در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، مروری داریم بر چند خبر علمی و فناوری:

پژوهشگران با استفاده از یک پلیمر ژل‌مانند، روشی برای بزرگ‌نمایی حجم نمونه‌های زیستی تا حدود یک میلیارد برابر ابداع کرده‌اند که امکان نقشه‌برداری از موقعیت اسیدهای آمینه را با میکروسکوپ نوری معمولی فراهم می‌کند. در فیزیک، دو تیم در اروپا و چین نخستین «ساعت‌های هسته‌ای» جهان را گزارش داده‌اند که از تغییرات انرژی هستهٔ توریم-۲۲۹ برای زمان‌سنجی بهره می‌برند و ممکن است در آینده پایدارتر از ساعت‌های اتمی فعلی باشند. در بخش اقلیم، موج گرمای زودهنگام و رکوردشکنی در فرانسه و اسپانیا بررسی شده که با تغییرات اقلیمی تشدید شده و احتمال تکرار چنین رویدادهایی را افزایش داده است. در حوزهٔ هوش مصنوعی، مدل وزن‌باز GLM-5.2 از شرکت Z.ai توانسته در نقش یک عامل کدنویسی با مدل‌های بسته رقابت کند و فاصلهٔ عرضهٔ آن با مدل‌های پیشرو حدود ۷ ماه بوده است. در پایان، کشف ناحیهٔ ژنی در باکتری‌های خاکی گزارش می‌شود که ترکیبی چندبخشی شامل چهار آنتی‌بیوتیک و یک پروتئین تولید می‌کند و همگی مسیر ساخت یا مصرف بیوتین را در باکتری‌های رقیب هدف می‌گیرند؛ رویکردی که ممکن است به طراحی درمان‌های ترکیبی تازه کمک کند.

منابع:

1. Making samples one billion times bigger lets simple microscopes pinpoint amino acids — https://www.nature.com/articles/d41586-026-01842-9

2. Antibiotic cocktail made by soil bacteria can kill superbugs — https://www.nature.com/articles/d41586-026-01990-y

3. The first ticking ‘nuclear clocks’ are here — what can they do? — https://www.nature.com/articles/d41586-026-01909-7

4. Europe is battling a record-breaking heatwave. What’s making it so severe? — https://theconversation.com/europe-is-battling-a-record-breaking-heatwave-whats-making-it-so-severe-286019

5. GLM-5.2 is the step change for open agents — https://www.interconnects.ai/p/glm-52-is-the-step-change-for-open

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

عنوان اپیزود:

خودروهای خودران: نقطهٔ عطفی در تاریخ فناوری

توضیح کوتاه:

در این اپیزود ویژه، از لایه‌های فنی و مفهومی خودروهای خودران می‌گوییم؛ از چگونگی دیدن و ساختن یک مدل زندهٔ سه‌بعدی از جهان تا تصمیم‌گیری، آموزش و چالش‌های تطبیق با فرهنگ رانندگی در کشورهای مختلف.

یادداشت اپیزود:

در یکشنبه‌ای دیگر از «غیر از جنگ چه خبر»، سراغ پدیده‌ای رفته‌ایم که نامش را زیاد می‌شنویم، اما عمق فنی و فلسفی‌اش کمتر واکاوی شده: خودروهای خودران. در این برنامه از رسیدن فناوری رانندگی خودکار (مثل FSD تسلا) به استرالیا شروع می‌کنیم و به این پرسش می‌پردازیم که این سامانه‌ها چطور می‌بینند، چطور لحظه‌به‌لحظه از دادهٔ حسگرها (دوربین، رادار، لایدار) یک مدل سه‌بعدیِ زنده از خیابان می‌سازند، و چطور از تشخیص اشیا و پیش‌بینی رفتار دیگران به برنامه‌ریزی مسیر و کنترل خودرو می‌رسند.

