Hiểu Tâm

Hiểu Tâm

By Lưu Nguyễn Xuân HữuEducationSelf-Improvement
Download on the App Store

All Hiểu Tâm episodes

  • Tuổi Già Lấy Đi Nhiều Thứ, Trừ ĐIỀU NÀY | Lời Phật Dạy Ông Lão Già Bệnh

    Một ông lão chống gậy đi tới gặp Đức Phật. Ông đã rất già, thân lại hay bệnh. Ông không xin được khoẻ lại, không xin sống thêm vài năm, ông chỉ xin một lời để mang về. Và lúc ra về, gương mặt ông sáng hơn lúc tới.
    Tuổi già lấy đi của mình sức khoẻ, đôi mắt, trí nhớ, những người bạn cũ. Vậy có điều gì mà tuổi già không lấy được?

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Chuyện ông Na Cu La già bệnh và lời Phật dạy: thân dù có bệnh, tâm sẽ không bệnh
    • Cái gì đang già: vô thường của thân, và vì sao già không phải là hình phạt
    • Vì sao có người già mà khổ, có người già mà nhẹ: bệnh giam thân trước, nỗi sợ giam tâm sau
    • Câu ngài Xá Lợi Phất hỏi lại ông lão, và chữ "của mình"
    • Một câu để mang theo: Thân này già, tâm này không bắt buộc già theo

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Ông lão chống gậy đi tới gặp Đức Phật
    02:43 Cái gì đang già?
    04:39 Vì sao già mà khổ?
    07:10 Câu ngài Xá Lợi Phất hỏi lại
    07:44 Cái gì không cần già theo?
    10:22 Kết: ông lão ra về

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chuyện ông Na Cu La gặp Đức Phật và ngài Xá Lợi Phất được kể theo ý, theo truyền thống kể lại.
    Vô thường, thân bệnh mà tâm không bệnh được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • Rửa Chén Chỉ Để RỬA CHÉN | Thiền Không Cần Đệm Ngồi

    Một năm mình đứng trước bồn rửa hơn mười bốn ngàn lượt, vậy mà chẳng nhớ nổi một cái chén nào. Tay ở bồn rửa, còn đầu thì đã chạy tới cuộc họp, tới tin nhắn, tới chén trà lát nữa.
    Bài sáng nay đi qua ba việc nhà rất quen, rửa chén, pha trà, quét nhà, để thấy chánh niệm không cần đệm ngồi, không cần nhang, chỉ cần đôi bàn tay và một chút chú ý.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Chú tiểu chùa Từ Hiếu rửa chén cho hơn trăm vị bằng tro bếp, và "hai cách rửa chén"
    • Đức Phật dặn: co tay, duỗi tay, ăn, uống, mặc áo đều biết rõ mình đang làm gì
    • Chén trà và quả quýt: vì sao mình hay "ăn dự định" thay vì ăn bữa sáng
    • Quét nhà như quét tâm, và một việc một phút cho sáng nay

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Một năm bạn rửa bao nhiêu cái chén?
    01:36 Rửa: hai cách rửa chén
    03:16 Thiền không cần đệm ngồi
    04:54 Trà: chén trà và quả quýt
    07:35 Quét: quét nhà như quét tâm
    09:59 Sáng nay, rửa một cái chén thật chậm

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chánh niệm được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường: đang làm gì thì biết mình đang làm việc đó, ngay lúc đang làm.
    Lời Đức Phật dặn về sự tỉnh giác trong từng động tác được kể theo ý, theo truyền thống kể lại trong kinh.
    Các câu chuyện chú tiểu chùa Từ Hiếu, người bạn rửa chén, chén trà và quả quýt được kể lại theo ý từ sách "Phép lạ của sự tỉnh thức" của thiền sư Thích Nhất Hạnh.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • Tiền Không Phải Vấn Đề, MẮC KẸT Mới Là Vấn Đề | Lời Phật Dạy Về Sống Cân Bằng

    Ngày xưa có một người cho xe chở tiền vàng tới, trải kín cả một khu vườn, chỉ để làm chỗ ở cho Đức Phật. Cùng là tiền, mà có người bị nó giữ chặt, có người lại biến nó thành một khu vườn cho người khác.
    Lương năm nay nhích hơn năm ngoái, vậy mà tối Chủ nhật lòng vẫn nặng như cũ. Có khi nào, thứ đang giữ mình lại không phải là đồng tiền, mà là cách mình nắm nó?

