Ear to the Ground / Clust i'r Ddaear

Welcome to another episode of Ear to the Ground, the series exploring how to strengthen farm business performance—from efficiency and productivity to resource management, business resilience and planning. In this episode, we focus on one of farming's most valuable resources: time. Farmer and business consultant Rhys Williams of Da Byw Rural Consultancy joins us to explore the difference between being busy and being productive, how to prioritise the tasks that matter, and why making time to plan is so important for the future of your business. Join us for a practical conversation about working smarter, making better use of your time and building a farm business that supports a good life.

Croeso i bennod arall o'r podlediad Clust i'r Ddaear, y gyfres sy'n edrych ar sut i gryfhau perfformiad busnesau fferm—o effeithlonrwydd a chynhyrchiant i reoli adnoddau, cryfhau gwytnwch a chynllunio ar gyfer y dyfodol. Yn y bennod hon, rydyn ni'n canolbwyntio ar un o adnoddau mwyaf gwerthfawr unrhyw ffermwr: amser. Mae'r ffermwr a'r ymgynghorydd busnes Rhys Williams o Ymgynghori Gwledig Da Byw yn ymuno â ni i drafod y gwahaniaeth rhwng bod yn brysur a bod yn gynhyrchiol, sut i flaenoriaethu'r tasgau sy'n cyfrif, a pham mae neilltuo amser i gynllunio mor bwysig i ddyfodol eich busnes. Ymunwch â ni am sgwrs ymarferol am weithio'n gallach, gwneud gwell defnydd o'ch amser ac adeiladu busnes fferm sy'n cynorthwyo i gynnal bywyd da.

In this episode of Ear to the Ground, host Ifan Jones Evans is joined by Haydn Evans, Farming Connect Mentor and Advisor, to discuss what it takes to build a profitable and resilient farm business. Drawing on his unique journey from banking into Dairy farming, Haydn shares practical insights on financial discipline, managing risk, succession planning and the importance of planning ahead. He also reflects on the value of mentoring, lessons learned throughout his career, and the key message every farming business should consider when preparing for the future. Remember that Haydn is one of many Farming Connect Mentors and Advisors who can support and challenge their peers on a wide range of topics. Mentors have 'been there, done that' and can develop relationships based on mutual trust and respect. They will be able to share their knowledge, experience, and impartial views to help you identify your goals and fulfil your potential. The Farming Connect Mentor Directory can be found on the Farming Connect website and is the main 'shop window' enabling you to browse the list of profiles until you identify a mentor with the background and credentials you feel can best support you. You can then complete the Mentoring Programme application form online. Or for further details please contact your Local Development Officer. Yn y bennod hon o'r podlediad Clust i'r Ddaear, mae Haydn Evans, Ymgynghorydd a Mentor Cyswllt Ffermio yn ymuno â'r cyflwynydd Ifan Jones Evans i drafod yr hyn sydd ei angen i adeiladu busnes fferm proffidiol a gwydn. Gan ddefnyddio ei daith unigryw o weithio mewn banc i ffermio llaeth, mae Haydn yn rhannu cipolwg ymarferol ar ddisgyblaeth ariannol, rheoli risg, cynllunio olyniaeth a phwysigrwydd cynllunio ymlaen llaw. Mae hefyd yn myfyrio ar werth mentora, gwersi a ddysgwyd drwy gydol ei yrfa, a'r neges allweddol y dylai pob busnes ffermio ei hystyried wrth baratoi ar gyfer y dyfodol. Cofiwch fod Haydn yn un o lawer o Fentoriaid ac Ymgynghorwyr Cyswllt Ffermio a all gynorthwyo a herio eu cyfoedion ar ystod eang o bynciau. Mae mentoriaid wedi 'bod drwy'r daith' a gallant ddatblygu perthnasoedd yn seiliedig ar ymddiriedolaeth a pharch gan y naill a'r llall. Byddant yn gallu rhannu eu gwybodaeth, eu profiad a'u barn ddiduedd i'ch helpu i nodi eich nodau a chyflawni eich potensial. Mae Cyfeirlyfr o Fentoriaid Cyswllt Ffermio ar gael ar wefan Cyswllt Ffermio ac mae'n brif 'ffenestr siop' sy'n eich galluogi i bori'r rhestr o broffiliau nes i chi ddod o hyd i fentor gyda'r cefndir a'r cymwysterau rydych chi'n teimlo all eich cynorthwyo orau. Yna gallwch chi gwblhau'r ffurflen gais ar gyfer y Rhaglen Fentora ar-lein. Neu am ragor o fanylion cysylltwch â'ch Swyddog Datblygu Lleol.

