری وظیفه وزارتخانه‌هاست نه کاخ سفید، که درباره جزئیات عملیات به مردم اطلاع‌رسانی کنند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تحلیلگران رسانه‌های آمریکا گمان می‌برند که هدف سیاسی پنهان این عملیات، بی‌ثبات‌سازی نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری ونزوئلا باشد.

مادورو که با روش‌های اقتدارگرایانه بر ونزوئلا حکومت می‌کند، از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا به عنوان رئیس‌جمهور مشروع این کشور به رسمیت شناخته نمی‌شود. او در میان کشورهای همسایه ونزوئلا نیز متحد دیپلماتیکی ندارد.

علاوه بر این، دولت آمریکا پاداش تعیین‌شده برای اطلاعاتی که به بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا منجر شود را دو برابر کرده و به ۵۰ میلیون دلار رسانده است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت گفت عربستان سعودی و ترکیه در رتبه‌بندی‌های علمی منطقه از ایران عبور کرده‌اند. او دلیل افت جایگاه ایران را ترکیبی از کاهش بودجه پژوهش، مهاجرت نخبگان و سرمایه‌گذاری سنگین رقبا عنوان کرددویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تیم ملی کشتی آزاد ایران قهرمان جهان شد

رقابت‌های کشتی آزاد قهرمانی جهان که به میزبانی شهر زاگرب کرواسی در جریان بود شامگاه امروز سه شنبه، ۲۵ شهریور (۱۶ سپتامبر) با برگزاری دو رقابت دیگر فینال به پایان رسید و یک مدال طلا و یک نقره دیگر به جمع مدال‌های ایران اضافه شد.

به این ترتیب، در پایان این رقابت‌ها تیم ملی کشتی آزاد ایران با کسب ۲ مدال طلا، ۲ مدال نقره و ۳ مدال برنز و مجموع ۱۴۵ امتیاز عنوان قهرمانی را به خود اختصاص داد و پس از ۱۲ سال دوباره جام را بالای سر برد.

آمریکا نیز با ۳ طلا، یک نقره و یک برنز و مجموع ۱۳۴ امتیاز بر سکوی نایب قهرمانی ایستاد و ژاپن نیز با کسب ۲ طلا، ۲ نقره و یک برنز و مجموع ۱۱۱ امتیاز در رده سوم جهان قرار گرفت.

شکایت زندانیان سیاسی اوین از رئیس زندان به دلیل سرقت اموال شخصی‌اشان

بنا بر گزارش‌ها از ایران، عده‌ای از زندانیان سیاسی زندان اوین به دلیل سرقت اموال شخصی‌شان از بند ۴ زندان اوین از هدایت الله فرزادی ، رئیس این زندان به محاکم قضایی شکایت کرده‌اند.

این زندانیان می‌گویند پس از بمباران زندان اوین و انتقال سریع آن‌ها به زندان تهران بزرگ، اموال آن‌ها به سرقت رفته است که مسئول اصلی این سرقت‌ها هدایت الله فرزادی است.

تا کنون پنج شکایت از سوی زندانیان سیاسی از جمله شهریار براتی ، مرتضی پروین، میر یوسف یونسی، امیر حسین مرادی و محمود اجاقلو علیه فرزادی ثبت شکایت شده است و عده‌ی دیگری از زندانیان نیز در حال تنظیم شکایت‌های خود هستند.

پس از بازگرداندن زندانیان سیاسی از زندان تهران بزرگ به زندان اوین آن‌ها را به جای انتقال به بندهای سابق‌شان یعنی بند ۴ و ۸ به بند ۷ منتقل کرده‌اند که هرگونه دسترسی آن‌ها به اموالی که در سلول‌هایشان رها کرده بوده‌اند غیر ممکن شد.

پنج زندانی سیاسی در متن شکایت خود رئیس زندان اوین را به دلیل سوءمدیریت به خیانت در امانت، حیف و میل و سرقت اموال خود متهم کرده‌اند که بررسی دوربین‌های زندان به روشنی می‌تواند ادعای آن‌ها را ثابت کند که چه کسانی در سرقت اموال زندانیان نقش داشته‌اند.

گفته می‌شود که مفقود شدن اموال زندانیان تنها به محکومان سیاسی محدود نمی‌شود و برخی از زندانیان مالی نیز که به زندان اوین بازگردانده شده‌اند ادعای مشابهی را تکرار می‌کنند.هدایت‌الله فرزادی در فروردین ۱۴۰۴ از سوی اتحادیه اروپا تحریم شده است .

ترامپ از توافق آمریکا و چین بر سر ادامه فعالیت تیک‌تاک در ایالات متحده خبر داد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا امروز، سه‌شنبه ۱۶ سپتامبر (۲۵ شهریور) تایید کرد که ایالات متحده و چین به توافقی دست یافته‌اند که به تیک‌تاک اجازه می‌دهد همچنان در خاک آمریکا فعال بماند. بر اساس این توافق، دارایی‌های آمریکایی این اپلیکیشن محبوب از شرکت چینی بایت‌دنس به مالکان آمریکایی منتقل خواهد شد.

بنا به گزارش رویترز، این توافق می‌تواند به یک مناقشه نزدیک به یک‌ساله پایان دهد؛ کشمکشی که در بحبوحه جنگ تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان، بازارهای جهانی را نگران کرده بود.

تیک‌تاک با حدود ۱۷۰ میلیون کاربر آمریکایی یکی از پلتفرم‌های کلیدی در فضای دیجیتال آمریکا محسوب می‌شود.

جزئیات توافق آمریکا و چین فاش نشده است، اما به گفته ترامپ این قرارداد می‌تواند نگرانی‌ها درباره امنیت داده‌های کاربران را کاهش دهد.

قانون‌گذاران جمهوری‌خواه سال گذشته و در دوران دولت بایدن، قانونی را تصویب کرده بودند که شرکت بایت‌دنس را ملزم به واگذاری تیک‌تاک در آمریکا می‌کرد. نگرانی اصلی، احتمال دسترسی دولت چین به داده‌های کاربران و استفاده از این پلتفرم برای عملیات نفوذ عنوان شده بود.

دولت ترامپ به رغم الزام قانونی، تاکنون سه بار مهلت واگذاری را تمدید کرده است. دلیل این اقدام نگرانی از واکنش منفی میلیون‌ها کاربر آمریکایی و تأثیر احتمالی آن بر فضای سیاسی تلقی می‌شود.

ترامپ پیش‌تر گفته بود که تیک‌تاک در پیروزی انتخاباتی‌اش نقش داشته و اکنون حساب شخصی او در این پلتفرم بیش از ۱۵ میلیون دنبال‌کننده دارد. همچنین کاخ سفید ماه گذشته حساب رسمی خود در تیک‌تاک را راه‌اندازی کرده است.

گفته می‌شود که قرارداد احتمالی میان چین و آمریکا ظرف ۳۰ تا ۴۵ روز آینده نهایی خواهد شد، گرچه به تأیید کنگره تحت کنترل جمهوری‌خواهان نیز نیاز دارد.

ممنوعیت اجرای کنسرت برای گروه بمرانی در استان فارس به خاطر "هنجارشکنی"

مهدی رنجبر، مدیرفرهنگ و ارشاد اسلامی فارس گروه موسیقی بمرانی را پس از اجرای یک کنسرت در شیراز، از برگزاری مجدد کنسرت در این شهر و استان فارس محروم کرد. رنجبر گفته است یکی از قطعات این گروه، "مخاطبان را به هنجارشکنی ترغیب می‌کند و مجوز اجرای این قطعه در شیراز صادر نشده بود".

کنسرت بمرانی شب شنبه (۲۲ شهریور) برگزار شد و این گروه ظاهرا به خواست اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اهمیتی نداد. ویدیوی کوتاهی از این کنسرت در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که زیر آن نوشته شده "خوشحالی حق مخاطب است".

این روزها و به موازات فرارسیدن سومین سالگرد جنبش "مهسا ژینا امینی" تلاش حکومت برای مهار کردن آزادی‌هایی که پس از این جنبش به دست آمد، افزایش یافته است. با این حال هم خبرها درباره اجرای کنسرت در گوشه و کنار ایران ضدونقیض‌اند و هم واکنش‌ها به آن‌ها.

بیشتر بخوانید:زن زندگی آزادی

ویدیوهای کنسرت زانیار و سیروان خسروی در کاخ نیاوران تهران نیز انعکاسی گسترده در شبکه‌های اجتماعی داشت و واکنش‌ها به آن بسیار متفاوت بود؛ از انتقاد کاربران به "رقص و پایکوبی در سالگرد کشته شدن معترضان به دست جمهوری اسلامی"، تا اعتراض تندروها به برگزاری مراسمی که با "هنجارهای" جمهوری اسلامی منطبق نیست و همچنین گروهی که برگزاری این کنسرت را نشانه پیشروی علیه تندروها و "پس‌گرفتن آزادی‌های مدنی" می‌دانند.

گروه موسیقی بمرانی فعالیت خود را از سال ۱۳۸۷ با ضبط آلبوم "آسمان زرد؛ خورشید آبی" توسط بهزاد عمرانی و با همکاری حمیدرضا بهزادیان آغاز کرد. از جمله آثار بمرانی می‌توان به آلبوم‌های "اتوبوس قرمز" و "گذشتن و رفتن" اشاره کرد. این گروه تاکنون بیش از ۱۰۰ اجرا در شهرهای تهران، شیراز، رشت و اصفهان داشته است. بمرانی از جمله موسیقی انیمیشن "مردی که لب نداشت"، "مارموز"، مستند "میراث ناپدری" و موسیقی تیتراژ فیلم‌های "خوابزده‌ها" را در کارنامه خود دارد و در چند جشنواره موسیقی بین‌المللی در خارج از ایران شرکت کرده است.

