Nowa książka: „Więcej niż teatr” Ewa Wójciak, Wydawnictwo Miejskie Posnania

Spotkanie odbyło się 16 lutego 2026 roku. Z Ewą Wójciak rozmawiał Roman Kurkiewicz.

„Więcej niż teatr” to autobiografia Ewy Wójciak – artystki, buntowniczki, działaczki opozycyjnej w czasie PRL, członkini Teatru Ósmego Dnia. To właśnie teatr wypełnił jej całe życie, a ludzie, z którymi go tworzyła, stali się jej najważniejszymi towarzyszami. Wraz z kolejnymi częściami książki śledzimy drogę Ewy Wójciak – od dzieciństwa po dojrzałość, od Poznania przez Meksyk, Włochy, Moskwę po Borje, gdzie mieszka obecnie. Niezależnie od okresu politycznego stawała ona w obronie prawdy, krytycznie przyglądała się rzeczywistości, nie ulegała presji społecznej, głośno wypowiadała swoje zdanie, żyła zgodnie ze swoimi przekonaniami. „Więcej niż teatr” jest także historią Teatru Ósmego Dnia opowiadaną z perspektywy osoby, która działa w nim od lat 70. XX wieku do dzisiaj. Książka udowadnia, że Teatr od początku był nie tylko grupą artystyczną, ale zespołem ludzi o podobnych ideałach, którzy wspólnie walczyli za pomocą sztuki, podróżowali, przyjaźnili się i kochali. Więcej niż teatr to również dokumentacja zmieniającej się sytuacji historycznej oraz dowód na to, że w tym zmiennym świecie można pozostać sobą.

Ewa Wójciak (ur. 1951) – polska działaczka opozycyjna w okresie PRL, aktorka i reżyserka teatralna, w latach 2000–2014 dyrektor Teatru Ósmego Dnia w Poznaniu. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od lat 70. XX wieku związana z poznańskim Teatrem Ósmego Dnia. W okresie PRL była inwigilowana i podległa podobnie jak inni aktorzy teatru rozpracowaniu operacyjnemu po przyniesieniu do teatru w 1976, przez działacza Komitetu Obrony Robotników, listu protestacyjnego w sprawie wprowadzenia przez władze poprawek do Konstytucji PRL. W 1981 podczas odsłonięcia w Poznaniu Pomnika Ofiar Czerwca 1956, recytowała przed 100-tysięcznym tłumem wiersz Zbigniewa Herberta "Przesłanie Pana Cogito". W stanie wojennym wstępowała razem z teatrem na nielegalnych spektaklach. W 2000 została dyrektorem Teatru Ósmego Dnia. Była także autorką tekstów i manifestów programowych teatru. Doprowadziła między innymi do wystawienia spektaklu "Teczki" (2007), poruszającego problematykę inwigilacji w PRL. Bohaterka filmu dokumentalnego w reżyserii Marcina Więcława z cyklu "Byłem Figurantem SB" (odc. Ewa Wójciak).

Roman Kurkiewicz (ur. 1962) – dziennikarz i publicysta. Współpracował z wieloma mediami, m.in. „Gazetą Wyborczą”, TVP, TVN. Pełnił funkcję zastępcy kierownika działu społecznego w tygodniku „Newsweek Polska” oraz redaktora naczelnego „Przekroju”. W Radiu TOK FM prowadził programy: „Pod tytułem”, „Kurkiewy” oraz „Mówi się”, w Radiu dla Ciebie program „Pod Tytułami”. Obecnie współpracuje z tygodnikiem „Przegląd”. Autor książek "Klapsy polskie" (2009) i "Lewomyślnie" (2011). Jest wykładowcą dziennikarstwa w Collegium Civitas.

Nowa książka dla dzieci: „Antarktyda. Wyprawa na kraniec świata” Mateusz Waligóra, Dominik Szczepański, il. Joanna Czaplewska, Wydawnictwo Literackie

Spotkanie z Mateuszem Waligórą oraz warsztaty plastyczne dla dzieci 6+ z autorami książki poprowadziła Joanna Czaplewska. Spotkanie odbyło się 14 lutego 2026.

