İnsanî ilişkileri ve sosyal yapıyı bir arada tutan
bağları temelinden sarsan ve böylece kavimlerin
helakine sebep olan1
zulüm ve haksızlıklara
kapı aralanmaması, aralanan kapıların
vakit kaybetmeksizin kapatılması adına Allah
Resûlü’nün (sallallâhu aleyhi ve sellem), “kimliğine
ve konumuna” bakmaksızın her daim hak sahibinin
yanında yer aldığını; muhataplarına
da bunu emir ve tavsiye ettiğini görmekteyiz.
Mesela bir defasında, kendisinden borç aldığı
bir bedevî, borcun vadesi dolmadan ve üstelik
elinde yeterli imkânın bulunmadığı bir zaman
diliminde çıkıp gelmiş, ısrarla ve bedeviyet
dökülen kaba bir üslupla alacağını istemiştir.
Manzaraya muttali olan bazı sahabîler, “Azap
olunasıca! Sen kiminle konuştuğunun farkında
mısın?” diyerek müdahale etmek isteyince
onlara dönmüş ve yine aynı sertlikle, “Size
ne oluyor? Ben hakkımı istiyorum!” karşılığını
vermiştir. Manzarayı dikkatle takip eden Allah
Resûlü’ne gelince O (sallallâhu aleyhi ve sellem), ashâbını
nezaketle ikaz etmiş ve “Hak sahibinin
yanında yer almanız gerekmez miydi?” diyerek
ashâbını uyarmış, ardından da adamın borcunu
en güzel şekilde ödemiştir. Ardından gelen
beyanları kulaklara küpedir:
“İnsanların en hayırlısı, onlara haklarını verendir.
Hak sahiplerinin, haklarını kolayca alamadığı
bir millette hayır yoktur ve o millet iflah
olmaz!” 2
Bunun içindir ki her hususta O’nun mesaj,
metot ve maslahatlarına milimi milimine sadık
kalan Hazreti Ebû Bekir (radıyallahu anh), halife
olduktan sonra verdiği ilk hutbesinde şunları
söylemiştir:
“Ey insanlar! Ben, üzerinize emîr seçildim.
Hâlbuki sizin en hayırlınız değilim! Eğer iyilik
edersem bana yardım ediniz, fenalık yaparsam
bana doğru yolu gösteriniz! Doğruluk emanettir,
yalancılık hıyanettir. İnşallah, sizin en zayıfınız,
hakkını alıncaya kadar, yanımda en güçlünüz
olacaktır. İnşallah, en güçlünüz de üzerine
geçirdiği hakkı kendisinden alıncaya kad