طالبان دسترسی به اینترنت پرسرعت را محدود کرد؛ قطع وای‌فای در مزارشریف و ممنوعیت کشوری فیبر نوری

ساکنان ولایت بلخ می‌گویند طالبان از چند روز پیش سرعت و دسترسی به اینترنت را محدود کرده و دوشنبه گذشته اتصال را در مزارشریف به‌طور کامل قطع کرده‌اند. شرکت‌های مخابراتی نیز با تأیید «دستور مستقیم مقامات استانی» گفته‌اند توجیه رسمی این اقدام «جلوگیری از فحشا و فساد» عنوان شده است. پیش‌تر هم درخواست مسدودسازی برنامه‌هایی مانند تیک‌تاک و پابجی مطرح شده بود، اما به‌گفته اپراتورها هزینه فنی فیلترینگِ ماهانه، حدود ۱۰۰ هزار دلار، مانع اجرای آن شد.

حاجی زید، سخنگوی والی بلخ اعلام کرد تصمیم قطع و محدودسازی به فرمان رهبر طالبان، هِبت‌الله آخوندزاده، صادر شده و دولت به‌دنبال «جایگزین داخلی» است. یک منبع مطلع نیز گفت دستور قطع اینترنت بی‌سیم در نشست محمد یوسف وفا، والی طالبان در بلخ، با نمایندگان شرکت‌های مخابراتی نهایی و برای «اجرای فوری» ابلاغ شده است. بر اساس گزارش‌ها، اینترنت خانگی و اداری «کاملاً متوقف» و تنها اینترنت موبایل با سرعت محدود در دسترس است.

هم‌زمان منابع سیاسی می‌گویند چند وزیر طالبان قصد دارند طی روزهای آینده به قندهار بروند تا رهبر این گروه را از پیامدهای داخلی قطع اینترنت، از جمله خشم جوانان، اختلال در نهادهای دولتی و گمرکات و توقف برخی پروژه‌های اقتصادی، آگاه کنند و برای لغو یا تعدیل تصمیم تلاش کنند. گزارش‌ها حاکی است این سیاست به‌تدریج به سایر ولایت‌ها نیز گسترش خواهد یافت. طالبان از ۱۵ اوت ۲۰۲۱ با به‌دست‌گرفتن قدرت، محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای به‌ویژه علیه زنان و دختران بر زندگی روزمره در افغانستان اعمال کرده‌اند.

معاون وزارت بهداشت: عربستان و ترکیه در رشد علمی از ایران پیشی گرفتند

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت گفت عربستان سعودی و ترکیه در رتبه‌بندی‌های علمی منطقه از ایران عبور کرده‌اند. دکتر شاهین آخوندزاده با استناد به داده‌های اسکوپوس و ISI اعلام کرد ایران اکنون در اسکوپوس دوم و در ISI سوم منطقه است و «عربستان و ترکیه به‌ترتیب رتبه‌های اول و دوم را کسب کرده‌اند».

او دلیل افت جایگاه ایران را ترکیبی از کاهش بودجه پژوهش، مهاجرت نخبگان و سرمایه‌گذاری سنگین رقبا عنوان کرد و گفت کشورهای منطقه "با برنامه ملی و جذب محقق خارجی" پیش می‌روند، در حالی‌که در ایران "حمایت‌ها ناگهان کاهش یافت". آخوندزاده همچنین به پیامدهای محدودیت‌های اینترنت و مسدود شدن برخی سامانه‌ها بر رتبه‌های وبومتریکس دانشگاه‌ها اشاره کرد و گفت این موارد «امتیازات علمی را از بین می‌برد».

معاون تحقیقات و فناوری افزود برای جبران عقب‌ماندگی باید اکنون سرمایه‌گذاری کرد تا "پنج سال بعد" نتیجه گرفت. او با انتقاد از کیفیت پایان‌نامه‌ها و نبود زیست‌بوم واقعی پژوهش، بر لزوم ایجاد انگیزه برای اساتید تأکید کرد: «اگر نتوانم مشکلات پژوهشگران را حل کنم، دست‌کم نباید آن‌ها را بیش‌تر کنم.»

صدور حکم حبس ابد برای عامل حمله مرگبار مانهایم

دادگاه عالی ایالتی در اشتوتگارت، امروز سه‌شنبه (۱۶ سپتامبر / ۲۵ شهریور) "سلیمان آ." تبعه ۲۶ ساله افغانستان را به جرم قتل مأمور پلیس "روون لائور" و در مجموع به‌خاطر حمله با چاقو در تاریخ ۳۱ مه ۲۰۲۴ در مانهایم به حبس ابد محکوم کرد و "سنگینیِ ویژه تقصیر" او را نیز احراز کرد. متهم علاوه بر قتل، به ارتکاب چهار فقره قتلِ نافرجام و آسیب بدنی خطرناک محکوم شد. این حکم می‌تواند مورد تجدید نظر قرار گیرد.

دادستانی فدرال این امر را اثبات‌شده دانسته که متهم طی سال‌ها رادیکال شده و با گروه داعش همذات‌پنداری می‌کرده است. سلمیان آ. همچنین قصد داشت که مایکل اشتورتسنبرگر، فعال منتقد اسلام و همچنین افراد بیشتری از منتقدان اسلام و کافرانِ فرضی را هدف قرار دهد. او در دادگاه ارتکاب جرم خود را پذیرفت، نشانه‌هایی از ابراز ندامت نشان داد و در آخرین دفاع از قربانیان و خانواده‌هایشان پوزش خواست؛ با این حال انگیزه خود را به جنگ غزه نسبت داد. به گفته دادستانی او در طی پیام‌هایی که در شبکه تلگرام رد و بدل می‌کرده، در ارتباط با کشتن اشتورتزنبرگر مورد ترغیب قرار گرفته است.

سلیمان آ. که احتمالاً در ۱۱سالگی از افغانستان گریخته بود، در ۲۰۱۳ به فرانکفورت آمد و درخواست پناهندگی‌اش رد شد اما به‌دلیل کم‌سن‌وسالی سابق، مشمول ممنوعیت اخراج شد. او تا زمان وقوع حادثه، همراه همسر و دو فرزند خردسالش در هِپنهایم (ایات هسن) زندگی می‌کرد و سابقه‌ای نزد پلیس نداشت.

اعتصاب وسیع و جو امنیتی در سقز همزمان با سالگرد مهسا

همزمان با سومین سالگرد درگذشت ژینا مهسا امینی، کسبه و بازاریان سقز از صبح سه‌شنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۴ دست به اعتصاب زدند. گزارش‌ها از فشار فزاینده نهادهای امنیتی برای بازگشایی مغازه‌ها و پرواز بالگرد بر فراز شهر حکایت دارد.

به‌گفته منابع محلی، اعتصاب از ابتدای صبح به‌صورت خودجوش آغاز شد و بخش‌های وسیعی از مراکز تجاری و مسیرهای پرتردد شهر را دربر گرفت. کوچه خیام که معمولاً از صبح زود فعال است، اکثراً در اعتصاب گزارش شده و در خیابان‌های انقلاب، شاناز، استاد شیرازی، ۳۲ متری، سرقبران، کریم‌آباد، فلکه قدس، سیلو، بر گاراج و قازاخانه، تمامی پاساژها بسته‌اند. مأموران امنیتی به کسبه برای شکستن اعتصاب فشار وارد کرده‌اند.

بیشتر بخوانید: خیزش "زن، زندگی، آزادی"؛ انقلابی اجتماعی که ایران را تغییر داد

فضای سقز به‌گفته شاهدان به‌شدت امنیتی است و بالگردها بر فراز آسمان شهر گشت‌زنی می‌کنند. همزمان، مسیر منتهی به آرامستان آیچی محل دفن ژینا امینی به‌طور کامل با استقرار گسترده نیروها "نظامی‌سازی" شده و ورودی آرامستان با حضور پرشمار نیروهای نظامی مسدود است. منابع حقوق‌بشری می‌گویند "گشت‌های میدانی نیروهای سرکوب در سطح شهر ادامه دارد و ورود و خروج به آرامستان عملاً ناممکن شده است".

قدیانی: "زن، زندگی، آزادی" تکامل‌یافته جنبش‌های پیشین است

ابوالفضل قدیانی ، زندانی سیاسی در متنی که به مناسبت سومین سالگرد مرگ مهسا (ژینا) امینی، از بند هفت زندان اوین منتشر کرد، جنبش "زن، زندگی، آزادی" را تکامل‌یافته‌ی جنبش‌های پیشین خواند و با "اصلاح‌ناپذیر" توصیف‌کردن ساختار جمهوری اسلامی، عالی‌ترین مقام کشور را "مسئول اصلی سرکوب‌ها" دانست. او خواستار گذار به نظامی جمهوریِ دموکراتیکِ سکولار از طریق همه‌پرسی شد.

