Het Bromvliegeffect

Heb jij een mooie bromvlieg gezien? Een truc, methode of campagne waardoor jij gedrag hebt vertoond dat de verspreider ervan wilde bereiken? Nomineer die bromvlieg dan nú voor de Bromvliegaward door het te delen op ons Twitteraccount @bromvliegeffect. Ook smerige trucs die gedrag bij je uitlokken waar je niet heel blij van wordt komen in aanmerking voor een prijs: de Strontvliegaward. Wie zou jij willen voordragen? Laat het ons weten!

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de vorige afleveringen hadden we het over WIE je in beweging wilt krijgen, WAT ze precies moeten doen en WAAROM ze dat eigenlijk nog niet deden. Deze gaat over waarom ze het WEL zouden doen. Wat zijn de psychologische drijfveren die mensen bewegen om iets te doen? En welke rol spelen schijnbaar kleine bromvliegen daarin? Het lijkt vaak duidelijk. Je koopt een hamburger als je trek hebt. Geeft aan een goed doel om een ander te helpen. En stemt op een partij omdat die wat jou betreft de beste plannen heeft voor Nederland. Zo zóu het gaan in een wereld zonder bromvliegeffecten. Maar in de echte wereld wemelt het daarvan: kleine, alledaagse dingen met verrassend grote invloed op gedrag. 

Bij deze stap van gedragsverandering vraag je je af: waar draait dit nou écht om? En dan ontdek je bijvoorbeeld dat tieners vaak een hamburger kopen omdat ze dan een uurtje kunnen hangen met hun vrienden. Volwassenen zien ongezond eten, zij zien FOMO: als ik er niet bijzit mis ik de gezelligheid en val ik uit de groep. Dat los je dus niet op met een campagne ‘neem rauwkost mee van huis, dat is ook lekker’. Daar zou je een gezonde hangplek voor moeten uitvinden. Er blijkt immers een heel andere diepe drijfveer onder te zitten: verbinding. De gezelschapsvlieg.  

Vraag is natuurlijk: hoe ontdek je nou wat mensen echt beweegt? Gewoon vragen? Dat levert soms goeie inzichten op. Maar vaak weten mensen niet bewust waarom ze iets doen. Ze verzinnen dan een plausibele verklaring nádat ze de keuze al automatisch maakten. De zelfbedrogvlieg heet dat. Vanuit de wetenschap kun je daarom beter kijken naar gedrag. Want vaak kun je zien wat mensen doen en daarvan leren. Je weet hoe tieners kunnen schrokken. Dus als die in de Mac een uur met een portie friet doen, zié je dat er andere dingen aan de hand zijn. 

En let op: het gaat lang niet altijd om diepe drijfveren. Bedrijven zetten allerlei bromvliegen in om producten aantrekkelijker te maken dan ze zijn. Bijvoorbeeld door te spelen met het referentiekader: de duurste fles wijn op de kaart laat de rest goedkoper lijken. En om aandacht te trekken. Ons brein vindt iets namelijk aantrekkelijker, puur omdat het er aandacht aan geeft. En aandacht valt te hacken. Bijvoorbeeld door af te wijken van de omgeving. Een blauwe band op je fiets. Een spierwitte strakke verpakking. Of zelfs een bewust irritante commercial. 

Te gast in deze aflevering is Natalie Diekmann, CCO/ CMO bij Swapfiets. Hun blauwe voorbanden zijn een briljante gedragsinterventie: deze trekken het oog, zodat mensen snel het idee hebben ‘overal’ die leasefietsen te zien. En dan gaat het al snel heel normaal voelen om je volgende fiets niet te kopen, maar bij Swapfiets te leasen. Diekmann vertelt hoe Swapfiets met die blauwe banden steden groener maakt. Door klanten verliefd te maken op fietsen, met een gedragsgestuurde aanpak.  