Kto tak naprawdę odkrył Antarktydę?

Jakie tajemnice kryją się pod czterokilometrową warstwą lodu?

Czy to możliwe, że Antarktyda była kiedyś zielona?

Czy lepiej na biegun wybrać się na nartach, czy psim zaprzęgiem?

Jakie supermoce mają pingwiny?

Ile wielorybów żyje na świecie?

I do kogo właściwie Antarktyda należy?

To książka, która rozgrzewa wyobraźnię i pokazuje, że każda podróż zaczyna się od marzenia. A potem trzeba zrobić pierwszy krok.

Opowieść Mateusza Waligóry spisał Dominik Szczepański, dziennikarz i pisarz, który sam nie raz wybrał się na kraniec świata. Klimatyczne antarktyczne ilustracje na podstawie zdjęć z wyprawy Mateusza Waligóry stworzyła Joanna Czaplewska.

Przekłady współczesności: „Niebezpieczne związki, czyli co łączy tłumaczy i tłumaczki z autorami i autorkami” Kaja Gucio, Justyna Czechowska, Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, Wydawnictwo Pauza

Spotkanie odbyło się 23 lutego 2026 roku w Nowym Teatrze. W rozmowie wzięły udział tłumaczki Kaja Gucio i Justyna Czechowska.

Kaja Gucio i Justyna Czechowska, doświadczone tłumaczki rozmawiają o złożoności sztuki przekładu, potędze języka i współpracy oraz wzajemnym zaufaniu między tłumaczami i autorami, które są niezbędne, by literatura dotarła do czytelników na całym świecie. Pretekstem do ich spotkania jest premiera powieści Jennifer Croft, tłumaczki Olgi Tokarczuk, „Wymieranie Ireny Rey” – szalona opowieść o tłumaczach poszukujących światowej sławy pisarki, która zaginęła w Puszczy Białowieskiej.

O książce:

Ośmioro tłumaczy przyjeżdża z różnych stron świata do położonego w Puszczy Białowieskiej domu należącego do słynnej pisarki Ireny Rey. Spotykają się tam, by pod czujnym okiem autorki pracować nad przekładami jej opus magnum pod tytułem „Szara eminencja” od razu na wszystkie języki narodowe reprezentowane przez obecnych na białowieskich warsztatach wybitnych translatorów. Jednak po kilku dniach literackiej współpracy Irena nagle znika bez śladu.

Tłumacze traktujący Rey niemal jak bożyszcze i rywalizujący dotąd o jej uwagę, rozpoczynają poszukiwania, nie przerywając jednak pracy nad wspólnym arcydziełem. Krok po kroku odkrywają kolejne sekrety i mistyfikacje Ireny Rey, na które zdecydowanie nie byli gotowi. Mierzą się z dzielącymi ich różnicami kulturowymi, sympatiami i antypatiami, a z czasem, odizolowani od reszty świata, stopniowo popadają w coraz większą obsesję i paranoję z powodu nieuchwytności swojej mistrzyni, wikłając się w sieć rywalizacji i osobistych interesów, które zagrażają nie tylko ich pracy, ale też losowi uwielbianej autorki.

Przezabawna, skłaniająca do refleksji debiutancka powieść wielokrotnie nagradzanej tłumaczki i pisarki Jennifer Croft to błyskotliwe studium procesu twórczego, jak również tego, czym są kult sławy, świat natury oraz potęga języka. Rozgrywająca się gdzieś w ostatnim dzikim zakątku Europy, niezapomniana i wciągająca przygodowa opowieść, w której występuje niewielka, ale iście międzynarodowa obsada, a jej członkami wstrząsają miłość, destrukcyjne siły i moc tworzenia.