قدیانی نوشت، «"زن، زندگی، آزادی" ادامه طبیعی جنبش‌های آزادی‌خواهانه از مشروطه تا امروز است اما با جهشی مهم همراه شده: پذیرش این گزاره که جمهوری اسلامی اصلاح‌پذیر نیست و نظریه ولایت فقیه، جزء جدایی‌ناپذیرِ ساختار اقتدارگراست.» به‌گفته او، همین نگاه سبب شده که جنبش مستقیماً کلیت نظام و رهبر جمهوری اسلامی را هدف نقد قرار دهد.

در این متن، قدیانی مدعی است در جریان سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ صدها نفر جان باختند، هزاران نفر مجروح شدند و صدها نفر با شلیک مستقیم بینایی خود را از دست دادند. او تمام نهادهای امنیتی، قضایی و انتظامی را در قبال این وقایع پاسخ‌گو خوانده و مسئولیت اصلی را متوجه رهبر جمهوری اسلامی دانسته است. نهادهای رسمی اقدامات صورت‌گرفته را "قانونی" توصیف کرده‌اند.

قدیانی با تأکید بر تداوم اجتماعیِ جنبش، هشدار می‌دهد سقوط نظام به‌دست نیروهای بیگانه می‌تواند راه را برای حاکمیت دست‌نشانده باز کند. به باور او باید تغییر به‌دست مردم و با همه‌پرسی برای تعیین نظام آینده انجام شود؛ نظامی که او آن را "جمهوری دموکراتیک سکولا"ر مبتنی بر حقوق بشر می‌خواند.

او "استعفای رهبر، عذرخواهی از مردم و کناره‌گیری مسالمت‌آمیز" را کم‌هزینه‌ترین سناریو برای گذار معرفی کرد، اما تحقق آن را با توجه به سابقه و رویکرد حاکمیت بعید دانست.

زنگ خطر در ارومیه؛ فروپاشی اکوسیستم با خشک‌شدن ۹۸درصدی دریاچه

مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با استناد به تصاویر ماهواره‌ای گفت در نیمه سال ۱۴۰۴ روند خشک‌شدن دریاچه ارومیه به "نقطه فروپاشی و خشکی کامل" رسیده و بخش‌های جنوبی و شمالی تقریباً به‌طور کامل خشک شده‌اند.

به گفته او، حجم آب نسبت به سطح سال ۱۳۷۴ بیش از ۹۸ درصد کاهش یافته و پهنه‌های گسترده‌ای از بستر دریاچه به نمکزارهای عریان بدل شده است؛ وضعیتی که خطر فروپاشی برگشت‌ناپذیر محیط‌زیستی و پیامدهای جدی برای سلامت انسان را به همراه دارد.

زارع علت اصلی این بحران را "ساخت بیش از ۴۰ سد بر رودخانه‌های تغذیه‌کننده دریاچه و کاهش شدید ورودی" عنوان کرد و افزود گسترش اراضی آبی برای محصولات پرمصرفی مانند سیب و چغندر قند، جریان‌های سطحی را پیش از رسیدن به دریاچه خشک کرده است. به گفته او خشکسالی‌های پیاپی در دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ خورشیدی نیز روند زوال را شتاب داده‌اند.

او همچنین ساخت میان‌گذر دریاچه و گذرگاه شهید کلانتری را عاملی تشدیدکننده دانست که با برهم‌زدن گردش آب، پمپاژ آب‌های زیرزمینی و آلودگی را افزایش داده است. زارع تأکید کرد هرچند این گذرگاه علت اصلی زوال نیست، اما به‌عنوان مانع فیزیکی، سایر تنش‌ها را تقویت کرده و به "نمادی از انتخاب‌های نادرست در مدیریت حوضه آبریز" تبدیل شده است.

ایران پس از ۱۲ سال قهرمان کشتی آزاد جهان شد

تیم ملی کشتی آزاد ایران در رقابت‌های قهرمانی جهان ۲۰۲۵ در زاگرب کرواسی با کسب یک مدال طلا، یک نقره و سه برنز به عنوان قهرمانی جهان دست یافت و پس از ۱۲ سال این عنوان را برای ششمین بار در تاریخ خود کسب کرد.

تیم ملی کشتی آزاد ایران در پایان رقابت‌های هشت وزن قهرمانی جهان ۲۰۲۵ که در زاگرب کرواسی برگزار شد، موفق به کسب عنوان قهرمانی زودهنگام شد. امیرحسین زارع در وزن ۱۲۵ کیلوگرم مدال طلا را برای ایران به ارمغان آورد. احمد محمدنژاد جوان در وزن ۶۱ کیلوگرم به مدال نقره دست یافت و محمد نخودی در وزن ۷۹ کیلوگرم، کامران قاسمپور در وزن ۸۶ کیلوگرم و امیرحسین فیروزپور در وزن ۹۲ کیلوگرم هر یک مدال برنز کسب کردند.

ایران همچنین در دو وزن پایانی این رقابت‌ها دو فینالیست دارد. رحمان عموزاد در وزن ۶۵ کیلوگرم و امیرعلی آذرپیرا در وزن ۹۷ کیلوگرم شامگاه سه‌شنبه (۱۶ سپتامبر / ۲۵ شهریور) برای کسب مدال طلا به مصاف حریفان خود خواهند رفت.

این ششمین قهرمانی ایران در تاریخ رقابت‌های کشتی آزاد جهان است. ایران پیش از این در سال‌های ۱۹۶۱، ۱۹۶۵، ۱۹۹۸، ۲۰۰۲ و ۲۰۱۳ این عنوان را کسب کرده بود.

کشتی آزاد ایران با شش قهرمانی، پس از روسیه که با ۳۵ عنوان قهرمانی پرافتخارترین تیم تاریخ این رقابت‌هاست، در جایگاه دوم قرار دارد. تیم‌های آمریکا و ترکیه هر یک با پنج قهرمانی در رده‌های بعدی جای دارند. ایران همچنین ۹ بار نایب قهرمان جهان شده و ۱۴ بار در جایگاه سوم قرار گرفته است.

ترامپ از طرح شکایت ۱۵ میلیارد دلاری علیه نیویورک تایمز خبر داد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از قصد خود برای طرح شکایت ۱۵ میلیارد دلاری علیه روزنامه نیویورک تایمز خبر داد و این روزنامه را تریبون "حزب دموکرات چپ‌گرای افراطی" خواند.

ترامپ در پستی که در شبکه اجتماعی خود "تروث سوشیال" منتشر کرد، دلیل این شکایت را "تبدیل شدن روزنامه به ابزاری برای پخش اطلاعات نادرست در مورد خود، خانواده‌اش، جنبش‌های جمهوری‌خواه و ایالات متحده به طور کلی" عنوان کرد.

بیشتر بخوانید: پرونده جفری اپستین؛ ترامپ از وال‌استریت شکایت کرد

این اقدام پس از تهدید ترامپ در هفته گذشته مبنی بر شکایت از نیویورک تایمز به دلیل "گزارش‌هایی درباره ارتباطات ادعایی او با جفری اپستین، مجرم جنسی" صورت گرفته است.

تاکنون، روزنامه نیویورک تایمز واکنشی به این خبر نشان نداده است. ترامپ در گذشته نیز علیه رسانه‌های مختلف از جمله شبکه‌های CBS و ABC شکایت‌هایی مطرح کرده که در هر دو مورد به توافق‌های مالی به مبلغ میلیون‌ها دلار منجر شده است. منتقدان این اقدامات را حمله‌ای به آزادی مطبوعات می‌دانند.

نگرانی شدید خانواده‌های گروگان‌ها از پیشروی ارتش اسرائیل در غزه

گروگان‌های اسرائیلی اکنون بیش از ۷۱۰ شبانه‌روز در اسارت گروه تروریستی حماس به سر می‌برند. خانواده‌های آنها از گزارش‌های پیشروی ارتش اسرائیل به سمت شهر غزه خبر ابراز نگرانی کرده و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را متهم کرده‌اند، فرزندانشان را "به دلایل و برای اهداف سیاسی قربانی می‌کند".

انجمن خانواده‌های گروگان‌های حماس در بیانیه‌ای رسمی ضمن ابراز نگرانی شدید از تحولات اعلام کرد که با توجه به گزارش‌های آغاز عملیات نفوذ ارتش اسرائیل به شهر غزه در شب گذشته، وضعیت گروگان‌ها به شدت وخیم شده است. در این بیانیە آمده کە نتانیاهو با نادیده گرفتن ارزیابی‌های رئیس ستاد کل ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل آگاهانه گروگان‌ها را به عنوان قربانی فدا می‌کند.

رسانه‌های اسرائیلی به نقل از منابع فلسطینی گزارش داده‌اند که حماس گروگان‌ها را از تونل‌های زیرزمینی خارج کرده و به خانه‌ها و چادرهای داخل شهر غزه منتقل کرده تا ارتش اسرائیل را از عملیات در مناطق خاص بازدارد.

مادر یکی از گروگان‌ها به رسانه‌ها گفته است که فرزندش در غزه به عنوان "سپر انسانی" مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. این خانواده‌ها از مقامات اسرائیلی می‌خواهند فوراً مذاکرات برای آزادی گروگان‌ها را از سر بگیرند.