    Trong tập này, mình rót chén trà, ngồi lại cùng bạn đi qua:
    • Chuyện ông Cấp Cô Độc trải vàng mua vườn Kỳ Viên
    • Bàn tay con khỉ trong cái hũ: cái giữ mình không phải cái hũ
    • Đức Phật có chê tiền không? Lời Ngài dạy người sống đời gia đình
    • Người thợ vàng cầm cân: sống cân bằng, không xa hoa, không khắc khổ
    • Hai bàn tay để nhớ, và bốn niềm vui của người có của

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Đoàn xe chở vàng trải kín khu vườn
    01:10 Tôi thích kiếm tiền, nhưng không thích bị mắc kẹt
    02:23 Bàn tay con khỉ trong cái hũ
    04:03 Đức Phật có chê tiền không?
    05:34 Không chê tiền, không thờ tiền
    06:10 Người thợ vàng cầm cân
    08:06 Hai bàn tay
    09:38 Bốn niềm vui của người có của

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chuyện ông Cấp Cô Độc, bốn niềm vui của người sống đời gia đình và ví dụ người thợ cầm cân được kể theo ý, theo truyền thống kể lại.
    Chuyện con khỉ và cái hũ là chuyện dân gian, dùng làm ẩn dụ. Vô thường, sống cân bằng, Trung đạo được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    11 min
  • Kẹt Ở Đâu, QUAY VỀ Đó | Luân Hồi Ngay Trong Đời Này Theo Lời Phật Dạy

    Có những chuyện trong đời mình cứ quay lại giống y như lần trước: một kiểu cãi nhau, một kiểu người, một nỗi lo đúng giờ ấy lại tìm tới. Đổi chỗ làm, đổi thành phố rồi vẫn đứng đúng ở cảnh cũ.
    Tập này là một buổi ngồi nói chuyện tâm tình về một câu rất ngắn: kẹt ở đâu, thì quay về đó.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Lối mòn: vì sao tâm cứ nghiêng về chỗ quen
    • Cơn khát: luân hồi ngay trong một ngày, cái gì thật sự đẩy vòng quay
    • Cây cột: một câu hỏi để mang về, mình đang buộc mình vào điều gì
    • Bước lệch: làm khác đi một chút xíu, và lần làm khác của anh Quân

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Kẹt ở đâu, thì quay về đó
    01:34 Anh Quân và lá đơn thứ ba
    01:50 Lối mòn: tâm nghiêng về điều mình hay nghĩ
    03:38 Cơn khát: luân hồi ngay trong một ngày
    05:22 Tôi chưa trải nghiệm luân hồi, nhưng tôi nghĩ là có
    06:12 Cây cột: mình đang buộc mình vào điều gì?
    08:02 Bước lệch: làm khác đi một chút xíu
    09:40 Lần làm khác của anh Quân

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Ví dụ con chó buộc dây vào cây cột và lời dạy "điều gì mình hay nghĩ tới, tâm sẽ nghiêng về điều đó" được kể theo ý, theo truyền thống kể lại.
    Luân hồi, ái, Trung đạo được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường. Người kể chia sẻ góc nhìn riêng về luân hồi, không áp đặt niềm tin.
    Anh Quân trong tập là nhân vật ghép từ nhiều câu chuyện đời thường.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    11 min
  • Cuộc Cãi Vã Đã Hết Từ Lâu, Sao Mình Còn CÃI? | Chuyện Hai Nhà Sư Qua Sông