Jennifer Croft urodziła się w Stanach Zjednoczonych. Studiowała literaturę porównawczą i językoznawstwo. Biegle posługuje się kilkoma językami, m.in. polskim, hiszpańskim i ukraińskim. Obecnie uważana jest za jedną z najważniejszych tłumaczek literackich swojego pokolenia, ceniona za precyzję, wrażliwość językową oraz umiejętność oddania indywidualnego stylu każdego ze „swoich” autorów. Największą sławę przyniosło jej tłumaczenie Biegunów Olgi Tokarczuk – w 2018 roku Międzynarodowa Nagroda Bookera została przyznana wspólnie autorce i tłumaczce, co podkreśliło ogromne znaczenie jej pracy. Croft jest także tłumaczką książek z języka hiszpańskiego na angielski, między innymi Urugwajki Pedra Mairala. Wielokrotnie nagradzana również za książki własnego autorstwa i całokształt pracy twórczej (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury, Wymieranie Ireny Rey – Stypendium Guggenheima, autobiograficzna Odeszło, zostało – Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Williama Saroyana). Oprócz działalności literackiej bierze udział w akcjach uwrażliwiających opinię publiczną na temat sytuacji tłumaczy, w ochronie ich interesów, działa aktywnie na rzecz zwiększenia widoczności tłumaczy literackich w świecie wydawniczym.

Nowa książka: „Świat w oczach sąsiadki” Ryszard Koziołek, ilustracje Jacek Świdziński, Wydawnictwo Znak

Spotkanie odbyło się 15 grudnia 2025 roku. Rozmowę poprowadziła dr Katarzyna Kasia, a fragmenty książki przeczytał Mariusz Bonaszewski.

Profesor Ryszard Koziołek, znany z nieoczywistego spojrzenia na literaturę i rzeczywistość. I jego sąsiadka – błyskotliwie złośliwa, zjadliwie dowcipna, niewinnie prowokująca do stawiania wywrotowych pytań. Kiedy się spotykają – czy to na klatce schodowej, czy na słynnym katowickim Piazza Miarka – lecą iskry, a każda rozmowa to początek przygody.

Czy Taylor Swift powinna być w kanonie lektur szkolnych obok Wisławy Szymborskiej? Co łączy Pana Kleksa z ChatemGPT, a Alojzego Bąbla z Oppenheimerem? Dlaczego Izabela Łęcka jest polską Bellą Baxter z Biednych istot Jorgosa Lantimosa? I czy w świecie jest miejsce i dla rosyjskich klasyków, i dla tekstów Maty?

Każde spotkanie z Profesorem i jego sąsiadką jest jak ożywczy prąd i przypomina o tym, że prawdę o sobie, świecie i życiu można znaleźć w muzyce, filmie i literaturze. Jeśli tylko chce się szukać (i rozmawiać z sąsiadami).

Ryszard Koziołek

Dziś: ceniony literaturoznawca, profesor z pasją i rektor z wizją. Kiedyś: obiecujący wędkarz, aspirujący piąty muszkieter, specjalista od budowy maszyn.

Dzieciństwo spędził na Śląsku Cieszyńskim, wśród gór i w towarzystwie zwierząt, w wielopokoleniowej rodzinie. Gdyby nie dezaprobata polonistki, poznanie Heńka z budowlanki i inspirująca opieka uniwersyteckich mistrzów, zostałby pewnie kimś innym.

Jako pisarz zaraża miłością do literatury w książkach: Dobrze się myśli literaturą, Wiele tytułów i Czytać, dużo czytać. Za Ciała Sienkiewicza. Studia o płci i przemocy otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia. Felietonista „Polityki”, krytyk literacki, juror nagród. Ostatnio opowiada o książkach w porannej audycji Wojciecha Manna w Radiu Nowy Świat.

Jacek Świdziński

Dziś: doceniany autor komiksów, porównywany do Bohdana Butenki, a inspirujący się Sławomirem Mrożkiem. Kiedyś: aspirujący pisarz, strażak i rysownik amerykańskich historii o superbohaterach.

Ukończył kulturoznawstwo, a w międzyczasie uczył się robić komiksy. Nauczył się tak dobrze, że na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Łodzi nagradzano go aż trzykrotnie (2016, 2023, 2025), a za „Festiwal” dostał m.in. Paszport „Polityki” w kategorii Książka.

