Eteron Pods

Στο 7ο επεισόδιο των Eteron History Pods, ο Γιάννης Αλμπάνης συζητάει με την Βάσω Σειρηνίδου για τους θεσμούς που δημιούργησε η Ελληνική Επανάσταση. Η κ. Βάσω Σειρηνίδου είναι καθηγήτρια Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει κάνει σειρά αξιοσημείωτων μελετών τόσο για τις ελληνικές κοινότητες της προεπαναστατικής περιόδου, όσο και για την ίδια την Επανάσταση του 1821. Η δουλειά της αναδεικνύει πτυχές της επανάσταση που ενώ έχουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, εντούτοις, είναι άγνωστες στο ευρύ κοινό.

Από την πρώτη στιγμή του Αγώνα οι επαναστατημένοι Έλληνες επέδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη δημιουργία και τη διατήρηση νέων θεσμών, οι οποίοι σε γενικές γραμμές είχαν δημοκρατικό και νεωτερικό χαρακτήρα. Οι θεσμοί αυτοί επηρέασαν την πορεία της Επανάστασης και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της νέα συνείδησης που αναδύθηκε το 1821.

Περιεχόμενα του Podcast:

• 1:19 Οι ιδεολογικές αναφορές της Ελληνικής Επανάστασης
• 7:08 Η διαφορά της Επανάστασης από τις εξεγέρσεις που προηγήθηκαν
• 11:00 Η έγνοια των επαναστατών για τους θεσμούς
• 15:47 Η πραγματική υπόσταση των επαναστατικών θεσμών
• 19:55 Πώς οι θεσμοί επηρεάζουν την πορεία της Επανάστασης
• 22:56 Η Δικαιοσύνη στα χρόνια του Αγώνα
• 26:27 Ο ρόλος της αστυνομίας
• 30:45 Οι φωνές και τα βλέμματα “των από κάτω” του 1821

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Συνήθως το ζήτημα του χρέους των νοικοκυριών συζητιέται ανεξάρτητα από το ύψος των μισθών. Ωστόσο, τρεις νέοι Έλληνες Οικονομολόγοι υποστηρίζουν σε έρευνα που δημοσίευσαν,  ότι η υπερχρέωση των νοικοκυριών συνδέεται με το μερίδιο των μισθών στο εθνικό εισόδημα.

Πρόκειται για τους Γιώργο Γκουζούλη, επίκουρο καθηγητή Εργασιακών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, Γιώργο Γαλανή, αναπληρωτή καθηγητή Εφαρμοσμένων Οικονομικών στο Queen Mary, University of London, και Τάκη Ηλιόπουλο, ερευνητή Οικονομικών στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Λέβεν (KU Leuven). Η έρευνά τους υποστηρίζεται από το Eteron - Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή

Ο Γιάννης Αλμπάνης συζήτησε με τους κυρίους Γκουζούλη και Γαλανή για τη σχέση της αύξησης του χρέους των νοικοκυριων με την πτώση του μεριδίου των μισθών στο εθνικό εισόδημα, αλλά και γιατί η κοινωνική δικαιοσύνη μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη.

Περιεχόμενα podcast:

• 1:25 Τι είναι η χρηματιστικοποίηση της οικονομίας
• 2:16 Η χρηματιστικοποίηση και το χρέος των νοικοκυριών
• 4:45 Στην περίοδο εξαπλασιάστηκε το χρέος των νοικοκυριών
• 7:59 Πώς συνδέεται η υπερχρέωση με το μερίδιο των μισθών
• 11:58 Η αύξηση των μισθών ενισχύει την ανάπτυξη
• 14:15 Η κοινωνική δικαιοσύνη αποτελεί αναπτυξιακή δύναμη

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Στο 6ο επεισόδιο των Eteron History Pods  ο Γιάννης Αλμπάνης συζητάει με τον ιστορικό Δημήτρη Δημητρόπουλο για τις γυναίκες και την ελληνική επαναστατική διοίκηση του 1821. Ο κ.  Δημητρόπουλος είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και έχει κάνει σημαντικό έργο για την επανάσταση του 1821.  

