Sıkılmakla ilgili ne düşünürsünüz bilmem ama bence can sıkıntısının insanın kendisine yetememesiyle bir ilgisi olmalı.

Bu bölümde nerenin taşra olduğundan taşrada geçen bir güne, Nuri Bilge Ceylan’ın sıkıntı tarifinden Taylan Kardeşlerin Vavien’ine ve elektrik hatlarına, büyük şehrin insana öğrettiklerinden taşranın dar çemberinin yaşattığı güven hissine, İstanbul’un nüfus politikasından Osmanlı dönemindeki Mürur tezkeresine, seyahat etmekten göç hareketlerine pek çok konuya değiniyoruz.

Merak ve kendine bir dünya inşa etmek diyoruz, sonunda. Olmadığı zaman nerede yaşarsak yaşayalım, mengene bizi sıkıştırıyor.

Türkçede şahane bir söz var: bakla sofa, nohut oda. İngilizcede olmadığı için, izlemekten keyif aldığım kanalda 30 m2 civarı inceledikleri evler için never too small diyorlar.

Büyük şehirlerde yaşamın geldiği yeri, bu hayatta nelerin elzem nelerin ise eski dönemlerden kalma alışkanlıklar olduğunu her evde izlemek çok keyifli. Kendimize dönersek, yaşadığımız alanları küçültünce bizim tekil hayatlarımız için nelerin vazgeçilmez nelerin ise artık geride bıraktığımız günlere ait olduğunu görme şansı veriyor. En derinde, biz ne olmadan yaşamayız, sorusunu soruyoruz.

Bunlar olurken evlerin ortalama m2lerine, hapis cezasından kişisel alan tanımına, zenginlerin yaşadığı evlerden evian sularla beslenen kuşların yaşadığı otel odalarına, şehirlerdeki kamusal alanlardan less is more akımına kadar epey dolaşıyoruz.

Sonunda başladığımız yere dönüyoruz.

Koza; içinde büyümek için, içine saklanmak için değil.

https://www.nevertoosmall.com

https://youtu.be/7a1LfKMJpyk?si=M3vbD8uozQzupfWJ

Haruki Murakami bir aşık ol ya da nefret et yazarı.

İnsan onun peşine takılıp diyarları, boyutları, aşkı, ölümü, yası, Japon kültürünü ama asıl olarak insan olmayı anlamaya çalışıyor.

Biz bu bölümde Murakami’ nin kendisine dünya çapında ün getiren kitabı İmkansızın Şarkısından, Sputnik Sevgilim’ den ve Murakami’ nin yazma serüveninden bahsediyoruz. Kitapları henüz okumadıysanız SPOILER içerebilir. Belki okuduktan sonra dinlemeyi tercih edersiniz!

Murakami’ nin Türkçeye çevrilmiş, dile kolay 24 kitabı var. Yazma disiplini ve bitmeyen hevesiyle genç yazarlara ilham olabilecek biri. Aynı zamanda 30 yaşında bir gün aniden yazmaya 33 taşında koşmaya başlamasıyla insana kendi hayatıyla ilgili de, neden olmasın, diye sorduran biri.

En çok aşktan bahsediyor. Bu aşkları paralel evrenlerden, zorlukların içinden, farklı zaman ve coğrafyalarda geçiriyoruz.

1Q84 kitabındaki aşk tanımı aklıma çıpaladı, orada duruyor.

“ Yürekten sevdiğin bir insan varsa, bir kişi olsun yeter, hayatın kurtulmuş demektir. O seni sevmese bile. “

Büyüksün Murakami.

Bir sabah uyanıp kendinizi, müzayedelerde satılan o muhteşem resimleri çizerken, billur sesinizle binlerce insana şarkı söylerken ya da dünya çapında bilinen bir yazar olarak imza gününde kitap imzalarken hayal edin. Güzel bir his değil mi? Ne yazık ki bazılarımızın içine çeşitli yeteneklerin sihir kavanozundan bir tutam üflenmişken bazılarımız pas geçilmiş. Yine de sanatsal bir yeteneğimiz olmasa da yaratıcılık hayatımızın her alanında bize lazım.

Bu bölümde Tolstoy’un yazma alışkanlığından Orhan Pamuk’a, Harry Potter’dan dünya edebiyatının ilk romanına, Picasso’dan Shakespear’e, hayal etme ve hatırlama arasındaki bağlantılardan yaratıcılığın insanı içten içe rahatsız eden o durdurulamaz ortaya çıkma çabasına kadar pek çok şeyden bahsedeceğiz.

Sonunda kararsız kalacağız. Yaratıcılık bir hediye mi yoksa lanet mi?

---

Instagram: cigdemirhan

Nazım Hikmet’ in o meşhur sözünü bilirsiniz: ‘Gitmek sadece bir eylemdir unutmak ise kocaman bir devrim’. Bu bölümde, tüm dünyanın durmadan hareket ettiği, kimsenin ne doğduğu yerde ne de gidip de olduğu yerde huzur bulamadığı bu modern çağda, anlatması zor bir duygudan, gurbetten bahsediyoruz.

