เรื่องเล่าจากร่างกาย

เชื่อว่าหลายๆ คนอาจจะเคยได้ยินเรื่องการนำเอาอุจจาระมารักษาโรคอยู่บ้าง เพราะด้วยความแปลกของมันเลยทำให้เรื่องนี้ถูกพูดถึงกันเยอะ   

แต่สำหรับใครที่ไม่เคยได้ยินและคงจะสงสัยกันอยู่ว่าอุจจาระนั้นนำมาใช้รักษาโรคได้อย่างไร และเหตุผลที่อยู่เบื้องหลังเหล่านั้นคืออะไร? วันนี้เราจะมาตอบคำถามเหล่านั้นกันครับ

เราจะมาคุยเรื่องของโรคทางสมองกันอีก 2 โรค นั่นก็คือ โรคอัลไซเมอร์ โรคพาร์กินสัน ซึ่งถือว่าเป็นโรคที่พบได้บ่อย แต่เชื่อว่าหลายๆ คนอาจคุ้นเคยกับชื่อของโรคเหล่านี้ดี เพียงแต่อาจจะยังไม่คุ้นเคยว่ามันมีอาการยังไง สาเหตุเกิดจากอะไร 

และที่สำคัญเชื่อว่าหลายคนยังไม่รู้ว่าโรคทางสมองเหล่านี้เกี่ยวกับจุลินทรีน์ในลำไส้ของเราด้วยเหมือนกัน และการปรับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ อาจช่วยป้องกัน หรือลดความเสี่ยงของโรคเหล่านี้ได้ เรื่องราวจะเป็นมาอย่างไรนั้น ตามมาหาคำตอบไปพร้อมกันครับ

หัวข้อของเราในวันนี้น่าสนใจมาก คือเราจะมาพูดคุยถึงเรื่องโรคออติซึม (Autism) หรือ ที่เราเรียกติดปากกันว่า โรคออทิสติก โรคของสมองที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงหลายปีที่ผ่านมา 

และความน่าสนใจไปมากกว่านั้นของเรื่องที่จะเล่าให้ฟังในวันนี้ คนที่จุดประกายให้เกิดการค้นพบว่าจุลินทรีย์ในลำไส้มันเกี่ยวข้องกับโรคออทิสติกด้วยนั้นเป็นบุคคลที่อยู่นอกวงการแพทย์

เคยรู้หรือไม่ครับว่าจุลินทรีย์ในลำไส้ของเรา มันสามารถมีผลต่ออารมณ์ สมอง และนิสัยใจคอของเราได้ด้วย?

ถึงขนาดว่ามีคำนิยามว่า "ลำไส้ของเราเปรียบได้เหมือนสมองส่วนที่สองของร่างกาย"

การค้นพบประสบการณ์ที่น่าสนใจนี้ถือว่าเป็นเรื่องที่แปลกมาก และในตอนนี้เราจะมาคุยกันถึงเรื่องนี้ ทำไมลำไส้เป็นสมองที่สองของร่างกาย ? หรือที่เรียกกันในอีกชื่อว่า Gut-brain axis กันครับ

ในซีรี่ส์ Microbiome ของเราในวันนี้ ผมจะพาทุกท่านเดินทางไปในช่วงปลายเดือนเมษายน ค.ศ. 2000 ช่วงที่เกิดโรคระบาดครั้งหนึ่ง ในเมืองเล็กๆ เมืองหนึ่งที่ชื่อว่า Walkerton ประเทศแคนาดา    

เราจะพาไปรู้จักกับโรคลำไส้แปรปรวน หรือ Irritable bowel syndrome (IBS) ว่าโรคนี้นั้นมีอาการอย่างไร และเกี่ยวข้องกับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ของเรายังไง?

รู้หรือไม่ครับว่าจุลินทรีย์ที่ไม่สมดุลอาจเป็นสาเหตุหนึ่งในที่นำไปสู่โรคต่างๆ อย่างโรค Autoimmune diseases หรือภูมิคุ้มกันทำร้ายตัวเอง หรือที่รู้จักกันในชื่อว่าโรคพุ่มพวง โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง ไทรอยด์ เหล่านี้ได้อย่างไร?  

Lifestyle และพฤติกรรมการกินของคุณ กำลังเสี่ยงทำให้ต่อโรคเหล่านี้อยู่หรือเปล่า? 

เพื่อให้เข้าใจว่าทำไมการดูแลความสัมพันธ์ของจุลินทรีย์ในลำไส้กับเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันจึงสำคัญมาก และ ภูมิคุ้มกันทำร้ายตัวเองเกี่ยวกับแบคทีเรียในลำไส้ยังไง ? 

ครั้งนี้เราจะมาเริ่มต้นเรื่องราวทั้งหมดกันด้วยการพาย้อนอดีตไปพบกับ คดีฆาตกรรมคดีหนึ่ง ในปีค.ศ. 1859 ครับ

ทุกวันนี้เวลาเราพูดถึงโรคภูมิแพ้หรือโรคหอบหืด เชื่อว่าใครๆ ก็คงรู้ดีนะครับว่าเป็นโรคที่พบได้บ่อยมาก แต่ถ้าย้อนเวลากลับไป 150 ถึง 200 ปีที่แล้ว โรคภูมิแพ้แทบจะเป็นโรคที่ไม่มีคนรู้จักกันเลย เพราะว่าแต่เดิมโรคนี้เป็นโรคที่พบได้น้อยมาก

ในซีรีส์ Microbiome นี้เราก็ได้คุยกันถึงโรคต่างๆ ที่พบมากขึ้นเรื่อยๆ ในยุคปัจจุบัน และเป็นโรคที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมและจุลินทรีย์ในร่างกายของมนุษย์ สำหรับในวันนี้โรคที่เราจะคุยกันคือ “โรคเบาหวาน” ในปัจจุบันมีผู้ป่วยเป็นเบาหวานถึง 10% ของประชากรโลกและมีแนวโน้มจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ โดยมีข้อมูลว่าโรคเบาหวานที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบันส่วนหนึ่งก็เกี่ยวข้องกับแบคทีเรียและจุลินทรีย์ในลำไส้ในร่างกายของเราด้วย เราจะมาดูกันว่าจุลินทรีย์ที่อยู่ในร่างกายของเรามันสัมพันธ์กับโรคเบาหวานได้ยังไง 

เคยสงสัยไหมครับ ว่าทำไมคนสองคนที่กินอะไรคล้ายๆ กัน มีกิจวัตรประจำวันคล้ายๆ กัน ออกกำลังกายเท่าๆ กัน แต่มีรูปร่างอ้วนผอมต่างกัน ?

คำอธิบายในเรื่องนี้อาจจะเกี่ยวข้องกับจุลินทรีย์ในร่างกายของเราก็ได้ เรื่องราวเป็นมาอย่างไร ? และเขาค้นพบว่าจุลินทรีย์ในลำไส้เกี่ยวกับความอ้วนได้ยังไง ? ตามมาหาคำตอบไปพร้อมๆ กันครับ

หลังจากที่เราได้เห็นกันไปแล้วว่าจุลินทรีย์ในร่างกายมันสำคัญยังไง วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังว่าจุลินทรีย์ที่อยู่ในร่างกายของเราแต่ละคนมันมีที่มาจากไหน ? ทำไมแต่ละคนถึงมีจุลินทรีย์ในร่างกายที่ต่างกัน ? แล้วทำไมบางคนถึงเสียสมดุลของจุลินทรีย์ไป ? เรามาหาคำตอบกันต่อใน episode นี้กันครับ