بسنت: آمریکا بدون پیشقدم شدن اروپا، تعرفه بر چین برای قطع نفت روسیه وضع نمی‌کند

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده اعلام کرد که دولت ترامپ تعرفه‌های اضافی بر کالاهای چینی برای واداشتن پکن به منظور توقف خرید نفت روسیه اعمال نخواهد کرد، مگر اینکه کشورهای اروپایی ابتدا با تعرفه‌های سنگین بر چین و هند ضربه بزنند. او تأکید کرد که اروپا باید سهم خود را در قطع درآمدهای نفتی مسکو ایفا کند تا جنگ اوکراین پایان یابد.

بسنت روز دوشنبه ۲۴ شهریور (۱۵ سپتامبر) در مصاحبه‌ای مشترک با خبرگزاری‌های رویترز و بلومبرگ در مادرید، از کشورهای اروپایی خواست نقش قوی‌تری در قطع درآمدهای نفتی روسیه و پایان دادن به جنگ این کشور در اوکراین ایفا کنند.

او در پاسخ به سؤالی درباره اعمال تعرفه‌های مرتبط با خرید نفت روسیه بر کالاهای چینی – پس از وضع تعرفه اضافی ۲۵ درصدی بر واردات هند توسط ترامپ – گفت: «ما انتظار داریم اروپایی‌ها اکنون سهم خود را انجام دهند و ما بدون اروپایی‌ها پیشقدم نمی‌شویم.»

بیشتر بخوانید: اگر چین و هند دیگر نفت روسیه را نخرند چه خواهد شد؟

بسنت افزود، "اگر اروپا تعرفه‌های ثانویه قابل توجهی بر خریداران نفت روسیه اعمال کند، جنگ ظرف ۶۰ یا ۹۰ روز پایان می‌یابد، زیرا این اقدام منبع اصلی درآمد مسکو را قطع خواهد کرد".

او از آمادگی واشنگتن برای همکاری با اروپا در بررسی تحریم‌های شدیدتر علیه شرکت‌های روسی مانند روس‌نفت و لوک‌اویل خبر داد و پیشنهاد استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه (حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از سال ۲۰۲۲) را مطرح کرد. او گفت این می‌تواند با توقیف بخش‌های کوچک و استفاده از آن‌ها به عنوان وثیقه برای وام به اوکراین آغاز شود.

از زمان حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، غرب تحریم‌های گسترده‌ای علیه صادرات نفت مسکو وضع کرده است. با این حال چین و هند به بزرگ‌ترین خریداران نفت روسیه با تخفیف تبدیل شده‌اند؛ چین ۴۷ درصد و هند ۳۸ درصد از صادرات نفت خام روسیه را در ماه اوت سال جاری به خود اختصاص داده‌اند.

جنبش "زن، زندگی، آزادی" با رهبری زنان، دیوارهای تبعیض جنسیتی، مذهبی و اتنیکی را فرو ریخت و گفتمانی برای عدالت پدید آورد. دویچه وله ماهیت این جنبش را با کارشناسان به بحث گذاشتە است.سه سال پیش در چنین روزی، قتل حکومتی مهسا ژینا امینی جرقه‌ای زد که به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اعتراضی تاریخ معاصر ایران تبدیل شد. خیزش "زن، زندگی، آزادی" که از کردستان آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فرا گرفت، نه تنها نمادی از مقاومت زنان در برابر قوانین تبعیض‌آمیز حجاب اجباری بود، بلکه به چالشی اساسی علیه ساختارهای پدرسالارانه، ایدئولوژیک و سرکوبگر حکومت تبدیل گردید.

این جنبش با شعار محوری خود که ریشه در جنبش زنان کرد دارد، مرزهای جنسیتی، اتنیکی و طبقاتی را درنوردید و میلیون‌ها ایرانی را در خیابان‌ها و فضاهای عمومی متحد کرد. امروز در سومین سالگرد این رویداد تاریخی علی‌رغم سرکوب‌های شدید، تأثیرات اجتماعی و فرهنگی آن همچنان پویا و زنده است. زنان ایرانی با مقاومت روزانه خود، از عدم رعایت حجاب اجباری تا حضور پررنگ در عرصه‌های عمومی نشان داده‌اند که این خیزش نه یک اعتراض موقتی، بلکه یک انقلاب اجتماعی با نتایج پایدار است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

با وجود عدم تغییر در قوانین ضدزن جمهوری اسلامی این جنبش توانسته هزینه سرکوب را برای حکومت افزایش دهد و گفتمانی نوین از آزادی و عدالت را در جامعه ایران نهادینه کند.

دویچه وله برای بررسی عمیق‌تر ماهیت خیزش زن، زندگی، آزادی و تأثیرات آن بر جامعه ایران، با سه کارشناس گفت‌وگو کرده است. مهدیه گلرو، فعال سیاسی و حقوق زنان، هاوژین بقالی، پژوهشگر حوزه جامعه‌شناسی و فعال فمینیست کُرد و کسری قره‌داغی، دانشجوی دکترای علوم سیاسی در دانشگاه سنترال فلوریدا. این کارشناسان تصویری جامع از این خیزش ارائه می‌دهند که فراتر از اعتراضات خیابانی، به تحولات اجتماعی عمیق اشاره دارد.

نقش محوری زنان و انقلاب اجتماعی-فرهنگی

مهدیه گلرو این جنبش را به عنوان یک انقلاب اجتماعی-فرهنگی پویا توصیف می‌کند که علی‌رغم عدم تغییر توازن قوای سیاسی، تأثیرات عمیقی بر جامعه گذاشته است. او می‌گوید: «در جنبش زن، زندگی، آزادی درست است که توازن قوای سیاسی تغییر نکرده است و انقلاب سیاسی اتفاق نیفتاده است، اما به واسطه تأثیرات عمیقی که این جنبش اجتماعی داشته است، می‌توانیم بگوییم که واقعاً یک انقلاب اجتماعی-فرهنگی در ایران رخ داده است. این یک انقلاب پویا است کە تا همین الان ادامه دارد. جنبش در طی این سه سال هرگز به نقطه صفر نرسیده و هرگز متوقف نشده است، به خاطر اینکه زنان در آن در یک مبارزه و مقاومت روزانه و دائمی حضور دارند.»

گلرو تأکید دارد که این پویایی مدیون مقاومت روزمره و مستمر زنان است؛ از بیرون آمدن بدون روسری تا دوچرخه‌سواری و موتورسواری در شهرها و حتی خروج هنرمندان زن از صحنه‌های رسمی به دلیل عدم پذیرش حجاب اجباری.

کسری قره‌داغی نیز بر پیشاهنگی زنان تأکید دارد و آن را تمایزی کلیدی با جنبش‌های پیشین می‌داند. او توضیح می‌دهد که زنان، با تجربه زیسته مستقیم تبعیض، واجد نوعی امتیاز معرفتی هستند که امکان همگرایی مطالبات متکثر را فراهم می‌کند.

قره‌داغی می‌گوید: «یکی از مهم‌ترین تمایزهای این جنبش با خیزش‌های پیشین تاریخ معاصر ایران، پیشاهنگی زنان به‌عنوان گروهی با تجربه‌ زیسته‌ مستقیم تبعیض و ستم ساختاری بود. آنان واجد نوعی امتیاز معرفتی نسبت به ساختارهای مولد نابرابری و تبعیض بودند و همین آگاهی، امکان همگرایی مطالبات متکثر را فراهم ساخت.»

این پژوهشگر علوم سیاسی در ادامه می‌گوید:ٰ «شعار محوری "ژن، ژیان، ئازادی" و دلالت‌های اجتماعی آن چنان نیرومند بود که به دال مرکزی جنبش بدل شد و توانست فراتر از مطالبات خاص زنان، خواسته‌های دیگر گروه‌های اجتماعی سازمان‌یافته مانند اقلیت‌های ملی، معلمان، دانشجویان و کارگران را به هم پیوند دهد و از طرف دیگر نیز گروه‌های ناراضی اما غیرفعال و سازماندهی نشده همچون جامعه کوییر را فعال کند، به دور این دال مرکزی بکشاند و به مانند مانیفستی سه مفهومی اما پرمعنا عمل کند.»

بیشتر بخوانید: خیزش زن، زندگی، آزادی؛ روایت سه سال مقاومت و مبارزه

به گفتە قرە‌داغی این همگرایی، جنبش را به نماد مقاومت جمعی تبدیل کرد و گفتمانی جدید در سپهر سیاسی ایران خلق نمود. او بر شکست حکومت در ایجاد تفرقه تأکید دارد: « یکی از مهمترین دستاوردهای این گفتمان، شکست دادن حاکمیت در نبرد گفتمانی‌ای بر پایه در مقابل هم قرار دادن و پاشیدن تخم ستیز میان اتنیک‌ها و سایر گروه‌های اجتماعی بود.»

مهدیه گلرو به چالش‌های ادامه‌دار اشاره می‌کند و می‌گوید علی‌رغم مقاومت، قوانین ضدزن همچنان پابرجاست: «نباید فراموش کنیم که چیزی روی کاغذ تغییر نکرده است، یعنی قوانین ضد زن جمهوری اسلامی تغییر نکرده‌اند. چه در مورد حجاب اجباری، چه بقیه قوانین ضد زن که در واقع نابرابری جنسیتی در آن موج می‌زند. از قوانین مربوط به خانواده تا مسائل اقتصادی و سیاسی. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که علی‌رغم اینکه این قوانین همچنان وجود دارد، مقاومت هم ادامه دارد.»