Αφορμή για το podcast αποτέλεσε η κυκλοφορία από τις εκδόσεις Αντίποδες του βιβλίου του κ. Δημητρόπουλου  “Λόγος γυναικών; Δέκα στιγμιότυπα από τα χρόνια της ελληνικής επανάστασης”.  Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη μελέτη που ανοίγει πολύ ενδιαφέροντα ερωτήματα όχι μόνο για τη θέση των γυναικών το 1821, αλλά και για τον ίδιο τον χαρακτήρα της ελληνικής επανάστασης.  

Κατά της διάρκεια του podcast η Ελένη Κατωμερή θα διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο.

[Trigger Warning από 14:40 έως 16:44]

Περιεχόμενα podcast:

• 0:12 Η επιστολή της Αικατερίνης Αναστάση Τζίκα
• 3:09 Οι αφανείς της Ιστορίας
• 5:50 Ο ρόλος των γυναικών το 1821
• 8:08 Λόγος γυναικών;
• 10:07 Η επιστολή της Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου
• 12:11 Τι αλλάζει η επανάσταση για τις γυναίκες
• 14:42 Η επιστολή της Δεσπούλας Γεωργίου Βασιλάκη
• 17:11 Η επιρροή της Γαλλικής Επανάστασης
• 19:13 Η κυκλοφορία των ιδεών
• 21:33 Η κατάργηση της δουλείας
• 23:29 Η παράδοση της επανάστασης
• 25:20 Η επιστολή της Γεώργαινας Πίλιππα

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

O Πρόδρομος Τσιαβός συμμετείχε στην ομάδα που σχεδίασε και υλοποίησε το project της Διαύγειας. Σήμερα ο κ. Τσιαβός είναι είναι διευθυντής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας στο Ίδρυμα Ωνάση και διευθυντής του Ινστιτούτου για τη Διανοητική Ιδιοκτησία και την Καινοτομία (IPR-i) στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Δημοσίου Δικαίου.  Ο Γιάννης Αλμπάνης συζήτησε μαζί του για τη Διαύγεια, τη διαφάνεια, τα ανοιχτά πρότυπα, την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή διακυβέρνηση.

Το Podcast πραγματοποιήθηκε στo πλαίσιo του Project Απόρρητο | Υποκλοπές – Προσωπικά Δεδομένα – Δημοκρατία.

• 1:12 Η Διαύγεια εισάγει την έννοια της ενεργητικής διαφάνειας
• 3:03 Ποιος θα… “διαυγίσει” το έγγραφο;
• 5:10 Γιατί πέτυχε το project
• 6:30 Η συγκρότηση της ομάδας
• 7:46 Η πίστη στο σκοπό
• 10:08 Οι βελτιώσεις που χρειάζονται
• 13:00 Η αξιοποίηση της πληροφορίας
• 15:50 Τι είναι τα ανοιχτά πρότυπα και το ανοιχτό λογισμικό
• 17:35 Γιατί το Δημόσιο πρέπει να χρησιμοποιεί ανοιχτό λογισμικό
• 19:49 Η ψηφιακή ασφάλεια
• 20:38 Η ψηφιακή “δίαιτα”
• 22:35 Η ψηφιακή διακυβέρνηση

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Είκοσι δύο χρόνια έχουν περάσει από θάνατο του Μάνεση, αλλά η συζήτηση για το έργο του παραμένει έντονη. Τα συνέδρια (όπως το Συνέδριο για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Αριστόβουλου Μάνεση) οι εκδόσεις και οι βιβλιογραφικές αναφορές δείχνουν ότι είναι είναι διαρκές το ενδιαφέρον για τον “πρωτομάστορα του κλάδου των συνταγματολόγων”, όπως τον είχε χαρακτηρίσει ο Δημήτρης Τσάτσος  

Για την παρακαταθήκη του Αριστόβουλου Μάνεση συζήτησε στο 5ο Eteron History Podcast ο Γιάννης Αλμπάνης με τον συνταγματολόγο Γιώργο Σωτηρέλη για την παρακαταθήκη του Αριστόβολου Μάνεση. Ο κ. Σωτηρέλης είναι καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρος του Ομίλου Αριστόβουλος Μάνεσης.