    Hai giờ sáng, cả nhà đã ngủ, còn bạn thì đang cãi nhau với một người không hề có mặt. Một câu nói cay nghiệt từ mấy năm trước, lúc đó bạn đứng lặng không đáp được, vậy mà đêm nay bạn đã nghĩ ra câu trả lời hay nhất đời mình. Cuộc cãi vã ấy đã hết từ lâu. Vậy sao mình vẫn còn cãi?
    Tập này kể lại câu chuyện hai nhà sư qua sông, rồi cùng bạn nhìn thật chậm vào cái đêm hai giờ sáng của chính mình.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Chuyện hai nhà sư và cô gái bên dòng sông xiết sau cơn mưa
    • Ai đang nói trong cuộc cãi vã lúc nửa đêm
    • Mình đang cãi với ai: người kia, hay tấm ảnh của họ từ mấy năm trước
    • Buông không phải là cố quên hay đè nén
    • Câu nói của nhà sư già khi trời tối, và hình ảnh đặt người xuống bên bờ sông

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Hai giờ sáng, cãi với người không có mặt
    01:24 Chuyện hai nhà sư qua sông
    03:19 Ai đang nói?
    05:04 Nói với ai?
    07:18 Để làm gì?
    08:37 Chiếc bè và bờ sông
    10:08 Câu nói của nhà sư già

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chuyện hai nhà sư qua sông là một câu chuyện nhà Thiền được kể lại qua nhiều đời, mỗi nơi kể một chút khác.
    Câu kinh Pháp Cú về việc ôm giữ hận thù và ví dụ chiếc bè của Đức Phật được kể theo ý, bằng ngôn ngữ đời thường.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • Cả Đời Lo Cho Gia Đình, Giờ Lo Cho Mình Có ÍCH KỶ? | Cho Hay Là Cho Vay

    Cả đời lo cho con, cho cháu, cho cha mẹ già, giờ muốn làm một điều gì đó cho chính mình mà trong lòng lại vang lên câu hỏi: mình như vậy có ích kỷ không? Nếu bạn từng nghe giọng nói đó, tập này dành cho bạn.
    Qua ba chuyện nhỏ, một người mẹ giữ khúc cá ngon cho con, một ông cụ ngồi chờ điện thoại mỗi chiều, và một cây bàng già rụng lá mùa đông, mình cùng nhìn lại xem cái mệt trong tình thương thật ra đến từ đâu.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Vì sao ăn phần xương cả đời không phải là dại, mà là tình thương thật lòng
    • Cuốn sổ không ai viết ra giấy, và một chữ rất khó nghe nằm trong đó
    • Cây bàng rụng lá có ích kỷ không, và Đức Phật xếp người biết lo cho mình ở đâu
    • Một câu hỏi mang theo: "Tôi đang cho, hay đang cho vay?"

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Một câu tôi từng nghĩ về cha mẹ mình
    01:17 Khúc cá trong tủ lạnh
    02:50 Chiếc điện thoại trên bàn trà
    03:38 Cuốn sổ và chữ "nợ"
    05:18 Cây bàng rụng lá có ích kỷ không?
    06:37 Bốn hạng người theo lời Phật
    09:04 Cho, hay cho vay?
    11:00 Tự mình làm nơi nương tựa

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Lời Phật về bốn hạng người, về các cách cho, và lời dặn "hãy tự mình làm hòn đảo cho chính mình" lúc cuối đời được kể theo ý, theo truyền thống kể lại trong kinh.
    Mong cầu và nương tựa được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • Đừng DIỆT Cái Khổ, Hãy Ngồi Cùng Nó | Lời Phật Dạy Về Nỗi Đau