به گفتە گلرو چالش‌ها کماکان وجود دارند. او می‌گوید: « یک چالش جدی، مسئلە اشتغال زنان است. یعنی جایی است که جمهوری اسلامی دستش باز است. می‌تواند به راحتی معلم، پرستار، تمام مشاغلی که در بخش اصلی اقتصاد ایران یعنی اقتصاد دولتی هستند، اگر آن زن استاندارد پوشش آن محیط را رعایت نکند، از کار بیکار می‌شود، اخراج می‌شود، توبیخ می‌شود. دختران دانشجو مجبورند که حجاب داشته باشند تا بتوانند از خوابگاه‌های دانشجویی استفاده کنند.» او تأکید دارد که این محدودیت‌ها اغلب نامرئی هستند و مبارزه زنان را کمتر مورد توجه قرار می‌دهند.

همبستگی اتنیکی و چالش‌های مرکز-حاشیه

هاوژین بقالی شروع جنبش از کردستان را عامل ایجاد همبستگی اولیه می‌داند و می‌گوید: «جنبش ژن، ژیان، ئازادی از کُردستان آغاز شد و در ماه‌های نخست توانست نوعی همبستگی میان زنان، ملل تحت ستم و به حاشیه رانده شده و طبقات پایین جامعه ایجاد کند. زنان کُرد در این میان نقشی محوری داشتند، زیرا در نقطه‌ تقاطع سه نوع به‌ حاشیه‌ رانده‌شدن (جنسیتی، ملی و طبقاتی) قرار داشتند و بنابراین توانستند نماد یک تجربه‌ مشترک ستم‌دیدگی شوند.»

اما او می‌گوید که این همبستگی پس از ماه‌های اولیه فروکش کرد و دلایلش را اینگونه برمی‌شمرد: «اول اینکه جنبش نتوانست به ایجاد نهادها، شبکه‌های پایدار یا "زیرساخت‌های اعتراضی" (protest infrastructures) منجر شود. نبود سازمان‌یافتگی و تداوم کنش جمعی باعث می‌شود که انرژی خیابانی به تدریج تحلیل رود و پیوندهای میان گروه‌ها سست شوند.»

این پژوهشگر اجتماعی سرکوب شدید خیابانی را دلیل دیگر فروکش کردن جنبش می‌داند و می‌گوید: «رژیم با سرکوب شدید خیابانی و بازپس‌گیری فضاهای عمومی، عرصه‌ کنش مستقیم را محدود کرد. با خروج مردم از خیابان نیروهای گفتمانی مسلط در فضای مجازی – به‌ویژه طیف‌های راست‌گرا که دسترسی راحت تری به منابع قدرت دارند و خواسته‌هایشان در تضاد با مطالبات زنان، اقلیت‌های اتنیکی و فرودستان بود – توانستند میدان را در اختیار گیرند و روایت جنبش را به سمت دیگری سوق دهند.»

بقالی اما تأکید دارد که همبستگی به حالت پنهان درآمده و امکان فعال‌سازی مجدد آن وجود دارد.

بیشتر بخوانید: سالگرد مهسا؛ جنبش "زن، زندگی، آزادی" نقطه عطف در تاریخ ایران

او همچنین به خشونت بیشتر رژیم در مناطق اتنیکی اشاره می‌کند و می‌گوید "دولت در قبال مناطق کُردستان، بلوچستان، خوزستان یا لرستان نه صرفاً به‌عنوان استان‌های کشور، بلکه همچون مناطق حاشیه‌ای و مسئله‌دار عمل می‌کند" و در نتیجه این مناطق را همواره تحت کنترل نظامی و امنیتی خود دارد.

به عقیده این پژوهشگر، برخورد حکومت با این مناطق نه فقط در دوران جمهوری اسلامی بلکه از زمان حکومت رضا شاه "نه براساس نوعی تفاهم همگانی و در طی پروسه‌ای دموکرات بلکه برمبنای سرکوب دائمی مناطق غیر فارس از سوی مناطق مرکزی بنیان نهاده شده است".

او به نقل قولی از پسر یکی از جانباختگان کُرد اشاره می‌کند که گفته بود: «جمهوری اسلامی در تهران سرکوبگر است اما در کردستان اشغالگر.»

به عقیده هاوژین بقالی، "جمهوری اسلامی از مسأله‌ اتنیکی به‌مثابه‌ ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به خشونت استفاده کرده" و این مناطق را به‌عنوان "ناامن" و "تهدیدی برای تمامیت کشور" قاب‌بندی کرده است.

بقالی می‌گوید جنبش برای مدتی کوتاه مرزهای مرکز و حاشیه را پیوند زد، اما روایت‌های حکومتی دوباره تقویت شدند.

پدرسالاری در اپوزیسیون و چالش‌های آینده

مهدیه گلرو درباره اپوزیسیون جمهوری اسلامی می‌گوید که طبق یک قاعده کلاسیک، اپوزیسیون‌ها اغلب شباهت‌هایی به حکومتی که با آن مبارزه می‌کنند، دارند و این شباهت‌ها در سال‌های اخیر حتی پررنگ‌تر شده است. او توضیح می‌دهد: «بخشی از اپوزیسیون، به‌ویژه جریان‌های راست‌گرا، همچنان تحت تأثیر نگاه پدرسالارانه هستند. جمهوری اسلامی با تکیه بر پدرسالاری مذهبی، پوشش زنان را به دست‌ها و گردی صورت محدود می‌کند و آن را به نام اسلام توجیه می‌کند. اما در اپوزیسیون هم شاهد نوعی پدرسالاری ضدزن هستیم که استانداردهایی برای پوشش و رفتار زنان تعیین می‌کند. وقتی زنانی با انتخاب لباس‌هایی مثل تاپ یا کراپ، تابوها را می‌شکنند، برخی از این اپوزیسیون با عبارات توهین‌آمیزی مثل "پرستو" یا با تأکید بر اینکه "زن ایرانی به دلیل عفتش چنین لباسی نمی‌پوشد"، واکنش نشان می‌دهند. این نشان می‌دهد که حتی بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی همچنان می‌خواهند برای پوشش و نحوه مبارزه زنان چارچوب تعیین کنند.»

گلرو تأکید می‌کند که در آینده ایران، پس از پایان استبداد دینی، زنان باید بتوانند آزادانه برای خود تصمیم بگیرند و هیچ نگاه پدرسالارانه‌ای نباید برای پوشش آن‌ها قانون‌گذاری کند.

کسری قره‌داغی معتقد است که خیزش زن، زندگی، آزادی برای بخش بزرگی از اپوزیسیون خارج از کشور غیرمنتظره بود. او توضیح می‌دهد: «این جنبش با ویژگی‌های زن‌محور، شبکه‌ای، غیرمتمرکز و گفتمانی ضدپدرسالارانه، اپوزیسیون خارج را غافلگیر کرد. بسیاری از آن‌ها در ابتدا نتوانستند ماهیت مترقی و پویای این خیزش را درک کنند.»

قره‌داغی این موضوع را نشان‌دهنده این می‌داند که "کنشگران داخل ایران نه تنها مطالباتی پیشروتر داشتند، بلکه شناخت عمیق‌تری از واقعیت‌های جامعه ایران نیز در اختیار داشتند". به گفته او: «دوری اپوزیسیون خارج از میدان واقعی اعتراضات، ناآشنایی با پویایی‌های محلی و وابستگی بیش از حد به مدل‌های سنتی رهبری‌محور باعث شد که آن‌ها نتوانند به‌موقع و به‌صورت مؤثر در داخل کشور نقش‌آفرینی کنند. در برخی موارد، این ناتوانی حتی به انحرافاتی منجر شد که با روح مترقی جنبش در تضاد بود.»

قره‌داغی می‌افزاید که اپوزیسیون خارج در بازنمایی جهانی روایت جنبش، جلب توجه رسانه‌ها و ارتباط با نهادهای حقوق بشری موفق‌تر عمل کرد، اما در ایجاد رهبری معتبر و هماهنگ در داخل ایران ناکام ماند و این شکاف به آشفتگی پیام‌ها، رقابت بر سر سخنگویی و ناهماهنگی عملیاتی منجر شد.

هاوژین بقالی بر تضاد میان روایت‌های راست‌گرا و مطالبات گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده تأکید می‌کند و معتقد است که زنان و گروه‌های اتنیکی در آینده سیاسی ایران نقشی کلیدی خواهند داشت. او می‌گوید: «همبستگی شکل‌گرفته در جنبش ژن، ژیان، ئازادی عمدتاً میان گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده، یعنی زنان، ملل غیرفارس و اقشار فرودست، ایجاد شد و نه میان این گروه‌ها و اپوزیسیون مرکزگرا. تداوم رویکردهای مرکزگرایانه مانع از تشکیل یک جبهه پایدار و فراگیر میان این نیروها شد.»

او ادامه می‌دهد: «در آینده ایران، به‌ویژه در بزنگاه‌های سیاسی، ممکن است اتحادهایی میان این گروه‌ها شکل بگیرد، اما این اتحادها احتمالاً بیشتر تاکتیکی خواهند بود تا استراتژیک. با این حال، زنان و گروه‌های اتنیکی در این ائتلاف‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا خواهند کرد و مطالبات آن‌ها که افقی دموکراتیک و عدالت‌خواهانه ارائه می‌دهد، می‌تواند تأثیری عمیق و ماندگار بر گفتمان ملی ایران بگذارد. نادیده گرفتن یا سرکوب این مطالبات از طریق تلاش برای یکسان‌سازی و همگون کردن نیروها، هر پروژه‌ای برای دموکراسی و عدالت در ایران را شکننده و ناپایدار خواهد کرد.»

