دویچه وله فارسی | همه گزارش‌ها

پس از حمله سایبری منتسب به ایران علیه فِلور بادِنبرگ، وزیر دادگستری برلین، سیاستمداران و کارشناسان آلمانی خواهان حفاظت بیشتر در برابر این نوع حملات شدند. یک کارشناس امور امنیتی درباره حمله فزاینده سایبری ایران هشدار داد.حزب سوسیال‌دموکرات آلمان پس از حملات سایبری منتسب به ایران علیه وزیر دادگستری برلین خواستار حفاظت بیشتر در برابر حملات سایبری و جاسوسی شد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

روزنامه "تاگس‌اشپیگل" آلمان صبح روز چهارشنبه ۲۹ مرداد (۲۰ اوت) درباره حمله سایبری منتسب به جمهوری اسلامی و همچنین دلایل آن گزارش ویژه‌ای منتشر کرده است.

سباستیان فیدلِر، سخنگوی امور داخلی حزب سوسیال دموکرات به روزنامه "تاگس‌اشپیگل" گفته است که این پرونده نشان می‌دهد که چگونه حملات سایبری از سوی دولت‌های خارجی به شکل حرفه‌ای و خطرناک برنامه‌ریزی و اجرا می‌شوند.

فیدلر در ادامه گفت که او سناتور فِلور بادِنبرگ را به عنوان فردی حرفه‌ای به خوبی می‌شناسد و "اگر حتی در دفتر او چنین حمله‌ای موفقیت‌آمیز باشد، این نشان‌دهنده سطح بالای حرفه‌ای‌گری مهاجمان است".

چگونگی حمله سایبری ایران

در پی حمله سایبری "منتسب به ایران"، ادارهٔ دادگستری برلین اعلام کرد مهاجمان به بخشی از داده‌های شخصی وزیر دادگستری این ایالت دست یافته‌اند؛ از جمله مکاتبات رد و بدل‌شده با دفتر از ابتدای ۲۰۲۳، اطلاعات تقویم کاری و اسناد سفر و مرخصی که نشانی‌های محل سکونت در برلین و کلن را در بر داشته است.

فلور بادِنبرگ که متولد تهران است، تأکید کرده دسترسی مهاجمان به تقویم کاری، با ترسیم الگوی رفت‌وآمد او به‌ محل کار، می‌تواند نگرانی‌های امنیتی برای خانواده‌اش ایجاد کند.

سفر فلور بادنبرگ به تهران

فلور بادنبرگ از ژوئن ۲۰۲۲ تا زمان آغاز کارش به‌عنوان وزیر دادگستری در آوریل ۲۰۲۳ معاون رئیس سازمان امنیت داخلی آلمان بود.

هفته‌نامه آلمانی "فوکوس" قبلا در تیرماه ۱۴۰۱ در گزارشی فاش کرده بود که "فلور بادنبرگ (حقیقی‌نیت)، معاون رئیس سازمان امنیت داخلی آلمان چند ماه پیش در پی درگذشت پدرش و برای انجام مسائل مربوط به انحصار وراثت به تهران سفر کرده است. این هفته‌نامه در آن‌زمان مدعی شده بود که سفر فلور بادنبرگ به ایران "غیرقانونی" و "ناقض مسائل امنیتی" بوده است.

با انتشار این خبر، سازمان امنیت داخلی آلمان بلافاصله با انتشار بیانیه‌ای ادعای هفته‌نامه "فوکوس" را تکذیب و اعلام کرد که معاون این سازمان "پنچ سال پیش" به دلایل خانوادگی به ایران سفر کرده و او برای این سفر "مجوز ویژه‌" دریافت کرده است. در این بیانیه آمده بود که فلور بادنبرگ تنها یک بار به ایران سفر کرده است.

پس از انتشار این بیانیه "فوکوس" تاکید کرده بود که خبر منتشر شده از سوی این مجله صحت دارد و پیش از انتشار این خبر سازمان امنیت داخلی آلمان تمایلی به اظهار نظر در این زمینه نداشته است.

حفا​ظت در برابر حملات سایبری سپاه پاسداران

سباستیان فیدلِر، سخنگوی امور داخلی حزب سوسیال دموکرات تاکید کرده است که "حمله سایبری منتسب به ایران" فقط متوجه شخص فِلور بادِنبرگ نبوده بلکه حمله‌ای علیه دولت ایالتی برلین به‌عنوان یکی از ارکان قانون اساسی است.

فیدلر ادامه داد: «بازیگران خارجی زیادی وجود دارند که باید خود را در برابر آنها محافظت کنیم. علاوه بر روسیه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز از آن جمله است. آنها به‌خاطر توانمندی‌هایی که در زمینه حملات سایبری ایجاد کرده‌اند، شناخته شده‌اند.»

هشدار کارشناس درباره پیامدهای جاسوسی ایران

پیتر نویمان، استاد مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن، نسبت به پیامدهای جاسوسی ایران در پرونده وزیر دادگستری برلین هشدار داد.

او چند دلیل مطرح می‌کند که چرا هکرها بادِنبرگ را انتخاب کرده‌اند: «ایران در کنار چین و روسیه یکی از کشورهایی است که بیشترین جاسوسی را در آلمان انجام می‌دهد. علاوه بر این، وزیر دادگستری برلین خود ایرانی‌تبار است و پیش‌تر نقشی مهم در سازمان امنیت داخلی آلمان ایفا کرده و اکنون نیز به‌عنوان رئیس بعدی این نهاد مطرح است.»

به گفته این استاد مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن، "جامعه ایرانیان مهاجر همواره در تیررس سرویس‌های اطلاعاتی ایران بوده است".

پیتر نویمان در ادامه مصاحبه خود هشدار می‌دهد که "موضوع حمله سایبری جمهوری اسلامی باید جدی‌تر گرفته شود، زیرا چنین چیزی می‌تواند واقعا خطرناک شود".

این کارشناس در ادامه صحبت‌های خود به فعالیت سپاه پاسداران در خارج از کشور هم اشار می‌کند و می‌گوید دست‌کم ۱۰ حمله در اروپا طی سال گذشته ثبت شده و این فعالیت‌ها فقط علیه مخالفان سیاسی نبوده، بلکه جامعه یهودی را نیز هدف قرار داده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

تاگس‌اشپیگل در پایان گزارش ویژه خود به این موضوع هم اشاره کرده است که بادِنبرگ از زمان فعالیت خود در سازمان امنیت داخلی آلمان تحت حفاظت پلیس قرار داشته و این حفاظت پس از حمله سایبری اخیر ممکن است تشدید شود.

معاون شهردار تهران از سامان‌دهی قطعهٔ ۴۱ بهشت‌زهرا و اخذ مجوز ایجاد پارکینگ در آن خبر داده است. این تصمیم، عملاً به تبدیل قبور اعدام‌شدگان سیاسی به پارکینگ می‌انجامد.داود گودرزی، معاون خدمات شهری شهرداری تهران، روز سه‌شنبه ۲۸ مرداد در جمع خبرنگاران گفت قطعهٔ ۴۱ "سال‌ها به همان شکل رها شده بود" و شهرداری پیشنهاد سامان‌دهی آن را به متولیان داده است. او با اشاره به "نیاز قطعهٔ ۴۲ به پارکینگ" از اخذ مجوزهای لازم و اجرای "درست و هوشمندانه" کارها سخن گفت. براساس توضیحات ارائه‌شده، هدف اعلام‌شده، تأمین پارکینگ برای تردد خانواده‌ها و مراجعه‌کنندگانِ قطعهٔ ۴۲ است که ظاهرا محل دفن کشته شدگان جنگ اخیر ایران و اسرائیل است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

قطعه ۴۱ که معاون شهرداری ادعا کرده "سال‌ها رها شده بود" محل دفن اعدام‌شدگان اوایل انقلاب و اعضای وابسته به سازمان "مجاهدین خلق" است و تبدیل این محل به پارکینگ، نشانه‌های تاریخی را از بین می‌برد و دسترسی بازماندگان به مزار عزیزان‌شان را دشوارتر می‌سازد.

پیش از این نیز جمهوری اسلامی تلاش کرده بود تا آثار قبور اعدام‌شدگان سیاسی را پاک کند. تجربه‌های پیشین در بهشت‌زهرا، از جمله شکستن سنگ‌ها، جابه‌جایی ردیف درختان و پنهان‌کردن نشانی مزارها، هشدار می‌دهند این روند "پاک‌سازی حافظهٔ جمعی" را تشدید می‌کند.

سابقهٔ بحث‌برانگیز: قطعهٔ ۴۱ و الگوی تکرارشونده

گزارش‌ها دربارهٔ قطعهٔ ۴۱ که به "قطعهٔ اعدامی‌ها" یا "قطعهٔ سوخته" نیز معروف است، از سال‌ها پیش به تخریب‌ها و دست‌کاری‌های متعدد اشاره کرده‌اند. منتقدان می‌گویند اگر طرح پارکینگ در این قطعه پیش برود، "الگوی تکرارشوندهٔ زدایش و کمرنگ‌‌سازی" به حوزهٔ جدیدی تسری می‌یابد و بازسازی گذشته برای پژوهشگران و خانواده‌ها دشوارتر می‌شود.