Οδηγός στη συζήτηση τους ήταν το βιβλίο “Από τον Αλέξανδρο Σβώλο στον Αριστόβουλο Μάνεση”, το οποίο έχει επιμεληθεί ο κ. Σωτηρέλης και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ευρασία.

Περιεχόμενα Podcast:

• 1:35 Ο Μάνεσης ήταν η προσωποποίηση του δημοκρατικού συνταγματισμού
• 3:20 Τι εννοούμε με τον όρο “δημοκρατικός συνταγματισμό”
• 5:35 Η εγγυητική λειτουργία του συντάγματος
• 8:42 Η “πλήρωσις” της πολιτικής δημοκρατίας
• 10:03 Η ελευθερία έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο
• 12:39 Η απήχηση της αντιδικτατορικής δράσης του Μάνεση
• 14:37 Η κριτική στον Κωνσταντίνο Καραμανλή
• 19:05 Η κριτική στον Ανδρέα Παπανδρέου
• 23:10 Ο συνδυασμός του επιστημονικού ήθους με την πολιτική δράση
• 26:25 Η σκοπιμότητα και η νομιμότητα
• 30:27 Πάντα ανοιχτά και πάντα άγρυπνα

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Μισός αιώνας μας χωρίζει πια από τη δικτατορία και όσα σχετίζονται με αυτήν, περνάνε ολοένα και περισσότερο από τη σφαίρα της ανάμνησης και του βιώματος στη σφαίρα της ιστορικής έρευνας και καταγραφής. Η χρονική απόσταση φέρει πάντοτε τον κίνδυνο της λήθης, της παραχάραξης και της ηθικής σχετικοποίησης. Μπορεί όμως να δώσει τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε με μεγαλύτερη νηφαλιότητα και να αναλύσουμε βαθύτερα τα συγκλονιστικά γεγονότα που χάραξαν την πορεία της ελληνικής κοινωνίας. Η απόσταση του χρόνου μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε στην ολότητά της την πολιτική σημασία και την ηθική βαρύτητα της αντίστασης στη δικτατορία.

Στο 4ο επεισόδιο των Eteron History Podcasts  ο Γιάννης Αλμπάνης συζητάει με τον Πολυμέρη Βόγλη για την Αντίσταση στη Δικτατορία. Ο κ. Βόγλης είναι καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και συγγραφέας του βιβλίου “Δυναμική αντίσταση (Υποκειμενικότητα, Πολιτική Βία και Αντιδικτατορικός Αγώνας 1967-1974)”, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Κατά τη διάρκεια του ποντκαστ η Ελένη Κατωμερή διαβάζει μαρτυρίες από το βιβλίο του κ. Βόγλη.  