در ادامه، مسیرهای متفاوت شرکت‌هایی مثل تسلا و ویمو را بررسی می‌کنیم؛ همچنین گذار از سامانه‌های قدیمیِ قانون‌محور به مدل‌های مبتنی بر شبکه‌های عصبی و چرخهٔ یادگیری از ناوگان واقعی را توضیح می‌دهیم. بخش پایانی برنامه به اهمیت دادهٔ محلی، آزمون‌های واقعی، و شناخت سبک رانندگی در کشورهای گوناگون اختصاص دارد، و در نهایت به این نکته می‌رسیم که خودروهای خودران فقط ابزاری برای رانندگی نیستند؛ آن‌ها در حال تغییر دادن تعریف ما از مسئولیت و حتی مهارت‌های انسانی‌اند.

منابع:

1. A Survey of End-to-End Driving: Architectures and Training Methods — https://arxiv.org/abs/2003.06404?utm_source=chatgpt.com

2. Tesla AI Day 2022 — https://www.youtube.com/watch?v=ODSJsviD_SU

3. UncAD: Towards Safe End-to-end Autonomous Driving via Online Map Uncertainty — https://arxiv.org/abs/2504.12826?utm_source=chatgpt.com

4. [CVPR'23 WAD] Keynote - Ashok Elluswamy, Tesla — https://www.youtube.com/watch?v=6x-Xb_uT7ts

5. Regulatory Framework For Automated Vehicles In Australia — https://www.ntc.gov.au/sites/default/files/assets/files/NTC%20Policy%20Paper%20-%20regulatory%20framework%20for%20automated%20vehicles%20in%20Australia.pdf?utm_source=chatgpt.com

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

عنوان اپیزود: غیر از جنگ چه خبر – اپیزودِ پنجاه و یکم – شنبه ۶ تیر ۱۴۰۴

خلاصهٔ کوتاه (RSS): از تأثیر نوع قند بر اشتها در مغز موش‌ها، پاک‌سازی استخر لینکلن با نانوحباب‌های اُزُن، روانشناسی پنالتی در جام جهانی، مروری بر اعتمادپذیری هوش مصنوعی عامل‌گرا، و احتمال انتقال مواد زیستی از زمین به زهره گفتیم.

یادداشت اپیزود:

در این اپیزود، اول سراغ یک پژوهش حیوانی رفتیم که نشان می‌دهد مغز موش‌ها با فروکتوز و گلوکز یکسان برخورد نمی‌کند و نوع قند، صرف‌نظر از کالری، می‌تواند اشتهای متفاوتی ایجاد کند. بعد به واشنگتن نگاهی انداختیم و ماجرای استفاده از حباب‌های نانواُزُن را برای شکوفایی جلبکی استخر یادبود لینکلن مرور کردیم. سپس از روانشناسی پنالتی‌های جام جهانی گفتیم و اینکه این ضربه‌ها یک لحظهٔ فشردهٔ تصمیم‌گیری تحت فشارند. در بخش هوش مصنوعی هم مروری داشتیم بر چارچوبی تازه برای سنجش اعتمادپذیری سیستم‌های عامل‌گرا. در پایان، مدلی نظری را توضیح دادیم که می‌گوید برخوردهای بزرگ با زمین می‌توانسته سلول‌های مقاوم را به ابرهای زهره منتقل کند، به‌گونه‌ای که اگر روزی نشانی از حیات پیدا کنیم، شاید منشأ آن زمین باشد.

منابع:

1. Earth may have been seeding Venus with life for billions of years — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260625014805.htm

2. Researchers discover why fructose doesn't satisfy hunger like glucose — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260623083106.htm

3. The Lincoln Memorial Reflecting Pool is treated with ‘nanobubbles’. What are they and how do they work? — https://theconversation.com/the-lincoln-memorial-reflecting-pool-is-treated-with-nanobubbles-what-are-they-and-how-do-they-work-285880

4. Towards trustworthy agentic AI: a comprehensive survey of safety, robustness, privacy, and system security — http://arxiv.org/abs/2605.23989v1

5. I study World Cup penalty shoot-outs: they say a lot about the psychology of performance under pressure — https://www.nature.com/articles/d41586-026-02043-0

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در این اپیزود از ورود داده‌های ماهوارهٔ EarthCARE به پیش‌بینی عملیاتی هوا، ریاضیاتِ ریتم‌های گوش‌چسب، نقش ناحیه‌های حسی مغز در یادگیری گفتار، یک پلتفرم تازه در رباتیک صنعتی، و کشفی دربارهٔ ارتباط مرگ سلولی و انتشار بعضی ویروس‌ها می‌گیم.