„A niech cię, Tesla!”, „Zdarzenie. 1908”, „Wielka ucieczka z ogródków działkowych”, „Powstanie – film narodowy”, „Brzask” – to tylko niektóre z jego komiksów. Współpracował z „Przekrojem”, jest komiksowym felietonistą Dwutygodnika.

Nowa książka: „Endo. Sztuka akceptacji choroby” Karolina Wigura, Kultura Liberalna

Spotkanie odbyło się 1 grudnia 2025 w Nowym Teatrze. Spotkanie z autorką książki poprowadzili Tomasz Stawiszyński i Katarzyna Kasia.

Endo. Sztuka akceptacji choroby to osobista opowieść autorki o endometriozie i kobiecym bólu, dla którego system nie znajduje miejsca. Filozoficzna, feministyczna, bezkompromisowa. Lektura dla wszystkich kobiet, które usłyszały kiedyś: „taka pani uroda”.

Chcę, abyśmy były w swoich zmaganiach mniej samotne. Czasem na chorobę, bezsens i rozpacz z nią związane nie ma innego lekarstwa. W cierpieniu wciąż mamy prawo do wolności oraz do samostanowienia. Mamy prawo czuć się tak, jak się czujemy. Mamy prawo pragnąć być aktywne, witalne i atrakcyjne. (fragment książki)

Endo wciąga i pochłania niczym szwedzki kryminał.

– Ewa Woydyłło

To mały traktat o sprawach, o których do tej pory filozofom się nie śniło! (Bo byli mężczyznami.

– Magdalena Środa

Autorka odważnie dzieli się własnym doświadczeniem, pytając o kobiecość, płodność i cierpienie.

– Cveta Dimitrova

Endometrioza to codzienna walka, często w ogromnej samotności. Ta książka szerzy wiedzę o tej chorobie nie tylko w sposób medyczny, ale co ważniejsze – bardzo osobisty.

– Mary Komasa

Karolina Wigura – historyczka idei, socjolożka, członkini zarządu Fundacji Kultura Liberalna, senior fellow w Center for Liberal Modernity w Berlinie, adiunktka na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, zajmuje się filozofią polityczną XX wieku oraz emocjami w polityce, a także socjologią i etyką pamięci, w szczególności sprawiedliwością przejściową, historyczną winą i pojednaniem. Autorka książek tj. „Wina narodów. Przebaczenie jako strategia prowadzenia polityki”, „Wynalazek nowoczesnego serca”, „Polka ateistka kontra Polak katolik. Jedenaście sporów światopoglądowych” (razem z Tomaszem Terlikowskim) oraz „Endo. Sztuka akceptacji choroby”.

Tomasz Stawiszyński – eseista, pisarz, filozof, autor bestsellerowych książek „Potyczki z Freudem. Mity, pokusy i pułapki psychoterapii”, „Co robić przed końcem świata”, „Ucieczka od bezradności”, „Misja Sowy. Tosia, Franek i sekrety filozofii”, „Spotkanie z Filozofią”, „Reguły na czas chaosu”, „Powrót fatum” oraz „Ćwiczenia z dysonansu”, w radiu TOK FM prowadzi „Godzinę filozofów”; twórca podcastu „Skądinąd” (www.patronite.pl/skadinad); stały felietonista „Tygodnika Powszechnego”.

dr Katarzyna Kasia – filozofka, publicystka. Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej na Uniwersytecie w Princeton (USA). Pracuje w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na Wydziale Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich. Autorka esejów i książek, tłumaczka tekstów włoskich filozofów. Członkini grupy eksperckiej Team Europe Direct i kolektywu artystycznego Kanał Polska. Współtwórczyni i prowadząca program „Kwiatki polskie” w TVP info. Współprowadzi czwartkowe poranki w Radiu Nowy Świat, współtworzy podcasty „Poszukiwacze politycznego złota” i „Filozofia jest dla dziewczyn”. Pisze felietony dla tygodnika Newsweek Polska i miesięcznika „Pani”. Warszawianka roku 2023, w 2024 roku wyróżniona nagrodą im. Mariusza Waltera w kategorii „osobowość medialna”, Mistrzyni Mowy Polskiej.