خاوران؛ دهه‌ها منع تحقیق و نشانه‌گذاری

گورستان خاوران نمونه دیگری از اقدامات مشابه جمهوری اسلامی برای پاکسازی خاطرات دهه ابتدایی پس از انقلاب است. خاوران محل دفن شمار زیادی از اعضا و هوادارانِ سازمان‌های چپ و دیگر زندانیان سیاسی دههٔ شصت و به خصوص اعدام‌شدگان سال ۱۳۶۷ است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

خانواده‌ها و نهادهای حقوق بشری می‌گویند جمهوری اسلامی سال‌هاست اجازهٔ تحقیق و تفحص مستقل در این گورستان را نداده و مانع نصب سنگ‌قبر و نشانه‌گذاری رسمی شده است؛ وضعیتی که به گفتهٔ آنان، ادامهٔ روند فعلی در بهشت‌زهرا می‌تواند آن را تشدید کرده و امکان ثبت و صیانت از حافظهٔ تاریخی را بیش‌ازپیش محدود کند.

حال به نظر می رسد الگویی مشابه قرار است این بار به بهانه ساخت پارکینگ در بهشت زهرا اجرا شود.

به‌نوشتهٔ نیوزویک، تصاویر ماهواره‌ای از کاهش آرایش نیرو در پایگاه مشترک بریتانیا و آمریکا در دیگو گارسیا حکایت دارد؛ پایگاهی که به محور عملیات "سیگنال‌دهی و فریب" پنتاگون برای بازدارندگی ایران بدل شد.از اواخر ماه مارس، تحلیلگرانِ نشانه‌های افزایش استقرار هواگردهای نیروی هوایی آمریکا در دیگو گارسیا را رصد کردند؛ جزیره‌ای مرجانی در میانه اقیانوس هند، دور از برد اغلب موشک‌های ایرانی و مناسب برای استقرار نیروهای هوایی و دریایی ایالات متحده.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

به‌گفته پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این جابه‌جایی‌ها بخشی از تلاش واشنگتن برای بازداشتن تهران و گروه‌های نیابتی‌اش بود.

نقشهٔ فریب و حملهٔ بمب‌افکن‌ها

با وجود آمادگی دیگو گارسیا، دستور حملهٔ ماه ژوئن به ایران از آنجا اجرا نشد؛ پنتاگون هفت بمب‌افکن بی–۲ را از پایگاه وایتمن در میزوری به پرواز درآورد؛ پروازی حدود ۳۰ ساعته با سوخت‌گیری هوایی و سکوت رادیویی که غافلگیری را به اوج رساند.

گروهی از هواگردهای "طعمه" نیز به گوام هدایت شدند تا نگاه ناظران را از محور اصلی منحرف کنند. در اوج تجمع در ماه مه، ترکیبی از جنگنده‌های F-15، بمب‌افکن‌های بی–۲ و بی–۵۲، تانکرهای KC-135 و ترابری‌های C-17 در دیگو گارسیا مستقر بودند.

جوزف ووتل، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا و رئیس سابق فرماندهی مرکزی ایالات متحده و محقق فعلی موسسه خاورمیانه، به نیوزویک گفت: «ما تقریبا اطمینان حاصل کرده بودیم که دیه‌گو گارسیا آماده است، اما در نهایت، رئیس‌جمهور طرح متفاوتی را انتخاب کرد که واقعاً بر تلاش برای حفظ امنیت متمرکز بود.»

عکس جدیدی که روز دوشنبه توسط آژانس فضایی اروپا گرفته شده، پایان نقش موقت دیه‌گو گارسیا به عنوان ابزاری برای علامت‌دهی نظامی را نشان می‌دهد. محوطه‌های پارکینگ خالی دیده می‌شوند، جایی که زمانی جنگنده‌های جت و بمب‌افکن‌های استراتژیک ایالات متحده به عنوان هشدارهای آشکار به تهران در آنجا مستقر بودند.

ارزیابی‌ها و چهره‌ها چه می‌گویند؟

برآوردهای اولیه حاکی است به تأسیسات هسته‌ای ایران آسیب وارد و برنامهٔ غنی‌سازی برای چند ماه تا چند سال به تعویق افتاده، هرچند تهدید "به‌کلی از بین نرفته" است. جوزف وتل، فرمانده پیشین ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت: «تهدید ایران همچنان محرکِ راهبرد امنیتی آمریکا خواهد بود.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

شاهین برنجی، عضو هیئت علمی کالج جنگ نیروی دریایی آمریکا، در گفت وگو با نیوزویک تأکید کرد: «من معتقدم با توجه به آنچه در بحران گذشته اتفاق افتاد، صرفاً به این دلیل که ایالات متحده نیروهای مستقر در دیه‌گو گارسیا ندارد، به این معنی نیست که نمی‌تواند با بمب‌افکن‌های استراتژیک از خاک آمریکا به ایران حمله کند.»

به‌نوشتهٔ نیوزویک، کاهشِ نمایانِ نیرو در این جزیره الزاماً نشانهٔ تغییر اولویت‌های عملیاتی آمریکا در حوزهٔ سنتکام نیست و دیگو گارسیا همچنان یک گرهٔ راهبردی برای واشینگتن خواهد ماند.

ادارهٔ دادگستری برلین تأیید کرد یک رایانه در دفتر فلور بادِنبرگ، وزیر دادگستریِ این ایالت که متولد تهران است، هدف حملهٔ هدفمند قرار گرفته است. منابع امنیتی این رخداد را به گروهی "وابسته به ایران" نسبت می‌دهند.در پی حمله سایبری "منتسب به ایران"، ادارهٔ دادگستری برلین گفته "تنها یک رایانه در حوزهٔ مدیریتی" دفتر فلور بادِنبرگ درگیر شده، اما مهاجمان به بخشی از داده‌های شخصی دست یافته‌اند؛ از جمله مکاتبات رد و بدل‌شده با دفتر از ابتدای ۲۰۲۳، اطلاعات تقویم کاری و اسناد سفر و مرخصی که نشانی‌های محل سکونت در برلین و کلن را در بر داشته است.

فلور بادِنبرگ که متولد تهران است، تأکید کرده دسترسی به تقویم می‌تواند برای ترسیم الگوی رفت‌وآمد او به‌ کار رود و نگرانی‌های امنیتی برای خانواده‌اش ایجاد کند.

نحوهٔ نفوذ و رسیدگی

روایت اولیه حاکی است مهاجمانبا جعل هویت "شورای مرکزی یهودیان در آلمان" و ارسال دعوت‌نامه، یکی از کارکنان را به کلیک روی لینک آلوده ترغیب کرده‌اند و بدافزار روی رایانه نصب شده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با بروز نخستین نشانه‌ها، دستگاه آلوده و تجهیزات مرتبط از شبکه جدا و موضوع به پلیس ایالتی، مرکز خدمات فناوری اطلاعات برلین، مرکز دفاع سایبری و تیم واکنش اضطراری گزارش شد. به‌گفتهٔ ادارهٔ دادگستری، خارج از همان رایانه "نشانه‌ای از ترافیک مخرب یا نفوذ به سامانه‌های دیگر" مشاهده نشده است.

دامنهٔ آسیب

بر اساس بررسی‌های اولیه، ایمیل‌های ارسالی و دریافتی مرتبط با دفتر وزیر از فوریهٔ ۲۰۲۳، دعوت‌نامه‌ها و مکاتبات اداری از جمله داده‌های رویت‌شده بوده است. دسترسی غیرمجاز به تقویم کاری نیز از منظر امنیتی "مشکل‌ساز" توصیف شده، زیرا امکان ترسیم زمان‌بندی رفت‌وآمدها، حضور در رستوران‌ها و برنامهٔ دیدارهای عمومی را فراهم می‌کند.

مظنونان و پیامدها

منابع امنیتی، یک گروه "منتسب به ایران" را که در گزارش‌ها با نام "چرمینگ‌کیتن" نیز شناخته می‌شود، مظنون احتمالی معرفی می‌کنند. با این حال، به‌دلیل ادامهٔ تحقیقات اظهارنظر قطعی نشده است.

فلور بادِنبرگ که از مدیران پیشین سازمان حفاظت از قانون اساسی آلمان (سازمان امنیت داخلی آلمان) بوده، بر لزوم تقویت تاب‌آوری سایبری نهادهای عمومی، آموزش بیشتر کارکنان و پیگرد قضایی قاطع چنین حملاتی تأکید کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در یک دههٔ گذشته، نهادهای اطلاعاتی و شرکت‌های امنیت سایبریِ غربی مجموعه‌ای از عملیات سایبری "منتسب به جمهوری اسلامی" را کشف کرده‌اند؛ اقداماتی که دامنه‌شان از جاسوسی و فیشینگ هدفمند تا خرابکاری و باج‌افزار را دربر می‌گیرد؛ حملات به بانک‌های آمریکا، شرکت‌های انرژیِ منطقه، کارزارهای تصاحب حساب و نفوذ ایمیلی، تلاش برای آسیب‌زدن به زیرساخت‌های آب اسرائیل و نیز حمله سال ۲۰۲۲ به سامانه‌های دولت آلبانی از جمله این موارد هستند که به تحریم وزارت اطلاعات ایران از سوی آمریکاانجامید.

بیانیه اخیر جبهه اصلاحات ایران مبنی بر تعلیق داوطلبانه غنی‌سازی اورانیوم و پذیرش نظارت‌های بیشتر آژانس انرژی اتمی برای جلوگیری از فعال‌سازی مکانیزم ماشه، به بحثی پرمناقشه در فضای سیاسی ایران تبدیل شده است.بیانیه اخیر جبهه اصلاحات ایران مبنی بر "تعلیق داوطلبانه غنی‌سازی اورانیوم و پذیرش نظارت‌های بیشتر آژانس انرژی اتمی" آن هم همزمان با هشدارهای مسعود پزشکیان درباره احتمال حمله نظامی آمریکا و یادداشت تازه محمدجواد ظریف در فارن پالیسی، بار دیگر موضوع "راه مذاکره" در برابر "گزینه مقاومت" را در صدر گفت‌وگوهای سیاسی قرار داده است.