بقالی هشدار می‌دهد که هرگونه تلاش برای حذف صدای این گروه‌ها، چشم‌انداز دموکراتیک ایران را به خطر می‌اندازد.

چشم‌انداز سکولاریسم رادیکال و درس‌های جنبش

کسری قره‌داغی جنبش "زن، زندگی، آزادی" را جنبشی عمیقاً سکولار و رادیکال توصیف می‌کند که فراتر از تعاریف متداول سکولاریسم عمل کرده است. او توضیح می‌دهد: «جنبش زن، زندگی، آزادی که با قتل حکومتی ژینا امینی شعله‌ور گشت، در ماهیت خود جنبشی به‌ تمام‌ معنا سکولار بود. مقصود از سکولاریسم در اینجا صرفاً ابعاد سطحی‌ای مانند جدایی دین از دولت، تفکیک قوا یا برگزاری انتخابات نیست، بلکه نوعی سکولاریسم رادیکال و اصیل است که پرده از داعیه‌های کاذب رژیم‌های اقتدارگرای منطقه برمی‌دارد. این جنبش در پی بازتعریف رابطه‌ جامعه با قدرت سیاسی و نقد بنیادین مشروعیت ساختارهای سلطه‌ مبتنی بر قرائت‌های ایدئولوژیک است.»

بیشتر بخوانید: آیا فروپاشی جمهوری اسلامی محتمل یا حتی قریب‌الوقوع‌ است؟

به گفته قره‌داغی، این جنبش نه تنها قوانین تبعیض‌آمیز مانند حجاب اجباری را به چالش کشید، بلکه با نقد ریشه‌ای ایدئولوژی‌های اقتدارگرا، به دنبال بازسازی رابطه‌ای برابر میان جامعه و قدرت بود. او این خیزش را در بستر ناکارآمدی سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی جمهوری اسلامی و انزوای بین‌المللی آن تحلیل می‌کند و معتقد است که نارضایتی‌های گسترده اجتماعی همراه با سرکوب مداوم گروه‌های حاشیه‌ای، زمینه‌ساز این حرکت شد.

نقد رویکرد نسلی در تحلیل جنبش

کسری قره‌داغی، با نگاهی انتقادی به تحلیل‌های رایج، تأکید دارد که نباید نسل زِد (Z) را به‌عنوان نیروی محرک اصلی خیزش زن، زندگی، آزادی در نظر گرفت. او استدلال می‌کند که تمرکز بیش از حد بر نقش این نسل، به درک ناقصی از جنبش منجر می‌شود.

قره داغی می‌گوید: «نسل علت مستقل یک جنبش نیست؛ بلکه موقعیت نسلی یک شرط زمینه‌ای و جهت‌دهنده است که روی شیوه ادراک و کنش اثر می‌گذارد، نه این‌ که خودش به‌تنهایی محرک جنبش باشد. چارچوب نسلی با چند نقص برجسته روبه‌روست؛ مهم‌ترین آن‌ها گرایش به مفهوم‌پردازی از نسل زِد که غالباً به‌عنوان نیروی محرک خیزش توصیف می‌شود به‌عنوان یک گروه اجتماعیِ همگن است که با مجموعه‌ای از ویژگی‌های ظاهراً مشترک تعریف می‌شود. چنین مقوله‌بندی‌ای دارای اشکال است، زیرا مرزهای نسل زِد را نمی‌توان به‌دقت ترسیم کرد.»

او توضیح می‌دهد که نسل زِد، با وجود مشارکت فعال و خلاقانه در اعتراضات خیابانی و فضای مجازی و البته دادن هزینەهای بسیار، گروهی متنوع با پیشینه‌ها و اولویت‌های اجتماعی و سیاسی متفاوت است. برخی از این نسل به سیاست‌های هویتی گرایش دارند، برخی شبکه‌های اجتماعی را برای کنشگری ترجیح می‌دهند و گروهی دیگر به مسائل کلان سیاسی و اجتماعی توجه نشان می‌دهند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

به گفته قره‌داغی تقلیل این جنبش به یک پدیده صرفاً نسلی، پیچیدگی‌های آن را نادیده می‌گیرد و از توجه به عوامل ساختاری عمیق‌تر مانند تبعیض‌های جنسیتی، اتنیکی و طبقاتی که در هسته این خیزش قرار دارند، می‌کاهد. او تأکید می‌کند که این جنبش نتیجه همگرایی مطالبات گروه‌های مختلف است و نقش نسل زِد تنها یکی از عوامل زمینه‌ای در شکل‌گیری و پویایی آن بوده است.

با تمام این اوصاف بسیاری از کارشناسان هم‌نظرند که خیزش زن، زندگی، آزادی، با وجود کاهش شدت اعتراضات خیابانی به دلیل سرکوب شدید، همچنان یک نیروی تحول‌آفرین در جامعه ایران است. این جنبش درس‌هایی ارزشمند درباره همبستگی، عدالت اجتماعی و دموکراسی ارائه کرده و نشان داده که می‌تواند گفتمانی نوین برای آینده ایران ترسیم کند.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر در آستانه سومین سالگرد اعتراضات ۱۴۰۱ اعلام کرد، مقام‌های جمهوری اسلامی از تحقیق بی‌طرفانه درباره نقض‌های جدی حقوق بشر خودداری کرده‌اند.سازمان دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی درباره نقض‌های گسترده و جرایم مشمول حقوق بین‌الملل در جریان و پس از اعتراضات ۱۴۰۱ تحقیق "مؤثر، بی‌طرفانه و مستقل" انجام نداده‌اند. این نهاد، سالگرد اعتراضات را فرصتی برای دولت‌های نگران حقوق بشر دانست تا مسیرهای پیگرد کیفری و تحقق عدالت برای قربانیان و خانواده‌ها را دنبال کنند.

یافته‌های هیأت حقیقت‌یاب سازمان ملل

بر پایه نخستین گزارش هیأت حقیقت‌یاب سازمان ملل در مارس ۲۰۲۴، سرکوب مرگبار اعتراضات ۱۴۰۱ با "قتل، شکنجه و تجاوز جنسی" همراه بوده و مصداق "جنایت علیه بشریت" است. گزارش دوم هیأت در مارس ۲۰۲۵ نیز از تداوم آزار و اذیت علیه زنان و دختران، اقلیت‌ها و خانواده‌های قربانیان خبر می‌دهد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیده‌بان حقوق بشر، گفت: «قربانیان و خانواده‌هایی که با خشونت بی‌رحمانه روبرو شده‌اند چشم‌انداز روشنی برای عدالت ندارند، زیرا کسانی که باید عدالت را تضمین کنند خود در نقض‌ها دخیل‌اند و از آمران و عاملان حفاظت می‌کنند.» او از کشورهایی که از صلاحیت برای رسیدگی کیفری برخوردارند خواست "از هر فرصت ممکن" برای پیگرد استفاده کنند.

اعدام‌ها و سرکوب پس از خیابان

دیده‌بان حقوق بشر به اعدام دست‌کم دو مرد در ماه‌های اخیر در ارتباط با اعتراضات اشاره می‌کند: مجاهد کورکوری (۲۱ خرداد) و مهران بهرامیان (۱۵ شهریور)؛ بهرامیان دوازدهمین فرد اعدام‌شده مرتبط با این پرونده‌ها عنوان شده است. عفو بین‌الملل و "گروه حقوق بشر ایران" (مستقر در اسلو) گفته‌اند این افراد زیر شکنجه و در روندهای "به‌غایت ناعادلانه" محکوم شده‌اند.

حجاب اجباری و تبعات آن

گزارش، تداوم اجرای "قوانین تبعیض‌آمیز و تحقیرآمیز حجاب اجباری" را یادآور می‌شود؛ قوانینی که به‌گفته هیأت حقیقت‌یاب، حکومت را درمرگ مهسا (ژینا) امینی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ مسئول می‌داند. طبق این گزارش، از آن زمان مجموعه‌ای از اقدامات سرکوبگرانه برای واداشتن زنان به رعایت حجاب اعمال شده است: "بازداشت و حبس خودسرانه، پیگرد قضایی ناعادلانه، مجازات‌های سنگین، محرومیت از خدمات پایه (تحصیل، درمان و اشتغال)، توقیف خودروها و استفاده از فناوری‌های نظارتی".

وضعیت بازماندگان در داخل و خارج

به‌گفته دیده‌بان حقوق بشر، بسیاری از بازماندگان سرکوب‌های خشونت‌آمیز ناچار به ترک ایران شده و در کشورهای همسایه در وضعیت بلاتکلیف و بدون دسترسی کافی به مراقبت‌های پزشکی و روانی به‌سر می‌برند. حتی کسانی که در اروپا و دیگر کشورها پناه گرفته‌اند با پیامدهای جسمی و روانی ماندگار دست‌وپنجه نرم می‌کنند و نسبت به امنیت بستگان‌شان در داخل ایران ابراز نگرانی دارند.