Nowa książka: „Sarah Kofman. Filozofia jako auto-biografia” Karoline Feyertag, przeł. Monika Muskała i Janusz Margański, słowo/obraz terytoria

Spotkanie odbyło się 1 lutego 2026 roku, udział wzięli: autorka Karoline Feyertag oraz tłumaczami jej książki — Monika Muskała i Janusz Margański. Rozmowę poprowadziła Agata Bielik-Robson. Fragmenty książki przeczytała Maja Ostaszewska. Spotkanie tłumaczyła Agata Nowicka.

Wprowadzenie do życia i twórczości Sarah Kofman (1934–1994) – wybitnej francuskiej filozofki, pisarki i feministki o polsko-żydowskich korzeniach. Karoline Feyertag pisze w zgodzie z myślą swojej bohaterki, która uważała, że filozofia jest zawsze sprawą osobistą.

Sarah rodzi się w Paryżu w rodzinie polskich Żydów. Jej ojciec, chasydzki rabin, zostaje aresztowany w 1942 roku i ginie w Auschwitz. Wraz z dbającą o zachowanie żydowskiej tradycji matką dziewczynka znajduje schronienie u „pani z rue Labat”, młodej wdowy, dzięki której poznaje francuską kulturę. Po wojnie Kofman przechodzi przez kolejne szczeble edukacji, emancypuje się w zdominowanym przez mężczyzn środowisku akademickim i ostatecznie zostaje profesorką na Sorbonie. Nawiązuje bliskie relacje z takimi myślicielami, jak Jacques Derrida, Gilles Deleuze i Jean-Luc Nancy. W 1994 roku, w 150. rocznicę urodzin Nietzschego, popełnia samobójstwo.

Celem Feyertag nie jest wyłącznie rekonstrukcja losów Kofman. Autorka w zdarzeniach z życia dostrzega figury myśli, w dyskursie filozoficznym zaś autobiograficzne lustro. Korzysta przy tym z bliskiej Kofman tradycji filozoficznej – sięga do Freuda, Nietzschego, Derridy. Dzięki temu tworzy przejmujący, subtelnie wycieniowany duchowy portret niezwykłej myślicielki.

Karoline Feyertag studiowała filozofię i pracowała jako badaczka w Wiedniu i Paryżu, w tym w IFK International Research Center for Cultural Studies, w École Normale Supérieure w Paryżu i w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu. Jej książka „Sarah Kofman. Filozofia jako (auto)biografia” jest wynikiem jej badań doktoranckich podjętych w latach 2007–2010 w Paryżu. Od 2022 roku pracuje na Uniwersytecie w Klagenfurcie. Jest doradczynią Open Access w Research Support Service. Jej zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkim filozofię polityczną, queer, feminizm, dekolonializm oraz sztukę.

Nowa książka: „Monolok” Paweł Sołtys, Wydawnictwo Czarne

Spotkanie odbyło się 19 stycznia 2026 roku. Rozmowę z autorem poprowadziła Marta Perchuć-Burzyńska.

„Bo to przecież różnie bywało, czasem świat, czyli Grochów, wyglądał, jakby ktoś przy przycinaniu baczków ciachnął ucho. A czasem jak niezamiecione włosy ułożone w dziwne podłogowe pukle. I pięknie, i strasznie trochę”.

Stary fryzjer z Grochowa wspomina ludzi, których strzygł, kobietę, którą kochał, i miasto blednące pod coraz grubszymi warstwami nowoczesności. Mówi, jakby golił czas: powoli, z wprawą, czasem pod włos. Urodził się w roku czterdziestym w Warszawie, „ani dobry rok, ani dobre miejsce”. Potem sierociniec, szkoła fryzjerska, miłość, praca, ludzie, miasto. Każde wspomnienie ciągnie za sobą następne, a jego własne życie plącze się w opowieściach tych, którzy siadali w jego fotelu, demokratycznie: doliniarz i profesor, ślusarz i literat. I płyną historie: o gołębiarzach, kociarach, siostrach tarocistkach, o zakopanych dzwonach, płonących łabędziach, niedowidzącym listonoszu i kobiecie rażonej piorunem. Wszystko w tym małym-wielkim kawałku Warszawy.

