Boris Pasternak, 1956’da "İnfazıma davetlisiniz" diyerek o meşhur el yazmasını bir İtalyan yayıncıya teslim ettiğinde, sadece bir edebiyat şaheserine değil, Soğuk Savaş’ın en büyük kültürel fırtınasına da imza atıyordu. Kendi ülkesinde yasaklı olan Doktor Jivago, CIA’in gizli "Dinozor" operasyonuyla bir propaganda silahına dönüşürken; Nobel Edebiyat Ödülü ise bu devasa satranç tahtasında bir "diplomatik kalkan" olarak kurgulandı. Peki, bir yazarın en samimi hayranlık duyulan eseri, nasıl olur da bir teşkilatın soğuk masalarında şekillendirilmiş bir "yumuşak güç" enstrümanına dönüşür? Sanatçıya verilen o meşhur "uzun tasma" ne kadar özgürlük sunar? Bu bölümde; Paris’teki bohem dergilerin arkasındaki ajanlardan, gökyüzünden atılan yasaklı kitaplara; Pasternak’ın Nobel sonrası yaşadığı o görkemli trajediden, edebiyat tarihinin en büyük "görünmez el" operasyonuna uzanıyoruz. Estetiğin istihbaratla, edebiyatın ise bir operasyonla yer değiştirdiği o büyük illüzyonu bozmaya hazırsanız... Hazırsanız; Boris Pasternak’ın trajedisine ve kurgudan çok daha tekinsiz olan o gerçeklere ışınlanıyoruz.

IG: @guvenilmezanlatici

Kaynak:

https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2019/may/25/women-happier-without-children-or-a-spouse-happiness-expert

https://spyscape.com/article/spy-tricks-the-cia-mission-to-turn-orwells-animal-farm-into-cold-war-weapon

/https://www.salon.com/2012/05/27/exclusive_the_paris_review_the_cold_war_and_the_cia/

https://www.theparisreview.org/blog/2025/11/11/what-really-happened-with-the-cia-and-the-paris-review-a-conversation-with-lance-richardson/

https://www.cia.gov/readingroom/collection/doctor-zhivago

https://www.bbc.com/culture/article/20161004-was-modern-art-a-weapon-of-the-cia

https://anjelafreyja.substack.com/p/do-you-actually-like-modern-art-or

https://lithub.com/when-boris-pasternak-under-fire-from-soviet-authorities-turned-down-a-nobel-prize/

Kitap: The Zhivago Affair: The Kremlin, the CIA, and the Battle Over a Forbidden Book - Peter Finn and Petra Couvée

Anaïs Nin: Makul Olmayan Tarihimiz ve Şehvetin Dili

Kadınların makul, sağduyulu ve düzgün olmaya zorlandığı bir dünyada, arzularını, çelişkilerini ve karanlık yanlarını saklamadan yazan bir kadın neyi riske atar?

Bu bölümde, günlükleriyle, erotik metinleriyle ve skandal hayatıyla 20. yüzyılın en tartışmalı yazarlarından biri olan Anaïs Nin’in izini sürüyoruz. Onun hayatı aşk hikâyelerinin, kadın arzusunun, çoklu kimliklerin, yalanların, psikanalizin ve yazının iç içe geçtiği bir deney alanı.

İki koca, sayısız ilişki, sansürlenmiş günlükler, yasak aşklar ve kendini bir sanat eserine dönüştürme arzusu…
Nin’in hikâyesi aynı zamanda “makul kadın” mitine karşı yazılmış bir karşı-tarih.

Kadınların neden hep sağduyunun sesi olmak zorunda bırakıldığını, erotizmin neden kadınlar söz konusu olduğunda hâlâ tehdit olarak görüldüğünü ve bir kadının kendi hayatını yazmasının neden bu kadar rahatsız edici olduğunu konuşuyoruz.

IG: @GuvenilmezAnlatici

Hazal Baydur

Merhaba, bugün 1950’ye ışınlanıyoruz ve 20 yaşında gencecik bir kızın kendi yazdığı romanı fazla müstehcen bulması üzerine kendisi Amerikalı bir erkek olarak tanıtması ve yıllar boyunca ismini tekrar kazanma savaşını izliyoruz. Türk edebiyatında kadın erotizmi, özellikle kadın yazarların yazdığı kadın erotizmi yazarların silinmesine sebebp olmuş olabilir mi? Bu isimleri neden yeterince duymadık, başlarına neler geldi? Hazırsanız Mükemmel bir bir örnek olarak nihal yeğinobalı ve bu erotizmin başına açtığı tuzakları konuşuyoruz.