مطالبه عدالت و روایت قربانیان

با وجود فشارها، بازماندگان بر پیگیری حقیقت و عدالت تأکید دارند. یکی از مجروحان با اصابت ساچمه‌های فلزی گفته است: «دیگر نمی‌توانم روی سمت چپ بدنم بخوابم… اما اگر فردا اعتراضات آغاز شود، دوباره به خیابان برمی‌گردم.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این نهاد تأکید می‌کند بر اساس حقوق بین‌الملل، دولت جمهوری اسلامی مسئول تحقیق و پیگرد عاملان نقض‌های جدی و تضمین دسترسی قربانیان به جبران خسارت است؛ بااین‌حال، "مصونیت از مجازات" در ایران ساختاری و دیرینه توصیف شده است. دیده‌بان حقوق بشر از کشورهایی که صلاحیت قضایی جهانی یا دیگر صلاحیت‌های برون‌مرزی دارند خواست درباره جرایم ارتکابی در جریان و پس از اعتراضات ۱۴۰۱ تحقیقات کیفری را آغاز کنند.

بهار صبا از دولت‌های که نگران وضعیت حقوق بشر در ایران هستند، خواست اقداماتی هماهنگ برای تأمین امنیت، حمایت و کمک‌های بشردوستانه به بازماندگانِ مستقر در کشورهای همسایه انجام دهند و هم‌زمان مسیرهای حقوقی پاسخ‌گویی را در سطح بین‌المللی فعال نگه دارند.

ارتش اسرائیل از شب گذشته حملات سنگین خود به شهر غزه را آغاز کرده است. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل با انتشار پیامی در اکس نوشت که ارتش اسرائیل "با مشت آهنین" علیه "زیرساخت ترور" در نوار غزه وارد عمل شده است.منابع مختلف خبری گزارش می‌دهند که ارتش اسرائیل از شب گذشته (۱۵ سپتامبر / ۲۴ شهریور) حملات سنگین خود به شهر غزه را آغاز کرده است. یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل با انتشار پیامی در اکس نوشت: «غزه در حال سوختن است.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

کاتس در ادامه پیام خود آورده است که ارتش اسرائیل "با مشت آهنین" علیه "زیرساخت ترور" در نوار غزه وارد عمل شده است.

نیروهای امدادی مستقر در غزه می‌گویند در جریان حمله‌ای به یک خانه در غرب شهر غزه، پنج نفر از جمله دو کودک کشته شده‌اند. بنا بر گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، جنگنده‌های اسرائیلی در طول شب تقریبا بدون وقفه حملات سنگینی به این شهر واقع در شمال نوار غزه انجام دادند که با گلوله‌باران توپخانه همراه بود. طبق گزارش وفا، در این حملات در مجموع دست‌کم ۳۸ نفر کشته شدند.

بر اساس گزارش‌های تاییدنشده رسانه‌های فلسطینی، تانک‌های اسرائیلی در ادامه به داخل شهر نفوذ کردند. وب‌سایت خبری آمریکایی اکسیوس به نقل از مقام‌های اسرائیلی گزارش داده است که این اقدام به‌منزله "آغاز عملیات زمینی" است. بنا بر گزارش رسانه‌های اسرائیلی انفجارهای شدید در شمال نوار غزه حتی در اسرائیل هم شنیده شده است.

بستگان گروگان‌ها: ممکن است این آخرین شب زندگی آن‌ها باشد

انجمن بستگان گروگان‌هایی که در اسارت سازمان تروریستی حماس به سر می‌برند، در واکنش به گزارش‌ها درباره آغاز اشغال شهر غزه در شب گذشته به‌شدت ابراز نگرانی کرد. در بیانیه این انجمن آمده است: «پس از ۷۱۰ شب در اسارت تروریست‌ها، امشب ممکن است آخرین شب برای گروگان‌ها باشد.»

در ادامه بیانیه، آمده است که نتانیاهو آگاهانه تصمیم می‌گیرد که "آن‌ها را به دلایل سیاسی قربانی کند".

این بیانیه با متهم کردن نتانیاهو به سوءاستفاده از دلایل سیاسی برای حمله به غزه همچنین می‌افزاید: «او ارزیابی‌های رئیس ستاد کل و نهادهای امنیتی را به کلی نادیده می‌گیرد.»

در ادامه واکنش‌ها به آغاز حمله زمینی اسرائیل به غزه یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون و نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، دولت نتانیاهو را متهم کرد که توافق پیشنهادی میانجیگران را که مورد پذیرش حماس بود، نادیده گرفته است. به گفته او این توافق ۹۸ درصد مشابه توافق ویتکاف بود که اسرائیل پیش‌تر آن را پذیرفته بود.

بیشتر بخوانید: حمله اسرائیل به قطر؛ "هدف جلوگیری از قطع جنگ غزه بود"

کابینه امنیتی اسرائیل در ماه اوت، تصرف شهر غزه در شمال نوار ساحلی تحت محاصره اسرائیل را تصویب کرده بود. به همین دلیل ارتش اسرائیل همه ساکنان یک میلیون نفری شهر غزه را فراخوانده بود که به مناطق موسوم به "مناطق امن" بگریزند. بنا بر اعلام مقام‌های اسرائیلی و فلسطینی با افزایش احتمال حمله به شهر، بیش از ۳۰۰ هزار نفر پیشاپیش از غزه گریختند.

گفته می‌شود ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، پیش‌تر به‌شدت نسبت به خطرات اشغال شهر غزه هشدار داده و نتانیاهو را ترغیب کرده بود تا پیشنهاد کنونی میانجیگری درباره آتش‌بس غزه و آزادی گروگان‌ها را بپذیرد.

ابراز تردید روبیو نسبت به وجود را‌ه‌حل دیپلماتیک

کمی پیش از انتشار خبر آغاز حمله زمینی برای تصرف غزه، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از این که جنگ غزه بتواند از راه دیپلماتیک پایان یابد ابراز تردید کرده بود. او در سفر خود به اسرائیل به شبکه فاکس‌نیوز گفت: «اگر وضعیت پس از این به این شکل [از طریق دیپلماتیک] پایان نیابد، پس باید از طریق یک اقدام نظامی پایان یابد.»

روبیو افزود که این جنگ زمانی پایان می‌یابد که همه گروگان‌ها، از جمله اجساد گروگان‌های کشته‌شده، آزاد شوند و سازمان تروریستی حماس دیگر به‌عنوان یک گروه مسلح که نوار غزه را تهدید می‌کند وجود نداشته باشد.

بیشتر بخوانید: تاکید روبیو بر حمایت از اسرائیل و حذف حماس

وزیر خارجه آمریکا در ادامه گفت: «در حالت ایده‌آل، در یک دنیای کامل، این امر از طریق یک توافق دیپلماتیک محقق می‌شد.»

او افزود: «در چنین دنیایی، حماس حاضر می‌شد سلاح‌های خود را تحویل دهد، منحل شود و همه گروگان‌ها را فورا آزاد کند. این بهترین نتیجه ممکن بود، اما رخ نداده است.»

به گفته روبیو، اگر چنین راه‌حلی به دست نیاید، "باید از راه یک عملیات نظامی پایان یابد". او همچنین گفت، "باور دارد که اسرائیل، خود چنین مسیری را ترجیح نمی‌دهد".

نگرانی از وضعیت گروگان‌ها همزمان با آغاز عملیات زمینی

رسانه‌های اسرائیلی با استناد به محافل فلسطینی گزارش دادند که حماس، گروگان‌ها را از تونل‌های زیرزمینی بیرون آورده و به خانه‌ها و چادرهای شهر منتقل کرده است تا مانع از عملیات ارتش اسرائیل در مناطق خاصی شود. طبق گزارش رسانه‌ها، مادر یکی از مردان ربوده‌شده اسرائیلی گفته است "پسرش در غزه به‌عنوان سپر انسانی مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد".

در نوار غزه هنوز ۴۸ گروگان حضور دارند که طبق اطلاعات اسرائیل، ۲۰ نفر از آن‌ها زنده هستند. در بیانیه انجمن بستگان گفته شد بسیاری از آن‌ها اکنون در شهر غزه نگهداری می‌شوند.

ارتش اسرائیل در روزهای گذشته حملات هوایی خود را در داخل و اطراف شهر غزه به‌طور مرحله‌ای گسترش داده و در نهایت شروع به تخریب برج‌های بلند در این شهر کرد.

بیشتر بخوانید: حمایت آلمان از قطعنامه سازمان ملل برای راه‌حل دو کشوری

اسرائیل می‌گوید حماس در این ساختمان‌‌های بلند، پست‌های دیده‌بانی ایجاد کرده و مواد منفجره کار گذاشته است. این انفجارها بسیاری از ساکنان را بی‌خانمان کرده است. عفو بین‌الملل دستور تخلیه این ساختمان‌‌ها از سوی اسرائیل را محکوم و اعلام کرد که این اقدام، "رنج غیرنظامیان" را در میانه آنچه که این سازمان حقوق بشری یک "نسل‌کشی" توصیف کرده، تشدید می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

جنگ غزه با حمله گروه تروریستی حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد. در آن حمله حدود ۱۲۰۰ نفر در اسرائیل کشته و بیش از ۲۵۰ نفر ربوده شدند. از آن زمان تاکنون، طبق اعلام وزارت بهداشت تحت کنترل حماس، دست‌کم ۶۴ هزار و ۹۰۰ فلسطینی در نوار غزه کشته شده‌اند، که "شمار زیادی از آن‌ها زن و کودک بوده‌اند".

