Ekin'i Büyütmek

İnsan yedisinde neyse yetmişinde de odur sözü, sıkça karşılaştığımız ve insanların çok küçük yaşlardan itibaren gösterdikleri öne çıkan birtakım özelliklerinin değişmezliğine vurgu yapan bir sözdür. Peki gerçekten yedimizde neysek, yetmişimizde de o muyuz? Çevrenin ve bize nasıl bir ebeveynlik uygulanmış olduğunun mizaç yani huy denilen, kişiliğin doğuştan gelen özellikleri üzerindeki etkileri nelerdir? Bütün bunları, Koç Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Bilge Selçuk ile konuştuk. Keyifli dinlemeler :)

44 yaşında bir erkek, kendi babasından farklı olma isteğinin hayatındaki önemini vurgulayarak şöyle aktarıyor: "Ben yıllarca babam gibi olmamak için kadınlarla ciddi ilişki kurmaktan kaçındım, evliliği erteledim. Bütün hayatımı babamdan ve babam gibi olmaktan kaçarak geçirdim. Ne zaman ki fark ettim beni çok etkiliyor, üzerimdeki etkisinden kurtulayım diye 2,5 yıl psikolojik tedavi gördüm. Kendime ancak geldim." Bu pasaj, ODTÜ Sosyoloji Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev alan Doç. Dr. Umut Beşpınar’ın Babalık ile ilgili çalışmasından bir alıntı ve bu hafta Umut Hoca ile  yeni dönem babalıktan konuştuk. Keyifli dinlemeler :)

44 yaşında bir erkek, kendi babasından farklı olma isteğinin hayatındaki önemini vurgulayarak şöyle aktarıyor: "Ben yıllarca babam gibi olmamak için kadınlarla ciddi ilişki kurmaktan kaçındım, evliliği erteledim. Bütün hayatımı babamdan ve babam gibi olmaktan kaçarak geçirdim. Ne zaman ki fark ettim beni çok etkiliyor, üzerimdeki etkisinden kurtulayım diye 2,5 yıl psikolojik tedavi gördüm. Kendime ancak geldim." Bu pasaj, ODTÜ Sosyoloji Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev alan Doç. Dr. Umut Beşpınar’ın Babalık ile ilgili çalışmasından bir alıntı ve bu hafta Umut Hoca ile  yeni dönem babalıktan konuştuk. Keyifli dinlemeler :)

Bağlanma kuramının kurucularından olan John Bowlby, çok erken yaşlardan itibaren anne babasıyla duygusal olarak yakın bir bağı olmadan, evdeki bakıcılardan biri tarafından büyütülmüştür. 7 yaşına geldiğinde ise yatılı okula gönderilen Bowlby, hayatının ilerleyen yıllarında bir bilim insanı olduktan sonra, eşine şöyle demiştir: "Bir köpeği bile bu kadar erken bir yaşta yatılı okula göndermezdim." Bowly’nin hayat hikayesine ve geliştirdiği kuramsal zemine bakarak, psikologların kendi psikopatolojilerini çalıştıkları fikrinin, bazı zamanlar doğru olduğunu söylemek mümkün. Ekini Büyütmek Podcast Serisi’nin 15. Bölümünde, bağlanma kuramı ile ilgili Dr. Bahar Bahtiyar-Saygan ile konuşacağız. Keyifli dinlemeler :)

Bir çocuğun çok erken yaşlardan başlayarak cinsiyet kimliğini bilmesi mümkün müdür? Çok yeni bir araştırma konusu olan trans çocukların gelişimi ve ebeveynlerinin bu süreçteki rolünü, TransYouth Projesi'nin bir parçası olan Yardımcı Doçent Dr. Selin Gülgöz ile konuştuk. Keyifli dinlemeler :) 

Şu anda anneanne/babanne olan kadınlar, kendileri ilk anne olduklarında modern ve bilimsel (çocuklarını bilimsel bilgilerle yetiştirmeye özen gösteren) annelerdi ve gelenekseli yıkmak niyetindeydiler. Onların kızları ve şu anda anne olan postmodern anneler ise, organikçi anneler, yogacı anneler, doğal doğumcu anneler, Instamom'lar oldular; patriarka ise hala yerinde. ODTÜ Sosyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Ayşe Saktanber ile, toplumsal cinsiyet rollerinin ebeveynlik pratikleri üzerinden nasıl uygulandığı ve aktarıldığını, ebeveynlerin bu roller üzerinden kurduğu güç dengelerini ve feminist kuram üzerine konuştuk. Keyifli dinlemeler :)

Çocuğu yeni kreşe başlamış bir anne, çocuğunun hemen uyum göstermesine içerliyor. Evde desteği olmayan anneler için, kreşe başlamanın ilk yılı bir hayli zorlu geçiyor. Bu zorluklara rağmen, bugünün anneleri, çoğunlukla çocuklarını küçük yaşta neden kreşe gönderiyor? Dahası okul öncesi eğitim çocuklara ne katıyor, aile dinamiklerini nasıl değiştiriyor? Bu hafta Ankara'daki Çekirdek Yuva'nın kurucusu Uzman Psikolog Neslihan Başaran ile okul öncesi eğitimin çocuk gelişimine etkilerini ve bu kurumlara gitmeye başlayan çocukların ebeveynlerini duygusal olarak nasıl değişiklikler beklediğini konuştuk. Keyifli dinlemeler :)

Gelişim psikolojisi alanının ünlü deneylerinden biri şöyledir: telefonumu çekmeceye koydum ve içeri gittim, odaya giren eşimse telefonumu çekmecede bulup  çantama koydu. Olup biteni izleyen 5 yaşındaki çocuğuma "Annen telefonunu almaya geldiğinde ilk nereye bakacak?" diye sorulduğunda "çekmeceye" diye cevap verirken, 3 yaşındaki çocuğum "çantasına" diye cevap verecektir. Bu yaşların kavrayışının nasıl ayrıştığını konu alan kurama, zihin kuramı (Theory of Mind-ToM) denir. Bilkent Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Hande Ilgaz ile zihin kuramının ne olduğu ve nasıl geliştiği, çocuklarda oyun oynamanın doğası ve bunların dil gelişimine etkisi ile ilgili konuştuk. Keyifli dinlemeler :)