In this episode of Ear to the Ground, host Ifan Jones Evans is joined by advisers John Crimes and Iwan Price from CARA Wales to explore how resilience, adaptability and long-term thinking are shaping modern farming. Drawing on their practical experience and specialist knowledge, our guests share honest insights into what drives success in 2026—from improving efficiency and managing resources to navigating uncertainty and planning for the future. Expect straightforward, actionable advice you can apply on your own farm, grounded in real experience and expert guidance. Our Advisory Service provides expert, independent, confidential and bespoke advice to Welsh Farmers- For more information visit the Farming Connect website- Advisory service | Farming Connect #131-Sut mae busnes fferm llwyddiannus yn edrych heddiw? Yn y bennod hon o'r podlediad Clust i'r Ddaear, mae'r ymgynghorwyr John Crimes ac Iwan Price o CARA Cymru yn ymuno â'r cyflwynydd Ifan Jones Evans i archwilio sut mae gwydnwch, addasrwydd a meddwl hirdymor yn llunio ffermio modern. Gan ddefnyddio eu profiad ymarferol a'u gwybodaeth arbenigol, mae ein gwesteion yn rhannu cipolwg gonest i'r hyn sy'n llywio llwyddiant yn 2026—o wella effeithlonrwydd a rheoli adnoddau i lywio ansicrwydd a chynllunio ar gyfer y dyfodol. Disgwyliwch gyngor syml, ymarferol y gallwch ei gymhwyso ar eich fferm eich hun, wedi'i seilio ar brofiad go iawn ac arweiniad arbenigol. Mae ein Gwasanaeth Cynghori yn darparu cyngor arbenigol, annibynnol, cyfrinachol a phwrpasol i Ffermwyr Cymru - Am ragor o wybodaeth ewch i wefan Cyswllt Ffermio - Gwasanaeth cynghori | Cyswllt Ffermio

This episode has been recorded with Farming Connect Specialist Officers, Lynfa Davies and Geraint Jones. They explore what invasive non‑native species are and why they matter, particularly in woodland and farm environments. We explain how these plants, animals, and pathogens—often introduced through human activity—can spread rapidly, outcompete native species, and disrupt entire ecosystems. From tree diseases like ash dieback to damaging pests such as the yellow-legged Asian hornet, we discuss the real impacts: loss of biodiversity, threats to local wildlife, economic costs, and long-term damage to landscapes. Put simply, these are species that don't belong—and when they take hold, the environment pays the price.

Gwesteion digroeso: Effaith gynyddol rhywogaethau anfrodorol goresgynnol Mae'r bennod hon wedi'i recordio gyda Lynfa Davies a Geraint Jones, Swyddogion Arbenigol Cyswllt Ffermio. Maent yn archwilio beth yw rhywogaethau anfrodorol goresgynnol a pham eu bod yn bwysig, yn enwedig mewn amgylcheddau fferm a choetir. Rydym yn egluro sut y gall y planhigion, yr anifeiliaid a'r pathogenau hyn—a gyflwynir yn aml trwy weithgaredd dynol—ledaenu'n gyflym, trechu rhywogaethau brodorol, ac amharu ar ecosystemau cyfan. O glefydau coed fel clefyd coed ynn i blâu niweidiol fel y gacynen felyngoes, rydym yn trafod yr effeithiau go iawn: colli bioamrywiaeth, bygythiadau i fywyd gwyllt lleol, costau economaidd, a difrod hirdymor i dirweddau. Yn syml, dyma rywogaethau nad ydynt yn perthyn i'r amglychedd—a phan fyddant yn cydio, mae'r amgylchedd yn talu'r pris.

