Ekonomia i cała reszta

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zmienia się również postrzeganie momentu wejścia w wiek średni. Moment ten zależny jest również od wieku samych respondentów. Im jesteśmy starsi, tym bardziej oddala się moment postrzeganego wejścia w dojrzałość.

Jakie są następstwa tego procesu? I czy społeczeństwo starych "młodych" ma tylko zalety?

Bibliografia:

Kiedy kończy się młodość, a zaczyna starość, CBOS, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7221

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Od wielu lat pogarszają się zdolności intelektualne młodych. I nie jest to tylko jojczenie panów w średnim wieku. Dowodzą tego i testy PISA, i testy IQ (które bynajmniej nie służą jedynie sprawdzaniu tego, czy ktoś potrafi rozwiązywać testy IQ).

Mamy do czynienia z pewnym głębokim problemem społecznym, za którym w dużej mierze stoi ogłupiająca nas wszystkich technologia. Czy cokolwiek da się z tym wszystkim zrobić?

Bibliografia:

Gotowi na przyszłość? Umiejętności piętnastolatków w zmieniającym się świecie, https://ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/PISA/Gotowi-na-przyszlosc-PISA-2025-wyniki-badania.pdf

PISA 2025 Results (Volume I) Future-Ready Students, https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2025-results-volume-i_73451bc5-en.html

European education powerhouses rocked by falling scores in global study, https://www.theguardian.com/education/2026/sep/19/european-education-powerhouses-rocked-falling-pisa-scores-global-study-france-germany-netherlands-finland

Are teenagers growing dimmer?, https://www.economist.com/international/2026/09/08/are-teenagers-growing-dimmer

James Flynn, The mean IQ of Americans: Massive gains 1932 to 1978, https://psycnet.apa.org/record/1984-11828-001

David Strömberg Victor Lei Yanhui Wu, The Generative AI Learning Penalty: Evidence from Chinese Secondary Education https://cepr.org/publications/dp21577

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Wbrew temu, co mogą twierdzić niektórzy lewicowi aktywiści, role płciowe w Polsce się zmieniają i to gwałtownie. W Polsce mało która rodzina realizuje model tradycyjny. Największą grupę stanowią Ci, którzy realizują modela partnerski. Ten jest szczególnie preferowany w największych miastach, wśród młodych, zamożnych i wykształconych osób.

Czy mamy więc do czynienia z pewnym narzucaniem "nowej normalności" przez uprzywilejowane osoby z elit?

Bibliografia:

O podziale obowiązków domowych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_093_26.PDF

Budżet czasu ludności w 2023 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzet-czasu-ludnosci-w-2023-r-,36,1.html

Polacy o podziale obowiązków w małżeństwie i w związkach nieformalnych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_095_26.PDF

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Od momentu wprowadzenia reformy emerytalnej (1999) oczekiwana długość życia w dniu 60. urodzin dla obu płci wydłużyła się o ok. 3,67 lat (20%), co przekłada się na obniżenie świadczenia emerytalnego o 16%, a dniu 65. urodzin o 3,28 lat (22%) – obniżenie świadczenia o 18%.

Według oficjalnej prognozy GUS z 2023 roku do 2060 roku oczekiwana długość życia ma wzrosnąć w przypadku mężczyzn do 78,63 lat (o 3,26 lat), a w przypadku kobiet do 85,14 lat (o 2,66 lat). To daje jeden rok wydłużenia życia co 12 lat.

Jeśli oczekiwana długość życia w wieku 60. i 65. lat wzrośnie w tym czasie o kolejne 2 lata, to świadczenia obniżą się o 8% i 10%.

Może warto jednak pomyśleć nad tym całym systemem emerytalnym, bo za chwilę emeryci będą żarli gruz (o ile wcześniej nie kupią sobie mieszkań na wynajem).

Bibliografia:

Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia, bdl.stat.gov.pl

Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia w zdrowiu, bdl.stat.gov.pl

Eurostat, Life expectancy by age and sex, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/demo_mlexpec__custom_20432521/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=629b2898-53b7-46c2-bb28-e7237a8aca32&c=1773047323000

Eurostat, Projected life expectancy by age (in completed years), sex and type of projection, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/proj_23nalexp/default/table?lang=en

GUS, „Prognoza liczby ludności na lata 2023-2060”, https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Bezrobocie w Polsce należy do najniższych w historii i najniższych na świecie. Mimo tego czas poszukiwania pracy należy do najdłuższych w historii (przynajmniej w badaniu Monitor Rynku Pracy). Co się więc dzieje? Czy czeka nas powtórka z bardzo wysokiego bezrobocia?