„Monolok”, ten traktat o strzyżeniu włosów, jest liryczną balladą o świecie, który trwa jedynie w pamięci, i wielką pochwałą daru snucia opowieści. „Bo nawet jeśli wszystko zmyślone, to przecież zostało”.

Paweł Sołtys – muzyk, autor piosenek. Jako Pablopavo wydał kilkanaście płyt, zagrał około tysiąca pięciuset koncertów. Studiował rusycystykę, ale studiów nie ukończył. Jego opowiadania ukazywały się w „Lampie”, „Ricie Baum”, „Studium”, „Notatniku Literackim” i „Twórczości”. Za prozatorski debiut Mikrotyki otrzymał Nagrodę Literacką im. Marka Nowakowskiego, Nagrodę Literacką Gdynia, znalazł się w finale Nagrody Literackiej Nike oraz był nominowany do Paszportu „Polityki”, Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida i Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza. Za drugą książkę Nieradość otrzymał nominację do Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida, a także znalazł się wśród nominowanych do Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima przyznawanej za całokształt twórczości. W 2024 roku ukazała się jego trzecia książka prozatorska Sierpień, za którą otrzymał nominację do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy oraz trafił do finału Nagrody Literackiej Nike.

Marta Perchuć-Burzyńska – dziennikarka radiowa i telewizyjna. Wydawca porannych informacji w Radiu TOKFM i autorka programów kulturalnych. Prowadząca programy i rozmowy w TVP Kultura, z którą związana jest od początku istnienia kanału . Z wykształcenia romanistka. Pasjonatka biegania.

Nowa książka: „Od-tworzenie. Eseje o potencjalności” Grzegorz Jankowicz, Wydawnictwo LOKATOR

Spotkanie odbyło się 12 stycznia 2026. Z autorem rozmawiała Eliza Kącka.

Zniknąć albo narodzić się na nowo – taką alternatywę w jednym ze swoich dziennikowych wpisów formułuje Franz Kafka. Autor Od-tworzenia. Esejów o potencjalności Grzegorz Jankowicz przywołuje w swojej książce także inne postaci, które postanowiły tego dokonać za pośrednictwem sztuki.

Od autora: W tej książce opowiadam o kilku postaciach (m.in. Borgesie, Blecherze, Carson, Caravaggiu, Iwaszkiewiczu, Jesenskiej, Kafce, Perecu czy Weil), które za pośrednictwem sztuki próbowały albo zniknąć, albo zacząć wszystko od początku. Tym, co interesuje mnie najbardziej, jest powrót do stanu możności, w którym zwykłe rzeczy okazują się wystarczające, a ich (nie)zwykłość wymyka się sądom i opiera wszelkim wyrokom.

Grzegorz Jankowicz (ur. 1978) – filozof literatury, eseista, redaktor, wydawca, krytyk i tłumacz. Od 2024 roku dyrektor Instytutu Książki. Od 2025 r. członek Rady Uczelni Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. L. Schillera w Łodzi. Od 2009 do 2024 roku współorganizator Festiwalu Conrada (najpierw jako sekretarz rady programowej, następnie dyrektor wykonawczy, a wreszcie dyrektor programowy). W latach 2009-2024 redaktor działu kultury „Tygodnika Powszechnego”. Od 2014 do 2024 roku dyrektor programów literackich Fundacji Tygodnika Powszechnego. Między 2014 a 2017 adiunkt w Centrum Studiów Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przez dwa lata (2014-2015) dyrektor wykonawczy Międzynarodowego Festiwalu Copernicus. Od 2012 do 2014 dyrektor wykonawczy Międzynarodowego Festiwalu Historycznego Anamneses. W latach 2009-2015 wiceprezes wydawnictwa Korporacja Ha!art i zarazem redaktor dwóch serii wydawniczych tej oficyny („Linia krytyczna”, „Proza obca”). Był jurorem następujących nagród literackich: Nagroda Silesiusa, Nagrody Conrada, Europejska Nagroda Literacka. Od 2025 roku przewodniczący jury Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima i Nagrody Translatorskiej im. Ireny Tuwim.

