Większość cholesterolu produkujemy sami, więc czy dieta w ogóle ma znaczenie? W tym z odcinku z moją gościnią Asią Jurek sprawdzamy, jak jelito i mikrobiota wpływają na gospodarkę cholesterolem. Wyjaśniamy też, dlaczego dwie osoby na tym samym jadłospisie mogą mieć zupełnie różne wyniki.

Rozmawiamy o tym, na które liczby w lipidogramie naprawdę patrzeć (LDL, ApoB, Lp(a)) i dlaczego podział na „dobry" i „zły" cholesterol to już przeszłość. Opowiadamy o kwasach żółciowych, bakteriach przerabiających cholesterol i o tym, kto powinien uważać na jajka. Sprawdzamy, co realnie działa na talerzu: błonnik, strączki, orzechy, sterole roślinne i probiotyki. Rozprawiamy się z mitami o TMAO, statynach, czerwonym ryżu drożdżowym i berberynie. Mówimy też wprost, dlaczego „naprawianie jelit" nie zastąpi wizyty u lekarza przy bardzo wysokim LDL.

Dr Asia Jurek naukowiec w Zakładzie Biostatystyki i Medycyny Translacyjnej Uniwersytet Medyczny w Łodzi, dietetyk kliniczna w poradni Spesmedica w Piotrkowie Trybunalskim i Instytucje Sanvita w Warszawie

🎧 Odcinek ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.

Czy bakterie żyjące w naszych jelitach mogą wpływać na to, jak się starzejemy, jak chorujemy, a nawet jak reagujemy na terapię?

Mikrobiota jelitowa nie jest już tylko ciekawostką ze świata nauki. To jeden z najbardziej fascynujących obszarów współczesnej biologii i medycyny. Bakterie zamieszkujące nasze jelita nieustannie komunikują się z organizmem — produkują metabolity, wpływają na odporność, metabolizm i chronią nas przed patogenami.

Ale ile naprawdę już o tym wiemy? Gdzie kończą się obiecujące hipotezy, a zaczynają dowody naukowe? I czy mikrobiota rzeczywiście może stać się narzędziem przyszłej, spersonalizowanej medycyny?

O tym, gdzie dziś jesteśmy w rozumieniu wpływu mikrobioty na nasze zdrowie, dokąd zmierza nauka i jak możemy wykorzystać terapeutyczny potencjał mikrobiomu, rozmawiam w pierwszym odcinku 3. sezonu z dr. hab. inż. Pawłem Łabajem, prof. UJ — bioinformatykiem, naukowcem kierującym grupą badawczą oraz zastępcą dyrektora Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ ds. naukowych.

Rozmawiamy także o mikrobiocie w kontekście zdrowego starzenia się. Czy skład naszych bakterii jelitowych może być jednym z elementów układanki decydującej o tym, jak długo i przede wszystkim jak dobrze żyjemy?

Paweł Łabaj od lat łączy świat akademicki z nowoczesnymi technologiami. Specjalizuje się w zaawansowanej analizie danych biomedycznych i definiowaniu standardów analitycznych, a jego praca koncentruje się również na praktycznym wdrażaniu medycyny spersonalizowanej. Jest współzałożycielem i CEO onebiome.

onebiome to spółka z obszaru health-tech rozwijająca spersonalizowane rozwiązania zdrowotne w oparciu o analizę mikrobiomu jelitowego. Łączy profilowanie DNA, zaawansowaną bioinformatykę oraz długofalową opiekę dietetyka klinicznego, przekładając złożone dane o mikrobiocie na praktyczne rekomendacje żywieniowe i profilaktyczne.

Czy mikrobiota jest kluczem do lepszego zrozumienia naszego zdrowia? I jak daleko jesteśmy od tego, by wiedzę o niej wykorzystać w praktyce?

O tym rozmawiamy w pierwszym odcinku 3. sezonu.