Bibliografia:

GUS, Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 2 kwartale 2026 r.), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/pracujacy-bezrobotni-i-bierni-zawodowo-wyniki-wstepne-badania-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-w-2-kwartale-2026-r-,12,69.html

GUS, Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w lipcu 2026 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/przecietne-zatrudnienie-i-wynagrodzenie-w-sektorze-przedsiebiorstw-w-lipcu-2026-r-,3,176.html

GUS, Nawiązania i zakończenia stosunku pracy w 3 kwartale 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/opracowania/nawiazania-i-zakonczenia-stosunku-pracy-w-3-kwartale-2025-r-,21,3.html

Baza Danych Lokalnych GUS, Struktura wiekowa populacji, bdl.stat.gov.pl

Baza Danych Lokalnych GUS, Prognozy demograficzne, bdl.stat.gov.pl

Baza Danych Lokalnych GUS, Saldo zmian w liczbie miejsc pracy, bdl.stat.gov.pl

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

W polskiej debacie publicznej jest mnóstwo mitów (i trochę prawdy) na temat Ukraińców. Postanowiliśmy sprawdzić najważniejsze rzeczy. Czy Ukraińcy zabierają Polakom pracę? Czy obniżają pensje? Czy mają pierwszeństwo w kolejkach do lekarzy? A może pobierają nienależne emerytury?

Bibliografia:

Stosunek Polaków do innych narodów, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_016_26.PDF

Polacy o ograniczeniu pomocy dla uchodźców z Ukrainy, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_074_26.PDF

Kontakty Polaków z Ukraińcami i społeczny dystans wobec nich, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_087_26.PDF

Jakub Terlikowski, Czy Ukraińcy zabierają pracę Polakom? [SPRAWDZAMY], https://klubjagiellonski.pl/2023/05/29/czy-ukraincy-zabieraja-prace-polakom-sprawdzamy/

Jan Gromadzki, Piotr Lewandowski, Refugees from Ukraine on the Polish labour market, https://ibs.org.pl/wp-content/uploads/2023/02/2023_US.Tip_Refugees-from-Ukraine-on-the-Polish-labour-market_EN_Gromadzki_Lewandowski.pdf

Wpływ napływu migrantów z Ukrainy na polską gospodarkę Podsumowanie stanu wiedzy, https://www.bgk.pl/files/public/Raporty/20250310_Wpływ_imigrantów_z_Ukrainy_na_polską_gospodarkę_FINAL.pdf

Łukasz Postek, Małgorzata Walerych, Economic Modelling, The impact of Ukrainian immigration on labour market dynamics in Poland: A Bayesian VAR analysis, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264999325004365?utm_source=chatgpt.com

Skąd niechęć Polaków do Ukraińców? Sondaż CBOS wskazuje trzy powody, https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-skad-niechec-polakow-do-ukraincow-sondaz-cbos-wskazuje-trzy-,nIdn,1015152

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Niski wskaźnik dzietności oznacza nie tylko kłopoty systemu emerytalnego, ograniczenie wzrostu gospodarczego oraz problemy z finansowaniem ochrony zdrowia. To również, a może przede wszystkim, obsychające peryferia i miasta, w których zostaną głównie osoby starsze bez ludzi, którzy mogliby im świadczyć usługi.

Tymczasem nasz wskaźnik dzietności jest zauważalnie poniżej najniższych prognoz GUS z 2023 roku. Jeśli nie odbije, a nasz bilans migracyjny będzie bliski zeru, to do 2100 roku zostanie nas kilkanaście milionów.

Bibliografia:

Zbigniew Bartuś, „(De)populacja Polski: demografia rządzi. Są miasta, gdzie miesiącami nie rodzi się żadne dziecko. Forsal.pl policzył, co czeka nas dalej”, https://forsal.pl/kraj/artykuly/11277162,depopulacja-polski-demografia-rzadzi-sa-miasta-gdzie-miesiacami-n.html

GUS, „Prognoza liczby ludności na lata 2023-2060”, https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/prognoza-ludnosci-na-lata-2023-2060

GUS, „Symulacja liczby ludności do 2060 r. (opracowanie eksperymentalne)”, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/prognoza-ludnosci/symulacja-liczby-ludnosci-do-2060-r-opracowanie-eksperymentalne,17,1.html

Eurostat, „Population on 1st January by age, sex and type of projection”, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/proj_25np__custom_21890261/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=33efa429-3f36-43f2-b836-1de69d5aa9f5&c=1781869986000

ONZ, “World Population Prospects 2024”, https://population.un.org/wpp/downloads?folder=Standard%20Projections&group=Most%20used