Ig: @guvenilmezanlatici

mail: [email protected]

Kaynaklar:

• Elif Su Işık'ın tezi: Turkish romance fiction and world literature through the case of Nihal Yeğinobalı
• https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/bir-cumhuriyet-cocugu-38767888
• Hande Yanık - Nihal Yeğinobalı’nın Romanlarında Kadın Problemi

Zehir, tiksinti ve dilin bir virüs gibi yayılması...
William S. Burroughs’un dünyasında ahlak estetik bir forma dönüşürken sanatçıyla eserin gölgesi de birbirine karışıyor. Fakat bu gölgede yalnızca edebi bir deney değil, erkek şiddetinin uzun yıllardır üstü örtülen tarihi de var.

Joan Vollmer’in ölümü, on yıllar boyunca sanatçı biyografilerinde altında yumuşatıldı hatta estetize edildi. Bu bölümde o “talihsiz kaza” masalının aslını arıyoruz. Yaşananı bir dipnot olarak değil, adını koyarak ve yerinden oynatmadan bir cinayet olarak merkeze alıyoruz.

Cut-up tekniği, sansür davaları, pop kültürdeki kalıcı izler ve bütün bu mitin hangi bedelin üzerine inşa edildiğinin izini sürerken soruyoruz. Burroughs’u okurken neye bağışıklık kazanıyor, neye bilinçli biçimde bulaşıyoruz?

Ig: @guvenilmezanlatici

Gazeteler, eleştirmenler, okurlar ve hatta kitaplarla ilgisi bile olmayan “gizem avcıları”, yıllardır Elena Ferrante’nin kim olduğunu tartışıyor. Hatta kimileri onun bir erkek olduğuna, kimileri ise bir grup yazarın ortak mahlası olduğuna inanıyor. 2016’da İtalya’da çıkan bir haberden sonra çoğunluk artık kimliğinin ifşa edildiğini düşünüyor.

Peki öyleyse neden kitaplar hâlâ Elena Ferrante adıyla yayımlanıyor? Bir yazarın kimliği nerede başlar, nerede biter? Ve bu adeta bir insan avına dönüşen bilmecenin cevabını gerçekten bilmeyi hak ediyor muyuz?

Hazırsanız, 21. yüzyılın en etkileyici edebiyat fenomeni Elena Ferrante’nin kimliği üzerine yapılan spekülasyonlara birlikte dalıyoruz.

#ElenaFerrante #FerranteFever #Kimlik #EdebiyatPodcast

IG: @guvenilmezanlatici

Kaynaklar:

• Claudio Gatti, “Elena Ferrante: An Answer?”, The New York Review of Books — link

• “Drawing Elena Ferrante’s Profile for Good. Or: We Know Very Well Who Is Elena Ferrante”, Radici Digitali — link

• “In a rare interview, Elena Ferrante describes the writing process behind the Neapolitan novels”, Los Angeles Times — link

• “Elena Ferrante has been unmasked, but should readers care?”, ABC News — link

• “Author of Naples Novels, Elena Ferrante, Still Keeps Her Mystery”, The New York Times — link

• “Elena Ferrante”, Computational Stylistics Group — link

• “Elena Ferrante, The Art of Fiction No. 228”, The Paris Review — link

• “Writers need literary theory”, Overland — link

• “Book Lovers: Literary Necrophilia in the 21st Century”, Los Angeles Review of Books — link

• “Elena Ferrante and the Question of Authorial Anonymity”, Mavi Şimşek — link

• “Elena Ferrante, The Art of Fiction No. 228”, The Paris Review — link

• “Q&A: The Reporter Who May Have Unmasked Elena Ferrante: ‘I Have No Regrets’”, The National Book Review — link

• “Who is Elena Ferrante? You Are”, The Walrus — link

• “A Correspondence with Elena Ferrante”, Brick — link

• “Has Elena Ferrante betrayed women?”, UnHerd — link

3 Ocak 1907 akşamı Moulin Rouge’un önünden geçenler, Paris sokaklarına taşan bir ayaklanmayla karşılaştı. Bu kargaşanın sebebi, Fransız yazar Colette ile aristokrat sevgilisi Missy'nin sahnede paylaştığı bir öpücüktü. Nasıl olur da iki kadın sahnede öpüşme cüreti gösterebilirdi! Hazırsanız 1900lü yıllara henüz yeni girmiş Paris’e ve yazdıkları da yaşadıkları kadar cesur olan Colette’in kadın bedeni, arzusu ve kimliği üzerine kurduğu dünyaya ışınlanıyoruz.

