FÖŞ

Atilla Yeşilada, ekonomideki gelişmelere dair analizlerinin yanı sıra sosyal medyadan gelen sorulara da cevap veriyor.

Düzenli olarak soru-cevap kayıtları çeken Yeşilada, dokuzuncu bölümde konut fiyatlarından, döviz krizine kadar farklı sorulara cevap veriyor.

İnşaatta ciddi bir çöküş olduğunu söyleyen Yeşilada, son 12 ayda 1,8 milyon satılmamış ünite konut olduğunu ifade ediyor.

Konut maliyetlerinin yüzde 26 civarında arttığını kaydeden Yeşilada, “Artık kimse konut üretmiyor. Dolayısıyla fiyatların yükselmesi imkânsız. Fiyatlarda damping bile yapılabilir. Bence konut almak için ideal bir zaman” ifadesini kullanıyor.

Faizlerde artık yüzde 20’nin de yetmediğini kaydeden ekonomist, “1-2 sene yüzde 24’te bekleyip enflasyonun belini kırmak lazım. En acil olansa bu S-400 sorununu çözmeliyiz. Ben şahsen istemiyorum, Türkiye’nin Batı’ya ait olduğunu düşünüyorum ve NATO’yla uyumlu gitmeli diyorum. Bunun dışında İstanbul seçimini kim kazanırsa onu kabul etmek olmazsa olmazlardan” diye konuşuyor.

Türkiye’deki krizin tüm dünyayı etkisi altına alma olasılığı olabileceğini belirten Yeşilada, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde olan bir krizin Fed etkisi ile tüm dünyaya yayılma ihtimali doğurabilir görüşünü dile getiriyor.

Anket şirketleri hep seçmenin kimliklere veya ideolojilere göre oy verdiğini söyler. 2016’ya kadar durum böyleydi. 

Çünkü ekonomi hep büyüyordu ve sandığa giderken seçmenin kafasında değildi. Ama o günden bu yana kişi başı milli gelir 3 bin dolar yakın düşerken, son bir yılda neredeyse 900 bin kişi işini kaybetti.

İstanbul seçimlerinde ekonomik durum birincil rol oynayacak. Şimdi Mayısın ekonomik verilerine bakarak kimin kazanacağını tahmin edelim. 

Ekonomi teknikleri ve anket tekniklerini kullanarak İstanbul seçimi tahmini yapıyorum ve cevabım Ekrem İmamoğlu...

Sosyal medyada çılgın dedikodular dolaşıyor. Türkiye morataryum ilan edecekmiş. Para kuruluna dönmeliymiş. Dövize el konacakmış. Bunlar doğru mu incelemeden önce bu paniğin nedenini anlamak lazım. 

Ana nedenler S-400 krizi ve ABD’den gelen CAATSA yaptırımları tehdidi. İkincisi ise İstanbul seçimleri. 

Hangi senaryolarda Türkiye ve bankalardan döviz kaçar önce onu anlattım. İkincisi, devlet ne türlü tedbirler alır, bunların içinde dövize el koymak var mıdır, inceledim.

Ben yengemden ve eniştemin oğlumdan biliyorum. "Ya abi devlet dövize el koycakmış, paraları çekelim mi?" dedikleri zaman sorun ciddidir.

"Eğer Ekrem İmamoğlu kazanır da AKP kabul etmezse bir daha mı seçim olacak, sıkı yönetim mi ilan edilecek?" 

Bunlar vatandaşın korkuları...

ABD'nin CAATSA yaptırımları çok ağır olur. Artık savunma sanayiinde Avrupa ile işbirliği yapmamız bile zorlaşır. 

S-400'ler Türkiye'ye girerse gerçekten yaptırımlar uygulanır ve kimse Türkiye'ye kredi vermez. Fonlar kaçarlar, gerçek bir döviz darlığı olur ve devlet o zaman tedbir olur. İstanbul seçimleri muazaalı biter, seçim iptal edilir.

Halkın önünde cesur duruş sergilense de Washington'da çok üst düzeyde görüşmeler yapılıyor ve bu darboğazdan çıkma yolu aranıyor. Dolayısıyla ben haziran ayında S-400 olayının çözüleceğini düşünüyorum. Belki teslimat gelecek yıla ertelenecek ya da başka bir ülkeye devredilecek. 

Seçimler konusunda da iyimserim. Şu anda anketlerde Ekrem İmamoğlu önde gözüküyor. Ben kazanacağını düşünüyorum ama mühim değil. Erdoğan'ın bir daha seçimlere müdahale edeceğini düşünmüyorum.