یادداشت‌های این قسمت:

- استفادهٔ عملیاتی از داده‌های رادار ابریِ EarthCARE در پیش‌بینی آب‌وهوا

- الگوی «حداکثر یکنواختی» و ریتم ترِسیلو در موسیقی

- پژوهشی دربارهٔ نقش قشر شنوایی و حسی-پیکری در یادگیری گفتار

- تلاش اینترنسیک برای ساده‌تر کردن برنامه‌ریزی ربات‌های صنعتی

- بررسی اینکه بعضی ویروس‌ها چطور ممکن است از بسته‌های جداشده از سلول‌های در حال مرگ برای انتشار استفاده کنند

منابع:

1. A first: EarthCARE cloud data sharpen weather forecasts — https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/FutureEO/EarthCARE/A_first_EarthCARE_cloud_data_sharpen_weather_forecasts

2. Scientists discover hidden “footprints of death” that may help viruses spread — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260623014028.htm

3. How ‘catchy’ music is driven by rhythmic patterns — https://theconversation.com/how-catchy-music-is-driven-by-rhythmic-patterns-282540

4. New brain study reveals speech learning works differently than we thought — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260619020514.htm

5. How Intrinsic eliminates manual robot coding - The Robot Report — https://www.therobotreport.com/how-intrinsic-eliminates-manual-robot-coding/

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در این اپیزود از پادکست «غیر از جنگ چه خبر»، از یک عنکبوت استرالیایی با تار فنری و شکارچیِ مورچه می‌گوییم. سپس به سراغ یک مطالعه در مورد درمان اختلال بلع پس از سکتهٔ مغزی با طب سوزنی می‌رویم. در ادامه، از تراشهٔ جدید MIT برای نقشه‌برداری سه‌بعدی پهپادها و سیستم ایمنی یکپارچهٔ انویدیا برای ربات‌ها صحبت می‌کنیم. در بخش «باورتون می‌شه» هم به پیلبارا در استرالیا سفر می‌کنیم تا نشانی از یک برخورد شهاب‌سنگی عظیم در ۳ میلیارد سال پیش را مرور کنیم.

منابع:

1. Earth’s oldest crater really is over 3 billion years old, new study confirms — https://theconversation.com/earths-oldest-crater-really-is-over-3-billion-years-old-new-study-confirms-283696

2. This tiny Australian spider uses a high-powered web catapult to trap and eat aggressive ants — https://theconversation.com/this-tiny-australian-spider-uses-a-high-powered-web-catapult-to-trap-and-eat-aggressive-ants-285700

3. How "Lianquan" Helps Stroke Survivors Swallow Again: Tracing the Brain's Hidden Wiring — https://www.newswise.com/articles/how-lianquan-helps-stroke-survivors-swallow-again-tracing-the-brain-s-hidden-wiring/?sc=rsmn

4. MIT’s 6 mW chip lets tiny drones see and map their surroundings in real time — https://interestingengineering.com/innovation/mit-gleanmer-chip-real-time-3d-mapping

5. NVIDIA launches Halos safety system for robotics — https://www.engineering.com/nvidia-launches-halos-safety-system-for-robotics/

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، از پژوهشی دربارهٔ ویتامین B3 و سرطان گلیوبلاستوما می‌گوییم، سراغ تاریخچهٔ ژنتیکی توت‌فرنگی می‌رویم، جرمِ میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS را مرور می‌کنیم، نگاهی به هفتاد سالگی هوش مصنوعی داریم، و با پروانه‌هایی آشنا می‌شویم که روند پیری‌شان کندتر از انتظار است.