In this episode of Ear to the Ground, host Ifan Jones Evans visits Wallog, a coastal sheep farm perched on the rugged Cardigan coastline near Clarach, Ceredigion. Wallog has long faced the challenge of ensuring a reliable drinking-water supply for its flock of outdoor-lambing ewes, relying on an ageing system of seasonal springs, wells and reservoir tanks in one of Wales' lowest rainfall areas.

With pumps working hard to move water uphill through difficult terrain—and an old pipe network vulnerable to leaks—the farm has historically struggled with high electricity use, water loss and inefficiency.

But change is underway.

Guest David Evershed shares how he is embracing LoRaWAN technology to monitor water flow across the farm in real time, detect leaks early and ultimately automate water pumping. The vision? A smart, energy-efficient system powered by newly installed photovoltaic (PV) panels—reducing waste, cutting costs and securing the farm's water future.

Join us for an insightful conversation exploring how digital innovation and renewable energy are transforming traditional farming challenges at Wallog.

Ffermio'n ddoethach, nid yn galetach: Llwyddiant Wallog i Arbed Dŵr

Yn y bennod hon o Glust i'r Ddaear, mae'r cyflwynydd Ifan Jones Evans yn ymweld â Wallog, fferm ddefaid arfordirol sydd wedi'i lleoli ar arfordir garw Aberteifi, ger Clarach, Ceredigion. Mae Wallog wedi wynebu'r her o sicrhau cyflenwad dŵr yfed dibynadwy ar gyfer ei ddiadell o famogiaid sy'n wyna yn yr awyr agored ers tro byd. A hynny, gan ddibynnu ar system sy'n heneiddio o ffynhonnau tymhorol a thanciau cronfeydd dŵr yn un o'r ardaloedd sydd â'r lefelau isaf o law yng Nghymru.

Gyda phympiau'n gweithio'n galed i symud dŵr i fyny drwy dir anodd a hen rwydwaith pibellau sy'n agored i ollyngiadau, mae'r fferm wedi cael trafferth yn hanesyddol gyda defnydd uchel o drydan, colli dŵr ac aneffeithlonrwydd.

Ond mae newid ar y gweill.

Mae'r gwestai David Evershed yn rhannu sut mae'n croesawu technoleg LoRaWAN i fonitro llif dŵr ar draws y fferm mewn amser real, canfod gollyngiadau'n gynnar ac yn y pen draw awtomeiddio'r pwmp dŵr. Y weledigaeth? System glyfar, effeithlon o ran ynni, wedi'i phweru gan baneli ffotofoltaidd (PV) sydd newydd eu gosod gan leihau gwastraff, lleihau costau a sicrhau dyfodol cyflenwad dŵr y fferm.

Ymunwch â ni am sgwrs ddeallus sy'n edrych ar sut mae arloesedd digidol ac ynni adnewyddadwy yn trawsnewid heriau ffermio traddodiadol yn Wallog.

Listen to find out why more and more farmers are planting trees for the sake of their stock, their soil, and their bottom line. Agroforestry is one of the most exciting and fast‑growing areas of sustainable farming, and in this episode, we're breaking it down to what really matters, cutting through the jargon and get right to the practical stuff:

• how to plan design agroforestry systems that work for your farm without overcomplicating it
• how shelterbelts and tree strips genuinely improve livestock wellbeing and performance, and
• what it really takes to get trees in the ground on a working farm.

And we've got a seriously strong line‑up: Clive Thomas – Soil Association The planner shaping agroforestry systems that fit and strengthen commercial farm businesses. Dr Lindsay Whistance – Organic Research Centre Animal behaviour expert revealing why your stock absolutely have opinions on shade and shelter. Rhodri Lloyd Williams, Moelgolemen Farm, Tal y Bont Upland sheep and beef farmer who's already putting agroforestry into action and seeing the results. If you're curious about agroforestry or wondering how trees can genuinely make your farming easier, more resilient and more profitable, this is the episode to start with. Listen now and discover The Agroforestry Advantage. Gwrandewch i ddarganfod pam mae mwy a mwy o ffermwyr yn plannu coed er lles eu stoc, eu pridd, a'u llinell waelod. Mae amaethgoedwigaeth yn un o'r meysydd mwyaf cyffrous ac sy'n tyfu gyflymaf ym maes ffermio cynaliadwy, ac yn y benod hon rydym yn torri'r pwnc i lawr i'r hyn sy'n bwysicaf, mynd heibio'r jargon ac yn mynd yn syth at ymarferoldeb:

