FÖŞ

Kovid-19 tüm nüfusa karıştı. Sağlık personeli yorgun ve onlar da kurban vermeye başlıyor. Hafta sonuna kadar sokağa çıkma yasağı ilan edilmezse, bir-iki hafta içinde 30 bin vakayla karşılaşabiliriz. Bu durumda sağlık sistemi yükün altında boğulabilir. Sokağa çıkma yasağının ekonomik maliyeti çok yüksek, bunu da kabul ediyorum. Fakat, virüsün 2-3 ay daha serbest dolaştığı bir ekonomi idare edilemez. ABD bu konuda en güzel “kötü örnek”. Bu anlamda piyasalar açısından da kader haftası. Gelişmekte Olan Ülkeler’den yoğun para kaçışı var. Bizde ise TCMB’nin net rezervleri nerdeyse sıfırlandı. Önümüzdeki 12 ayda $170 milyar olarak hesaplanan dış borcun nasıl finanse edileceği muğlak. Bu soru işareti de yatırımcıları piyasalardan uzak tutuyor. Ankara önce sağlık ve ekonomik kriz önlemeli, kuru sonra düşünmeli. Aksi halde 3 savaşı da kaybedebilir.

Dünya ekonomisi 2008-2009 Büyük Finansal Kriz’den bu yana ilk kez daralacak. Bu görüş şahsıma ait değil, IMF’ye ait. Bütün ulus-üstü kuruluşlar ve global yatırım bankalarının büyüme tahminlerini daralmaya revize ettiğini görüyorum. 2021’i kurtarmak için de Covid-19 salgınının yazın bitmesi gerekecek. Ek olarak, dolar kıtlığı biraz yatışsa da, hala bir mali kriz ihtimalini göz önüne almamız gerekiyor. Covid-19 artık Türkiye’de de salgın. Anketlere göre belki halkımızın %50’si ya tedbir almıyor, ya da “bana bulaşmaz” diyor. Bu düşünce salgının yayılması için adeta yakıt mahiyetine, çünkü bu kesim virüsün daha kolay bulaşmasını sağlayabilir. Epideminin ekonomik faturası da çıkmaya başlıyor. Mart iş dünyası güven endekslerinde inşaat hariç daralmalar gözledik. Kredi derecelendirme kuruluşları ve yatırım bankaları da büyüme tahminlerini aşağı revize etmeye başladılar. Otomotiv, tekstil-hazır giyim ve perakende de fabrikalar faaliyetleri durduruyor. Türkiye’nin bu sene büyümesi artık çok zor. Ne kadar daralacağını ise hükümetin alacağı önlemlerin etkinliği ve turizm sezonu belirler.

Ekonomist Atilla Yeşilada, FÖŞ'te koronavirüs salgını sonrası ekonomideki kriz tablosunun gidişatını analiz ediyor.

Ekonomist Atilla Yeşilada, FÖŞ'te Kovid-19 salgınının nasıl yoğun bir işsizlik dalgasına dönüşmek üzere olduğunu anlattı.

Bu videoyu insanları korkutmak, ya da hükümeti eleştirmek için çekmedim. Dünya örneklerini okuyorum, tüm devletler geç kaldı, hepsi hata yaptı. Ama, geleceği öngörebilmek bize hem birey veya şirket hem de kamu otoritesi olarak avantaj sağlar. Yaz aylarında vaka sayısının 20 bin ila 100 bine erişmesine hazırlıklı olmalıyız. İkincisi, Covid-19’un yaz sıcağı ve neminde öleceğine dair yeterli bilimsel kanıt yok. Alınan tüm tedbirler çok uzun sürecek bir salgının zararını azaltmak üzerine kurgulanmalı. Bu bağlamda, TCMB’nin faiz indirimi yanlıştı. BDDK’nın kararları ise bu aşamada eleştirilemez, ama ilerde bankaların sermayelendirilmesine gerektirecek. Erdoğan’ın açıkladığı pakette asıl problem olan işsizlik ve KOBİ’lerin batışını önlemek için yeterli tedbir bulamadım. Bu paketin finansmanı TCMB’nin karşılıksız para basmasını da gerektirecektir.

Ekonomist Atilla Yeşilada, ekonomideki son gelişmeleri değerlendiriyor.

Amansız hastalık Türkiye’ye de geldi, ama sadece 5 hasta ve bir küme var. Eğer yayılırsa, bu sene ekonomiyi unutmak lazım. Resesyona gireriz. Yayılma ihtimali var mı? Evet, Türkiye’de rağbette olan yazın virüs ölür tezi kesin değil. Covid-19 1 yıl hatta daha uzun sürebilir.
Dünya ekonomisi artık resesyonda.

Mühim olan mali krizi önlemek. Çünkü sonuçları 2008-2009 Büyük Finansal krizinden daha kötü olabilir. Peki, bu süre zarfında bizim ekonomi ne yapacak? Petroldeki ayı pazarı büyük bir artı, ama bir de eksileri benden dinleyin.

Ali Babacan’ın DEVA Partisi’ni resmen ilan etmesi ile, Prof Davutoğlu’nun Gelecek Partisi’yle birlikte 2 yeni parti daha topluma hizmet sunmaya aday oldu. Ekonomide olduğu gibi siyasette de rekabet bereket getirir.

Muhalefetten korkmayan hükümetler, halkın isteklerine de kulak asmaz. Bu anlamda Gelecek ve DEVA hükümetin üstünde halkın sorunlarına odaklanması için baskıyı artıracak. Bu iki parti başarılı olabilir mi? Halkın sorunları ne? Çare olabilirler mi?

Ekonomi yönetimi dış komplo ve müdahalelere karşın 2019 yılını %1 büyümeyle kapatmamızı başarı ilan ederken, Ocak-Şubat aylarında da ekonomimizin “pozitif ayrıştığını” ilan etti.

Bu cümlelerin hangisini düzelteyim? Hah, aklıma geldi. Önce, tonla işsiz varken “ekonomik büyümenin” anlamsız olduğunu anlatayım. Sonra Ocak-Şubat’ta nasıl büyüdüğümüzü. En sonunda da Ankara’nın böbürlendiği parlak başarıya rağmen halkın şikayetçi olduğunu ispat edeyim...

Bu bahtsız gezegen bu sene 2009’dan bu yana en kötü yılını geçirmeye aday. Koronavirüs’nün yayılması engellenemiyor. Virüs, biz ekonomistlerin tabiriyle hem arz, hem talep hem de ve en önemlisi güven şoku üretiyor.

Bu “sakat” ortamda Suudi Arabistan’ın Rusya’ya meydan okuyarak “pazar savaşı” başlatması bir çok kanaldan dünya ekonomisini sarsacak. Aslında, bizim gibi oldukça yüklü enerji ithal eden bir ülkede yaşayanlar için petrol fiyatının düşmesi niye kötü, anlamak zor olabilir.

Ama öyle işte, dünya ucuz petrolden pek fazla yarar görmediği gibi, tahvil ve döviz pazarında yaşanan oynaklık ekonomileri iyice zora sokuyor. Merak etmeyin, Türkiye’nin durumunu da anlattım.