Historische BoekenCast

By Historisch Nieuwsblad

Luister naar de Historische BoekenCast met Jos Palm, een podcast over boeken die geschiedenis maken. Blijf op de hoogte van de belangrijkste nieuwe geschiedenisboeken en luister elke maand naar boekbe... more

Download on the App Store

Download on the App Store

Get it on Google Play

FAQs about Historische BoekenCast:

How many episodes does Historische BoekenCast have?

The podcast currently has 67 episodes available.

Historische BoekenCast episodes:

January 19, 2026Afl. 66 – ‘Zonder vrouwen was het verzet vastgelopen’
De verhalen van vrouwen in het verzet zijn nog steeds onderbelicht, zegt historicus Anna Boogaard. Zij schreef De Kriterionmeisjes, over Amsterdamse studentes in het verzet. ‘Zonder vrouwen was het systeem van het verzet vastgelopen.’
Etnisch geweld -- dat vaak wortels heeft in de koloniale tijd -- kan een samenleving lang en ernstig ontwrichten. Dat blijkt volgens recensent Pieter van Os uit het boek van journalist en voormalig Afrika-correspondent Marnix de Bruyne schreef over geweld en straffeloosheid in Kenia: Als een slang je bijt, blijf je altijd bang.
Het fotoboek En ineens was het oorlog, over de vroege meidagen van 1940 aan het front en vlak daarachter, laat zien dat het in ons zogeheten ontredderde landje echt oorlog was. ‘Het bracht het begrip oorlog, waar nu zoveel over gepraat wordt, verontrustend dichtbij,’ aldus Historisch Nieuwsblad-hoofdredacteur Bas Kromhout.
...more
1h 5min
January 05, 2026Afl. 65 - Is Israël een Nederlandse splijtzwam geworden?
Discussies over Israël en de Palestijnen hebben in Nederland steevast een explosief karakter. Historicus Peter Malcontent noemde de relatie van ons land met Israël ooit een open zenuw. In de Historische BoekenCast vertelt hij over zijn nieuwste boek, waarin zich afvraagt of het inmiddels een splijtzwam in de polder is.
‘Een Javaan loopt nooit wanneer hij stil kan staan, staat nooit wanneer hij kan zitten, en zit nooit wanneer hij kan liggen.’ Dit beschamende spreekwoord stond voor de zogeheten ‘indolentie’ van Javanen, die econoom-antropoloog Julius Boeke tot wetenschap verhief. Historicus Remco Eersel schreef daarover Kennis die knecht, over wetenschap als koloniale ideologie. ‘Een ontluisterend boek’, aldus recensent Anne-Lot Hoek.
Je had in de Middeleeuwen goed functionerende en nutteloze koningen. En van die laatste soort waren er relatief veel, zo blijkt uit een artikel in het nieuwste nummer van Historisch Nieuwsblad. ‘King Trump’ lijkt verdacht veel op die nutteloze soort, zo vertelt hoofdredacteur Bas Kromhout.
...more
1h 11min
December 15, 2025Afl. 64 – Kunnen middeleeuwers ons helpen bij de problemen van nu?
De Nederlandse regering wilde niets weten van Maurits van Vollenhoven (1882-1976). En dat terwijl de diplomaat in België nog altijd een held is. Diederick Slijkerman schreef de biografie van de man die bedeltjes verzamelde, op wolven joeg en België redde van honger en Duits geweld tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Hoe gingen de mensen in de Middeleeuwen om met natuurrampen? Met conflict? Met polarisatie? Het is niet de eerste periode waar je aan denkt als je lessen voor het heden wilt trekken uit de geschiedenis. Toch valt er wel degelijk wat te leren van de Middeleeuwers, menen een aantal mediëvisten in Het ministerie van Middeleeuwse zaken. ‘Die Middeleeuwers hadden één ding op ons voor: ze raakte niet zo gauw in paniek,’ zegt recensent Manon van der Heijden.
De geschiedenis zit vol raadsels. Wie had indertijd verwacht dat uit een klein groepje christenen een machtige wereldgodsdienst zou ontstaan? Of dat het klassieke Athene het machtige Perzië zou weerstaan? Het onwaarschijnlijke kan gebeuren, zo concludeert de 104-jarige Franse geleerde Edgar Morin in zijn boekje met gelijknamige titel. Recensent Pieter van Os bespreekt het boek.
...more
1h 10min
December 01, 2025Afl 63. – ‘Het fascisme was wel degelijk een ideologie’
Nederland schafte de slavernij pas in 1863 af, maar al ver daarvoor lieten slavinnen zich in Suriname vrijkopen door witte mannen. Vrijkoping -- later ook door vrije zwarte Surinamers -- vrat het systeem van binnenuit aan, zo blijkt uit het levensverhaal van Paulina van der Meer. Ellen Neslo schreef De schat van de vrijheid over haar verre voormoeder. ‘Sommige slaven kregen verschrikkelijke namen als “matras” en “helleveeg”.’
