FÖŞ

Türkiye’de başta Suriyeliler 4 milyondan fazla mülteci var. Yani ülke nüfusun yüzde 5’i kadar.

Uluslararası çalışmalar mültecilerin topluma kültürel zenginlik ve refah kattığını bulguluyor. Ama, Türkiye’nin şahit olduğu göç dalgasının türü çok değişik.

Mültecilerin bazıları ekonomik fırsatlar için geldi, büyük kısmı ise topluma uyum sağlamakta büyük güçlük çekiyor.  

Bunların vatanlarına geri gönderilmesi toplumsala talep haline geldi. Suriyeli mülteciler hangi koşullarda yurtlarına geri döner?

Türkiye krediye bağımlı bir ülke. Bu bağımlılıktan kurtarılması şart.

Özel sektör daha çok öz sermaye kullanmalı veya ortak bulmalı. Hane halkı daha az tüketim yapmalı.

Bunlar doğru ama öte yanda krediler de ekonomi motorunun yağı. Birden kesilirse, şirketler iş yapamaz, vatandaş da konut, otomobil ve mobilya alamaz.

Krediden kurtulma zamana yayılmalı, fakat bizde öyle olmuyor. Bankaların kredi verecek mecali kalmadı. Ancak devlet zorlayınca kredi verip, sonra kesiyorlar. Niye böyle oluyor?

TBMM tatile girmeden önce benimsenen Torba Yasa’yla Varlık Barışı uzatıldı, cep telefonu ve yurtdışına çıkış harçlarına da zam geldi.

TCMB’nin yedek akçesinden TL40 milyar kadar bir meblağ da Hazine’ye devredilecek.  

Ne yazık ki bu tedbirler yılın ilk altı ayında TL 50 milyara yaklaşan bütçe açığını yamamaya yetmez.

Harcamlarda tasarruf başladı.  Sonbaharda ise başta elektrik ve doğal gaz olmak üzere bütçeleri yoracak yeni zamlar gelmek zorunda.

Reuters anketine göre TCMB 25 Temmuz’da 250 baz puan faiz indirecek. Ama para politikasını artık TCMB değil, Saray yapıyor.

Başkan Erdoğan’ın 400 baz puan civarında bir faiz indirimi talep ettiğini kestiriyorum.

Hazır bu konuya girmişken, ilgili üç başlığa da yorum yapmak isterim: 

Merkez Bankası’nın bağımsızılığı niçin önemlidir?

Türkiye 11. Kalkınma Planı’nda zikredilen yüzde beş enflasyon hedefine erişebilir mi?

TCMB’nin faiz kararları ekonomiye nasıl yansıyor?

Neredeyse 10 yıl aradan sonra ekonomimiz mayıs ayını mütevazı da olsa bir cari fazla ile kapadı.

Yani ticari işlemler ve turizmden döviz gelirleri giderlerini aştı. Hükümet bunu büyük bir başarı ilan etti.

Bu açıklama sadece kısmen doğru.  Cari fazlanın iyisi de kötüsü de var. Bizimkisi iyi karakterli değil, ayrıca sürdürülebilir de değil.

Üçüncüsü ve en pürüzlüsü, cari açıkları finanse edecek dış kaynaklar sınırlı ve çok kaprisli.  

Ekonomi büyümeye geçtikten bir kaç ay sonra cari açıklar ve enflasyon bir kez daha sorun olarak karşımıza dikilir. Çare 11. Kalkınma Planı’nın harfiyen uygulanması...

Hafta içinde TBMM’nde benimsenen Torba Ekonomik Yasa’da hükümet şirketlerin borç girdabı içinde boğulduğunu itiraf etti. Ödenmesi güç kredilerin yekünü TL400 milyarı bulabilir.  

Bu “sorunlu krediler” hem şirketlerin yeni dış kaynak bulmasını zorlaştırıyor, hem de banka bilançolarını tıkayarak yeni kredi akımını yavaşlatıyor.

İstanbul Yaklaşımı adı verilen ve ilk kez 2001 Krizi’nde denenen bir yöntemle bu borçların tasfiyesi başlayacak.  Bu bağlamda bankalara bu alacakları bilançolarından çıkartmaları için önemli teşvikler getiriliyor.