جبهه اصلاحات در متن بیانیه خود، "آشتی ملی و ترک تخاصم در داخل و خارج کشور" را تنها راه نجات دانسته و هشدار داده است که بازگشت پرونده هسته‌ای ایران به فصل هفتم منشور ملل متحد، نه تنها تحریم‌های سازمان ملل را بازمی‌گرداند بلکه مشروعیت حمله آینده به ایران را نیز فراهم می‌کند. اصلاح‌طلبان سه راه را پیش روی کشور گذاشته‌اند: تداوم وضع موجود، تکرار الگوی مذاکره تاکتیکی بدون درمان ریشه بحران، یا انتخاب شجاعانه آشتی ملی و بازگشت به حاکمیت مردم.

جریان‌های نزدیک به سپاه و اصولگرایان رادیکال از جمله عبدالله گنجی، مدیرمسئول روزنامه جوان این بیانیه را "در راستای راهبرد موساد" خوانده‌اند. از نگاه این جریان، تعلیق غنی‌سازی به معنای تسلیم کامل در برابر آمریکا و تضعیف "بازدارندگی ایران" است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

اما اظهارات اخیر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران هم در راستای این بیانیه قابل ارزیابی است. او چندی پیش در دیدار با مدیران رسانه‌های داخلی تأکید کرد که "کسی نگفته وقتی من حرف زدم می‌روم تسلیم می‌شوم، اصلا در ذات ما تسلیم شدن نیست، ولی چه کسی گفته تو بترس از اینکه حرف بزنی."

بیشتر بخوانید: هشدار پزشکیان درباره حمله اسرائيل؛ آغاز جدال تازه درون حکومت

پزشکیان با اشاره به بن‌بست اقتصادی و تحریم‌ها، گفت: «من تصور نمی‌کنم با دعوا کردن بتوانیم به جایی برسیم…حرف نمی‌زنم، گفت‌وگو نمی‌کنم. خب می‌خواهی چه کار کنی؟ می‌خواهی بجنگی خب آمد و زد؛ الان برویم درست کنیم دوباره می‌آید می‌زند.»

این سخنان رئیس جمهوری ایران از سوی رسانه‌های نزدیک به سپاه و چهره‌های تندرو به‌شدت مورد حمله قرار گرفت. منتقدان او را "ضعیف" و حتی "خائن" خطاب کردند.

این در حالیست که طی روزهای گذشته محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین جمهوری اسلامی در یادداشت خود در "فارن پالیسی" پیشنهاد داد که جمهوری اسلامی از منطق "تهدید ریشه‌دار" فاصله گرفته و وارد پارادایم "فرصت‌های توانمندساز" شود. او خواستار از سرگیری گفت‌وگو با اروپا و آمریکا و همچنین تقویت روابط منطقه‌ای شد. این پیشنهاد، در کنار مواضع پزشکیان، از نگاه بسیاری تحلیلگران نشان‌دهنده تلاشی است برای ارسال سیگنال به غرب مبنی بر وجود نیروهایی در ایران که آماده مصالحه‌اند.

"جمهوری اسلامی توان تصمیم‌گیری خود را از دست داده است"

مجتبی نجفی، دکترای علوم ارتباطات و پژوهشگر جنبش‌های سیاسی در ایران، در گفت‌وگو با دویچه‌وله تأکید می‌کند که حاکمیت ایران از سنگینی تبعات سیاست هسته‌ای خود آگاه است، اما ساختار سیاسی حتی با وجود انتشار بیانیه‌هایی از سوی گروه‌ها و احزاب مختلف از جمله جبهه اصلاحات، توان تصمیم‌گیری شجاعانه ندارد.

به گفته نجفی، استراتژی "بازدارندگی از طریق نیروهای نیابتی" پس از آغاز جنگ غزه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ شکست خورده است: «استراتژی جمهوری اسلامی این بود که از طریق نیروهای نیابتی خود در خاورمیانه تلاش کند تا جنگ به تهران کشیده نشود. این استراتژی اما شکست خورد و فروپاشی آن که میلیون‌ها دلار خرج برای نظام برداشته بود، حالا کاملا عیان شده است.»

نجفی اضافه می‌کند: «مقامات جمهوری اسلامی می‌دانند که وضعیت بحرانی است اما مساله این است که ساختار این نظام یک ساختار آشفته و ناتوان از اتخاذ تصمیم‌های راهبردی و شجاعانه همراه با پذیرش اشتباهات است.»

به باور این پژوهشگر، هرچند توصیه‌های اصلاح‌طلبان از جمله "راهکارهای اضطراری" است، اما حکومت دیگر توان تصمیم‌گیری ندارد: «توصیه گروه‌ها، احزاب مختلف و حتی مقامات نظام برای بهبود اوضاع همچنان وجود دارد ولی جمهوری اسلامی ظرفیت فکری پذیرش این توصیه‌ها را ندارد.»

"بیانیه اصلاح‌طلبان نوعی عقب‌نشینی است"

دامون گلریز، تحلیلگر استراتژیک ایران در مؤسسه ژئوپلیتیک لاهه، اما نگاه متفاوتی دارد. او بیانیه اصلاح‌طلبان را در مقایسه با مواضع اخیر میرحسین موسوی نوعی "عقب‌نشینی" می‌داند. میرحسین موسوی در این موضع گیری خواستار قانون اساسی تازه‌ای بر پایه حاکمیت ملی و عبور از ولایت فقیه با تشکیل مجلس مؤسسان شده بود.

به گفته گلریز، هر دو موضع نشانه‌ای از "محدودتر شدن" دایره حامیان نظام‌اند.

او بر همزمانی بیانیه اصلاح‌طلبان از جمله با اظهارات حسن روحانی، پزشکیان و ظریف تأکید می‌کند و می‌گوید: «همزمانی یادداشت ظریف درباره تغییر پارادایم و تکرار گذشته‌ فاجعه‌بار در فارین پالیسی… در کنار اظهارات روحانی، کروبی، پزشکیان و بیانیه جبهه اصلاحات، همگی نشانه ارسال پالس واحد برای مذاکره‌ای‌ هستند که معنای واقعی‌اش تسلیم در برابر خواسته‌های ترامپ و متحدانش در زمینه توقف برنامه هسته‌ای، محدودسازی موشکی و عقب‌نشینی از محور مقاومت است.»

گلریز هشدار می‌دهد که با فعال شدن مکانیزم ماشه و قرار گرفتن پرونده ایران ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل زمینه حمله نظامی به ایران بیش از پیش فراهم خواهد شد و این سناریو مشروعیت حمله نظامی به ایران را، به‌عنوان تهدیدی علیه صلح جهانی، هموارتر می‌کند.

او هشدار می‌دهد: «یادمان نرود حمله نظامی اسرائیل به ایران، یک روز پس از تصویب قطعنامه شورای حکام و با حمایت لفظی قدرت‌های جهانی انجام شد.»

به گفته تحلیلگر استراتژیک ایران در مؤسسه ژئوپلیتیک لاهه، جریان‌های اخیر می‌کوشند در آستانه خلأ قدرت پس از علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به بازیگران سیاسی، به‌ویژه آمریکا، نشان دهند که درون نظام نیرویی "مایل به معامله با ترامپ" وجود دارد.

به عقیده گلریز، البته اگرچه در زمان رهبری خامنه‌ای، این پالس‌ها عاملیت اجرایی و سیاست‌گذاری ندارند، اما به‌سود گفتمان تغییر و مخالفان جدی نظام عمل کرده و در عین حال به حاکمیت خامنه‌ای کمک می‌کنند تا در صورت تغییر معادلات جهانی، راه معامله با غرب را بدون تغییر رژیم و واگذاری قدرت باز نگه دارد.

او در پایان می‌گوید: «جنگ دنیا با ایران، بدون نابودی خامنه‌ای، به‌ نفع تقویت حاکمیت او خواهد بود. ضمن این که برای ترامپ، خامنه‌ای مهم‌ترین عامل بازدارنده در تصمیم جمهوری اسلامی برای ساخت بمب هسته‌ای است و در این زمینه، میان آن دو نوعی تفاهم برقرار است.»

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

مجموعه تحولات اخیر نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی در برابر یک سه‌راهی تاریخی قرار گرفته است: ادامه وضعیت موجود با خطر جنگ و تحریم‌های شدیدتر، تکرار الگوی مذاکرات تاکتیکی گذشته، یا پذیرش تغییرات اساسی و حرکت به سمت آشتی ملی. بیانیه اصلاح‌طلبان و اظهارات ظریف و پزشکیان، اگرچه مورد حمله شدید جناح‌های تندرو قرار گرفته، اما نشان‌دهنده تلاش بخشی از نیروهای سیاسی برای باز کردن راه مذاکره و جلوگیری از سقوط کشور به پرتگاه جنگ است.

بیشتر بخوانید: بقایی از دور بعدی مذاکرات با آژانس "در روزهای آینده" خبر داد

در عین حال، همان‌طور که کارشناسان تأکید می‌کنند، ساختار سیاسی جمهوری اسلامی با بحران تصمیم‌گیری روبه‌روست و اگر تا پایان مهلت تروئیکای اروپایی برای فعال‌سازی مکانیزم ماشه توافقی حاصل نشود، ایران ممکن است بار دیگر در آستانه جنگی تازه قرار گیرد.