Het fascisme is geen ideologie, maar een draaiboek, schrijft politicoloog Rosan Smits in haar pamflettistische essay Dit is fascisme. ‘Een boek waar ik het voor 50 procent mee eens ben en voor 50 procent oneens,’ zegt fascismekenner Robin te Slaa. ‘Smits waarschuwt terecht voor extreem-rechts, maar het onvervalste fascisme was wel degelijk een ideologie die de democratie wilde afbreken, nog veel gevaarlijker dan Orbán en Wilders nu.’
Hoofdredacteur Bas Kromhout tipt een verhaal over de geschiedenis van Soedan uit de nieuwste editie van Historisch Nieuwsblad. Het land worstelt nog altijd met de erfenis van het Ottomaanse Rijk, dat er in de negentiende-eeuwse een plunderstaat stichtte.
...more
1h 20min
November 17, 2025Afl. 62 – Zelfs in hun dromen gingen Duitsers gebukt onder het naziregime
‘Zij was gewend om te spreken met koningen en presidenten, maar daalde af in de kerkers om hen te troosten die al jaren geen daglicht hadden gezien.’ Zo werd gezegd over barones Alwine Antoinette de Vos van Steenwijk (1921-2012). Ze gaf haar bevoorrechte leven op om te strijden voor de armen, vertelt haar biograaf Astrid Schutte.
De een droomde dat dat hij alleen op de bodem van de zee onzichtbaar was voor het naziregime, de ander dat het hem op een massabijeenkomst niet lukte zijn arm op te heffen en de Hitlergroet te brengen. In Het Derde Rijk der Dromen (1966) verzamelde journalist Charlotte Beradt verontrustende dromen van alledaagse Duitsers die onder het naziregime leefden. ‘Een boek dat onder je huid gaat zitten,’ zegt recensent Anne Lot Hoek.
Het Verdrag van Versailles moest aan alle oorlogen een eind maken. Maar het werd een veelbesproken en bekritiseerde vrede die nieuwe conflicten in zich droeg. Margaret MacMillan schreef erover in Parijs 1919. Zes maanden die de wereld veranderden. ‘Een boek dat tot op heden een les is voor alle valkuilen bij vredesonderhandelingen,’ aldus recensent Wim Berkelaar.
...more
1h 8min
November 03, 2025Afl. 61 - Waarom houdt Poetin vast aan Koude Oorlog-spionnen?
Wilhelmina Drucker was een feministisch icoon en het grote voorbeeld van de Dolle Mina’s, die zich naar haar vernoemden. Maar Wilhelmina Drucker was veel meer dan een feminist, vertelt haar biograaf Marianne Braun. ‘Onze democratie en rechtstaat zijn schatplichtig aan haar.’
Bij Russische spionnen denken we aan de types uit James Bond-films, die altijd het onderspit moesten delven. Maar hoe zagen Sovjet-spionnen er in werkelijkheid eruit? En waarom blijft Poetin vasthouden aan het archetype spion uit de Koude Oorlog? Het antwoord op die vragen staat in Infiltranten. Een eeuw Russische spionage in het Westen van Shaun Walker. ‘Een thriller van een boek’, aldus recensent Pieter van Os.
Hij zou later bekend komen te staan vanwege zijn slechte gewoonten: van olifanten schieten tot het delen van het bed met ettelijke maîtresses. Maar na de dood van Franco zou de Spaanse koning Juan Carlos de democratie redden. Hoofdredacteur Bas Kromhout over dit Spaanse verhaal dat in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad staat.
...more
1h 6min
October 27, 2025Afl. 60 - Een familiedrama in het oude Japan
In haar nieuwe dubbelbiografie De zwevende wereld beschrijft Annejet van der Zijl de uiteindelijk kansloze relatie tussen de vernederlandste Duitser Franz von Siebold en zijn half Japanse dochter Ine. Het had iets kunnen worden als de vader had begrepen dat niet de hele wereld om hem draaide. ‘Maar dat soort mannen heb je nu eenmaal, weet ik uit mijn portret van prins Bernhard.’
Ze waren emotioneel, kinderlijk en lethargisch. Dat was het beeld dat de Nederlander van ‘den inlander’ had toen in 1916 een Nederlands psychologen-echtpaar naar Indië vertrok. Marens Engelhard schreef met De Javaanse Psyche een familiegeschiedenis en een mentale historie ineen. ‘Het bijzondere aan dit boek is dat het de geestelijke weerbaarheid van de Indonesiër laat zien,’ aldus recensent Anne-Lot Hoek.
Niet het decadente Westen, maar landen als Tsjechië, Slowakije en Hongarije vertegenwoordigen het aan traditie en gemeenschap gehechte Europa. Dat vinden die landen althans zelf. Wie wil snappen waar die gedachte vandaan komt, moet het boek Begrijp jij Centraal-Europa nog? van historicus Hans Luiten lezen. ‘Een boek vol heerlijke onwelgevallige feiten en feitjes,’ zegt recensent Pieter van Os.