Gitmekten, kalmaktan, aklını kalanlarda bırakmaktan, kalbini gidenlerle birlikte havalandırıp uçurmaktan, can acıtan ve kronikleşen o özlem duygusundan, yabancılaşmaktan, yabancıların arasında kendine yeni bir cumhuriyet kurmaktan Almancılara, Gaudi’nin Barselona’sından alternatif dünyalarda yaşayabileceğimiz ihtimallerin heyecanına, dünyanın herhangi bir yerinde her seferinde yeniden başlayabilen insan iradesinden, kültürler arası geçirgenlik ne kadar artsa da insanların arasındaki kapanmayan mesafeye kadar pek çok konuya değiniyoruz.

Sonunda anlıyoruz, gurbet bir mesafe birimi değil; bir his.

---

Instagram: cigdemirhan

Kimsenin gerçekten köyde yapılan işleri yapmak istemediği ama herkesin de köy hayatı hayal ettiği günümüz modern dünyasında zeytin zamanı bir kuzey Ege köyünden yola çıkıyoruz.

Dünya tarihindeki en bahtsız hayvan olan tavuktan mücevherlerle kaplı Faberge yumurtalarının tarihine, bamya bitkisinin ortaya çıkışından Osmanlı döneminin Fenerbahçe-Galatasaray’ı sayılabilecek Bamyacılarla Lahanacılar arasındaki çekişmeye, Hollanda’nın tarımsal başarısının arkasındaki tarihsel süreçten Yunan salatasının içindeki domatesin nasıl hep daha lezzetli olduğuna kadar pek çok konuya değiniyoruz.

Sonunda anlıyoruz, beyaz insan paranın yenmediğini anladığında her şey için çok geç olacak.

Ya da çoktan oldu.

''Faberge; a life of its own'' incelemek için tıklayın

''Dedemin adası / Yazar Benji Davies''ı incelemek için tıklayın

''Into the wild'' incelemek için tıklayın

Lahanacılar ve Bamyacılar'ı incelemek için tıklayın

Issız olmanın ve bir tek kendini sevmenin revaçta olduğu bu çağda, insanın hala bağ kurmaya ihtiyacı var mı, diye düşünüyoruz. Cevabı ararken Bozcaada tarihinden Sicilya’ya, Robinson Crusoe’dan Napoli Romanlarına, domates salatasından Godfather filmine, Japon kültüründen dünyada kurulan ilk yalnızlık bakanlığına kadar pek çok farklı konuya değiniyoruz.

Sonunda anlıyoruz; ıssız bir ada olmak yerine köprüler kurmak insan tabiatına daha uygun.

---

Instagram: cigdemirhan

Sabahın o saatinde giyecek hiçbir şeyi olmayanlar Giyinme Odası’nda buluşuyor. Bu bölümde Mimetik Arzu’dan Kanye West’e, alışveriş bağımlılığından Hermes’ e, Hürrem Sultan’dan modaya, Botter Apartmanı’ ndan ilk moda markalarına kadar pek çok konudan bahsediyoruz.

Giyinmek konuşmanın bir benzeri, aynılaşmayalım, diyerek konuyu kapatıyoruz.

***

***

Haydn- La Roxelane: https://youtu.be/EdREpLf7Eoo?feature=shared

Omzumuza aldığımız ince bir hırkayla Balkon’da sabahladığımız bu bölümde, taşınmaktan Kundera’ya, insandaki boşluklardan gözlerimizi neden kırptığımıza, bina cephelerinden Marco Polo Meydanı’na, can sıkıntısından kapalı balkonlara, istifçilikten bırakıvermenin zorluğuna, ölmeyen eşyalardan çorba kepçesine kadar birbirine nasıl bağlandığına şaştığımız pek çok konudan bahsediyoruz.

Yan komşunun sesini duyuyoruz. Esiyor bugün, diyor mutlulukla.

***

Yediklerimize dikkat ettiğimiz bu bölümde, Yemek Odası’ndayız. Şişmanlama korkusundan gluten hassasiyetine, tarımın başlangıcından Kleopatra’nın en sevdiği yemeklere, veganlıktan Romalıların akşam yemeklerine, Sümerlerin bira pipetlerinden Osmanlı padişahlarının en sevdikleri yemeklere, krepten salon- salamanje evlere kadar pek çok konuya değiniyoruz.

Sonunda, tanıştığımızda, beraber bir gelecek ihtimali gördüğümüz kişilerle neden her şeyden önce yemeğe gittiğimizi anlıyoruz. Beraber yemek yemekten hoşlanan kişilerin geri planında büyük bir ortak payda var. Yemek yemek sadece yemek yemek değil.

***