#Colette #Feminizm #Edebiyat #FransızEdebiyatı #Claudine #Missy #SanatsalKimlik

Ig: @hazalbaydur

Gizem dolu bir dönemin parlayan yıldızı, edebiyatın sınırlarını zorlayan bir deha: Truman Capote. Onun hikayesi, sadece edebi bir dehanın değil, aynı zamanda skandalların, entrikanın ve trajedinin de hikayesiydi. Capote, çarpıcı romanları ve çılgınca parti davetleriyle dolu hayatıyla dünyaya derin bi iz bıraktı elbette Ancak, perde arkasında, bir yanda kırılganlıkları bir yanda da yaratıcılığı ve hırslarıyla bir savaş veriyordu. Ve sonunda, bu savaş onu . hem kendi sonunu hem de new york elitlerinin dünyasını alt üst eden bir trajediye getirdi. Hazırsanız birlikte tarihin var olan en büyük gerçek karşıtlarından birini, Truman Capote’yi anlamaya çalışıyoruz.

Kaynak:

• https://www.vanityfair.com/hollywood/2019/09/truman-capote-surrogate-daughter
• https://www.newyorksocialdiary.com/the-story-that-killed-truman/
• https://lithub.com/how-truman-capote-was-destroyed-by-his-own-masterpiece/
• https://www.vulture.com/article/truman-capote-death-life-remembrance.html
• https://www.townandcountrymag.com/leisure/arts-and-culture/a46651447/feud-capote-vs-the-swans-truman-capote-death-true-story/
• Capote Tapes (2019) https://www.imdb.com/title/tt10826972/

İlk bölümünde büyülü gerçeklik türünde yazılmış bir romanı, o romanı izleyen bir ölüm fetvasını, fetvanın tetiklediği katliamları ve dünya tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir sansür dalgasını konuştuğumuz serinin ikinci ve son bölümü! Bu bölümde Şeytan Ayetleri kitabı üzerinde dönen tartışmalarda odağımızı Türkiye'ye çeviriyoruz. Madımak Katliamı'na giden yolları, Aziz Nesin ve Salman Rushdie arasındaki telif krizini ve Şeytan Ayetlerinin dünyamıza bıraktığı son etkileri inceliyoruz. Hazırsanız, gerçeğin kurmacayı yendiği o mistik olayı, Salman Rushdie ve Şeytan Ayetleri (The Satanic Verses) hadisesini bu bölümde artık noktalandırıyoruz.

Bu bölümde büyülü gerçeklik türünde yazılmış bir romanı, o romanı izleyen bir ölüm fetvasını, fetvanın tetiklediği katliamları ve dünya tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir sansür dalgasının anatomisini inceleyeceğiz. Hazırsanız, gerçeğin kurmacayı yendiği o mistik olayı, Salman Rushdie ve Şeytan Ayetleri (The Satanic Verses) hadisesini konuşuyoruz.

Kuzey Kore’nin önceki devlet başkanı Kim Jong Il, sadece diktatörlüğüyle değil, aynı zamanda sinemaya olan tutkusuyla da biliniyordu. Bu tutkusu öyle büyüktü ki, Güney Kore'den en sevdiği film yönetmeni Shin Sang-ok ve ünlü aktris Choi Eun-hee'yi kaçırarak, Kuzey Kore'de zorla film çektirdi. Bu bölümde, çiftin kaçırılma sürecini, Pyongyang'da geçirdikleri zorunlu yılları ve yaratmak zorunda kaldıkları propagandist filmleri konuşuyoruz. Shin ve Choi'nin hayatta kalma mücadelesi, sanatın ve yaratıcılığın en zor koşullarda bile nasıl direniş gösterebileceğinin bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Ig: @hazalbaydur

Kaynaklar:

#sinema #kuzeykore