** WAŻNE pijąc wodę z cynamonem ważne, aby był to Cynamon cejloński (prawdziwy) a nie chiński ponieważ zawiera on sporo kumaryny (ok. 5%) i regularne picie wody z tym cynamonem w dużych ilościach może grozić uszkodzeniem wątroby i nerek.

Bakteriofagi to jedne z najliczniej występujących jednostek biologicznych na Ziemi, a jednocześnie temat, o którym większość z nas nigdy nie słyszała.

W tym odcinku rozmawiamy o tym, czym są fagi, jak wpływają na bakterie zasiedlające nasze jelita oraz dlaczego naukowcy wiążą z nimi tak duże nadzieje w walce z antybiotykoopornością.

Dowiesz się, czy każdy z nas ma własny „zestaw” fagów, jak mogą one kształtować mikrobiom, czy terapia fagowa jest już dostępna w praktyce oraz jakie miejsce bakteriofagi mogą zajmować w medycynie przyszłości. To rozmowa o niewidzialnych strażnikach mikrobiomu, którzy mogą zmienić sposób leczenia infekcji i modyfikowania mikrobioty w nadchodzących latach.

Moim gościem jest dr Bogna Smug. Bogna jest absolwentką matematyki przemysłowej i w swojej karierze używała narzędzi matematycznych i statystycznych w różnych dziedzinach przemysłu i nauki. Jednak jej głównym zainteresowaniem jest ewolucja mikroorganizmów. Ukończyła doktorat z biologii na University of Exeter w Wielkiej Brytanii a od 2019 roku jest związana z Małopolskim Centrum Biotechnologii na Uniwersytecie Jagiellońskim gdzie zajmuje się ewolucją bakteriofagów.

W rozmowie z Karolina Karabin poruszamy temat stanu zapalnego w ujęciu psychoneuroimmunologicznym oraz tego, jak silnie powiązane są ze sobą układ odpornościowy, jelita, mikrobiota, mózg i metabolizm.

Rozmawiamy o tym:

• czym jest stan zapalny i kiedy staje się problemem,

• jak stres wpływa na odporność i metabolizm,

• dlaczego bariera jelitowa ma znaczenie dla zdrowia całego organizmu,

• jak dieta i styl życia mogą wspierać lub nasilać przewlekły stan zapalny,

• oraz od czego zacząć, by wspierać zdrowie metaboliczne i immunologiczne bez radykalnych zmian.

Nie zabrakło też praktycznych wskazówek dotyczących wspierania jelit, regeneracji organizmu i codziennych nawyków przeciwzapalnych.

Dr Karolina Karabin od ponad 10 lat pomaga swoim klientom wyciszać przewlekły stan zapalny poprzez kompleksowe zmiany stylu życia. Specjalizuje się w zdrowiu metabolicznym i psychoneuroimmunologii, tworząc indywidualne terapie wspierające regenerację organizmu i zdrowe starzenie.

Helicobacter pylori to bakteria zdolna do przetrwania w kwaśnym środowisku żołądka, a jej zakażenie dotyczy dużej części populacji – często bezobjawowo, ale czasem prowadzi do poważnych chorób.

W tym odcinku omawiamy, jak H. pylori kolonizuje żołądek, jakie mechanizmy (m.in. ureaza, CagA, VacA) stoją za jej działaniem oraz dlaczego infekcja może utrzymywać się latami. Przyglądamy się również jej wpływowi na mikrobiotę żołądka i jelit.

Wyjaśniamy, jakie objawy może dawać zakażenie, skąd biorą się wrzody i dlaczego bakteria jest uznawana za czynnik ryzyka raka żołądka. Poruszamy też rolę diety i stylu życia.

W odcinku znajdziesz także praktyczne informacje o diagnostyce i leczeniu, w tym o rosnącym problemie antybiotykooporności oraz o tym, czy warto kontrolować skuteczność terapii.