• sut i gynllunio a dylunio systemau amaethgoedwigaeth sy'n gweithio i'ch fferm heb ei gymhlethu
• sut mae lleiniau cysgod a rhigolau coed yn gwella lles a pherfformiad da byw yn wirioneddol, a
• beth sydd wir ei angen i gael coed i'r ddaear ar fferm weithredol.

Ac mae gennym ni restr wirioneddol gref o westeion: Clive Thomas – Cymdeithas Pridd Y Cynllunydd sy'n siapio systemau amaethgoedwigaeth sy'n briodol i fusnesau fferm masnachol ac yn eu cryfhau. Dr Lindsay Whistance – Canolfan Ymchwil Organig Arbenigwraig ymddygiad anifeiliaid sy'n datgelu pam bod eich stoc yn bendant gyda barn am gysgod a lloches. Rhodri Lloyd Williams – Fferm Moelgolemen, Tal y Bont Ffermwr defaid a buches mynydd sydd eisoes yn rhoi amaethgoedwigaeth ar waith ac yn gweld y canlyniadau. Os ydych chi'n chwilfrydig am amaethgoedwigaeth neu'n meddwl sut y gall coed wneud eich ffermio'n haws, yn fwy gwydn ac yn fwy proffidiol, dyma'r bennod i ddechrau gyda hi. Gwrandewch nawr a darganfod mantais Amaethgoedwigaeth.

Farmers know their land better than anyone — but keeping track of the wildlife that visits their farms can be a challenge. Traditional bird surveys require time and specialist knowledge, so a new project is turning to innovative, AI‑powered technology to help. In this episode, we explore how Chirrup acoustic monitors are being used across fourteen farms in Wales to automatically capture and identify birdsong during the dawn chorus. These small, battery‑powered devices record daily over a 2–3 week period, generating invaluable insights into the birdlife found on a wide range of farm types, from upland sheep farms to productive lowland dairy units. Farming Connect Biodiversity Officer Lynfa Davies visits Rhys Davies of Moor Farm in Holywell to discover which species are thriving on his North Wales dairy farm. They're joined by ornithologist Keith Offord, who helps unpack the project's encouraging findings and what they reveal about biodiversity on working farms. Tune in to learn how technology, farming, and conservation are coming together to better understand and support Wales's bird populations. Pennod 127 - Defnyddio synwyryddion acwstig i fonitro bioamrywiaeth ffermydd Mae ffermwyr yn adnabod eu tir yn well nag unrhyw un - ond gall cadw golwg ar y bywyd gwyllt sy'n ymweld â'u ffermydd fod yn her. Mae arolygon adar traddodiadol yn gofyn am amser a gwybodaeth arbenigol, felly mae prosiect newydd yn troi at dechnoleg arloesol, wedi'i grymuso gan ddeallusrwydd artiffisial (AI) i helpu. Yn y bennod hon, rydym yn edrych ar sut mae monitorau acwstig Chirrup yn cael eu defnyddio ar draws pedair fferm ar ddeg yng Nghymru i ddal ac adnabod cân yr adar yn awtomatig yn ystod côr y wawr. Mae'r dyfeisiau bach hyn, sy'n cael eu pweru gan fatri, yn recordio'n ddyddiol dros gyfnod o 2-3 wythnos, gan roi cipolwg amhrisiadwy ar yr adar sy'n bresennol ar ystod eang o ffermydd, o ffermydd defaid ucheldir i unedau llaeth cynhyrchiol ar dir isel. Mae Lynfa Davies, Swyddog Bioamrywiaeth Cyswllt Ffermio, yn ymweld â Rhys Davies o Moor Farm yn Nhreffynnon i ddarganfod pa rywogaethau sy'n ffynnu ar ei fferm laeth yng Ngogledd Cymru. Mae'r adaregydd Keith Offord yn ymuno â nhw, sy'n helpu i ddadansoddi canfyddiadau calonogol y prosiect a'r hyn maen nhw'n ei ddatgelu am fioamrywiaeth ar ffermydd gweithredol. Gwrandewch ar y bennod hon er mwyn dysgu sut mae technoleg, ffermio a chadwraeth yn dod at ei gilydd i ddeall a chefnogi poblogaethau adar Cymru yn well.