‘In principe en doctrine was Hitler niet slechter en gewetenlozer dan menig eigentijds staatsman,’ schreef de Engelse historicus A.J.P. Taylor in zijn boek The Origins of the Second World in 1961. Hoe haalde deze historicus het in zijn hoofd om zo positief over Hitler te schrijven, vroegen critici zich bij het uitkomen van het boek al af. Recensent Wim Berkelaar bespreekt de klassieker.
...more
1h 10min
October 13, 2025Afl. 59 - De Hollanders werden gezien als de Taliban van Europa
In Nederland bekijken we de Tachtigjarige Oorlog vaak door een nationale bril. Historici Raymond Fagel en Yolanda Rodríguez Pérez kiezen in De Tachtigjarige Oorlog in Europese ogen een breder perspectief. De ervaringen van Europese tijdgenoten leveren verrassende nieuwe inzichten op, vertellen de auteurs: ‘De Hollanders werden gezien als de Taliban van Europa.’
In haar nieuwe boek Onwaardig vertelt de Albanese schrijver Lea Ypi over de onmogelijke familiegeschiedenis van haar oma. Dat verhaal voert van de Ottomaanse aristocratie en het ontstaan van het moderne Griekenland naar de gruwelen van oorlog en communisme in de ‘open gevangenis’ die Albanië was. Recensent Pieter van Os bespreekt het boek.
Bij openbare executies in vroegere tijden denken we aan handenwrijvende toeschouwers, een wrede beul en een tot bloedens toe gemarteld slachtoffer. Historica Isabel Casteels vroeg zich af of dat wel klopte. Ze ontdekte dat terechtstellingen rituele voorstellingen waren die volgens een voorgeschreven programma dienden te voorlopen, waaraan zowel de beul als het slachtoffer zich hoorde te houden. Ze schreef er De kronieken van de dood over.
...more
1h 10min
September 29, 2025Afl. 58 - Politici sturen het leger op onmogelijke missies
Op de Grebbeberg moest een Nederlandse soldaat in mei 1940 de Duitsers van zich afhouden met tien kogels en een karabijn dat slechts honderd meter ver schoot. Een kleine drieënhalve eeuw eerder, in 1600, werd het Nederlandse leger op een onmogelijke missie naar Nieuwpoort gestuurd door de Staten-Generaal. ‘Het lerend vermogen van onze regeringen is beperkt’, aldus generaal buiten dienst Mart de Kruif, die samen met zoon Tom en Théon Minten een boek schreef over vergeten veldslagen in de Lage Landen.
Hoe gingen dienstmeiden en hun 'mevrouwen' met elkaar om? In haar boek Vrouw en meid vertelt socioloog Caroline Hanken dat de onderlinge verhouding tussen 1550 en 1950 steeds hiërarchischer werd. Zelfs de bekende voorvechter van vrouwenrechten Wilhelmina Drucker vond dat dienstmeiden hun plaats moesten kennen. Recensent Manon van der Heijden vertelt wat haar nog meer is opgevallen in het boek.
Was Noord-Brabant een wingewest van de Nederlandse Republiek? Hoofdredacteur Bas Kromhout van Historisch Nieuwsblad liet het uitzoeken. Het antwoord is verrassend en leidt meteen tot discussie aan de podcasttafel.
...more
1h 15min
September 15, 2025Afl. 57 – Amerika hielp Indonesië bij een bloedige zuivering
Tussen 1965 en 1966 vond in Indonesië een verschrikkelijke slachting onder (vermeende) communisten plaats. De massamoord was mede geïnitieerd door de VS: het was onderdeel van de ‘heksenjacht’ op het communisme en opstandige bewegingen in de derde wereld. Dat stelt de Amerikaanse historicus Vincent Bevins in zijn boek De Jakartamethode. Hoe het Amerikaanse anti-communisme de wereld veranderde. ‘Een gedurfd boek dat ons met andere ogen naar de Amerikaanse rol in de Koude Oorlog laat kijken’, zegt recensent Anne-Lot Hoek.
Afrika moet zichzelf terugvinden en zijn toekomst bouwen op de resten van zijn rijke voorkoloniale geschiedenis, klinkt het vaak. De Afrikaanse filosoof Olufemi Taiwo vreest dat dit een ernstige vergissing is, die wordt misbruikt door nationalistische anti-democratische leiders. In Tegen dekolonisatie. Een pleidooi voor Afrika’s eigen competentie pleit hij voor een vrije en ongedwongen omgang met het heden en verleden van zijn continent. ‘Een opmerkelijk, gewaagd en belangrijk boek dat tegen de dwingende tijdgeest durft in te gaan’, aldus Historisch Nieuwsblad-hoofdredacteur Bas Kromhout.
Over de schaduwkant van het communisme verscheen in 1997 Het zwartboek van het communisme onder redactie van de Franse historicus Stephan Courtois. ‘Een verontrustend actueel boek dat ons leert hoe het zwart maken van de vermeende vijand – in het communistische geval de klassevijand – tot massaoord en genocide kan leiden’, vindt recensent Wim Berkelaar.
...more
1h 13min