نشانی عملی از صلح در اوکراین دیده نمی‌شود. اما برای نخستین بار نشانه‌هایی جدی از گام‌هایی محتاطانه برای پایان دادن به جنگ به چشم می‌خورد. دستاوردهای مشخص نشست اوکراین در واشنگتن چه بود و چه موضوعاتی همچنان ناروشن‌اند؟برای نخستین بار از آغاز تجاوز نظامی روسیه به اوکراین، در حدود سه سال و نیم پیش، نشانه‌هایی از یک روند جامع مذاکره با مشارکت همه طرف‌ها به چشم می‌خورد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و همتای روس‌اش ولادیمیر پوتین، جمعه گذشته در آلاسکا مستقیماً با یکدیگر گفت‌وگو کردند. سپس دیدار ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین و سران کشورهای اروپایی در واشنگتن انجام گرفت.

دستاوردهای مشخص این نشست چه بود و چه موضوعاتی همچنان ناروشن‌اند؟

آیا پوتین و زلنسکی دیدار خواهند کرد؟

چنین به نظر می‌رسد که دیدار پوتین و زلنسکی انجام خواهد گرفت. رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرده که مقدمات برگزاری دیدار دوجانبه دو رئیس‌جمهور آغاز شده است اما مکان و زمان آن هنوز مشخص نیست. به گفته فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، این دیدار باید ظرف دو هفته آینده انجام شود. پس از آن، طبق برنامه ترامپ، دیداری سه‌جانبه با حضور خود او صورت خواهد گرفت.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

با این حال، گویا این برنامه هنوز قطعی نشده است. پس از گفت‌وگوی تلفنی ترامپ با پوتین، کرملین از دیداری در سطح روسای جمهوری روسیه و اوکراین سخنی به میان نیاورد.

گرچه پوتین بارها برای دیدار با زلنسکی اعلام آمادگی کرده، اما همیشه شرط آن را حل و فصل مسائل بنیادین اعلام کرده است. در مقابل اما زلنسکی در کاخ سفید بار دیگر تأکید کرد که خواستار دیدار با پوتین، در حضور ترامپ، است.

چه تضمین‌های امنیتی برای اوکراین مطرح است؟

معنای تضمین‌های موسوم به "تضمین‌های امنیتی" این است که کشورها یا سازمان‌های بین‌المللی تعهدی الزام‌آور برای حمایت از یک کشور بدهند تا از آن در برابر تهدیدهای خارجی محافظت کنند. در مورد اوکراین، دو الگو بیش از همه محل مناقشه است.

یکی تضمین‌هایی مشابه ماده ۵ پیمان ناتو است، که مقرر می‌کند در صورت حمله به یکی از اعضا، دیگر اعضا موظف به حمایت از او هستند و حمله به یک عضو به منزله حمله به همه تلقی می‌شود. مارک روته، دبیرکل ناتو، در واشنگتن تأکید کرد که موضوع عضویت کامل اوکراین در این ائتلاف نظامی مطرح نیست، اما گزینه تضمین‌هایی مشابه ماده ۵ ناتو همچنان روی میز است و جزئیات آن در حال بررسی است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

الگوی دوم، استقرار نیروهای حافظ صلح در اوکراین است. روته، مرتس و حتی ترامپ هنوز روشن نکرده‌اند که چنین نیرویی دقیقاً چه ویژگی‌هایی خواهد داشت. امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، از "نیروهای پشتیبان در دریا، هوا و زمین" سخن گفت که می‌توانند از سوی متحدان اوکراین تأمین شوند.

مکرون همچنین ارتش نیرومند اوکراینی را که توان ایستادگی در برابر هر حمله‌ای را داشته باشد، بخشی از این تضمین‌های امنیتی دانست. زلنسکی نیز لحن مشابهی داشت. روته در شبکه آمریکایی فاکس‌نیوز تأکید کرد که پس از توافق صلح، روسیه هرگز نباید کوچکترین تلاشی، حتی برای تصاحب ذره‌ای از خاک اوکراین کند.

مسکو چه می‌گوید؟

پوتین پس از دیدار خود با ترامپ در آلاسکا هرچند از "تضمین‌های امنیتی" برای اوکراین سخن گفت، اما جزئیات آن را باز نکرد. وزارت خارجه روسیه در همان روز نشست واشنگتن اعلام کرد که مسکو حضور نیروهای ناتو در اوکراین را برای حفظ صلح پس از آتش‌بس نخواهد پذیرفت. روسیه هشدار داد که چنین سناریویی می‌تواند به تشدید بحران و حتی به یک تقابل جهانی بینجامد.

بالاخره آتش‌بس هست یا نه؟

کاملاً نامشخص است که آیا اکنون آتش‌بس برقرار است یا نه. مواضع طرف‌های مختلف با یکدیگر تفاوت دارد. ترامپ در ابتدا خواستار آتش‌بس فوری در اوکراین شده بود، اما پس از دیدارش با پوتین که نشانه‌ای از نرمش در این باره از خود بروز نداد، دیگر سخنی از آتش‌بس به میان نیامد.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در واشنگتن گفت: «تصور نمی‌کنم دیدار بعدی بدون یک آتش‌بس انجام شود.»

با این حال، زلنسکی شرط دیرینه خود مبنی بر لزوم آتش‌بس پیش از دیدار با پوتین را کنار گذاشت و پس از گفت‌وگوهای انجام‌گرفته در کاخ سفید گفت: «فکر می‌کنم باید بدون هیچ پیش‌شرطی دیدار کنیم و بیندیشیم که چگونه می‌توان مسیر پایان بخشیدن به جنگ را ادامه داد.»

واگذاری برخی مناطق به روسیه چه می‌شود؟

درخواست روسیه همواره این بوده که اوکراین برای دستیابی به آتش‌بس، از دست رفتن بخشی از سرزمین‌هایش را بپذیرد. مناطق اشغال‌شده لوهانسک، دونتسک، زاپوریژیا و خرسون از سال ۲۰۲۲ به عنوان مناطق جدید روسیه در قانون اساسی این کشور گنجانده شده‌اند.

مسکو در یادداشتی، به عنوان شرط آتش‌بس، پیشنهاد کرده است که نیروهای اوکراینی کاملا از بخش‌هایی از لوهانسک و دونتسک که هنوز تحت کنترل کامل روسیه نیستند، عقب‌نشینی کنند. شهرهای راهبردی کراماتورسک و اسلوویانسک در منطقه دونتسک همچنان در اختیار کی‌یف است و اوکراین قصد واگذاری آنها را ندارد.

گمانه‌زنی‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه روسیه شاید بخش‌های اشغال‌شده استان‌های سومی (Sumy)، خارکیف، دنیپروپتروفسک و میکولایف را ترک کند و در عوض کنترل کامل دونتسک و لوهانسک را به دست آورد. آینده مناطق زاپوریژیا و خرسون نیز روشن نیست. کنترل بیش از نیمی از هر دو منطقه در اختیار روسیه است، اما اوکراین همچنان کنترل مراکز آنها را حفظ کرده است.

زلنسکی بارها تأکید کرده که قانون اساسی اوکراین هیچ‌گونه واگذاری یا مبادله سرزمینی را مجاز نمی‌داند. او همچنین گفته است که می‌خواهد در این باره مستقیماً با پوتین مذاکره کند. متحدان اروپایی نیز تصریح کرده‌اند که تصمیم نهایی در این زمینه باید توسط خود اوکراین گرفته شود.

آلمان چه نقشی دارد؟

آلمان کماکان یکی از نزدیکترین حامیان اوکراین است. صدراعظم آلمان نیز نقشی محوری در میان متحدان اروپایی دارد. مرتس در واشنگتن با تأکید بر اینکه آماده‌سازی دیدار برنامه‌ریزی‌شده پوتین و زلنسکی باید به خوبی انجام شود، گفت: «ما این کار را با رئیس‌جمهور زلنسکی نیز انجام خواهیم داد.»

در داخل آلمان بحث‌هایی دشوار و جدی در جریان است مبنی بر اینکه، در صورت رسیدن به توافق صلح، آلمان باید چه سهمی در تضمین‌های امنیتی اوکراین داشته باشد. پرسش اصلی این است که آیا آلمان باید، ۸۰ سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، نیروهای ارتش خود را به اوکراین بفرستد؟

مرتس گفته است که دامنه این تضمین‌ها باید در اروپا و در ائتلاف حاکم در برلین بررسی شود، "تا جایی که شاید نیاز به تصمیماتی مشمول مجوز پارلمان داشته باشیم".

صدراعظم آلمان افزود که هنوز برای پاسخ قطعی در این خصوص زود است. تصمیمات مشمول مجوز به این معناست که پارلمان آلمان (بوندستاگ) باید اعزام سربازان به اوکراین را تصویب کند.

اروپایی‌ها چقدر خوش‌بین‌اند؟

پس از نشست اوکراین، نوعی آسودگی خاطر در میان اروپایی‌ها دیده شد. مرتس گفت: «انتظاراتم نه تنها برآورده شد، بلکه حتی فراتر از آن بود.» او پنهان نکرد که نگران بوده نتیجه متفاوت از آب در بیاید. به گفته مرتس: «این امکان وجود داشت که اوضاع طور دیگری پیش برود.»

با این حال، صداهای متفاوتی نیز شنیده شد. الکساندر اشتوب، رئیس جمهوری فنلاند، پس از این نشست در گفت‌وگو با شبکه آمریکایی "سی‌ان‌ان" گفت که اهداف اساسی راهبردی پوتین تغییری نکرده‌اند. به گفته او، رئیس کرملین می‌خواهد روسیه را همچون یک ابرقدرت ببیند و قصد دارد در اردوگاه غرب شکاف ایجاد کند.

رئیس جمهوری فنلاند، کشوری که مستقیما با روسیه هم‌مرز است، همچنین گفت که پوتین می‌خواهد حاکمیت اوکراین را از میان بردارد.

وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا از لغو بیش از شش هزار ویزای دانشجویی بین‌المللی به دلیل "نقض قوانین و تخلفات مختلف" از جمله "حمله فیزیکی، رانندگی در حالت مستی، سرقت و همچنین حمایت از تروریسم" خبر داد.بر اساس اعلام وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا، بیش از شش هزار ویزای دانشجویی بین‌المللی به دلیل "نقض قوانین و تخلفات مختلف" از جمله "حمله فیزیکی، رانندگی در حالت مستی، سرقت و همچنین حمایت از تروریسم" لغو شده است.

به گزارش رسانه‌های آمریکایی، از این میان در حدود ۴هزار ویزا به دلیل ارتکاب جرایم عمومی باطل شده و همچنین ۲۰۰ تا ۳۰۰ مورد ویزا نیز طبق استناد به بند موسوم به "بند ۳بی" قانون مهاجرت ایالات متحده آمریکا لغو شده است که تعریفی گسترده و تفسیرپذیر از "فعالیت‌های تروریستی" ارائه می‌دهد.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

بر اساس اعلام مقام‌های آمریکایی پرونده برخی از این دانشجویان در جریان اعتراضات مرتبط با جنگ غزه و اتهاماتی نظیر یهودی‌ستیزی اسرائیل بررسی شده و "اقدامات آن‌ها تهدیدی برای سیاست خارجی ایالات متحده" تلقی شده است.

به گفته ناظران سیاسی، تصمیم وزارت خارجه آمریکا برای لغو حدود ۶هزار ویزای دانشجویی، بخشی از سیاست‌های سخت‌گیرانه دولت دوم دونالد ترامپ در قبال مهاجران و دانشجویان خارجی است.

بیشتر بخوانید: دولت آمریکا قصد دارد ویزای دانشجویان چینی را لغو کند

وزارت خارجه آمریکا در دولت ترامپ، افزون بر بررسی‌ سخت‌گیرانه‌تر پیشینه افراد و همچنین مواردی نظیر نظارت بر شبکه‌های اجتماعی متقاضیان دانشجویی، از اهرم‌هایی نظیر لغو معافیت مالیاتی برای دانشگاه‌های بزرگ آمریکا از جمله هاروارد استفاده کرده است.

منتقدان ترامپ عمدتا از حزب دموکرات، ضمن انتقاد به رویکرد دولت ترامپ، این اقدام را "رویارویی با آزادی بیان و حقوق بنیادین دانشجویان" می‌خوانند.

بر اساس گزارش‌ها طی سال تحصیلی گذشته، بیش از یک میلیون دانشجوی خارجی در ایالات متحده آمریکا مشغول به تحصیل بوده‌اند.

اقدامات دولت ترامپ برای قوانین سخت‌گیرانه مهاجرتی؛ از وعده تا عمل

اعمال سیاست سخت‌گیرانه دولت ترامپ درباره مهاجران و پناهجویان تازگی ندارد. رئیس‌جمهور آمریکا در چند ماه گذشته با صدور یک فرمان اجرایی ورود اتباع ایران و ۱۱ کشور دیگر به خاک ایالات متحده را ممنوع اعلام کرد و در عین حال، برای شهروندان ۷ کشور دیگر محدودیت‌هایی در سفر و ورود به خاک آمریکا در نظر گرفت.

هزاران مورد لغو ویزا که خبر آن نخستین بار توسط شبکه فاکس نیوز گزارش شد، در شرایطی رخ می‌دهد که دولت ترامپ پیش از این نیز اقدامات سخت‌گیرانه‌ای را علیه دانشگاه‌ها و در ارتباط با ویزاهای دانشجویی انجام داده بود.

یکی از پر سروصداترین این موارد، لغو ویزای رومیسا اوزتورک، دانشجوی بین‌المللی دانشگاه تافتس در ماساچوست بود. او در ماه مارس توسط ماموران نقاب‌دار بازداشت و به بازداشتگاه اداره مهاجرت منتقل شده بود. با این حال، یک قاضی در ماه مه دستور آزادی او را صادر کرد.

بیشتر بخوانید: حمله به برج ترامپ در اعتراض به بازداشت دانشجوی فلسطینی

همچنین در ماه ژوئن، وزارت امور خارجه به سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های خود اعلام کرد که این نهادها باید متقاضیان ویزای دانشجویی را از نظر "نگرش‌های خصمانه آن‌ها نسبت به شهروندان، فرهنگ، دولت، نهادها یا اصول بنیادین آمریکا" بررسی کنند.

بر اساس این دستورالعمل، از متقاضیان خواسته خواهد شد که حساب‌های کاربری رسانه‌های اجتماعی خود را عمومی کنند. طبق این دستورالعمل دیپلماتیک آمریکا، "دسترسی محدود یا نبود شفافیت در حضور آنلاین فرد می‌تواند به‌عنوان تلاشی برای پنهان کردن فعالیت‌های خاص او تلقی شود".

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به شدت از سیاست‌های دولت ترامپ در زمینه لغو ویزاهای دانشجویی دفاع کرده است.

او در اوایل ماه اوت در مصاحبه‌ای با شبکه ای‌دابلیوتی‌ان گفت: «هیچ حقی در قانون اساسی برای دریافت ویزای دانشجویی وجود ندارد. ویزای دانشجویی امتیازی است که ما تصمیم می‌گیریم آن را به شما بدهیم. هر روز در سراسر جهان انواع ویزاها رد می‌شوند. همین حالا که با شما صحبت می‌کنم، ویزای فردی برای ورود به آمریکا رد می‌شود. بنابراین، اگر من بر اساس اطلاعاتی ویزای شما را رد می‌کردم، و بعدا در حالی که ویزا صادر شده بود متوجه می‌شدم که چنین اطلاعاتی درباره شما وجود دارد، چرا نباید بتوانم ویزای شما را لغو کنم؟»

بیشتر بخوانید: شکایت از ترامپ با هدف جلوگیری از اخراج دانشجویان حامی فلسطینیان

طبق اعلام وزارت امور خارجه آمریکا، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰۰ هزار ویزای دانشجویی، که با عنوان ویزاهای اف۱ نیز شناخته می‌شوند، صادر شده است.

انتظار می‌رود در سال جاری میلادی تعداد بسیار کمتری از این نوع ویزا صادر شود، زیرا تعیین وقت‌های جدید به‌طور موقت تعلیق شده و الزامات جدید بررسی به اجرا درآمده است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

یک تحلیل انجام‌شده توسط انجمن بین‌المللی آموزش (NAFSA) و شرکت جی‌بی اینترنشنال (GB International) پیش‌بینی می‌کند که ثبت‌نام دانشجویان بین‌المللی جدید ممکن است ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش یابد و این امر به کاهش ۱۵ درصدی کل ثبت‌نام‌ها در پاییز منجر شود.

این انجمن در اواخر ژوئیه گفته بود: «چنین نتیجه‌ای باعث می‌شود اقتصادهای محلی از ۷ میلیارد دلار هزینه محروم شوند و بیش از ۶۰ هزار فرصت شغلی از دست برود.»

روزنامه جوان گزارش داد در پی حمله اسرائیل به یک ساختمان مسکونی در نارمکِ تهران، علی باکویی، دانشمند هسته‌ای، همراه اعضای خانواده‌اش جان باخته است.دویچه وله فارسی مجموعه‌ای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.

در "خبرگاه" می‌توانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

ویدئوکنفرانس رؤسای ستاد کشورهای ناتو درباره اوکراین

کمیته نظامی ناتو اعلام کرد رؤسای ستاد ارتش کشورهای عضو، روز چهارشنبه ۲۰ اوت برای بررسی وضعیت جنگ اوکراین نشست ویدئویی برگزار می‌کنند. هم‌زمان، دونالد ترامپ پس از سلسله رایزنی‌ها با ولادیمیر پوتین، ولودیمیر زلنسکی و رهبران اروپایی از آمادگی آمریکا برای "پوشش هوایی" نیروهای حافظ صلح اروپایی خبر داد.

جوزپه کاوو دراگونه، رئیس کمیتهٔ نظامی ناتو، در شبکهٔ ایکس نوشت رؤسای ستاد ۳۲ کشور ناتو چهارشنبه به‌صورت آنلاین دربارهٔ اوکراین گفت‌وگو می‌کنند و الکسوس گرینکویچ، فرماندهٔ ارشد نیروهای ناتو در اروپا، گزارشی از "وضعیت امنیتی روز" در چارچوب مذاکرات ارائه خواهد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، طی روزهای گذشته مجموعه‌ای از دیدارها دربارهٔ اوکراین انجام داد؛ دیدار با ولادیمیر پوتین در آلاسکا، میزبانی ولودیمیر زلنسکی، چند رهبر اروپایی و مارک روتّه دبیرکل ناتو در کاخ سفید. او همچنین در تلاش برای تدارک نشست دوجانبهٔ پوتین با زلنسکی است.

پس از این رایزنی‌ها، بحث دربارهٔ تضمین‌های امنیتی برای پشتیبانی از یک توافق صلح شدت گرفت و ترامپ پیشنهاد نوعی تضمین "به‌سبک ناتو" را مطرح کرد، بی‌آن‌که جزئیاتی ارائه دهد.

ترامپ همچنین گفت نیروهای اروپایی باید صلح احتمالی را روی زمین تضمین کنند و از آمادگی آمریکا برای پشتیبانی هوایی این نیروها خبر داد. او مدعی شد آلمان، فرانسه و بریتانیا خواهان اعزام نیروی زمینی به اوکراین‌ هستند. در برلین، مقام‌های دولتی با احتیاط گفتند آلمان طبیعتاً در تضمین‌های امنیتی مشارکت خواهد کرد، اما تصمیم‌های مشخص بعداً اتخاذ می‌شود.