Na koniec omawiamy możliwe kierunki przyszłych terapii i najważniejsze rzeczy, które warto zapamiętać.

Moja gościni lek. Marta Osiewicz-Sienkiewicz jest specjalistką gastroenterologii – zajmuje się chorobami przewodu pokarmowego (od przełyku po jelita, wątrobę i trzustkę). Doświadczenie zdobyte w pracy z tysiącami pacjentów pozwoliło jej uzyskać szerokie spojrzenie na choroby gastrologiczne.

Czy otyłość to wyłącznie kwestia nadmiaru kalorii i braku ruchu? W tym odcinku wraz dr Nataszą Piaseczną przyglądamy się temu, jak bardzo zmieniło się naukowe podejście do tej choroby – od prostego bilansu energetycznego do złożonej sieci regulacji metabolicznych, hormonalnych i… jelitowych.

Rozmawiamy o jelitach jako jednym z kluczowych narządów kontrolujących apetyt. Wyjaśniamy, jak działają hormony sytości, takie jak GLP-1, PYY czy CCK, w jaki sposób komunikują się z mózgiem i dlaczego u niektórych osób uczucie sytości pojawia się szybko, a u innych jest zaburzone.

Część odcinka poświęcamy mikrobiocie jelitowej. Analizujemy, kiedy zaczęto łączyć bakterie jelitowe z masą ciała i metabolizmem oraz jakie różnice obserwuje się między osobami z otyłością a tymi o prawidłowej masie ciała. Zastanawiamy się, czy istnieje „mikrobiota sprzyjająca tyciu” i jak mikroorganizmy wpływają na pozyskiwanie energii, metabolizm tłuszczów i wrażliwość na insulinę.

Poruszamy również praktyczny aspekt diety – które składniki realnie wspierają regulację głodu i zdrowie mikrobioty. Omawiamy rolę błonnika, białka, polifenoli i produktów fermentowanych oraz tłumaczymy, dlaczego restrykcyjne diety tak często kończą się efektem jo-jo.

Nie pomijamy tematu stanu zapalnego i tzw. metabolicznej endotoksemii, wyjaśniając, jak zaburzenia bariery jelitowej mogą wpływać na rozwój otyłości. Na koniec przyglądamy się nowoczesnym terapiom – w tym lekom działającym na receptory GLP-1 – oraz przyszłości leczenia opartego na modulacji mikrobioty.

To odcinek dla osób, które chcą zrozumieć, dlaczego apetyt to coś więcej niż „silna wola” – i jak jelita realnie wpływają na to, ile i dlaczego jemy.

Przewlekłe zmęczenie to coś więcej niż brak snu – to złożony problem, który może mieć swoje źródło… w jelitach.

W tym odcinku razem z Asią Jurek sprawdzamy, co mówi nauka o związku między mikrobiotą a poziomem energii:
– czym naprawdę jest przewlekłe zmęczenie i jak odróżnić je od wypalenia
– jak oś jelito–mózg wpływa na koncentrację i „brain fog”
– czy stan zapalny i bariera jelitowa mogą nasilać zmęczenie
– co wiemy z badań nad ME/CFS – i gdzie kończą się fakty

Na koniec: konkretne strategie, które możesz wdrożyć już teraz – od diety po „superfoods” wspierające energię i nastrój.

🎧 Jeśli czujesz, że Twoje zmęczenie to coś więcej niż chwilowy spadek formy – ten odcinek jest dla Ciebie.

🎁 Kod dla słuchaczy:
– NUTRIJJ: -23% na książki PZWL

We know that our bodies run on a 24-hour internal clock that regulates many aspects of gut function, including digestion, barrier integrity, and immune defence. But when it comes to the gut microbiome, these daily rhythms are still much less understood.

Do our gut bacteria follow the same circadian patterns as we do? And what happens when those rhythms are disrupted by modern lifestyles like shift work or jet lag?