Autor publikacji: Po co jest sztuka? Rozmowy z pisarzami (Kraków 2013), Cmono. Rozmowy z pisarzami (Kraków 2013), Gombrowicz – Loading. Esej o formie życia (Wrocław 2014), Uchodźcy z ziemi Ulro. Eseje (2015). Pod jego redakcją ukazał się tom Opowieść o dwóch miastach. Wrocław i Kraków (Kraków 2015) – prezentacja Wrocławia i Krakowa jako miast literatury. Wspólnie z Anną Kałużą przygotował tomy: Pracownia Poetycka Silesius. Rok 1: Foks, Sosnowski (Wrocław 2015) oraz Pracownia Poetycka Silesius. Rok 2: Matywiecki, Pasewicz, Pietrek (Wrocław 2016). Z Zofią Król zredagował książkę Wolne słowa. Zestaw do ćwiczeń indywidualnych i zbiorowych (Gdańsk 2016). Z Alberto Manguelem napisał książkę Małe języki, wielkie literatury. Small Languages, Big Literature (Gdańsk 2017). Jest także autorem książek: Blizny. Eseje (Wrocław 2019) oraz Życie w kuli. Parmigianino, Ashbery i sztuka przemiany (Kraków 2020) Pojedynek wokół pustki. Eseje (Kraków 2024). Prowadzi warsztaty czytelnicze z młodzieżą, seniorami oraz osadzonymi.

Nowa książka: „O zmierzchu 3. Ciało i trauma” Marta Niedźwiecka, Wydawnictwo W.A.B.

Spotkanie odbyło się 19 listopada 2025 roku. Spotkanie poprowadziła Magdalena Kicińska.

Czym naprawdę jest trauma, jeśli nie przykrym wydarzeniem? Jak zadbać o swój dobrostan i wreszcie zacząć oddychać? Zabawa to ważna sprawa, więc jak się bawić jako dorosły? Fetysze i pornografia – jak na nas działają?

Marta Niedźwiecka ponownie zaprasza nas na wycieczkę w świat złożonych emocji, traum, związków, miłości, seksu, a przede wszystkim świadomości. Trzeci tom to zapis trzeciego i czwartego sezonu podkastu. Ich wiodące tematy to relacja z ciałem i psychiczne skutki traum.

Od autorki: Chciałabym, żeby po lekturze lub słuchaniu Zmierzchów przychodziła do was refleksja, że warto być człowiekiem. Z całym mrokiem i komplikacjami, jakie to ze sobą niesie. Choć oczywiście z radością i uniesieniami też. Mam nadzieję, że moja opowieść stanie się częścią waszego doświadczenia na trwałe. (...) Jestem pewna, że naszym ludzkim wyzwaniem na najbliższe lata będzie znoszenie coraz większego skomplikowania świata wokół nas i utrzymywanie zdolności myślenia, bez popadania w radykalizmy, uproszczenia i mentalne eskapizmy. Zachowywanie tego, co nazywamy wartościami humanistycznymi, stanie się ważnym zadaniem, nie tylko etycznym, lecz także praktycznym. Odróżniającym twory naszych umysłów od tego, co tworzą modele językowe (AI) i wszystko, co przyjdzie po nich.

Marta Niedźwiecka – psycholożka i sex coach. Współautorka książki "Slow sex. Uwolnij miłość". Od 2019 roku prowadzi autorski podkast "O Zmierzchu" – będący niezmiennie jednym z najpopularniejszych w Polsce – w którym buduje bezpieczną przestrzeń do konfrontacji z najbardziej wrażliwymi sferami ludzkiego życia. Audycje pokazują znane problemy z szerszej perspektywy, zachęcając do niezależnego myślenia, opieki nad sobą i uwolnienia się od wpływu kultury i konwencjonalnego wychowania. Książka "O zmierzchu. Jak przestać bać się życia i przeżyć je po swojemu" z miejsca stała się bestsellerem, obecnym przez wiele tygodni na liście najlepiej sprzedających się książek w Polsce. Tom drugi "O zmierzchu. Nowe myślenie na nowe czasy" również spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem czytelniczek i czytelników.

