Ponad miliard złotych cudzych pieniędzy. Były prezydent w radzie nadzorczej. Trzy kary od nadzoru i ślad prowadzący do giełdy, z której zniknęły pieniądze.
To jest ZEN.com — firma, której pewnie nie widać, choć możesz mieć jej kartę w portfelu.
ZEN (UAB ZEN.COM, kod 304749651) to nie bank, tylko litewska instytucja pieniądza elektronicznego. Pochodzi z Rzeszowa. Różnica brzmi jak formalność — a decyduje o tym, co się stanie z twoimi pieniędzmi, jeśli firma upadnie. W tym odcinku rozkładamy to na czynniki pierwsze: skąd ZEN się wziął, co naprawdę mówią jego regulaminy, dlaczego Bank Litwy karał go trzy razy i czy klient ma się czego bać.
Opieramy się na źródłach pierwotnych — rejestrze sankcji i statystykach Banku Litwy, litewskim rejestrze spółek, śledztwie Superwizjera TVN24. Wniosek zostawiamy tobie.
Co ustaliliśmy:
ZEN to instytucja pieniądza elektronicznego, nie bank — środki klientów nie są objęte gwarancją depozytów. Jedyną tarczą jest tzw. safeguarding, czyli wydzielenie środków poza majątek firmy.
Na koniec 2025 roku środki klientów do ochrony to 333 miliony euro — ponad 1,4 miliarda złotych. Firma jest przy tym dobrze dokapitalizowana.
Bank Litwy wydał trzy decyzje: 60 tysięcy euro w 2021, 30 tysięcy w 2022 i 1,8 miliona euro w grudniu 2025 (około 7 milionów złotych). Ta ostatnia to najwyższa kara litewskiego nadzoru wobec niezależnego EMI. Zabezpieczanie środków klientów i przekazywanie nadzorcy nieprawdziwych informacji wracają w decyzjach z 2021 i 2025 roku.
Dla kontekstu: rekordową litewską karę za AML dostał Revolut. Sama grzywna w fintechu to norma, nie sensacja — pytanie brzmi, co ją otacza.
Superwizjer TVN24 ustalił, że ZEN pośredniczył w płatnościach dla nielegalnych w Polsce kasyn online. ZEN odpowiada, że dziennikarz musiał użyć VPN, co według firmy świadczy o skuteczności blokad.
ZEN był infrastrukturą rozliczeniową giełdy Zondacrypto i po cichu odciął to połączenie tuż przed jej upadkiem. W radzie nadzorczej firmy od października 2025 zasiada Andrzej Duda.
—
Domniemanie niewinności i stan sprawy:
Wszystkie opisane postępowania są w toku. Kara Banku Litwy z grudnia 2025 (1,8 miliona euro) jest nieprawomocna — UAB ZEN.COM zaskarżyła ją do litewskiego sądu administracyjnego i wdraża uzgodniony plan naprawczy.
Stanowisko ZEN: firma deklaruje, że uwagi nadzoru z okresu objętego kontrolą (od 1 października 2022 do 15 lutego 2024) zostały naprawione i niezależnie zweryfikowane, działalność jest stabilna, a środki klientów w pełni zabezpieczone; nie zgadza się z wybranymi elementami decyzji.
Żadne z naruszeń stwierdzonych przez nadzór nie jest defraudacją, kradzieżą ani sprzeniewierzeniem środków klientów — dotyczą one metody zabezpieczania środków, procedur AML, sprawozdawczości i danych przekazywanych regulatorowi. To odcinek o jakości nadzoru i zgodności, nie o udowodnionym zniknięciu pieniędzy.
Osoby, wobec których toczą się postępowania, pozostają niewinne do prawomocnego wyroku.
—
Hajsownik. Patrzę dokąd płynie pieniądz