با این حال، برخی از تحقیقات مستقل، گاهی ارقام بالاتری را نیز نشان می‌دهند. منتقدان، اسرائیل را به ارتکاب "جنایت جنگی و نسل‌کشی" متهم می‌کنند. در مقابل، اسرائیل تاکید می‌کند که صرفا با حماس می‌جنگد و آمار منتشر شده، تفاوتی میان تروریست‌های حماس و مردم غیرنظامی قائل نشده است.

فاکس‌نیوز با انتشار گزارشی اختصاصی به نقل از یکی از فرماندهان ارتش آمریکا نوشت که در مجموع ۴ هزار نفر در پشتیبانی و اجرای حمله بمب‌افکن‌های بی-۲ به تاسیسات اتمی ایران در چارچوب عملیات "چکش‌نیمه‌شب" مشارکت داشتند.شبکه خبری آمریکایی فاکس‌نیوز با انتشار گزارشی درباره جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، جزییات بیشتری را از حمله هفت فروند بمب‌افکن بی-۲ به تاسیسات اتمی ایران منتشر کرده است.

این هواپیماها در عملیات موسوم به "چکش نیمه‌شب" (Operation Midnight Hammer)، از پایگاه وایتمن آمریکا به سمت ایران به پرواز درآمدند و به کمک بمب‌افکن‌های رادارگریز بی-۲ اسپیریت در مجموع ۱۴ بمب GBU-57/B را به اهداف خود پرتاب کردند که از این میان ۱۲ بمب به تاسیسات غنی‌سازی در فردو و دو بمب دیگر به تاسیسات نطنز پرتاب شدند.

کارشناسان می‌گویند که این نخستین استفاده عملیاتی از بمب عظیم ۱۳ تنی سنگرشکن GBU-57/B موسوم به "نفوذگر با مهمات انبوه" (MOP) توسط نیروی هوایی ایالات متحده بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بمب GBU-57/B یک بمب هدایت‌شونده با دقت بالا است که از یک کلاهک نفوذگر، سامانه ناوبری اینرسی مبتنی بر جی‌پی‌اس و چاشنی‌های ویژه تشکیل شده است و مواد منفجره تنها حدود ۲۰ درصد از وزن کلی آن را تشکیل می‌دهد. بمب‌های MOP کنونی می‌توانند دست‌کم تا عمق ۶۰ متر در موادی با سختی متوسط مانند بتن نفوذ کنند.

گزارش روز دوشنبه ۱۵ سپتامبر (۲۴ شهریور) فاکس‌نیوز، در پایگاه هوایی وایتمن تهیه شده است. این شبکه خبری موفق شده در گفت‌وگو با سرهنگ جاش ویتالا، از فرماندهان ارتش ایالات متحده آمریکا و همکاران او، جوانب بیشتری از این عملیات را فاش کند.

طبق گزارش فاکس‌نیوز، ویتالا و همکاران او در این مصاحبه‌‌ها گفته‌اند که در جریان این عملیات، ۴ هزار نفر به‌‌شکل محرمانه همکاری کردند تا این ۷ بمب‌افکن رادارگریز را به یک ماموریت ۳۰ ساعته به حریم هوایی ایران اعزام کنند.

بیشتر بخوانید:"میزان خسارات بمب‌های سنگرشکن به مراکز اتمی ایران مشخص نیست"

این هواپیماها پیش‌ از این، پس از حملات ۱۱ سپتامبر، مواضع گروه طالبان در افغانستان را هدف قرار داده بودند تا از این طریق، مسیر ورود نیروهای آمریکایی به افغانستان هموار شود.

به گزارش فاکس‌نیوز، خلبانان پس از ماموریت ۳۰ ساعته در ایران، "از شدت خستگی کاملا از پا درآمده بودند". ویتالا با اشاره به این که این، "طولانی‌ترین ماموریت برای یک حمله بمباران در مقیاس بزرگ با هفت هواپیما بود" افزود: «هر هواپیما دو خلبان داشت و آن‌ها نوبتی به مدت ۴۵ دقیقه تا یک ساعت استراحت می‌کردند، به‌ویژه در فاصله بین سوخت‌گیری‌های پیچیده هوایی. بعضی‌ها جعبه‌هایی از نوشیدنی‌های انرژی‌زا را به داخل هواپیما می‌بردند تا بیدار بمانند.»

"عملیاتی بی‌نقص و نتیجه سال‌ها تمرین"

سرهنگ جاش ویتالا، از فرماندهان ارتش ایالات متحده آمریکا در پایگاه وایتمن در ادامه گفتگوی خود با فاکس‌نیوز، عملیات چکش‌ نیمه‌شب را یک "عملیات بی‌نقص" توصیف کرد و گفت: «من به‌شدت به نحوه اجرای آن‌ها و به تمام ۴۰۰۰ نفر اینجا در میان صدها متخصص که از این ماموریت پشتیبانی کردند و باعث شدند کار پیش برود، افتخار می‌کنم.»

در حال حاضر بی-۲ تنها هواپیمای رادارگریز دوربردی محسوب می‌شود که قادر است بمب‌های سنگرشکنی از این دست را حمل کند. فاکس‌نیوز در گزارش خود با اشاره به این که این هواپیمای ۲ میلیارد دلاری "در حال کهنه شدن است" می‌نویسد، ۲۰ فروند از این هواپیماها نزدیک به ۳۰ سال است که در حال خدمت‌اند.

این فرمانده ارتش آمریکا با اشاره به نظم و هماهنگی میان افراد در اجرای این عملیات گفت: «ما فرهنگی کمیاب داریم: همگی در سکوت برای اجرای ماموریت کار می‌کنند. این کل تیم بود که با تکیه بر درس‌هایی از سال‌ها تمرین با هم همکاری می‌کرد.»

بیشتر بخوانید: برنامه ارتش آمریکا برای ساخت نسل دوم بمب سنگرشکن

بر اساس گزارش این رسانه آمریکایی، هزاران نفر در جریان این ماموریت در بخش‌های تعمیر و نگهداری، مهمات، عملیات و پزشکی مشارکت داشتند و در نهایت در نتیجه این همکاری، ۱۴ نفر از بین ده‌ها خلبان آموزش‌دیده با بمب‌افکن بی-۲، وارد خاک ایران شدند و این بمب‌های عظیم نفوذگر را بر روی تاسیسات اتمی ایران انداختند.

ویتالا با تاکید بر این که در گزینش این افراد، تاکید بر روی "تجربه" بوده است گفت: «این تیم بارها در جریان رزمایش‌ها پرواز کرده بود. زمانی که دیدم خدمه‌ [برای اجرای عملیات] آماده می‌شوند، فقط به این فکر می‌کردم که آن‌ها چقدر این کار را تکرار کرده‌اند و چه مدت برای انجام این کار تمرین کرده‌اند. این یک تیم بسیار حرفه‌ای و کاربلد بود.»

بیشتر بخوانید: اخراج ژنرال پنتاگون در پی ارزیابی حمله به مراکز اتمی ایران

با این حال، این فرمانده آمریکایی از ارائه جزییات بیشتر درباره این عملیات خودداری کرد، پرسش‌هایی نظیر این که چه مدت زمانی پیش از حمله به خدمه اطلاع داده شده بود، هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند.

برخی از گزارش‌ها پیش از این حاکی از آن بودند که ارتش آمریکا پس از عملیات "چکش نیمه‌شب" و حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی در فردو که با استفاده از بمب‌های ۱۳ تنی و بمب‌افکن‌های رادارگریز بی-۲ انجام شد، اینک برای توسعه نسل جدیدی از بمب‌های سنگرشکن برنامه‌ریزی می‌کند.

بیشتر بخوانید: تا چه اندازه به برنامه هسته‌ای ایران آسیب وارد شده است؟

یک گزارش وب‌سایت تخصصی The War Zone پیش از این گفته بود که ارتش آمریکا علاقه‌مندی زیادی به ساخت یک بمب دیگر به نام "نفوذگر نسل بعدی" (NGP) دارد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

بر اساس یک آگهی منتشرشده در فوریه ۲۰۲۴ توسط نیروی هوایی ایالات متحده، کلاهک جدید NGP باید حداکثر ۱۰ تن وزن داشته باشد و بتواند اثرات انفجاری، ترکش‌زا و نفوذی ایجاد کند. همچنین دقت هدف‌گیری این بمب، حتی در شرایط اختلال یا غیرفعال بودن سیگنال جی‌پی‌اس، اصولا باید ۲.۲ متر باشد.

حتی پیش از عملیات چکش نیمه‌شب نیز در محافل نظامی آمریکا بحث‌هایی در جریان بود که آیا اساسا تاسیسات بسیار مستحکم زیرزمینی فردو برای بمب MOP قابل دسترسی است یا نه.

به گفته کارشناسان، ارزیابی خسارات وارده در حملات اخیر آمریکا به فردو و نطنز نیز احتمالا در توسعه بمب‌های جدید NGP تاثیرگذار خواهد بود.

اخیرا روزنامه فرانسوی لوموند با انتشار گزارشی به نقل از مقام‌های اطلاعاتی اسرائیل نوشته است که به باور اسرائیلی‌ها، برنامه اتمی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه "به‌ طور کامل از بین نرفته است".

بر اساس گزارش روز شنبه ۱۳ سپتامبر (۲۲ شهریور) این روزنامه، این برآورد محرمانه اسرائیل، با اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا همخوانی ندارد. ترامپ پس از پایان جنگ ۱۲ روزه اعلام کرده بود که "برنامه اتمی ایران به‌طور کامل نابود شده است".