Forum IBRiS

64 proc. Polaków jest przekonanych, że w przyszłości stacje paliw czeka przekształcenie w centra handlowo-usługowe, co oznacza, że na przykład powstaną na ich bazie duże sklepy spożywczo-przemysłowe, rozbudowane punkty gastronomiczne, punkty naprawy samochodów. Co więcej, połowa badanych przewiduje, że za dekadę samochody elektryczne zdominują branżę motoryzacyjną. O rewolucjach na stacjach paliw Agata Kołodziej rozmawia z Wojciechem Jakóbikiem, analitykiem rynku energii i redaktorem naczelnym portalu BiznesAlert.

Czy klasa średnia w Polsce jest w kryzysie? Nawet więcej! Ona jest zohydzana - uważa prof. Zbigniew Mikołejko, filozof, socjolog i historyk religii.  A przez kogo klasa średnia miałaby być zohydzana? Przez dominującą klasę niższą, która nie ma w sobie pewnych talentów, umiejętności ani chęci i cieszy się z tego, że ktoś dokłada tym, którzy mają wyższy status intelektualny czy związany z profesją. To zawistny egalitaryzm i agresywny żal.  Zdaniem profesora Mikołejki, Leszek Balcerowicz zdecydowanie nie jest tu bez winy. Co zatem robić, by klasie średniej przywrócić blask? Zamknąć połowę uniwersytetów w Polsce i jednocześnie podnieść poziom edukacji – mówi Mikołejko w rozmowie z Agatą Kołodziej w najnowszym odcinku podcastu Forum IBRiS. To kolejny głos w dyskusji o wnioskach z raportu badawczego „Gra w klasy” zaprezentowanego przez IBRiS.

„Do której klasy - niższej, średniej, wyższej - pan / pani by się zaliczył?” - zapytał IBRiS. 72,3 procent badanych odpowiedziało, że  do średniej. „W ostatnich latach bardzo wielu Polaków poczuło, że ich sytuacja materialna poprawiła się” - tak w najnowszym odcinku podcastu Forum IBRiS wyniki badań przedstawionych w raporcie "Gra w Klasy" komentuje prof. Aleksander Hall. W ocenie rozmówcy Estery Flieger wpłynęły na to zarówno transfery socjalne realizowane przez PiS, jak i wzrost gospodarczy, na który pracowały kolejne rządy w ostatnich latach. A teraz - zdaniem Halla - czas na ruch liberalno-konserwatywnego centrum skupionego wokół Donalda Tuska. Jak ten ruch mógłby wyglądać?

Z raportu badawczego IBRiS „Gra w klasy”, który zaprezentowany został na wrześniowym Forum Ekonomicznym w Karpaczu, wynika, że zdecydowana większość Polaków – bo aż 72 procent –  niezależnie od ich realnej, indywidualnej sytuacji ekonomicznej –  identyfikuje się obecnie z klasą średnią. I właśnie w tym kontekście definiuje swoje interesy ekonomiczne, polityczne i społeczne. To z kolei wpływa na całkiem znaczące przemiany ich postaw światopoglądowych. O wnioskach z tych badań Joanna Miziołek rozmawia w najnowszym odcinku naszego podcastu z Aleksandrem Kwaśniewskim, byłym prezydentem RP.

W tej chwili dynamikę życia społecznego określa wypieranie przez klasę średnią tego, że przestaje być klasą średnią bądź tego, że nigdy nie była klasą średnią. A tracić tożsamość to jak tracić życie, bo nie jesteśmy tylko mięsem. Na horyzoncie rysuje się struktura społeczna, w której klasy średniej już nie ma - w której będzie można co najwyżej charakteryzować się na klasę średnią. Ale pozycja takich ludzi nie będzie stabilna, oni będą dryfować i to będzie 97-99 proc. ludzi.  Polska klasa średnia ma charakter typowy dla krajów peryferyjnych lub postkolonialnych, nie przypomina społeczeństw Zachodu - mówi w kolejnym odcinku podcastu Forum IBRiS prof. Małgorzata Jacyno, socjolożka kultury UW. Rozmowę prowadzi Agata Kołodziej.

W Polsce dokonała się głęboka społeczna przemiana. Zdecydowana większość (ponad 72 procent!) Polaków identyfikuje się obecnie - niezależnie od swej realnej kondycji majątkowej - z klasą średnią. Zmienia to ich postawy polityczne, hierarchie wartości i mechanizmy aspiracyjne, którym podlegają. Najbliższym punktem społecznego odniesienia staje się dla Polski obecnie... Irlandia. Marcin Duma, szef IBRiS w rozmowie z Agatą Kołodziej przedstawia wyniki niemal dwuletnich pogłębionych badań na ten temat. I tłumaczy, jak głęboko zmienia to realia gry politycznej w Polsce. 

Co jest ważniejsze - wzrost PKB, czy jakość życia? Czym są idee-zombie? I dlaczego przedsiębiorcy może się opłacić płacenie wyższych podatków? 

Polacy czują się coraz zamożniejsi i w zdecydowanej większości - choć niekoniecznie zgodnie z rzeczywistością - uważają się za przedstawicieli klasy średniej - to wnioski z najnowszych pogłębionych badań społecznych IBRiS. Jak kształtuje to poglądy na kwestię nierówności majątkowych czy progresji podatkowej? I czy to właśnie tu należy szukać przyczyn bardzo niechętnych reakcji Polaków na część propozycji zawartych w programie Polski Ład? O tym Agata Kołodziej rozmawia podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu z prof. Elżbietą Mączyńską, prezeską Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Niełatwo będzie powiedzieć Polakom, który dopiero od niedawna uczestniczą w konsumpcyjnym świecie Zachodu, że właśnie nadchodzi czas końca tej konsumpcyjnej rzeczywistości. Ale mimo wszystko świadomość globalnych zagrożeń rośnie, a Polacy naprawdę potrafią porzucać destrukcyjne wzorce zachowań - tak, jak porzucili peerelowską etykę pracy, czy dawne podejście do kwestii ekologicznych. Tak, wciąż jeszcze mamy szansę zatrzymać katastrofę klimatyczną - mówi w rozmowie z Agatą Kołodziej  podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu Edwin Bendyk, publicysta, prezes Fundacji Batorego.

Premier Mateusz Morawiecki w rozmowie z Joanną Miziołek komentuje wyniki najnowszych pogłębionych badań społecznych przedstawione przez IBRiS podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu. Z badań IBRiS wynika, że zdecydowana większość Polaków - niezależnie od realnej jednostkowej sytuacji ekonomicznej - identyfikuje się obecnie z klasą średnią, co wiąże się z przyjęciem charakterystycznych dla klasy średniej postaw aspiracyjnych i uznaniem interesów klasy średniej za własne. Tworzy to całkowicie nową w polskiej polityce sytuację, w której dotychczasowe transfery socjalne mogą już nie odgrywać tak istotnej jak jeszcze do niedawna roli, co zmusza ugrupowania polityczne do rewizji ich programowej oferty. Joanna Miziołek pyta w tym kontekście premiera przede wszystkim o perspektywy programu Polski Ład.