یادداشت‌های اپیزود:

- بررسی یک کارآزمایی اولیه دربارهٔ نیاسین، یا ویتامین B3، در کنار درمان‌های رایج گلیوبلاستوما

- روش تازه‌ای برای بازسازی تاریخچهٔ تکاملی توت‌فرنگی با استفاده از امضاهای ژنتیکی

- داده‌های تازه دربارهٔ جرمِ میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS و ترکیب ایزوتوپی متفاوت آن

- مروری کوتاه بر هفتاد سال تاریخ هوش مصنوعی، از دارتموث تا ترنسفورمرها

- مطالعه‌ای دربارهٔ پروانه‌های هلیکونیوس و تفاوت چشمگیر طول عمر در میان حشرات

منابع:

1. Butterfly that barely ages could help unlock longevity secrets — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260622014302.htm

2. Commemorating 70 Years of Artificial Intelligence — https://spectrum.ieee.org/70-years-of-artificial-intelligence

3. A common vitamin could help fight one of the deadliest brain cancers — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260622014313.htm

4. DNA time stamps reveal the strawberry’s surprising origins — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260618041515.htm

5. The third interstellar object passing through our Solar System has a cold and distant origin — https://www.scimex.org/newsfeed/the-third-interstellar-object-passing-through-our-solar-system-has-a-cold-and-distant-origin

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در این اپیزود از داروهای لاغری و پژوهش‌های اولیه دربارهٔ ارتباط آن‌ها با کاهش ولع مصرف، مأموریت مفهومی ناسا برای مطالعهٔ جو زمین، فناوری‌های تازه در جام جهانی، قابلیت‌های هوش مصنوعی در محصولات اپل، و پژوهشی دربارهٔ تکامل نخستی‌های اولیه در مناطق سرد و خشک می‌شنوید.

موضوعات این قسمت:

- داروهای GLP-1 و مسیرهای احتمالی پژوهش در درمان اعتیاد

- مأموریت دافنه ناسا برای بررسی جو بالایی و یونوسفر

- دوربین داوران، آفساید نیمه‌خودکار و ابزارهای تحلیلی در جام جهانی

- قابلیت‌های هوش مصنوعی در آی‌او‌اس ۲۷

- مطالعه‌ای تازه دربارهٔ زیستگاه‌های سردِ نخستی‌های اولیه

منابع:

1. Weight-loss drugs like Ozempic could work for addiction too – and we finally know how — https://theconversation.com/weight-loss-drugs-like-ozempic-could-work-for-addiction-too-and-we-finally-know-how-285227

2. The first primates may have evolved in the cold, not the tropics — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260616103124.htm

3. NASA Mission to Study Space Weather Impacts of Earth’s Atmosphere — https://www.nasa.gov/news-release/nasa-mission-to-study-space-weather-impacts-of-earths-atmosphere/

4. Beyond Siri: Here are the practical AI features coming to your iPhone in iOS 27 | TechCrunch — https://techcrunch.com/2026/06/21/beyond-siri-here-are-the-practical-ai-features-coming-to-your-iphone-in-ios-27/

5. World Cup technology: from ref cams to AI analysts, cutting-edge research is changing the game — https://theconversation.com/world-cup-technology-from-ref-cams-to-ai-analysts-cutting-edge-research-is-changing-the-game-285399

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در این اپیزود از «غیر از جنگ چه خبر»، از چند خبر علمی و فناوری شروع می‌کنیم؛ از پروتئین‌هایی که می‌تونن اثر بعضی جهش‌های ژنتیکی رو کم کنن، تا داده‌های تازه دربارهٔ جریان اقیانوسی اطلس و این‌که چرا نباید با اطلاعات ناقص، خیلی سریع به پیش‌بینی‌های فاجعه‌بار برسیم.

بعد سراغ یک حسگر بلعیدنی بسیار کوچک از MIT می‌ریم که برای اندازه‌گیری دمای مرکزی بدن طراحی شده، و در بخش هوش مصنوعی و رباتیک دربارهٔ پژوهشی حرف می‌زنیم که از دادهٔ حرکات انسان برای طراحی دست‌های رباتیک استفاده کرده.

