Dinsdagochtend 2 december 1975. Een gewone stoptrein rijdt over de enkelsporige lijn van Groningen naar Zwolle, door de weilanden van Drenthe. Aan boord forensen, scholieren, mensen op weg naar hun werk. Dan gaat de noodrem erop.

Zeven zwaarbewapende Molukse jongeren kapen de trein midden tussen de akkers bij het dorp Wijster. Als machinist Hans Braam, dertig jaar, zijn cabine verlaat om te kijken wat er aan de hand is, schiet kaper Kobus Tuny met een Uzi dwars door de gesloten cabinedeur. Braam sterft ter plekke. Zijn lichaam wordt de trein uitgegooid en blijft dagenlang langs het spoor liggen.

In de twaalf dagen die volgen vallen nog twee doden. Leo Bulter, tweeentwintig jaar, dienstplichtig militair, wordt neergeschoten als het eerste geweld de regering niet doet zwichten. En op de derde dag wordt Bert Bierling, eenendertig jaar, econoom, in de deuropening van de trein geplaatst en daar doodgeschoten. Zijn lichaam belandt naast dat van Hans Braam langs de baan.

Het beslissende kwartier bij Wijster markeert het moment waarop een naoorlogse zekerheid in Nederland sneuvelde: het idee dat zwaar politiek geweld iets was voor het buitenland. Niet voor een weiland in Drenthe.

De Molukkers hadden een echt verhaal van onrecht. Zij werden in 1951 per dienstbevel naar Nederland gebracht na jarenlange trouwe dienst in het koloniale leger, met een belofte van tijdelijk verblijf die nooit werd waargemaakt. Een tweede generatie, opgegroeid in afgelegen woonoorden aan de rand van de Nederlandse samenleving, koos de weg van geweld.

Wat maakt dit kwartier beslissend? En wat als de gebroken beloftes nooit waren gemaakt?

Jakarta, 17 augustus 1945. Op de veranda van zijn huis aan Pegangsaan Timur 56 leest Soekarno, met Mohammed Hatta aan zijn zijde, een paar regels van een vel papier. Twee dagen na de Japanse capitulatie, in het machtsvacuüm tussen de oude bezetter en de terugkerende kolonisator, roept hij de onafhankelijkheid van Indonesië uit. Geen leger, geen verdrag, geen erkenning. Alleen een huis, een menigte en een woord: Merdeka.

In deze aflevering reconstrueren we het kwartier waarin een eeuwenoude kolonie zich losmaakte van Nederland. De ontvoering naar Rengasdengklok, de nacht waarin de tekst werd opgesteld in het huis van een Japanse admiraal, en de proclamatie die de Indonesische Revolutie ontketende. Het einde van Nederlands-Indië begon op een veranda, in minder tijd dan een nieuwsuitzending duurt.

Wat als de pemoeda's niet hadden ingegrepen, en Soekarno en Hatta hadden gewacht?

Hiroshima, 6 augustus 1945, vijftien minuten over acht in de ochtend. Op tienduizend meter hoogte opent de Enola Gay zijn bomluiken. Drieënveertig seconden later detoneert Little Boy boven de stad, en de wereld stapt het atoomtijdperk binnen.

In deze aflevering reconstrueren we het beslissende kwartier waarin kolonel Paul Tibbets en bommenrichter Thomas Ferebee de eerste atoombom op een stad afwerpen. We volgen de weg ernaartoe: het geheime Manhattan Project, de Trinity-test van Robert Oppenheimer en de beslissing van president Harry Truman. En we staan stil bij wat er beneden gebeurt, door de ogen van dominee Kiyoshi Tanimoto, die de explosie op twee kilometer afstand overleeft.

Drie dagen later valt Fat Man op Nagasaki. Op vijftien augustus capituleert Japan en eindigt de Tweede Wereldoorlog. Maar een nieuw tijdperk begint: dat van de wapenwedloop, de nucleaire afschrikking en de Koude Oorlog.

Waren de bommen noodzakelijk om de oorlog te beëindigen? En wat als dat kwartier boven Hiroshima anders was verlopen?

Bethel, New York, 18 augustus 1969. Het is vroeg in de ochtend en het Woodstock-festival ligt op sterven na dood. Van de half miljoen bezoekers zijn er nog dertig- tot veertigduizend over, moe en bemodderd. Dan beklimt een zesentwintigjarige Jimi Hendrix het podium met zijn witte Stratocaster.

Wat volgt is misschien wel het beroemdste protest uit de muziekgeschiedenis. Geen leus, geen toespraak, alleen een gitaar. Hendrix ontleedt het Amerikaanse volkslied, vult het met krijsende feedback die klinkt als bommen en mitrailleurs, en dwingt een verdeeld land om naar zichzelf te luisteren, midden in de Vietnamoorlog.

In deze aflevering reconstrueren we het kwartier waarin Hendrix de Star-Spangled Banner voorgoed veranderde. Hoe een vertraagd schema en een geslonken publiek dit moment juist mogelijk maakten. En waarom een boer genaamd Max Yasgur, op wiens weiland het allemaal gebeurde, geloofde dat een halve miljoen jongeren iets aan de wereld hadden bewezen.

