Hukukiyol

Meşru müdafaa nerede başlar, nerede biter? Kendinizi veya sevdiklerinizi korurken ne kadar ileri gidebilirsiniz? Bu bölümde, Türk Ceza Kanunu’nun 25. ve 27. maddeleri çerçevesinde meşru savunmanın şartlarını, orantı ilkesini, sınırın korku ve panikle aşılmasını ve evde ya da başkasını korurken ortaya çıkan hukuki sorunları ele alıyoruz. Çünkü kendini savunma hakkı kadar, bu hakkın sınırlarını bilmek de önemli.

Gözaltına alındığınızda hangi haklara sahipsiniz, ne kadar tutulabilirsiniz, ifade verirken neler

zorunlu? Uygulamada sık görülen yedi hukuka aykırılığı, bunlara karşı yapılabilecekleri ve sonuçlarını

(delil yasağı, şikâyet, tazminat, AYM ve AİHM) konuşuyoruz.

Bölümde geçen hükümler:

• Anayasa m. 19 (kişi özgürlüğü ve güvenliği), m. 38 (kendini suçlamaya zorlanmama, hukuka

aykırı delil yasağı)

• CMK m. 90 (yakalama), m. 91 (gözaltı ve süresi, 91/5 sulh ceza hâkimliğine başvuru), m. 95

(yakınlara haber verilmesi)

• CMK m. 147 (ifade ve sorgu), m. 148 (yasak usuller), m. 149–150 (müdafi seçme ve

görevlendirme), m. 154 (müdafi ile görüşme ve 154/2 kısıtlaması)

• CMK m. 206/2-a ve m. 217/2 (hukuka aykırı delil), m. 141–142 (koruma tedbirleri nedeniyle

tazminat)

• TCK m. 94–96 (işkence ve eziyet), m. 86 (kasten yaralama), m. 109 (kişiyi hürriyetinden yoksun

kılma), m. 256 (zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması), m. 257 (görevi kötüye kullanma)

• Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği

• AİHM, Salduz/Türkiye (Büyük Daire, 27 Kasım 2008)

Devlet neden ceza verir ve neden kimse yargılanmadan cezalandırılamaz? Bu açılış bölümünde özel intikamdan kamusal cezaya geçişi, Kant ve Hegel'den Feuerbach ve von Liszt'e ceza teorilerini, Türk Ceza Kanunu'nun amaç maddesini, masumiyet karinesini ve kanunilik ilkesini konuşuyoruz.

Bölümde geçen hükümler:

• Anayasa m. 38 (suç ve cezalara ilişkin esaslar; masumiyet karinesi, hukuka aykırı delil yasağı)

• TCK m. 1 (ceza kanununun amacı), m. 2 (kanunilik ilkesi), m. 3 (adalet ve kanun önünde eşitlik), m. 61 (cezanın belirlenmesi), m. 150 (hakkı olan alacağın tahsili amacıyla zor kullanma)

• TMK m. 981 (zilyetliğin korunması ve kuvvet kullanma)

• CMK m. 160 (savcının lehe ve aleyhe delilleri toplama yükümlülüğü), m. 206 ve 217 (delillerin değerlendirilmesi), m. 253 (uzlaştırma)

Okuma önerileri:

• Cesare Beccaria, Suçlar ve Cezalar Hakkında - Türkçe çevirileri mevcut

• Immanuel Kant, Ahlak Metafiziği, Hukuk öğretisi kısmı (1797)

• G. W. F. Hegel, Hukuk Felsefesinin Prensipleri (1820), ceza bahsi

• Franz von Liszt, "Ceza Hukukunda Amaç Düşüncesi" (Marburg Programı, 1882)

• Ceza hukuku genel hükümler kitaplarının "cezanın amacı" ve "kanunilik ilkesi" bölümleri

Hâkim değişmiş… Şimdi benim dosyaya ne olacak?”Bir de klasik soru: “Peki yeni hâkim nasıl biri?”

İlk bölümde, hâkim ve savcıların atama sistemindeki değişikliği ve bunun yargıya güven açısından neden önemli olduğunu konuşuyoruz.