در پایان هم یک خبر عجیب از کُرِهٔ جنوبی داریم: تبدیل تفالهٔ قهوهٔ خیس به سوخت جامد در ۹۰ ثانیه، با کمک پلاسما.

منابع:

1. Generating Robot Hands from Human Demonstrations — http://arxiv.org/abs/2606.20549v1

2. These ‘master’ proteins protect us from deadly mutations — and could inspire new drugs — https://www.nature.com/articles/d41586-026-01883-0

3. The ocean current that warms Europe may be more resilient than feared | Science | AAAS — https://www.science.org/content/article/ocean-current-warms-europe-may-be-more-resilient-feared

4. A tiny ingestible sensor can measure temperature from inside the body — https://news.mit.edu/2026/tiny-ingestible-sensor-can-measure-temperature-inside-body-0615

5. New plasma process converts wet coffee grounds into fuel in 90 seconds — https://interestingengineering.com/energy/coffee-waste-coal-like-fuel-90-seconds

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌تونید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خودتون رو با ما در میان بگذارید.

در برنامهٔ ویژهٔ این یک‌شنبهٔ «غیر از جنگ چه خبر»، سراغ یکی از عمیق‌ترین پرسش‌های بشر می‌ریم: اگر کیهان پر از ستاره، کهکشان و سیاره است، چرا هنوز هیچ نشانهٔ روشنی از حیات یا تمدن‌های دیگر پیدا نکرده‌ایم؟ از سِتی و جست‌وجوی سیگنال‌های هوشمند گرفته، تا سیاره‌های فراخورشیدی، پارادوکس فِرمی، ماشین‌های فون نویمان، ایدهٔ جنگل تاریک، و جامعه‌شناسیِ کهکشانی؛ در این قسمت بررسی می‌کنیم که سکوت کیهان ممکنه به چه معنا باشه.

لینک‌های مرجع برای این اپیزود:

NASA — 30 Years of Exoplanets

https://science.nasa.gov/exoplanets/30-years-of-exoplanets-compilation/

David Kipping / Cool Worlds — Why We Might NEVER Detect Alien Life

https://youtu.be/u3HLrDkMRXY

David Kipping / Cool Worlds — Why Technological Civilizations Might Be Insanely Rare

https://www.youtube.com/watch?v=sT7V4gE4ZIc

David Brin — A Contrarian Perspective on Altruism: The Dangers of First Contact

https://www.setileague.org/iaaseti/brin.pdf

Duncan Forgan — The Galactic Club, or Galactic Cliques?

https://arxiv.org/abs/1608.08770

Duncan Forgan — Direct PDF

https://arxiv.org/pdf/1608.08770

———

«غیر از جنگ چه خبر» به تهیه‌کنندگی شهاب حسینی در سیدنی تولید می‌شود.

برای حمایت از این پادکست می‌توانید از طریق وبسایت ما اقدام کنید.

نظرات، پیشنهادها و انتقادهای خود را با ما در میان بگذارید.

غیر از جنگ چه خبر - شنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۵

- کشف پروتئین کلیدی در کاهش شناختی ناشی از افزایش سن

- فضاپیمای لوسی ناسا از یک سیارک بادام‌زمینی‌شکل و متلاطم پرده برداشت

- قد مناسب برای یک بازیکن فوتبال در جام جهانی چقدر است؟

منابع:

https://www.newswise.com/articles/cleveland-research-team-identifies-key-driver-of-age-related-cognitive-decline/?sc=rsmn

https://www.scimex.org/newsfeed/these-medical-ais-for-diagnosis-and-treatment-decisions-are-at-least-as-good-as-doctors

https://science.nasa.gov/missions/nasas-lucy-reveals-wobbling-peanut-shaped-asteroid/

https://www.scimex.org/newsfeed/baby-fossils-reveal-link-between-human-and-neanderthal-development

https://theconversation.com/world-cup-whats-just-the-right-height-for-a-soccer-player-285236

AI tools have been used in production of this podcast with human in the loop to verify sources, information, and scripts.

https://www.pariha.org/podcast/