In this episode, I speak with Dr Silke Kiessling, whose research explores how disruptions to our internal clock—especially in the gut—can contribute to gastrointestinal and metabolic diseases. We talk about what we currently know (and still don’t know) about the relationship between circadian rhythms and the gut microbiome, and why timing might be just as important as what we eat.

PL

Wiemy, że nasze ciała funkcjonują w oparciu o 24-godzinny zegar biologiczny, który reguluje wiele aspektów pracy jelit, w tym trawienie, integralność bariery jelitowej i odporność organizmu. Jednak jeśli chodzi o mikrobiom jelitowy, te codzienne rytmy są wciąż znacznie mniej poznane.

Czy nasze bakterie jelitowe podlegają tym samym rytmom dobowym, co my? I co się dzieje, gdy rytmy te zostają zakłócone przez współczesny styl życia, na przykład pracę zmianową lub jet lag?

W tym odcinku rozmawiam z dr Silke Kiessling, której badania dotyczą tego, w jaki sposób zaburzenia naszego zegara wewnętrznego – zwłaszcza w jelitach – mogą przyczyniać się do chorób żołądkowo-jelitowych i metabolicznych. Rozmawiamy o tym, co obecnie wiemy (a czego wciąż nie wiemy) na temat związku między rytmami dobowymi a mikrobiomem jelitowym oraz dlaczego czas spożywania posiłków może być równie ważny jak to, co jemy.

Ten odcinek podcastu poświęcony jest zdrowiu jelit w trakcie i po leczeniu onkologicznym – tematowi, który ma ogromne znaczenie dla samopoczucia pacjentów i przebiegu terapii, a jednocześnie wciąż bywa pomijany w rozmowie o leczeniu raka.

Razem z gościem dr Mają Czerwińską rozmawiamy o tym, jak chemioterapia, radioterapia i immunoterapia wpływają na jelita i mikrobiotę, jakie objawy jelitowe najczęściej pojawiają się u pacjentów oraz kiedy są one spodziewanym skutkiem ubocznym, a kiedy wymagają większej uwagi.

Poruszamy również temat diety w trakcie leczenia, roli błonnika, fermentowanych produktów oraz suplementacji, w tym probiotyków.

Zastanawiamy się także, jak wspierać regenerację jelit po zakończeniu terapii oraz jak stres związany z chorobą wpływa na funkcjonowanie przewodu pokarmowego.

To odcinek pełen praktycznej wiedzy, który pomaga oddzielić fakty naukowe od mitów i daje wskazówki zarówno pacjentom, jak i osobom wspierającym ich w trakcie leczenia.

W tym odcinku rozmawiam z dr Agatą Miserą o zdrowiu psychicznym dzieci z zupełnie nowej perspektywy – osi jelito–mózg–mikrobiota. Przyglądamy się temu, jak rozwija się mikrobiota jelitowa między niemowlęctwem a okresem nastoletnim oraz jakie znaczenie mają w tym czasie dieta, infekcje, antybiotyki i stres.

Rozmawiamy o tym, w jaki sposób bakterie jelitowe mogą wpływać na odporność, regulację emocji, reakcję na stres i ogólne samopoczucie psychiczne dzieci. Poruszamy temat najczęstszych zaburzeń psychicznych i neurorozwojowych, takich jak spektrum autyzmu czy ADHD, oraz zastanawiamy się, na ile zmiany w mikrobiocie mogą być ich elementem lub konsekwencją. Omawiamy również rolę neuroprzekaźników produkowanych w jelitach, wpływ farmakoterapii na mikrobiotę oraz to, czy interwencje dietetyczne i probiotykoterapia mają dziś uzasadnienie w praktyce klinicznej.

To rozmowa o tym, jak codzienne wybory i środowisko, w którym dorasta dziecko, mogą wspierać zarówno zdrowie jelit, jak i jego dobrostan psychiczny.