گفت‌وگو با اسرائیل برای آتش‌بسِ بلندمدت پس از خلع سلاح حزب‌الله

تام باراک، فرستادهٔ ویژهٔ آمریکا به لبنان، پس از دیدار با جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، گفت تیم او دربارهٔ "توقف بلندمدت خصومت‌ها" با اسرائیل گفت‌وگو خواهد کرد؛ اقدامی که پس از تأیید دولت لبنان از طرحِ مورد حمایت آمریکا برای خلع سلاح حزب‌الله انجام می‌شود.

او افزود واشینگتن در پی تدوین پیشنهاد اقتصادی برای بازسازی پس از جنگ است و قرار است با نواف سلام، نخست‌وزیر، و نبیه بری، رئیس پارلمان که اغلب در تماس‌های غیرمستقیم با واشینگتن نقش‌آفرین است نیز دیدار کند.

موافقت دولت لبنان با طرح خلع سلاح حزب‌الله، خشم این گروه مورد حمایت ایران و متحدانش را برانگیخته است. آنان شرط گذاشته‌اند که اسرائیل ابتدا از پنج ارتفاعِ اشغالی در جنوب لبنان عقب‌نشینی کند و حملات هوایی روزانه را متوقف سازد. نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، با خلع سلاح مخالفت کرده و از مقاومت در برابر این تلاش‌ها سخن گفته است. باراک هشدار داد که اگر حزب‌الله از این روند پشتیبانی نکند فرصتی را از دست خواهد داد و تأکید کرد واشینگتن انتظار دارد اسرائیل نیز به اقدام برابر پایبند باشد.

به موازات این تحولات، عون بر خلع سلاح حزب‌الله و دیگر گروه‌های مسلحِ خارج از دولت و نیز توقف حملات و خروج نیروهای اسرائیلی تأکید کرده است. عون خواستار افزایش بودجهٔ ارتش برای تقویت توانمندی‌ها و جذب منابع از کمک‌کنندگان بین‌المللی شد.

طبق برآورد بانک جهانی، جنگ چندماههٔ اواخر سال ۲۰۲۴ میان حزب‌الله و اسرائیل حدود ۱۱/۱ میلیارد دلار خسارت و زیان اقتصادی به لبنان تحمیل کرده و این کشور که از ۲۰۱۹ با بحران اقتصادی دست‌به‌گریبان است، برای بازسازیِ مناطقِ آسیب‌دیده به منابع خارجی نیاز دارد.

روزنامه جوان: دانشمند هسته‌ای در حمله به ساختمانی در نارمک کشته شد

روزنامه جوان گزارش داد در پی حمله اسرائیل به یک ساختمان مسکونی در نارمکِ تهران، علی باکویی، دانشمند هسته‌ای، همراه اعضای خانواده‌اش جان باخته است. بنا بر این گزارش، ساختمان پنج‌طبقه‌ای که دارای ۱۰ واحد مسکونی بوده هدف قرار گرفته و ساکنان آن افراد عادی بوده‌اند. این حمله در اولین روز جنگ ۱۲ روزه بین ایران و اسرائیل صورت گرفت.

به‌نوشته این روزنامه، این حمله باعث ویرانی کامل طبقات چهارم و پنجم و ایجاد حفره در دیگر طبقات شده و هم‌زمان تعدادی از ساختمان‌های اطراف نیز فرو ریخته یا غیرقابل سکونت شده‌اند. نیروهای امدادی و آتش‌نشانی در ساعات ابتدایی حادثه به محل رسیده‌اند، اما شدت تخریب احتمال نجات را پایین آورده است.

جوان می‌نویسد در ساعات نخست هویت برخی قربانیان مشخص نبود و نام علی باکویی دیرتر منتشر شد. انگیزه و هدف حمله و شمار دقیق تلفات از سوی مقامات به‌صورت رسمی اعلام نشده و جزئیات حادثه به‌طور مستقل قابل راستی‌آزمایی نیست.

کاهش نزدیک به ۳۰ درصدی خودکشی در جهان از ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱

سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد شمار موارد خودکشی در جهان بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ نزدیک به ۳۰ درصد کاهش یافته است. برآوردهای این نهاد حاکی از آن است که این روند نزولی می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ نیز ادامه یابد.

پژوهشگران مستقل دلایل این کاهش را ترکیبی از دسترسی آسان‌تر به خدمات حمایتی، گسترش برنامه‌های پیشگیری و بهبود پوشش و کیفیت درمان‌های روان‌پزشکی می‌دانند. به گفته آنان، مداخلات هدفمند و خدمات سلامت روان در سال‌های اخیر فراگیرتر و کارآمدتر شده است.

با این حال، آمارها از افزایش موارد خودکشی در برخی کشورها مانند ایالات متحده، استرالیا و تعدادی از کشورهای آفریقایی حکایت دارد. نرخ خودکشی در کشورهای با درآمد بالا از جمله در اسکاندیناوی، همچنان بالاست. در آلمان، نرخ ثبت‌شده در سال ۲۰۲۱ اندکی بالاتر از میانگین جهانی بوده است.

اعدام یک زندانی در ملاعام به اتهام قتل چهار نفر در جنوب ایران

یک زندانی مرد به اتهام قتل چهار عضو یک خانواده در شهر بیرم، سحرگاه سه‌شنبه (۱۹ اوت / ۲۸ مرداد) در شهرستان لارستان استان فارس در ملاعام اعدام شد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران زندانی اعدام‌شده سجاد مولایی هکانی نام داشت. وی به همراه همسرش مهسا اکبری، در مهرماه سال گذشته با انگیزه سرقت، مادر و سه فرزند یک خانواده را به قتل رسانده بودند. مولایی هکانی به اعدام در ملاعام و همسرش به اعدام محکوم شده بود.

خبرگزاری قوه قضاییه ایران گزارش داد که متهمان توسط شعبه پنج دادگاه کیفری یک استان فارس محاکمه و محکوم شدند. احکام پس از تایید در دیوان عالی کشور اجرا شد و حکم اکبری قرار است در زندان و با حضور اولیای دم به اجرا درآید.

بر اساس آمار سالانه مرکز آمار، نشر و آثار مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در سال ۲۰۲۴ میلادی دست‌کم ۹۳۰ مورد اعدام در زندان‌های ایران اجرا شده که بالاترین رقم در ۱۲ سال گذشته است.

درگذشت شهرزاد، بازیگر و فیلمساز پیشکسوت ایران

کبری امین‌سعیدی که با نام هنری "شهرزاد" شناخته‌شده است روز دوشنبه ۲۷ مرداد در سن ۷۵ سالگی درگذشت. او از بازیگران معروف سینمای پیش از انقلاب ۵۷ و یکی از نخستین زنان فیلمساز ایران محسوب می‌شود.

خبر درگذشت "شهرزاد" ابتدا در صفحه اینستاگرام منتسب به او اعلام شد، که در آن آمده بود: «متأسفانه شهرزاد پس از تحمل چندین سال بیماری ساعاتی پیش درگذشت. روحش در آرامش، یادش گرامی.» جزئیات بیشتری درباره علت دقیق مرگ یا مکان آن منتشر نشده است.

شهرزاد که در ۱۸ آذر ۱۳۲۹ در تهران متولد شد، از نوجوانی در تئاترهای لاله‌زار فعالیت می‌کرد و در سال ۱۳۴۸ با نقش‌آفرینی در فیلم "قیصر" ساخته مسعود کیمیایی وارد عرصه سینما شد.

وی در فیلم‌هایی چون "داش‌آکل" (۱۳۵۰) در کنار بهروز وثوقی ایفای نقش کرد و با کارگردانانی همچون علی حاتمی، امیر نادری، کامران شیردل، نصرت کریمی و جلال مقدم همکاری داشت.

علاوه بر بازیگری، شهرزاد به عنوان شاعر و نویسنده نیز شناخته می‌شد. مجموعه شعر "با تشنگی پیر می‌شویم" از او پیش از انقلاب منتشر شد و داستان‌های کوتاهش در نشریاتی مانند آیندگان و کتاب جمعه به چاپ رسید. او در سال ۱۳۵۶ فیلم بلند "مریم و مانی" را نوشت و کارگردانی کرد، که یکی از معدود آثار سینمایی آن دوره با نویسندگی و کارگردانی یک زن بود.

پس از انقلاب ۱۳۵۷، زندگی شهرزاد با چالش‌های متعددی همراه شد. او مدتی به آلمان مهاجرت کرد اما به ایران بازگشت و سال‌های پایانی عمر خود را با مشکلات مالی و بیماری گذراند. گزارش‌ها حاکی از آن است که او در شهرهایی مانند سیرجان کرمان زندگی می‌کرد و حتی دوره‌ای از کارتن‌خوابی در پارک‌ها سخن گفته بود. مستند "شهرزاد" ساخته مهران زینت‌بخش، بخشی از تجربیات او را ثبت کرده است.

کشته شدن ۲۶۵ امدادگر در سال ۲۰۲۵؛ غزه خطرناک‌ترین منطقه

بر اساس آمار بانک داده‌های اطلاعاتی امنیت امدادگران، تا ۱۴ ماه اوت سال جاری، ۲۶۵ امدادگر در جهان کشته شده‌اند. این رقم نزدیک به رکورد ۳۸۳ کشته در سال ۲۰۲۴ است و جنگ غزه با ۱۷۳ کشته مرگبارترین منطقه بوده است.