Dolayısıyla bu aşamada dövizin darlaşacağı ve hükümetin kısıtlamalara gideceği bir durum oluşacağını öngörmüyorum. 

Farz edelim ben yanıldım, Ankara azimle S-400'leri aldı, ABD yaptırımları bastı ve krediler kesildi diyelim...

İkincisi de İstanbul seçimlerinde arıza çıktı varsayalım, o zaman hükümet tedbir alacaktır. Dövizinize el koyacaklarını düşünmüyorum ama başka çok can sıkıcı şeyler olacaktır. 

Bunlardan bir tanesi yurt dışına ticari olmayan döviz transferlerinin miktarını düşürebilirler. Şu anda 50 bin dolara kadar serbest. Bu rakamdan sonra sebebini söylemek zorunda kalabilirsiniz. 10 bin dolara çekilebilir bu limit.

İkincisi bankalardan döviz çekimine sınırlama getirilebilir. Haftada 10 bin, günde 1000 dolar gibi...

Ayrıca belli bir döviz mevduatının üstüne -ben bunu 1 milyon dolar olarak görüyorum- bir süre çekmeme yasağı koyabilir. 

Bunlar en son aşamada başvurulacak tedbirlerdir. El koyulmaz, sadece bankalardan çekilişi geciktirilir. Böyle bir şeyin gerçekleşmesi için de mudilerin banka kapılarına yığılıp nakitlerini çekmeye çalışmasıdır. Nakit bittiği zaman zaten bu tedbirleri alırsınız. 

Ben size bankadan paranızı çekin demem. Kanundan korktuğum için değil, buna inanmadığım için. Zaten ben de hiçbir zaman çekmedim. Elimde birkaç bin dolarımla altınım var. O da Allah korusun deprem olur falan diye...

Eğer S-400 sorunu çözülmez ve 23 Haziran'da seçimde halkı tatmin edecek bir sonuç çıkmazsa artık çok dikkatli olun ve kendi kararınızı kendiniz verin. Hükümet çok sert tedbirler alıp bankalardan para kaçısını engelleyecektir.

Ekonomist Atilla Yeşilada, FÖŞ'te, sıcak paranın gelişmekte olan ülkelerden neden kaçtığını anlattı.

İVME Finansman Paketi yüksek ithalat yapan ve ihracat potansiyeli olan sektörlere ucuz kredi sağlayarak yerli üretimi teşvik amacını taşıyor. Fikir güzel, fakat pratikte sonuç vermez. 

Her zaman olduğu gibi sevgili hükümetimiz ekonominin temel kurallarını çiğneyerek yeni doğrular yaratmaya çalıştığı için 30 milyar TL kredi heba olacak. Önce şu soruyu sormak lazım. Sanayici ve çiftçi niye kendisi bu yatırımı yapmaz? 

Siyasi belirsizlik 
Fiyat kontrolleri 
Yüksek faizler 
Talep yetersizliği 

İVME Finansman Paketi bu sorunlardan sadece bir tanesine çare oluyor.
Önümüzde bir siyasi belirsizlik var. İstanbul seçimlerini kimin kazanacağı çok önemli. İş dünyası bunları görmeden yatırım yapmak istemiyor.

İstanbul belirsizliği dövizi de etkiliyor. Dolar 6,50 de olabilir 5,50 de...

Reuters anketi geldi, onlar da bu sene Türkiye için büyüme beklemiyor.

Şubat verilerine göre 900 bin kişi de işsiz kalmış.

Kredileri kamu bankaları besliyor. Kamu bankalarının sermayederi olan Hazine de sizin vergilerinizle finansman sağlıyor. Yani 30 milyarlık krediyi siz cebinizden ödeyeceksiniz.

Bu yüzden İVME paketini de içindekileri kullanmadan çöpe atacağımız bir hediye olarak görüyorum.

İzmir’de bir meslek odasının davetiyle verdiğim seminer sonrası yanıma yaklaşan genç “Ben siz YouTube’a başlarken yatırımcıya eğitim vereceğinizi zannetmiştim” diye serzenişte bulundu. Doğru, ekonomi yanında ara-sıra mali piyasaları da anlatmam gerekti. Bu amaçla İstanbul’a döner dönmez Borsa’da nasıl para kazanılır başlıklı bu videoyu çektim. Bir kez daha uyarayım, bireysel yatırımcının Borsa’da şansı az. Ama günah benden gitti. Bu işi yapmak istiyorsanız dört yöntem var..

Atilla Yeşilada, FÖŞ'te dolarizasyonu anlattı.