Heb jij een mooie bromvlieg gezien? Een truc, methode of campagne waardoor jij gedrag hebt vertoond dat de verspreider ervan wilde bereiken? Nomineer die bromvlieg dan nú voor de Bromvliegaward door het te delen op ons Twitteraccount @bromvliegeffect. Ook smerige trucs die gedrag bij je uitlokken waar je niet heel blij van wordt komen in aanmerking voor een prijs: de Strontvliegaward. Wie zou jij willen voordragen? Laat het ons weten! 

Over de makers 

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis en onderzoek in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen. Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter, spreker en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij heeft ruim 20 jaar reclame-ervaring en werkte voor veel van de bekendste merken ter wereld. Samen schreven Eva en Tim de bestseller Het bromvliegeffect (ook vertaald in Taiwan, China en Japan), Bromvliegeffect Junior en onlangs De bromvliegmethode. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de vorige afleveringen ging het over WIE je in beweging wilt krijgen, en WAT ze moeten doen. Een logische volgende stap zou zijn: WAAROM. Zoals marketing-goeroe Sinek zegt: start with why! Maar nee: deze aflevering gaat daar niét over. Want het heeft geen zin om mensen te vertellen waarom ze iets WEL moeten doen, als je nog niet weet waarom ze het NIET doen. Je hebt toch een goed product of een waardevolle dienst? Wat houdt ze dan tegen? Hoe kunnen we barrières identificeren en effectief wegnemen om gewenst gedrag te bevorderen? Start with WHY NOT dus.

Natuurlijk zie je bij daarbij vaak het bromvliegeffect optreden. Iets schijnbaar kleins is dan een verrassend grote hindernis. Mooi! Want dan kun je met een kleine aanpassing veel effect hebben. Een hoofdoorzaak waardoor mensen NIET in beweging komen is frictie, wrijving dus. Vergelijk het met een waterglijbaan: daar zoef je zó vanaf. Maar als het water stopt, blijf je steken. Frictie heb je in twee soorten: fysiek en mentaal. Fysieke frictie: het gemeentehuis is ver, de doos is zwaar, het is druk in de winkel, je moet zoveel formulieren invullen. Dat brengt ons op De Vijf Woorden die alle alarmbellen moeten laten afgaan: ALS MENSEN NOU GEWOON EVEN.

Als mensen nou gewoon even omlopen, de gebruiksaanwijzing lezen, helemaal naar beneden scrollen … Dat gaan mensen dus gewoon even NIET doen. Uit heel veel experimenten blijkt: het kleinste beetje frictie is genoeg om af te haken. Mensen doen dingen niet ‘gewoon even’ omdat dat voor jou handiger, technisch beter of feitelijk gezien logischer is. Ze volgen de logica van de evolutie, die zegt: energie besparen is een kwestie van leven of dood. En het gaat daarbij natuurlijk niet om hoeveel moeite iets kost, maar op hoeveel moeite ze verwachten.

Zo zijn er nog veel meer barrières: ik ken het niet, ik snap het niet, ik denk er niet aan, ik denk dat ik het niet nodig heb. En als het gaat om heftige onderwerpen: ik wil er niet aan denken. Soms ben je als afzender zélf de barrière. Want hoe mensen op een boodschap reageren, heeft ook te maken met van wié die boodschap komt. Een commercieel merk kan snel weerstand oproepen als het schokt of juist moraliseert. En aardig wat mensen gaan in de ankers zodra ze zien dat een boodschap van de overheid komt. Zegt Hugo de Jonge dat ze moeten roken, dan houden die er vandaag nog mee op. Soms is de afzender dus een stóórzender.

Te gast in deze aflevering is Eveline Aendekerk, als directeur van de Stichting CPNB verantwoordelijk voor onder meer de Boekenweek. De CPNB heeft als missie om Nederlanders meer te laten lezen. Daarbij is hun aanpak niet zozeer om barrières af te breken, maar juist om ze slim te omzeilen. Bijvoorbeeld met een campagne als Zomerlezen, die mensen aanspreekt op vakantie, als de barrière 'geen tijd voor een boek' even weg is.