• 0:12 Η μέρα του πραξικοπήματος (Δυναμική Αντίσταση, σελ 130)
• 3:01 Ο γενικευμένος φόβος
• 4:50 Το κίνητρο της Αντίστασης (Δυναμική Αντίσταση, σελ 134)
• 5:33 Γιατί χρησιμοποιούμε τον όρο Αντίσταση
• 8:38 Το μοίρασμα προκηρύξεων (Δυναμική Αντίσταση, σελ  144)
• 9:47 Ο αντιδικτατορικός χώρος
• 13:20 Η αυτενέργεια
• 14:24 Κάλεσμα Δημοκρατικών Επιτροπών Αντιστάσεων (Δυναμική Αντίσταση, σελ  148)
• 15:25 Οι μορφές της Αντίστασης
• 17:51 Ο πολιτικός αντίκτυπος των βομβών (Δυναμική Αντίσταση, σελ 158)
• 18:34 Το μήνυμα της Αντίστασης και οι αποδέκτες του
• 21:15 Το χρέος και η αξιοπρέπεια
• 25:46 Οι δυναμικές ενέργειες είναι διαδικασία αφύπνισης (Δυναμική Αντίσταση, σελ 161)
• 27:04 Η Αντίσταση ήταν δύσκολη κι επικίνδυνη επιλογή
• 31:02 Το ξεπέρασμα του φόβου (Δυναμική Αντίσταση, σελ 170)
• 32:20 Γιατί πήραν το ρίσκο της Αντίστασης
• 34:29 Η σύλληψη (Δυναμική Αντίσταση, σελ 198)
• 36:05 Το φοιτητικό κίνημα
• 38:05 Βασανιστήρια (Δυναμική Αντίσταση, σελ 208)
• 39:14 Η ιστορική σημασία του Πολυτεχνείου  
• 43:38 Η κτηνωδία στον Σπύρο Μουστακλή (Δυναμική Αντίσταση,σελ. 243)

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Ο τρόπος που προσεγγίζουμε την κατοικία έχει αλλάξει. Από δικαίωμα και αγαθό έχει μετατραπεί σε κερδοσκοπικό προϊόν. Ταυτόχρονα, υπάρχουν εναλλακτικές μορφές ιδιοκτησίας που θα μπορούσαν να αλλάξουν τους όρους του παιχνιδιού.  

Η συνεταιριστική κατοικία περιλαμβάνει πολλές μορφές συλλογικής ιδιοκτησίας που βασίζονται στη κοινοτική συνεργασία, την αυτοβοήθεια και την αυτοκαστασκευή.  

Στο εξωτερικό, το μοντέλο της συνεταιριστικής κατοικίας έχει παράδοση και ειδικά τα τελευταία χρόνια έχει ανθίσει. Στην Ελλάδα σιγά σιγά αρχίζουμε και το συζητάμε.

Στο νέο Podcast του Eteron, άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί εκτενώς με το ζήτημα της στέγασης, όπως ο Μιχάλης Γουδής από το ίδρυμα Heinrich Bell και οι Κωνσταντίνα Θεοδώρου, Μαρία Καραγιάννη, Δήμητρα Σιατίτσα από την Πρωτοβουλία Cohab Athens συζητούν με τον Άλκη Καφετζή, συντονιστή του project Ενοίκια στα Ύψη.

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες πήραν μέρος στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα ενάντια στη ναζιστική Κατοχή. Σε μια εποχή που η συμμετοχή στην Αντίσταση σήμαινε το πιο μεγάλο ρίσκο (και δεν ήταν λίγες αυτές που κατέβαλαν το υπέρτατο τίμημα), οι γυναίκες “βγήκαν στο μεϊντάνι”.  

Η συνεισφορά τους στον Αγώνα ήταν πολύτιμη, σε ό,τι αφορά τόσο στην τιτάνια προσπάθεια να κρατηθεί όρθια η κοινωνία, όσο και σε αυτή καθαυτή την ηρωική πάλη ενάντια στους κατακτητές. Ταυτόχρονα, η μαζική συμμετοχή των γυναικών στην Αντίσταση αμφισβήτησε έμπρακτα τους έμφυλους ρόλους της πατριαρχίας. Ωστόσο, η αντιστασιακή δράση των γυναικών δεν έχει στη συλλογική μνήμη τη θέση που της αντιστοιχεί.

Στο τρίτο επεισόδιο των Eteron History Podcasts ο Γιάννης Αλμπάνης συζητάει με την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη για τη Γυναίκα στην Αντίσταση. Η κ. Βερβενιώτη έχει γράψει σειρά μελετών για την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Έχει ασχοληθεί επίσης επισταμένα με την προφορική Ιστορία.  