FAQs about Historische BoekenCast:

How many episodes does Historische BoekenCast have?

The podcast currently has 67 episodes available.

More shows like Historische BoekenCast

OVT by NPO Radio 1 / VPRO

OVT

12 Listeners

NRC Onbehaarde Apen by NRC

NRC Onbehaarde Apen

63 Listeners

In het Rijksmuseum by Rijksmuseum, Rijksmuseum Amsterdam

In het Rijksmuseum

9 Listeners

Betrouwbare Bronnen by Jaap Jansen - Dag en Nacht Media

Betrouwbare Bronnen

49 Listeners

De Groene Amsterdammer Podcast by De Groene Amsterdammer

De Groene Amsterdammer Podcast

34 Listeners

OVT Doc by NPO Radio 1 / VPRO

OVT Doc

0 Listeners

Europa Draait Door by NPO Luister / VPRO

Europa Draait Door

91 Listeners

Maarten van Rossem en Tom Jessen by Tom Jessen en Maarten van Rossem

Maarten van Rossem en Tom Jessen

302 Listeners

Wat blijft by NPO Radio 1 / HUMAN

Wat blijft

19 Listeners

Alle Geschiedenis Ooit – Grote Namen by Alle Geschiedenis Ooit

Alle Geschiedenis Ooit – Grote Namen

33 Listeners

Van Dis Ongefilterd by Atlas Contact / Adriaan van Dis

Van Dis Ongefilterd

51 Listeners

Het Uur by NRC

Het Uur

47 Listeners

Van Bekhovens Britten | BNR by BNR Nieuwsradio

Van Bekhovens Britten | BNR

15 Listeners

Wilde Eeuwen by NRC

Wilde Eeuwen

9 Listeners

Geschiedenis Inside by Tonny Media

Geschiedenis Inside

43 Listeners