Piotr Szukalski, „Przemiany ludnościowe w Polsce w pierwszym ćwierćwieczu XXI w.”, "Demografia i Gerontologia Społeczna. Biuletyn Informacyjny", 2026, Nr 1, 1-6, https://www.researchgate.net/publication/407193653_Przemiany_ludnosciowe_w_Polsce_w_pierwszym_cwiercwieczu_XXI_w_Demografia_i_Gerontologia_Spoleczna_Biuletyn_Informacyjny_2026_Nr_1_1-6

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

Nowe propozycje wyborcze partii politycznych to kiełbasa wyborcze deluxe. Niemal każde liczące się ugrupowanie zabiega o głosy garstki najbogatszych. Czyje propozycje są rozsądne, a czyje to czystej wody populizm dla bogatych?

Bibliografia:

Małgorzata Samborska, Drugi próg podatkowy zatacza coraz szersze kręgi. Dla niektórych to bolesne zaskoczenie, https://www.money.pl/podatki/drugi-prog-podatkowy-zatacza-coraz-szersze-kregi-dla-niektorych-to-bolesne-zaskoczenie-7229838734130080a.html

Piotr Wójcik, Rząd przedstawił projekt reformy podatkowej. Zaskakująco przyzwoity, https://krytykapolityczna.pl/kraj/reforma-podatkowa-ko-tusk-domanski-pit-cit/?fbclid=IwY2xjawT5JNJwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMFl5OXlwQm40OHVhME1UcVlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe1wxwzUxSk-lcdxZxtjJtoqKng97aYQTBuUTQeedwv_sBMHGBtvyL7LGMkGA_aem_iHiLW9e3DVmyay7RBgub3Q

Marta Borysiuk, Projekt zmian w PIT: Próg podatkowy 180 tys. zł, dla małżonków 360 tys. zł. Zmiany także dla firm, https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11294073,projekt-ustawy-pit-2027-wyzszy-prog-podatkowy-180-tys-zl-zmiany-dla-malzonkow-i-najwiekszych-firm.html

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

W statystykach OECD pośród krajów europejskich więcej od Polaków pracują tylko Grecy i Czesi – licząc roboczogodziny w przedziale roku. W danych Eurostatu zaś pośród krajów unijnych więcej roboczogodzin tygodniowo wyrabiają tylko Grecy i Rumuni.

Czy faktycznie pracujemy o wiele więcej niż inni Europejczycy? Z czego wynikają te przewagi w statystykach?

Bibliografia

OECD, Average annual hours actually worked per worker, https://data-explorer.oecd.org/vis?tm=average%20annual%20hours&pg=0&snb=11&df[ds]=dsDisseminateFinalDMZ&df[id]=DSD_HW%40DF_AVG_ANN_HRS_WKD&df[ag]=OECD.ELS.SAE&df[vs]=1.0&dq=AUS%2BAUT%2BBEL%2BCAN%2BCHL%2BCOL%2BCRI%2BCZE%2BDNK%2BEST%2BFIN%2BFRA%2BDEU%2BGRC%2BHUN%2BISL%2BIRL%2BISR%2BITA%2BJPN%2BKOR%2BLVA%2BLTU%2BLUX%2BMEX%2BNLD%2BNZL%2BNOR%2BPOL%2BPRT%2BSVK%2BSVN%2BESP%2BSWE%2BCHE%2BTUR%2BGBR%2BUSA%2BOECD........ICSE93_1%2B_T....&ly[rw]=REF_AREA&ly[cl]=TIME_PERIOD&ly[rs]=WORKER_STATUS&to[TIME_PERIOD]=false&lom=LASTNPERIODS&lo=10&vw=tb

Eurostat, Average usual weekly hours worked in the main job by professional status, full-time/part-time employment and occupation, https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lfsa_ewhuis__custom_21748508/default/table

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

W Polsce od połowy pierwszej dekady lat XXI wieku spada przestępczość. I to gwałtownie. Liczba zgłoszonych kradzieży spadła 3-krotnie, włamań - 6-krotnie, rozbojów - 13-krotnie. Realnie spadki te są jeszcze większe, bo wraz z bogaceniem się i "uspokajaniem" społeczeństwa częściej zgłaszamy występki.

Jednocześnie od dekady mamy do czynienia z zauważalnym wzrostem liczby imigrantów. Wbrew temu, co sugerują niektóre kłamliwe środowiska, przestępczość nie przestała w tym okresie spadać. Obecnie jesteśmy jednym z najbezpieczniejszych krajów na świecie.

Bibliografia:

Statystyki przestępczości www.statystyka.policja.pl

CBOS, Polacy o poczuciu bezpieczeństwa w kraju oraz o przestępczości, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_052_26.PDF

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.