Welcome to another chance to catch up on a Farming Connect webinar recorded in November 2025. In this episode, we're joined by Ian Jones, MRCVS, Director of Hafren Veterinary Group, for an important update on Avian Influenza and practical biosecurity measures. Ian also shares insights on achieving optimum poultry shed lighting, and we'll hear of a successful project at Glanalders where traditional strip lights were replaced with LEDs in a 16,000-layer shed—delivering impressive results.

#126- Ffliw Adar a goleuadau sied ddofednodCroeso i gyfle arall i ddal i fyny ar weminar Cyswllt Ffermio a recordiwyd ym mis Tachwedd 2025. Yn y bennod hon, mae Ian Jones, MRCVS, Cyfarwyddwr Grŵp Milfeddygol Hafren, yn ymuno â ni am ddiweddariad pwysig ar Ffliw Adar a mesurau bioddiogelwch ymarferol. Mae Ian hefyd yn rhannu golwg fanylach ar gyflawni'r goleuadau gorau posibl mewn sied ddofednod, a byddwn yn clywed am brosiect llwyddiannus ar fferm Glanalders lle cafodd goleuadau stribed traddodiadol eu disodli gan oleuadau LED mewn sied gyda16,000 o ieir —gan gyflawni canlyniadau trawiadol.

Join the specialists from the Farming Connect team as they pull back the curtain on the crucial baseline studies conducted within the Our Farms Network. In this episode, we dive into the data collection process and the practical application of assessments focused on woodland management, biodiversity enhancement, and on-farm carbon footprints. The team discusses how these detailed studies identify opportunities for improving business efficiency and environmental stewardship. Discover: The purpose and findings of the woodland, biodiversity and carbon baseline studies. - Real-world examples of how these findings have shaped new on-farm trials. - Actionable advice for farmers on how to utilise this information for future planning. - The first practical steps other farmers can take to prepare for and implement similar assessments on their own farms.

This is essential listening for any farmer looking to benchmark key aspects of their system and enhance the environmental value of their farm business.

#125 - Ein Ffermydd Cyswllt Ffermio: Golwg fanylach ar goetiroedd, bioamrywiaeth, a charbon Ymunwch â'r arbenigwyr o dîm Cyswllt Ffermio wrth iddynt agor y llen ar yr astudiaethau llinell sylfaen hanfodol a gynhaliwyd o fewn Rhwydwaith Ein Ffermydd. Yn y bennod hon, rydym yn edrych yn fanwl ar y broses o gasglu data a chamau ymarferol asesiadau sy'n canolbwyntio ar reoli coetiroedd, gwella bioamrywiaeth, ac ôl troed carbon ar y fferm. Mae'r tîm yn trafod sut mae'r astudiaethau manwl hyn yn nodi cyfleoedd i wella effeithlonrwydd busnes a stiwardiaeth amgylcheddol. Darganfyddwch: Diben a chanfyddiadau astudiaethau llinell sylfaen coetiroedd, bioamrywiaeth a charbon. - Enghreifftiau o sut mae'r canfyddiadau hyn wedi llunio arbrofion newydd ar y fferm. - Cyngor ymarferol i ffermwyr ar sut i ddefnyddio'r wybodaeth hon i gynllunio ar gyfer y dyfodol. - Y camau ymarferol cyntaf y gall ffermwyr eraill eu cymryd i baratoi ar gyfer asesiadau tebyg ar eu ffermydd eu hunain ac i'w rhoi ar waith. Mae'n bwysig i unrhyw ffermwr sy'n edrych i feincnodi agweddau allweddol ar eu system a gwella gwerth amgylcheddol eu busnes fferm wrando ar y podlediad.