    Đêm cúp điện, không còn tivi, không còn điện thoại, anh Tùng ra ngồi một mình ngoài hiên. Lần đầu tiên sau mấy tháng, anh không đuổi nỗi buồn đi nữa, mà hỏi nó: "Mày từ đâu tới?"
    Mình ngồi lại với nhau một chút, rót chén trà, rồi nghe một câu chuyện nhỏ: đừng diệt cái khổ, hãy ngồi cùng nó.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Vì sao điện thoại, tivi, một ly cho dễ ngủ chỉ là miếng băng keo dán lên đèn báo
    • Mũi tên thứ hai: nỗi khổ mình tự bắn thêm lên chỗ đang đau
    • Một thói quen hơi lạ: ngồi lại nói chuyện với nỗi đau, hỏi nó sinh ra từ mong cầu hay từ hơn thua
    • Một hình ảnh mang về: đừng dán băng keo, hãy mở nắp máy

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Đêm cúp điện: anh Tùng hỏi nỗi buồn "mày từ đâu tới?"
    01:34 Mấy tháng trước: những cuộn băng keo
    03:20 Hai mũi tên
    05:13 Người ngồi chung: nói chuyện với nỗi đau
    07:09 Mong cầu, hay hơn thua?
    08:00 Trở lại hiên tối: anh Tùng nghe ra điều gì

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Khổ là một sự thật cần được hiểu, ví dụ hai mũi tên, và chuyện Ma vương được kể theo ý, theo kinh kể lại.
    Anh Tùng là nhân vật ghép từ nhiều câu chuyện đời thường.
    Nghiên cứu nhắc trong tập: Lieberman và cộng sự (2007), "Putting feelings into words", Psychological Science.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    11 min
  • Đức Phật Cũng Từng CỐ QUÁ SỨC | Con Đường Trung Đạo Theo Lời Phật Dạy

    Có một thời gian tôi sống rất nghiêm với chính mình, đặt đủ thứ luật, lệch một chút là tự trách. Và những ngày nghiêm khắc nhất lại là những ngày sống dở nhất.
    Hoá ra Đức Phật cũng từng cố quá sức. Sáu năm ép mình tới da bọc xương, Ngài vẫn chưa thấy đường, cho tới khi nhớ lại một buổi chiều dưới gốc cây.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Sáu năm Thái tử Tất Đạt Đa ép mình, và vì sao cơm chín nhờ lửa vừa chứ không nhờ lửa to
    • Bát cơm sữa: có niềm vui làm mình mê, có niềm vui làm lòng mình lắng
    • Lửa vừa: vì sao tử tế với mình không làm mình lười đi
    • Một câu hỏi mang về: mình đang cố vì thương mình, hay vì sợ mình chưa đủ?

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Một chuyện tôi hơi ngại kể
    01:46 Lửa to: sáu năm ép mình
    04:00 Bát cơm: ký ức dưới gốc cây
    07:04 Lửa vừa: thôi ép mình thì sao?
    09:04 Một câu hỏi để mang về
    10:02 Kết: điều đầu tiên Đức Phật dạy năm người bạn

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chuyện sáu năm khổ hạnh và bài dạy đầu tiên về hai cực đoan được kể theo ý, theo kinh và theo truyền thống kể lại.
    Tinh tấn, Trung đạo được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường.
    Nghiên cứu nhắc trong tập: Breines & Chen (2012), "Self-compassion increases self-improvement motivation", Personality and Social Psychology Bulletin.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • 5 Điều Đức Phật Dặn Nhớ MỖI SÁNG | Nghe Thì Buồn, Nhớ Thì Nhẹ

    Ta rồi sẽ già, rồi sẽ bệnh, rồi sẽ chết, người thương rồi sẽ có ngày xa ta, và ta là chủ của những việc ta làm. Ai lại muốn nghe năm điều này lúc mới dậy?
    Vậy mà đó là năm điều chính Đức Phật dặn mọi người nên thường xuyên nhớ lại. Tập này đếm ngược từng điều, mỗi điều một hơi thở, để thấy vì sao nghe thì buồn mà nhớ thì nhẹ. Bạn cứ vừa đánh răng, vừa nấu nước mà nghe nhé.