Κατά τη διάρκεια του podcast η Ελένη Κατωμερή διαβάζει αποσπάσματα από τα βιβλία της κ. Βερβενιώτη “Η γυναίκα της Αντίστασης” και “Οι άμαχοι του ελληνικού Εμφυλίου”, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κουκίδα.

• 0:12 Άφοβες απέναντι στα τανκς (Η γυναίκα της Aντίστασης, σελ 276)
• 2:36 Ο Πόλεμος και η Κατοχή ανατρέπουν την καθημερινότητα  
• 6:08 Οι γυναίκες ξεκινούν κινητοποιήσεις
• 7:12 Τα χέρια σου είναι δασκαλίστικα
• 9:02 Η Κλειώ Καράμπελα αναζητεί τον αδελφό της (Η γυναίκα της αντίστασης, σελ 219)
• 11:20 Τα “γυναικεία” καθήκοντα μετατρέπονται σε συλλογική προσφορά
• 13:07 Πλένοντας τα ρούχα των ανταρτών (Η γυναίκα της Αντίστασης, σελ 246)
• 13:48 Εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες συμμετέχουν στην Αντίσταση
• 16:33 Οι αντιδράσεις των ανδρών φοιτητών (Η γυναίκα της αντίστασης, σελ. 267)
• 17:29 Χειραφέτηση κι έμφυλοι ρόλοι στην Αντίσταση
• 20:11 Το ξεσκλάβωμα της γυναίκας (Η γυναίκα της αντίστασης, σελ. 330)
• 21:15 Η μεγάλη αλλαγή στην ύπαιθρο
• 23:20 Η προίκα στη Λαϊκή Δημοκρατία (Οι άμαχοι του ελληνικού Εμφυλίου, σελ 132)
• 24:34 Η έννοια της τιμής
• 27:29 Οι γυναίκες παίρνουν τα όπλα
• 29:13 Τι άλλο μου μένει να κάμω  (Η γυναίκα της Αντίστασης, σελ 328)
• 29:45 Οι γυναίκες που ήταν ήδη στρατευμένες πολιτικά
• 31:35 Η παρουσία των γυναικών στις μη ΕΑΜικές οργανώσεις

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων αποτελεί ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα στην ελληνική Ιστορία. Από τους 77.000 χιλιάδες Εβραίους που ζούσαν στην Ελλάδα τις παραμονές του Β Παγκοσμίου Πολέμου, μόλις 10.000 κατάφεραν να επιβιώσουν από τα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης. 

Δυστυχώς, το σχεδόν ολοκληρωτικό ξερίζωμα των Ελλήνων Εβραίων δεν έχει πάρει τη θέση που του αντιστοιχεί τόσο στην επίσημη Ιστορία όσο και στην συλλογική μνήμη. Παράλληλα, συνήθως αποσιωπάται το πώς αντιμετωπίστηκαν μεταπολεμικά οι επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος από το ελληνικό κράτος και τις τοπικές κοινωνίες.

Στο πλαίσιο των Eteron History Podcasts ο Γιάννης Αλμπάνης συζήτησε με την ιστορικό Ρίκα Μπενβενίστε για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων. Η κ. Μπενβενίστε διδάσκει Μεσαιωνική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Βόλου κι έχει κάνει σημαντικές μελέτες για το Ολοκαύτωμα. Η συζήτηση μαζί της επιχειρεί να φωτίσει πτυχές της ναζιστικής θηριωδίας που δεν είναι γνωστές στο ευρύ κοινό, αλλά και να εμβαθύνει στα πολιτικά και φιλοσοφικά ερωτήματα που θέτει η μελέτη του Ολοκαυτώματος. 

Εμβόλιμα στη συζήτηση, η Ελένη Κατωμερή διαβάζει αποσπάσματα από τα βιβλία της Ρίκας Μπενβενίστε “Λούνα” και “Αυτοί που επέζησαν” (κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πόλις). Να σημειώσουμε ότι η “Λούνα” έχει γίνει και θεατρική παράσταση, σε σκηνοθεσία Δαμιανού Κωνσταντινίδη.