وضعیت امدادگران در سال ۲۰۲۵ وخیم گزارش شده است. غزه با ۱۷۳ کشته (نزدیک به ۱۸۵ کشته در سال گذشته) در صدر است. سودان با ۳۶ و سودان جنوبی با ۱۴ کشته در رتبه‌های بعدی هستند. در سودان جنوبی، بیش از ۲۰۰ مورد خشونت علیه امدادگران از ژانویه تا ژوئیه سال جاری میلادی ثبت شده است. سازمان ملل می‌گوید نیمی از امدادگرانی که در سال ۲۰۲۴ کشته شده‌اند، جان خود را در غزه از دست داده‌اند.

بانک داده‌های اطلاعاتی امنیت امدادگران از سال ۱۹۹۷ حوادث را ثبت می‌کند. سال ۲۰۲۴ با ۳۸۳ کشته (نیمی در غزه) رکورددار بود. در سال ۲۰۲۳ میلادی ۲۹۳ امدادگر کشته شده بودند. درگیری‌های خاورمیانه و آفریقا، به‌ویژه غزه و سودان از عوامل اصلی افزایش آمار کشتە‌شدگان امدادگران هستند.

مذاکرات شورای امنیت درباره آینده یونیفیل در لبنان

شورای امنیت سازمان ملل مذاکراتی را درباره تمدید مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) را آغاز کرده است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، پیش‌نویس قطعنامه‌ای کە فرانسه به سازمان ملل ارائه دادە است، ضمن پیشنهاد تمدید مأموریت نیروهای حافظ صلح، بر خروج تدریجی آن‌ها و واگذاری امنیت جنوب لبنان به ارتش این کشور تأکید دارد.

قطعنامه‌ فرانسه بر لزوم کنترل کامل دولت لبنان بر قلمرو خود و تأمین امنیت جنوب این کشور بدون حضور یونیفیل تأکید دارد. در مقابل ایالات متحده بر تمدید مأموریت برای یک سال دیگر پافشاری می‌کند. وزارت خارجه آمریکا از اظهارنظر درباره مذاکرات جاری خودداری کرد. مأموریت یونیفیل تا پایان ماده اوت سال جاری اعتبار دارد.

ماموریت حفظ صلح توسط نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان، یکی از قدیمی‌ترین ماموریت‌های صلح این سازمان است کە حدود ١٠ هزار نظامی و ٨٠٠ غیرنظامی در آن حضور دارند.

از زمان آغاز این ماموریت در مارس ١٩٧٨ تا کنون بیش از ٣٠٠ مامور حافظ صلح طی درگیری‌های دو طرف جان خود را از دست دادەاند. آلمان از سال ٢٠٠۶ در این ماموریت مشارکت دارد و در حال حاضر حدود ٣٠٠ سرباز ارتش این کشور در لبنان حضور دارند.

پزشکیان به ارمنستان سفر کرده است. این سفر اندک‌زمانی پس از توافق ایروان و باکو بر سر گذرگاه زنگزور صورت می‌گیرد. مقام‌های ایرانی نگران "تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه" از طریق این کریدور هستند. بلاروس مقصد بعدی پزشکیان است.مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، در یکی از مهم‌ترین سفرهای خارجی خود از زمان آغاز ریاست جمهوری‌اش، دیروز دوشنبه ۲۷ مرداد (۱۸ آگوست) راهی ایروان شد؛ سفری که هم از جنبه نمادین و هم از منظر ژئوپلیتیک اهمیت ویژه‌ای دارد.

این سفر در حالی صورت می‌گیرد که توافق ایروان و باکو بر سر افتتاح گذرگاه زنگزور، بازتاب گسترده‌ای در ایران داشته و نگرانی‌هایی را در میان برخی مقام‌های جمهوری اسلامی برانگیخته است.

پزشکیان پس از ارمنستان، قرار است به بلاروس برود؛ کشوری که همچون جمهوری اسلامی نسبتا منزوی است. ترکیب دو مقصد، خود حامل پیام سیاسی روشنی است: تأکید بر همسایه‌محوری که شعار همیشگی پزشکیان بوده و تداوم سیاست نگاه به شرق و نزدیکی به کشورهایی که با غرب فاصله دارند.

امضاهای نمادین

در روز نخست سفر، مجموعه‌ای از تفاهم‌نامه‌ها، از جمله ۹ تفاهم‌نامه در زمینه‌های فرهنگی، سینمایی، تبادلات موزه‌ای و سیاسی، میان ایران و ارمنستان به امضا رسید.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

در حاشیه این سفر، هیأت ایرانی از مسجد کبود ایروان بازدید کرد و پزشکیان نیز با نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، دیدار داشت.

همزمان، گروهی از تجار ایرانی نیز به ایروان اعزام شده‌اند تا بعد اقتصادی این سفر تقویت شود. از دید مقام‌های ایرانی، تقویت تجارت مرزی، تهاتر کالا و افزایش حضور شرکت‌های ایرانی در بازار ارمنستان، یکی از اهداف اصلی این سفر به شمار می‌رود.

سایه سنگین زنگزور

اما گذشته از تفاهم‌نامه‌های تشریفاتی، آنچه بیش از همه نگاه‌ها را به این سفر معطوف کرده، موضوع توافق ایروان و باکو بر سر گذرگاه زنگزور است؛ مسیری که قرار است جمهوری آذربایجان را به نخجوان متصل کند.

ایران در سال‌های اخیر بارها نسبت به این طرح هشدار داده است، زیرا چنین پروژه‌ای می‌تواند، از نظر مقام‌های جمهوری اسلامی، معادلات ژئوپلیتیک در قفقاز جنوبی را دگرگون سازد و حتی دسترسی مستقیم ایران به ارمنستان را تهدید، و فراتر از آن، مسیر ایران به اروپا را مسدود کند.

برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله علی اکبر ولایتی، مشاور امور بین‌الملل رهبر جمهوری اسلامی، به توافق باکو و ایروان واکنش تندی نشان داده بودند. ولایتی کریدوری را که در این توافق در واشنگتن "مسیر ترامپ" عنوان شده بود را "گورستان مزدوران ترامپ" توصیف کرده بود.

دولت پزشکیان اما در مجموع لحنی ملایم‌تر داشت. پزشکیان خود گفته بود که «در صورت داشتن روابط خوب با همسایگان، نیازی به نگرانی درباره ایجاد کریدور زنگزور نیست.»

او تأکید کرده بود که باید با کاهش حساسیت‌ها و توسعه همکاری‌های مرزی، به "گسترش تعاملات سازنده" اندیشید. سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز گزارش‌های منتشرشده در خصوص دالان زنگزور را "خبرسازی" خوانده بود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با وجود این، یک روز پیش از سفر پزشکیان به ارمنستان، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرد که «تغییرات ژئوپلیتیک در منطقه غیرقابل قبول است.»

به گفته او، توافق اخیر ارمنستان و آذربایجان در واشنگتن، که در آن بر عدم تغییر مرزهای شناخته‌شده تأکید شده، تا حدی نگرانی تهران را کاهش داده، اما همچنان بیم آن می‌رود که این مسیر زمینه‌ساز حضور آمریکا یا نیروهای امنیتی وابسته به غرب در نزدیکی مرزهای ایران باشد.

عراقچی در عین حال گفته بود که شنبه گذشته دبیر شورای امنیت ملی ارمنستان با همتای ایرانی خود علی لاریجانی، تماس گرفته و ضمن تأکید بر رعایت "خطوط قرمز جمهوری اسلامی"، اطمینان داد و گفته‌اند که "به هیچ وجه نیروی آمریکایی به خاطر این جاده در ارمنستان حضور پیدا نخواهد کرد".

وزیر خارجه ایران افزوده بود: «حتی به ما اطمینان دادند که شرکت‌های امنیتی خصوصی آمریکایی که می‌دانید در بعضی از کشورهای منطقه ما این شرکت‌ها حضور پیدا کرده‌اند به بهانه این جاده در ارمنستان حضور نخواهند داشت.»

پزشکیان نیز در آستانه سفر، این دغدغه را مطرح کرد و هشدار داد که شرکت‌های آمریکایی ممکن است "به بهانه فعالیت اقتصادی" وارد منطقه شوند. به گفته او، ایران در گفت‌وگو با مقام‌های ارمنی، خطوط قرمز خود را بار دیگر یادآوری خواهد کرد.

نگرانی برخی کارشناسان و مقام‌های جمهوری اسلامی بخصوص پس از آن شدت گرفت که به هنگام امضای توافق میان باکو و ایروان در واشنگتن، گفته شد که کنترل کریدور زنگزور قرار است "برای ۹۹ سال" در اختیار یک شرکت آمریکایی قرار گیرد.

توافق‌نامه صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان، روز ۸ اوت امسال به میزبانی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در کاخ سفید به امضا رسید؛ دیداری که ترامپ از آن به عنوان "نشستی تاریخی" یاد کرد.

طبق اعلام کاخ سفید، دو کشور منطقه قفقاز جنوبی همچنین توافق‌نامه‌ایجاد یک کریدور حمل و نقل را امضا کردند که "مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی" نام‌گذاری شده است.

این گذرگاه قرار است جمهوری آذربایجان را از طریق استان سیونیک ارمنستان، به منطقه خودمختار نخجوان که متعلق به آذربایجان است، وصل کند. این دو منطقه، با نواری به عرض ۳۲ کیلومتر از خاک ارمنستان، از یکدیگر جدا شده‌اند؛ موضوعی که همواره مانعی بزرگ بر سر راه مذاکرات صلح میان دو کشور بوده است.

اهداف اقتصادی سفر

در سفر پزشکیان به ارمنستان، در کنار مسائل امنیتی، موضوع کریدورهای حمل و نقل نیز در دستور کار قرار داشت.