Heb jij een mooie bromvlieg gezien? Een truc, methode of campagne waardoor jij gedrag hebt vertoond dat de verspreider ervan wilde bereiken? Nomineer die bromvlieg dan nú voor de Bromvliegaward door het te delen op ons Twitteraccount @bromvliegeffect. Ook smerige trucs die gedrag bij je uitlokken waar je niet heel blij van wordt komen in aanmerking voor een prijs: de Strontvliegaward. Wie zou jij willen voordragen? Laat het ons weten!

Over de makers

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis en onderzoek in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen. Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter, spreker en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij heeft ruim 20 jaar reclame-ervaring en werkte voor veel van de bekendste merken ter wereld. Samen schreven Eva en Tim de bestseller Het bromvliegeffect (ook vertaald in Taiwan, China en Japan), Bromvliegeffect Junior en onlangs De bromvliegmethode.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kritische cultuurfanaat, de tuinierende levensgenieter, de donkergroene randstedeling die BNR luistert terwijl hij latte drinkt in een Tesla,  … bedrijven en organisaties onderscheiden nogal wat doelgroepen. Toch hebben al die mensen hetzelfde soort brein. Het is gemakkelijk om gefascineerd te raken door verschillen tussen groepen, groepjes en uiteindelijk individuen. Maar het succes van een wereldwijd identieke keten als IKEA is juist dat ze heel veel verschillende mensen tegelijk aanspreken. Daarvoor moet je wél weten wat die mensen echt beweegt. Om effectief gedrag te kunnen sturen, moet je weten WIE je voor je hebt en volgens doe deze mensen hun keuzes maken.  

Wat je daarvan leert, kun je vastleggen in een gedragspersona. Je omschrijft dan een representatief iemand die bepaald gedrag vertoont, en als je dat weet: wat belangrijke gedragsbepalers zijn daarbij. Bij de keuze voor een merk luiers is veel belangrijker dan woonplaats of opleiding of het voor de eerste baby is. Je hebt dus de gedragspersona: eerste keer moeder. Met als belangrijkste gedragsbepaler: veilige keuzes, A-merk klanten dus. De gedragspersona ‘moeder tweede kind of meer’ is veel zekerder én heeft minder geld over. Die is gevoelig voor verliesaversie: wil niet meer kwijt zijn dan nodig. En is dus eerder een huismerkklant. 

Maar: gedrag is persoon maal context! Net zo belangrijk is daarom hoe de omstandigheden eruitzien, de user journey dus. Welke stappen doorloopt de doelgroep, waar haken mensen af?  Soms is zo’n reisje vrij kort: je oplader is stuk. Je gaat naar Coolblue, kijkt wat de officiële kost en of het prijsverschil een ander merken de gok waard maakt. Je kijkt welke morgen in huis kan zijn en klikt op ‘bestellen’. Aan de andere kant heb je zoiets als je erfenis nalaten aan een goed doel. Daar gaan jaren van nadenken, praten, notarisbezoek overheen en dan duurt het hopelijk nog eens heel lang voordat het geld beschikbaar komt. De eerste reis kan Coolblue online helemaal volgen. Maar het goede doel moet met mensen gaan praten die zoiets al eens geregeld hebben, misschien ook met financieel adviseurs, om te gaan snappen hoe die reis verloopt. Wat je daarvan leert, leg je vast in een user journey.  

Te gast in deze aflevering is Bas Erlings, mede-oprichter van SUE & The Alchemists. Bas adviseerde sommige van de bekendste artiesten en politici van Nederland en onderzoekt dagelijks welke verhalen mensen in beweging krijgen. In deze aflevering schijnt hij zijn licht op de overheidscampagne ‘Drop je knife, doe iets met je life’ – een campagne die goed begreep WIE de doelgroep was, maar daar té ver in ging door die doelgroep ook na te doen qua taalgebruik. 

