Dişleri temizlemek için bazı bitkilerden elde
edilmiş çubukların kullanılması ilk defa M.Ö.
3500’lerin başlarında Babilliler döneminde görülmektedir. Eski Yunan ve Roma edebiyatına
ait eserlerde diş ve ağız temizlenmesine yardımcı olmak için çiğneme çubuklarından bahsedilmektedir.1
Hipokrat (M.Ö. 355), diş temizliği
için bir çubuğa sarılmış yün topunu balın içine
batırıp dişlere sürülmesini tavsiye etmektedir.
Romalılar ayrıca sakız ağaçlarından elde ettikleri macunları diş temizliğinde kullanmışlardır.2
Eski Arap dünyasında, diş temizliğinde misvak kullanılmıştır.3
Japonlar "koyoji" ve Yahudiler "kesam" adında bir tahta çubuk kullanmışlardı. 1920’li yıllarda bile Amerika’nın bazı
kırsal alanlarında, kızılcıktan yapılmış, dişlere
sürülen bir çubuk hâlâ kullanılmaktaydı.3
17.
yüzyıl Çin ansiklopedisine göre, ilk diş fırçası
1498’de Çin’de yapılmıştır.
Peygamber Efendimiz’in dişleri sararmış olduğu halde yanına gelen sahabi efendilerimizi
diş temizliği konusunda ikaz etmesi (Ahmed bin
Hanbel, Müsned 1/214), “Misvak hakkında tavsiyelerimi size çok tekrarladım (Buhari, cuma 8; Nesei,
Taharet 5; Ahmed bin Hanbel, Müsned 3/143; Darimi, Vudu
18)” ifadesiyle tavsiyelerde bulunması ve “Cebrail (aleyhisselâm), misvak kullanmayı bana o kadar
çok tavsiye etti ki misvak hakkında âyet inecek
ve misvak kullanmak farz kılınacak zannettim
(İbni Mâce)” beyanlarıyla diş temizliğine çok önem
verdiğini göstermiştir. Burada dikkatimizi çeken
husus diş temizliği için tavsiye edilen misvağın
elde edildiği Arak ağacı (Salvadore persica)’nın
başka ağaçlarda görülmeyen özelliklere sahip
oluşu ve Peygamber Efendimiz’in de bizzat bu
ağacı nazara vermesidir.
Bir sünnet olarak Müslümanların hâlen kullanmaya devam ettikleri misvak alışkanlığının
ilmin ve modern tıbbın ölçülerine göre ne gibi
tesirleri olduğunu göstermek için uzun yıllardan beri çalışmalar yapılmıştır. En son olarak
2010 yılında İsveç’te Nobel mükâfatının verildiği Karolinska Enstitüsünde yapılan bir doktora çalışması bu konuda dünyaya verilen önemli
bir mesajdır.4