Przekłady współczesności: Granice władzy: «Antygona» Sofoklesa i Hertmansa

Rozmowę z Jackiem Kaduczakiem i Jerzym Kochem poprowadziła Małgorzata Słabicka-Turpeinen. Spotkanie odbyło się w Nowym Teatrze 28 października 2025 roku. Partner spotkania: Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury

Punktem wyjściach do rozmowy w ramach kolejnego spotkania z cyklu "Przekłady współczesności" były "Antygona" Sofoklesa w przekładzie Jacka Kaduczaka oraz "Antygona w Molenbeek" Stefana Hertmansa w przekładzie Jerzego Kocha.

Co stanowi o ponadczasowości przesłania antycznych tragedii? Jak można je interpretować w kontekście współczesnych społeczeństw i ich norm etycznych? Co sprawia, że współcześni twórcy tak chętnie sięgają po motywy klasyczne? Dlaczego tak istotne jest tworzenie nowych przekładów klasyki? Przed jakimi szczególnymi wyzwaniami stają tłumacze, pracując nad takimi treściami?

"Antygona" Sofoklesa to jedno z najważniejszych dzieł klasycznej tragedii greckiej o ponadczasowej wymowie. Jej istotą jest konflikt pomiędzy jednostką a władzą, prawem boskim a prawem ludzkim, lojalnością wobec rodziny a obowiązkiem wobec państwa. Złamanie zakazu Kreona, pochówek brata uznanego za złoczyńcę, definiuje losy Antygony i prowadzi do jej samobójczej śmierci, a jej historia stawia wyzwanie normom społecznym i moralnym. Premierę sztuki w nowym przekładzie Jacka Kaduczaka i nowatorskiej interpretacji reżyserskiej Błażeja Peszka zaplanowano w pierwszych dniach września 2025 roku na scenie Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim.

Premiera "Antygony w Molenbeek" Stefana Hertmansa w przekładzie Jerzego Kocha i w reżyserii Anny Smolar odbyła się w kwietniu 2024 roku na deskach małej sceny Teatru Dramatycznego im. Gustawa Holoubka w Warszawie. Poprzedziły ją performatywne czytania na poznańskim festiwalu Malta (2018) oraz w warszawskim Nowym Teatrze (2019). Belgijski pisarz sięga w tej sztuce po klasyczny archetyp Antygony i osadza go we współczesnej scenerii Molenbeek, biednej dzielnicy Brukseli, zwanej „małym Marokiem”. Tytułową bohaterką jest Nouria, Belgijka arabskiego pochodzenia, uzdolniona studentka prawa, mierząca się z ukrytymi mechanizmami usankcjonowanej przepisami przemocy, która odmawia jednostce jej podstawowych praw. Nouria próbuje odebrać z kostnicy ciało swojego brata. Dla niej to członek rodziny, ukochany brat, osoba, z którą spędziła całe dzieciństwo – dla miejscowych władz to sprawca zamachu bombowego. Jak u Sofoklesa, bohaterka walczy o prawo do pochówku i do własnej żałoby.

Jacek Kaduczak – tłumacz i dramaturg teatralny. Członek Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Przekłada teksty sceniczne i opracowuje polskie wersje filmów i programów dokumentalnych dla niemiecko-francuskiej stacji ARTE.

Jerzy Koch – tłumacz, poeta, niderlandysta i germanista, profesor zwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytetu Stellenbosch w RPA, w latach 1985–2011 związany z Uniwersytetem Wrocławskim. Członek Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Tłumaczył książki autorów i autorek holenderskich, flamandzkich, południowoafrykańskich i niemieckich oraz z literatury afrikaans.

Małgorzata Słabicka-Turpeinen – germanistka i interkulturalistka, członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, autorka kilkudziesięciu przekładów powstałych we współpracy z wydawnictwami w Polsce i w Niemczech.

Projekt "Przekłady współczesności" finansuje dzielnica Mokotów m.st. Warszawy.