Wat als Hendrix die ochtend een veiliger nummer had gespeeld?

De 'vader van Wi-Fi' en de standaard die niemand kent.

Even na vijf uur in de ochtend van 19 november 2012 schrikt heel Nederland wakker van vijf woorden in hoofdletters: honderd procent DNA-match.

Dertien jaar eerder, in de meinacht van 1999, werd de zestienjarige Marianne Vaatstra vermoord teruggevonden in een Fries weiland. De dader liet één spoor na: zijn DNA. Maar dat paste op niemand. Terwijl de zaak koud werd, vergiftigde de verdenking een hele streek. Bewoners van een nabijgelegen asielzoekerscentrum werden beschuldigd, bedreigd en weggepest.

Mariannes vader Bauke gaf niet op. Dertien jaar lang streed hij voor één ding: een grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek, waarbij de dader gevonden kon worden via een broer, een vader of een neef. De wet stond het niet toe, tot april 2012. Ruim zevenduizend mannen uit Noordoost-Friesland stonden vrijwillig hun DNA af. En diep in die stapel monsters zat geen verre verwant, maar de moordenaar zelf: een vijfenveertigjarige veehouder uit Oudwoude die al die jaren gewoon tussen de mensen had geleefd.

In dit Beslissende Kwartier reconstrueren we de vijftien minuten waarin dertien jaar onzekerheid werd weggevaagd, van de tweet van Peter R. de Vries tot de persconferentie van het Openbaar Ministerie. Een keerpunt in de Nederlandse rechtsgeschiedenis, dat liet zien hoe wetenschap kan zien wat mensenogen niet konden.

Wat als die wetswijziging er nooit was gekomen?

Het is 5 juni 1944, vier uur 's ochtends. In een Georgian landhuis bij Portsmouth zitten negen mannen rond een tafel. Buiten beukt een storm. Op het Kanaal varen al duizenden schepen met honderdvijftigduizend soldaten richting Frankrijk. Maar de bevrijding van West-Europa hangt niet aan een militair plan. Ze hangt aan de weersvoorspelling van één Schotse meteoroloog: Group Captain James Stagg.

Wat zegt hij? En wat doet generaal Dwight Eisenhower met dat advies? Hoe neem je de zwaarste beslissing van een eeuw, in vijftien minuten, zonder vangnet?

Deze aflevering reconstrueert het moment waarop drie woorden, OK, let's go, de richting van de twintigste eeuw bepalen.

Tijd: 04:00 uur. Plaats: Southwick House. Het beslissende kwartier is begonnen.

3 maart 1980, Amsterdam. Gemeentelijke ME-eenheden bestormen het kraakpand Vondelstraat 72. Krakers en sympathisanten brengen tanks de binnenstad in. Het is een van de heftigste straatgevechten in de naoorlogse Nederlandse geschiedenis, en een keerpunt voor de kraakbeweging.

17 augustus 1982, 09:00. PolyGram fabriek, Langenhagen, Duitsland.

In een onopvallende cleanroom aan de rand van Hannover staan de persen klaar. Technici in witte jassen controleren machines die eruitzien alsof ze uit een sciencefictionfilm komen. Ze bereiden zich voor op een handeling die de wereld nog nooit heeft gezien: de massaproductie van muziek op licht.

Geen naald die over groeven krast. Geen magneetband die langs een kop schuift. Vandaag begint een laser te lezen. Een onzichtbare lichtstraal die miljarden enen en nullen aftast, verborgen in een schijf niet groter dan een bierviltje. Twaalf centimeter doorsnee. Zesenzeventig minuten geluid. Geen ruis. Geen gekraak. Alleen pure muziek.

Om negen uur vijftien start de pers. Om negen uur tweeëntwintig komt de eerste schijf uit de mal, nog warm. Een technicus houdt hem tegen het licht. Het oppervlak glanst zilverachtig. De muziek erop is zorgvuldig gekozen: Chopin-walsen uitgevoerd door de negenenzeventigjarige Claudio Arrau, en The Visitors van ABBA.

Achter dit kwartier ligt een jarenlange samenwerking tussen twee rivalen. Lou Ottens in Eindhoven en Norio Ohga in Tokyo. Een diplomatiek meesterwerk dat de wereld bespaarde van weer een formatenoorlog.

In deze aflevering reconstrueren we de vijftien minuten waarin de Compact Disc geboren werd, en de wereld van muziek voorgoed veranderde van analoog naar digitaal.

28 februari 1953. Cambridge, Engeland. Rond het middaguur staat een vierentwintigjarige Amerikaan in een rommelig laboratorium aan Free School Lane, gebogen over kartonnen uitknipsels die hij zelf heeft geknipt. Achter hem ijsbeert een zesendertigjarige Brit die hardop denkt. James Watson en Francis Crick puzzelen al wekenlang. Ze hebben gespeculeerd, gerekend, modellen gebouwd en weer afgebroken. Nu, op dit moment, beginnen de stukjes op hun plek te vallen.