Περιεχόμενα Podcast

• 00:13 Η μαρτυρία του Γιώργου Βαφόπουλου για τους Εβραίους στα καταναγκαστικά έργα (Αυτοί που επέζησαν, σελ. 75)
• 02:43 Η παρουσία των Εβραίων στην Ελλάδα
• 07:21 Η ανάμνηση της Λούνας από το κλείσιμο στο γκέτο (Λούνα, σελ. 40)
• 08:23 Πώς οι ναζί μεθόδευσαν την εξόντωση των Ελλήνων Εβραίων.
• 19:42 Η στάση των Χριστιανών απέναντι στις διώξεις των Εβραίων συμπολιτών τους
• 22:21 Η εκκένωση του Ρεζή Βαρδάρ προς το γκέτο του Βαρόνου Χιρς, από άρθρο του μεταπολεμικού Ισραηλίτικου Βήματος (Αυτοί που επέζησαν, σελ 79)
• 24:21 Η εβραϊκή αντίσταση
• 31:33 Η ιστορία του Εβραίου αντάρτη Νταβίντ Ααρών (Αυτοί που επέζησαν, σελ. 70)
• 34: 50 Η προσαρμογή στη ρουτίνα της φρίκης
• 37:00 Η μαρτυρία του  Loden Vogel για την πραγματικότητα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης (Αυτοί που επέζησαν, σελ. 313)
• 38:22 Σε τι έγκειται η μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος
• 42:24 Η πορεία του θανάτου (Λούνα, σελ 72)
• 43:10 Ο αφανισμός των Ελλήνων Εβραίων
• 44:50 Μια πατρίδα που έχει γίνει ξένη
• 49:50 Υπόμνημα προ το Γραφείο Παλιννοστήσεως Προσφύγων (Λούνα, σελ 95)
• 51:40 Η αντιμετώπιση των επιζησάντων από το ελληνικό κράτος και τις τοπικές κοινωνίες
• 55:35 Ομιλία του Dr Zalman Grinberg λίγο μετά την απελευθέρωση από τα στρατόπεδα (Αυτοί που επέζησαν, σελ. 173)
• 57:16 Η αίσθηση του θανάτου και το κύμα της ζωτικότητας
• 1:00:14 Τι απομένει από τον σεφαραδίτικο πολιτισμό
• 1:04:35 Με ποιο δικαίωμα μίλησαν οι ποιητές; (Abel Jacob Hertzberg, Between Two Streams: A Diary from Bergen-Belsen. Αυτοί που επέζησαν, σελ. 173)

------------------- 

https://eteron.org 

Facebook 

Instagram 

Twitter 

YouTube

Linkedin

Newsletter

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.

Οι εικόνες της Σμύρνης που καίγεται, αποτελούν αναπόστατο τμήμα της συλλογικής μνήμης των Ελληνίδων και των Ελλήνων. Έναν αιώνα μετά, η Μικρασιατική Καταστροφή παραμένει ένα πολιτισμικό τραύμα, ένα ελληνικό τραύμα.

Η αναπόφευκτη συναισθηματική φόρτιση καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη νηφάλια ανάλυση των δραματικών γεγονότων μέσα από τα οποία αναδύθηκε η σύγχρονη Ελλάδα. Αυτή η ανάλυση είναι όμως απολύτως αναγκαία όχι μόνο για να κατανοήσουμε το “τότε”, αλλά και για να στοχαστούμε το “τώρα”. Το “τώρα” των γεωπολιτικών παιχνιδιών, των πολεμικών συγκρούσεων, της διαμορφωσης των ταυτοτήτων, του ανθρώπινου πόνου.