Heb jij een mooie bromvlieg gezien? Een truc, methode of campagne waardoor jij gedrag hebt vertoond dat de verspreider ervan wilde bereiken? Nomineer die bromvlieg dan nú voor de Bromvliegaward door het te delen op ons Twitteraccount @bromvliegeffect. Ook smerige trucs die gedrag bij je uitlokken waar je niet heel blij van wordt komen in aanmerking voor een prijs: de Strontvliegaward. Wie zou jij willen voordragen? Laat het ons weten!

Over de makers 

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis en onderzoek in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen. Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter, spreker en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij heeft ruim 20 jaar reclame-ervaring en werkte voor veel van de bekendste merken ter wereld. Samen schreven Eva en Tim de bestseller Het bromvliegeffect (ook vertaald in Taiwan, China en Japan), Bromvliegeffect Junior en onlangs De bromvliegmethode.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een sneakermerk dat een nieuw model wil verkopen, een gemeente die minder overlast wil, een museum dat meer bezoekers wil. Om te slagen, moeten ze hetzelfde bereiken: gedrag veranderen. Dat blijkt vaak lastiger dan je zou denken. Verkeerde aannames staan erbij in de weg. Zoals het idee bij bedrijven dat gedrag, alleen iets is met sporten en glasbakken, niet voor ons. Maar elk bedrijf is een gedragsverandering met een verdienmodel eraan gekoppeld.

Overstappen op jouw Software as a Service, beleggen via jouw platform, shoppen in je winkel: als mensen niks doen, stort alles in. Een tweede misvatting is het idee dat een grote uitdaging ook altijd een grote oplossing vereist: een cultuuromslag, een paradigm shift … go big or go home. Maar soms is de échte oplossing juist een relatief kleine interventie. Zoals het beroemde vliegje in de wc-pot, waar deze podcast naar genoemd is. Dat verandert gedrag bijna vanzélf.

Maar natuurlijk is gedragsverandering niet one size fits all. En je kunt niet lukraak een bromvliegeffect toepassen en verwachten dat het werkt. Daarom is er de Bromvliegmethode. Een aanpak waarmee je in 7 stappen een gedragsplan ontwikkelt en test of het werkt. Wat dat gedrag ook is: kopen, doneren, recyclen, abonneren, solliciteren … Daarmee komen we meteen op dé vraag van deze aflevering: WAT is nou eigenlijk het gedrag dat je wil uitlokken? Teken eens iemand die solliciteert of iets koopt … zonder denkwolkjes graag! Weet je precies wat je met die woorden bedoelt? Is ‘kopen’ betalen, in het mandje doen, op het lijstje zetten, online bestellen … En is solliciteren een gesprek voeren, een brief schrijven, een cv inleveren?

Natuurlijk staat elk van die gedragingen niet op zich. Gedrag is een ladder, die begint met een klein, meetbaar en observeerbaar stapje en uitkomt bij jouw missie, of beleidsdoel. Je kan veel bereiken door slim precies het juiste stapje op die ladder uit te lokken. Zoals het automerk dat je verleidt tot een proefrit. Of de Boba Tea winkel op de Amsterdamse Zeedijk, die niet het drinken, maar het samenstellen van je zoete theedrankje als hét gedragsdoel koos – met veel succes. Want ieder bedrijf is een gedragsverandering met een verdienmodel eraan gekoppeld.

Heb jij een mooie bromvlieg gezien? Een truc, methode of campagne waardoor jij gedrag hebt vertoond dat de verspreider ervan wilde bereiken? Nomineer die bromvlieg dan nú voor de Bromvliegaward door het te delen op ons Twitteraccount @bromvliegeffect. Ook smerige trucs die gedrag bij je uitlokken waar je niet heel blij van wordt komen in aanmerking voor een prijs: de Strontvliegaward. Wie zou jij willen voordragen? Laat het ons weten!