    Trong tập này, mình cùng bạn đi qua:
    • Năm: ta là chủ của việc ta làm, nghiệp không phải là trời phạt
    • Bốn: những gì ta thương rồi sẽ đổi khác, và tiếng chén dưới bếp mỗi sáng
    • Ba: vì sao không cần kiêng nhắc tới cái chết, và câu chuyện một hơi thở
    • Hai và Một: say vì khoẻ, say tuổi trẻ, và người trong gương
    • Điều thứ năm khác bốn điều kia ở chỗ nào, và cái sân quét mỗi sáng

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Năm điều Đức Phật dặn
    02:06 Năm: Ta là chủ của việc ta làm
    03:50 Bốn: Những gì ta thương rồi sẽ đổi khác
    05:07 Ba: Ta rồi sẽ chết
    06:58 Hai: Ta rồi sẽ bệnh
    08:03 Một: Ta rồi sẽ già
    09:38 Điều thứ năm khác ở chỗ nào?

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Năm điều nên thường xuyên quán xét được kể theo ý, theo kinh. Đức Phật dặn "thường xuyên", còn buổi sáng là thời điểm người kể chọn.
    Chuyện các vị thầy nhớ tới cái chết trong một miếng cơm, một hơi thở được kể theo truyền thống, rút gọn.
    Nghiệp được giải thích là những việc mình làm có chủ ý, không phải sự thưởng phạt từ bên ngoài.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min
  • Hạnh Phúc Là BỎ BỚT | Sống Biết Đủ Theo Lời Phật Dạy

    Có bao giờ bạn thấy một thứ thật đẹp, rồi trong lòng khẽ nói: có được cái đó chắc mình hạnh phúc lắm? Mong cả tháng, có được thì vui một hai ngày, rồi lại mong một thứ khác.
    Có khi nào hạnh phúc không nằm ở chỗ mình có thêm được gì, mà ở chỗ mình dám bỏ bớt?

    Mời bạn ngồi xuống, rót một chén trà, nghe mình kể vài chuyện nhỏ:
    • Mấy viên gạch đồ chơi: vì sao người ta quen thêm mà quên bớt
    • Vì sao cái vui thường nằm ở lúc chờ, chứ không nằm ở lúc đã có
    • Một cái kệ sắt mua thêm và một cây chổi
    • Biết đủ không phải là thôi cố gắng, và vì sao bỏ bớt không phải là bỏ hết
    • Một việc một phút trước khi ngủ: "Nếu không có nó, mình mất gì thật?"
    • Chuyện Tôn giả Bạt Đề: từng có lính gác trong ngoài mà vẫn sợ, ngồi một mình dưới gốc cây lại an

    ⏱ MỐC CHƯƠNG
    00:00 Chén trà và mấy viên gạch đồ chơi
    02:26 Món đồ mới
    04:24 Cây chổi
    05:47 Nỗi sợ thiếu
    08:04 Một phút trước khi ngủ
    09:10 Gốc cây: "Ôi, an lạc thay"

    📜 Ý PHÁP TRONG TẬP
    Chuyện Tôn giả Bạt Đề được kể theo ý, theo kinh kể lại.
    Tâm tham, biết đủ, vô thường được giải thích bằng ngôn ngữ đời thường. "Không bệnh là lợi lớn nhất, biết đủ là tài sản lớn nhất" là ý trong kinh Pháp Cú.
    Nghiên cứu nhắc trong tập: Adams và cộng sự (2021), "People systematically overlook subtractive changes", Nature.

    Đọc thêm tại hieutam.com

    Nội dung do Hữu chọn và định hướng; giọng đọc và biên tập có sự hỗ trợ của AI.
    Nhạc nền: Erev Shel Shoshanim - E's Jammy Jams.

    12 min