Fakat, planın eksik yönleri de var. Birincisi, kaybolan servetin yerine yeni sermaye enjekte etmek lazım. Bunu kim yapacak?  İkincisi, yeniden riskli kredi verilmesini engellemek için nasıl tedbirler alınacak? Sonuncusu:  Hangi şirketler kurtarılacak?

"Savaş'ın verdiği bilgilere göre, bankaların tahsili gecikmiş alacakları (Tahsili imkansız göründüğü için bir anlamda batık kredi de deniyor) 2018 başında 64 milyar lirayken 31 Mart 2019'da 106 milyar liraya yükseldi. Aynı dönemde ödemelerinde sıkıntı çıktığı için yakın izlemeye alınan kredilerin tutarı ise 3 kat birden artarak 93 milyardan 285 milyar liraya fırladı. Savaş'ın paylaştığı veriler, yaşanan krizin borçlu şirketleri ciddi anlamda zora düşürdüğünü bir kez daha ortaya koydu. Düzenlemeyle, tahsil imkanı kalmayan 106 milyar liralık kredi “değersiz alacak” sayılarak kayıttan düşülecek. Bu sayede özellikle kamu bankalarının bilançoları rahatlatılacak. Kalan 285 milyarlık krediye ise vade uzatma, teminat azaltma hatta anaparadan silme gibi kolaylıklar sağlanacak. Bunları yapan bankacılara ise krediler batsa dahi ‘zimmet' suçundan dava açılamayacak."

Ekonomist Atilla Yeşilada, 'FÖŞ'te S-400 teslimatının Türkiye ekonomisi üzerindeki olası etkilerini masaya yatırdı.

Ekonomist Atilla Yeşilada, FÖŞ'te içki ve tütün vergilerini ele aldı.

Başka yıldızlardan gelen UFO’ların dünyayı ziyaret ettiğine dair bir dizi kanıt var.  

ABD Senatosu’nda üç senatörün bu konuda brifing alması ve FOX TV’de yayımlanan iki askeri pilotun tanımlanamayan bir uçan cisimle ilgili ifadeleri bu iddiaları ciddiye almamızı gerektiriyor.

UFO’lar bir bilim-kurgu hikâyesi gibi görülüp, ana akım bilim tarafından reddedilseler de daha kapsamlı bir araştırmaya kuvvetle ihtiyaç var. Çünkü UFO’ların dünyamızı ziyaret ettiğinin kanıtlanması hâlinde ekonomide devrim yaşanabilir.

Geçen hafta ekonomide yaz bereketi yaşandığını anlattım. Ancak, bu toparlanmanın kalıcı olması için ekonomik reform şart. TCMB Başkanı Murat Çetinkaya’nın makul bir gerekçe gösterilmeden görevden alınması Başkan Erdoğan’ın henüz ekonomik reformlara gönüllü olmadığının işareti. Umtulu olmak için neden var mı? Bence hala var, ama yaz dönemini halihazırdaki politikalarla boşa harcarsak, bizi kışın yine durgunluk bekliyor.

Cumhurbaşkanı TCMB Başkanı’nın görevden alabilir mi?

Madde 27- Başkanlık görevi, özel bir kanuna dayanmadıkça Banka dışında teşrii, resmi veya özel herhangi bir görev ile birleşemez. Bundan başka Başkan, ticaretle uğraşamayacağı gibi, bankalar ve şirketlerde de hissedar olamaz. Hayır dernekleri ile amacı hayır, sosyal ve …

Madde 28- …
Başkan (Guvernör) ancak, 27 nci maddedeki yasakların gerçekleşmesi ve bu Kanunla kendisine verilen görevlerin devamlı surette ifasını imkansız kılacak durumların ortaya çıkması hallerinde, atanmasındaki usule göre görevinden af olunabilir.

Murat Çetinkaya’nın görevden alınması niye önemli?

TCMB’nin bağımsızlığına şüphe düşürdü

Fazi indirimlerinde aşırıya kaçarak kurda yeni bir istikrarsızlık dönemi başlayacağı kaygısı uyandırdı.

TCMB’nin bağımsız olması ve enflasyon hedefine sadık kalması enflasyonu düşürmek için tek çare.