Over de makers

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis en onderzoek in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen. Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter, spreker en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij heeft ruim 20 jaar reclame-ervaring en werkte voor veel van de bekendste merken ter wereld. Samen schreven Eva en Tim de bestseller Het bromvliegeffect (ook vertaald in Taiwan, China en Japan), Bromvliegeffect Junior en onlangs De bromvliegmethode.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het bromvliegeffect treedt op als kleine dingen stiekem grote invloed hebben op gedrag. In deze nieuwe reeks leren gedragswetenschapper Eva van den Broek en reclamestrateeg Tim den Heijer jou stapsgewijs gedrag te veranderen van collega’s, burgers en klanten

Na het overweldigende succes van het boek én de podcastserie over Het Bromvliegeffect is het nu tijd voor een tweede seizoen. Het Bromvliegeffect is de podcast over nudging, beïnvloeding en gedrag. Samen leren ze jou de alledaagse fenomenen die je gedrag beïnvloeden, te herkennen, vermijden én toepassen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vond je deze podcast leuk? Dan is Terug naar de Oerknal misschien ook iets voor je! Govert Schilling neemt je mee op een adembenemende reis door ruimte en tijd. Ontdek de geheimen van de kosmos, waar wij een nietig onderdeel van uitmaken. Luister nu de hele serie via deze app, of via bnr.nl/oerknal

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Of het nu gaat over je (on)gezonde keuzes in de supermarkt, je positie aan de onderhandelingstafel of beslissingen in het verkeer: onopvallende, alledaagse fenomenen in je omgeving bepalen onbewust wat je doet. Dit noemen we het bromvliegeffect, naar het geschilderde vliegje in het urinoir dat zorgt dat kerels trefzekerder plassen en minder morsen. Want die vlieg doet wat met campagnes en beleid vaak niet lukt: gedrag veranderen. Een kleine verandering in de omgeving met een grote impact op gedrag: het bromvliegeffect.

In de podcast Het Bromvliegeffect nemen gedragseconoom Eva van den Broek en reclamemaker Tim den Heijer je op pad door een wereld vol dit soort bromvliegen. Ze helpen je ze te herkennen en waar nodig te vermijden óf juist zelf toe te passen. Samen schreven Eva en Tim het boek Het Bromvliegeffect.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Of het nu gaat over je (on)gezonde keuzes in de supermarkt, je positie aan de onderhandelingstafel of beslissingen in het verkeer: onopvallende, alledaagse fenomenen in je omgeving bepalen onbewust wat je doet. Dit noemen we het bromvliegeffect, naar het geschilderde vliegje in het urinoir dat zorgt dat kerels trefzekerder plassen en minder morsen. Want die vlieg doet wat met campagnes en beleid vaak niet lukt: gedrag veranderen. Een kleine verandering in de omgeving met een grote impact op gedrag: het bromvliegeffect.

Luister ook | Het Bromvliegeffect: Zo ga je je techverslaving te lijf

In de podcast Het Bromvliegeffect nemen gedragseconoom Eva van den Broek en reclamemaker Tim den Heijer je op pad door een wereld vol dit soort bromvliegen. Ze helpen je ze te herkennen en waar nodig te vermijden óf juist zelf toe te passen. Samen schreven Eva en Tim het boek Het Bromvliegeffect.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Of het nu gaat over je (on)gezonde keuzes in de supermarkt, je positie aan de onderhandelingstafel of beslissingen in het verkeer: onopvallende, alledaagse fenomenen in je omgeving bepalen onbewust wat je doet. Dit noemen we het bromvliegeffect, naar het geschilderde vliegje in het urinoir dat zorgt dat kerels trefzekerder plassen en minder morsen. Want die vlieg doet wat met campagnes en beleid vaak niet lukt: gedrag veranderen. Een kleine verandering in de omgeving met een grote impact op gedrag: het bromvliegeffect.

Luister ook | Het Bromvliegeffect: Stress onvermijdelijk? Onzin!

In de podcast Het Bromvliegeffect nemen gedragseconoom Eva van den Broek en reclamemaker Tim den Heijer je op pad door een wereld vol dit soort bromvliegen. Ze helpen je ze te herkennen en waar nodig te vermijden óf juist zelf toe te passen. Samen schreven Eva en Tim het boek Het Bromvliegeffect.

See omnystudio.com/listener for privacy information.