Στο πρώτο επεισόδιο των Eteron History Podcasts ο Γιάννης Αλμπάνης συζητάει για τη Μικρασιατική Καταστροφή με τον Αντώνη Λιάκο, ομότιμο καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, συγγραφέα του “Ο ελληνικός 20ος αιώνας” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις.

Περιεχόμενα Podcast

01:17 Τα Βαλκάνια δεν ήταν η πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης. Οι βαλκανικές συρράξεις αποτελούν μέρος του πολιτικού γίγνεσθαι και των στρατιωτικών ανταγωνισμών της Ευρώπης.

03:12 Η σύνδεση των εκδίωξης των μουσουλμάνων των Βαλκανίων με τους διωγμούς των χριστιανών της Μικράς Ασίας.  

05:05 Ο πόλεμος στη Μικρά Ασία δεν είχε μέτωπα. Ήταν απλωμένος παντού και οι πολίτες εμπλέκονταν στις βαιότητες.

06:17 Η πρώτη συζήτηση μεταξύ Βενιζέλου και Νεότουρκων για ανταλλαγή πληθυσμών.

07:30 Οι ελληνικές κυβερνήσεις είχαν συνείδηση των κινδύνων της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Η επίδραση των προσφύγων που ήδη είχαν έρθει από τη Μικρά Ασία, ο διαμελισμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Μεγάλη Ιδέα.

09:21 Η Μεγάλη Ιδέα ήταν πάντοτε εξαρτημένη από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Τα ελληνικά σχέδια για τη Μικρά Ασία εξαρτιόνταν από τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία.

13:19 Η υποτίμηση από τους Έλληνες και τους Δυτικούς του τουρκικού εθνικού κινήματος υπό τον Κεμάλ. Μια νέα Τουρκία αναδύεται.

16:32 Η συμμαχία με τους μπολσεβίκους ενισχύει τον Κεμάλ.

17:47 Η Συνθήκη των Σεβρών ήταν εξαρχής διάτρητη και όλοι επιδίωκαν την ανατροπή της.

18:28 Η ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του 1920 ήταν μόνο η πρόφαση για την αλλαγή της αγγλικής και γαλλικής πολιτικής, η οποία έτσι κι αλλιώς θα συνέβαινε. Ο ελληνικός στρατός δεν μπορούσε να κρατήσει τα εδάφη της Μικράς Ασίας.

20:23 Μια αδιανόητη ανθρωπιστική καταστροφή. Οι νεκροί στη Μικρά Ασία μπορεί να έφτασαν τα 2,5 εκατομμύρια.

23:40 Περίπου οι μισοί πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία. Οι πρόσφυγες είχαν πολύ μεγάλες διαφορές μεταξύ τους.

27:29 Η στάση των γηγενών απέναντι στους πρόσφυγες.  

28:54 Η Οδύσσεια των προσφύγων.

31:26 Η ανταλλαγή πληθυσμών: ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι και τουρκόφωνοι χριστιανοί.  

33:44 Η Ελλάδα επανιδρύεται μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Η αντιμετώπιση του προσφυγικού αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο της συγκρότησης του κράτους.

35:52 Η Μικρασιατική Καταστροφή έγινε ένα πολιτισμικό τραύμα για όλους τους Έλληνες.

------------------- 

https://eteron.org 

Facebook 

Instagram 

Twitter 

YouTube

Linkedin

Newsletter

Το Eteron – Ινστιτούτο για την Έρευνα και την Κοινωνική Αλλαγή είναι ένας μη-κερδοσκοπικός οργανισμός που παράγει γνώση, συμβάλει στην ενδυνάμωση των πολιτών και προάγει τις συνεργασίες.

Επιδιώκουμε να δυναμώσουμε τις ιδέες και τα επιχειρήματα, τα άτομα και τις οργανώσεις, για μία κοινωνία που θα βάζει τις πραγματικές ανάγκες στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Για έναν κόσμο που η ευτυχία και η ευημερία όλων θα έχουν την ίδια αξία.