پزشکیان اعلام کرده که در ایروان درباره مسیر شمال–جنوب و نیز مسیر شرق–غرب گفت‌وگو می‌کند؛ دو مسیری که می‌تواند به گفته او، ایران را به "حلقه اصلی ترانزیت منطقه" بدل کند و در شرایط تحریم‌های فزاینده، جایگزینی برای اقتصاد تحت فشار جمهوری اسلامی باشد.

از نگاه تهران، گسترش مسیرهای ترانزیتی هم به تقویت جایگاه ژئوپلیتیک ایران کمک می‌کند و هم بخشی از محدودیت‌های ناشی از انزوای بین‌المللی را کاهش می‌دهد.

پیوند با "انزوا"

مقصد بعدی پزشکیان بلاروس است؛ کشوری منزوی که در کنار روسیه و ایران، در رویارویی با غرب قرار دارد و طی سال‌های اخیر روابط خود با جمهوری اسلامی را توسعه داده است.

از دید تهران، همکاری با بلاروس در زمینه‌هایی چون فناوری، کشاورزی و صنعت، نه تنها به اقتصاد ایران کمک می‌کند، بلکه این پیام روشن را به غرب مخابره می‌کند که جمهوری اسلامی در برابر فشارها منزوی نشده و همچنان شرکای سیاسی خود را دارد.

اگر بتوان سفر پزشکیان به ارمنستان را تلاشی مجدد برای تثبیت موقعیت ایران در قفقاز جنوبی دانست، سفر به بلاروس نیز نشانگر تداوم سیاست "نگاه به شرق" جمهوری اسلامی برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و سیاسی با کشورهایی مخالف غرب است.

سفر پزشکیان البته حاشیه‌هایی هم داشت. رسانه‌های داخلی ایران ظاهر رئیس جمهوری را نیز، که برخلاف معمول با کت و شلواری شیک راهی این سفر شد، زیر ذره‌بین بردند و از "تیپ متفاوت در سفر به ارمنستان" پزشکیان خبر دادند.

حماس می‌گوید به طرح جدید مصر و قطر مبنی بر آتش‌بس در نوار غزه پاسخ مثبت داده و بدون درخواست اصلاحات این طرح را پذیرفته و آماده مذاکره است. این پیشنهاد حاوی آتش‌بس اولیه ۶۰ روزه و آزادی گروگان‌ها در دو مرحله است.خبرگزاری‌ها از "پاسخ مثبت" گروه تروریستی حماس به طرح جدید آتش‌بس در نوار غزه خبر می‌دهند. بر اساس گزارش‌ها حماس روز دوشنبه ۱۸ اوت (۲۷ مرداد) اعلام کرده که در رابطه با طرح آتش‌بس، به میانجی‌های بین‌المللی از جمله مصر و قطر پاسخ مثبت داده و بدون درخواست اصلاحات، این طرح را پذیرفته و آماده مذاکره است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

خبرگزاری‌ رویترز و خبرگزاری آلمان گزارش داده‌اند که این پیشنهاد حاوی آتش‌بس اولیه ۶۰ روزه و آزادی گروگان‌ها در دو مرحله است.

در همین راستا بسام نعیم، یکی از مقام‌های ارشد حماس، موافقت این گروه با طرح جدید آ‌تش را تأیید کرد. او روز دوشنبه در فیسبوک اعلام کرد که این موضوع به میانجی‌ها اطلاع داده شده است. در عین حال یک مقام اسرائیلی می‌گوید که مواضع اسرائیل، از جمله در خصوص ضرورت آزادی تمامی گروگان‌ها، "تغییری نکرده است".

بیشتر بخوانید: اعتصاب سراسری در اسرائیل در همبستگی با گروگان‌ها

از دیگر سو حسن محمود رشاد، رئیس سازمان اطلاعات مصر روز دوشنبه اعلام کرد که مصر و قطر، به عنوان میانجی، "پیشنهاد جدید را بر اساس طرح اخیر ایالات متحده آمریکا تهیه کرده‌اند".

دو کشور میانجی مصر و قطر تلاش می‌کنند طرح آتش‌بس ۶۰ روزه‌ای را دوباره احیا کنند که شامل آزادی تعدادی از ۵۰ گروگان باقیمانده در غزه و ادامه مذاکره برای دستیابی به آتش‌بس پایدار است.

تغییر موضع حماس در پذیرش طرح آتش‌بس در شرایطی صورت می‌گیرد که اسرائیل اخیرا اعلام کرده که طرح گسترش عملیات نظامی و تصرف شهر غزه را تصویب کرده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز گفته است که جنگ در غزه تا بازگشت تمامی گروگان‌ها و خلع سلاح حماس ادامه پیدا خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: اعتصاب عمومی در تل‌آویو؛ همبستگی با گروگان‌ها و اعتراض به جنگ

مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و حماس با میانجی‌گری آمریکا، مصر و قطر از ماه‌ها پیش به‌سختی پیش رفته است. بنا به گفته مقامات اسرائیلی و آمریکایی، حماس آخرین بار در پایان ماه ژوئیه، مذاکرات را با خواسته‌های بیش از حد خود، با ناکامی روبرو کرده بود.

از دیگر سو، منتقدان در اسرائیل نتانیاهو را متهم می‌کنند که برای منافع شخصی خود، توافق را بر هم می‌زند و مانع از شکل‌گیری توافق می‌شود.

با این حال نتانیاهو با انتشار یک پیام ویدئویی در واکنش به خبر پذیرش طرح آتش‌بس از سوی حماس گفت که "گزارش‌های رسانه‌ها درباره پاسخ مثبت از سوی حماس را شنیده است و از این گزارش‌ها فقط می‌توان چنین برداشتی داشت که حماس تحت فشار عظیمی قرار دارد".

پیشنهاد شامل ۶۰ روز آتش‌بس است

در حال حاضر، مبنای آن چه که روی میز مذاکرات قرار دارد، طرح پیشنهادی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای برقراری آتش‌بسی به مدت ۶۰ روز است.

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، پیشنهاد اخیر میانجی‌های مصری و قطری، "نسخه به‌روزشده‌ای از همان طرح است".

بر این اساس، در طول این ۶۰ روز، ده گروگان زنده آزاد شده و همچنین پیکرهای ۱۸ گروگان در ازای زندانیان فلسطینی تحویل داده خواهند شد. بنا بر گفته مقامات اسرائیلی، هنوز ۵۰ گروگان در دست حماس و دیگر گروه‌های تروریستی هم‌پیمان با حماس، در نوار غزه به سر می‌برند. اما اطلاعات منابع اسرائیلی حاکی از آن است که احتمالا تنها ۲۰ نفر از آن‌ها زنده‌اند.

انتشار این خبر در شرایطی صورت می‌گیرد که کابینه امنیتی اسرائیل یک هفته پیش، طرح گسترش جنگ در غزه را تصویب کرده بود. در این طرح، تصرف غزه و اردوگاه‌های مرکزی پناهندگان با هدف در هم شکستن حماس در نظر گرفته شده است.

بیشتر بخوانید: تمایل مشروط حماس به تعدیل مطالبات؛ آتش‌بس ۶۰روزه روی میز

برخی از رسانه‌ها گمانه‌زنی کردند که اعلام تصویب این طرح، ممکن است تاکتیکی برای اعمال فشار شدید بر حماس باشد تا دوباره به میز مذاکرات بازگردد و انعطاف بیشتری نشان دهد.

با این حال، خانواده‌های گروگان‌های اسرائیلی اسیر در غزه، بیم آن دارند که گسترش عملیات در غزه، به کشته شدن گروگان‌ها منجر شود و به همین دلیل، در مخالفت با این طرح، شهروندان را به اعتصاب سراسری فراخواندند. در همین راستا در سراسر اسرائیل در روزهای گذشته چند صد هزار نفر در همبستگی با گروگان‌ها تظاهرات کردند و پایان جنگ در غزه را خواستار شدند.

بیشتر بخوانید: برنامه تصرف شهر غزه توسط ارتش اسرائیل؛ فرار هزاران فلسطینی

گروه تروریستی حماس و متحدانش با حمله مرگبار خود به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، جنگ و درگیری در نوار غزه را آغاز کردند. در این حمله بنا به گفته مقامات اسرائیلی، بیش از ۱۲۰۰ نفر کشته شدند و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شده و به نوار غزه برده شدند.

اسرائیل از زمان کشتار هفت اکتبر تا کنون، در واکنشی سهمگین به حماس، حملات شدیدی را به غزه آغاز کرده است. بنا به گفته مقام های گروه تروریستی حماس، در پی حملات اسرائیل تاکنون بیش از ۶۱ هزار و ۸۰۰ نفر کشته شده‌اند.

هر چند این ارقام به‌طور مستقل قابل تایید نیستند اما سازمان ملل متحد با وجود آن که به نظر می‌رسد حماس، تلفات خود را نیز به عنوان کشته‌شدگان غیرنظامی جا می‌زند، این آمارها را واقع‌بینانه ارزیابی می‌کند.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

با گذشت ماه‌ها از جنگ غزه، مصر، قطر و ایالات متحده از ماه‌ها پیش تلاش می‌کنند میان اسرائیل و حماس میانجی‌گری کنند. در آخرین نمونه در ماه ژانویه، یک آتش‌بس موقت در ازای تبادل گروگان‌های اسیر دست حماس با زندانیان فلسطینی از اسرائیل برقرار شد.

اما پس از پایان آتش‌بس، مذاکرات بیشتر برای پایان جنگ تا همین اواخر بی‌نتیجه مانده بود و حماس، با وجود مشکلات بزرگ در غزه از جمله بحران‌ در کمک‌رسانی بهداشتی و غذایی و همچنین خرابی وسیع زیرساخت‌ها، از پذیرش خلع سلاح و آزادی گروگان‌ها خودداری کرده است.