ICT&health Podcast

Staan we in de zorg aan de vooravond van een echte AI-transformatie, of blijven we hangen in het testen van losse tools? In deze speciale aflevering gaan hosts Lucien Engelen en Jessica Workum in gesprek over de toekomst van de ICT&health Podcast. 

Ze leggen de vinger op de zere plek: innovatie in de zorg gaat niet over techniek, maar over processen, cultuur en gedragsverandering. Van het verdwijnen van de fax (ja, pas in 2024!) tot het redesignen van workflows en het betrekken van de jongste generatie bij de zorg.

Daarnaast lichten ze een tipje van de sluier op over de indrukwekkende gastenlijst van dit seizoen, met onder anderen Emile Roemer, Edgar van Zoelen en ambulanceverpleegkundige John Joosten.

Waarom is internetbankieren wereldwijd de standaard, maar kunnen twee ziekenhuizen in dezelfde regio vaak nog geen data delen?

Jeroen Tas, voormalig innovatie-topman bij Philips en ervaringsdeskundige, deelt zijn visie op de noodzakelijke transformatie van de zorg. In dit gesprek duikt hij diep in de barrières van de huidige versnipperde zorgmarkt en legt hij uit waarom we af moeten van de drang naar totale controle.

De toekomst van de zorg draait volgens Tas om AI als 'cognitieve compagnon' die patronen ziet die de mens ontgaat. Van gepersonaliseerde therapieën en moleculaire modellering tot het ontlasten van zorgpersoneel door het automatiseren van de administratieve 'shit' die niemand leuk vindt. Een inspirerend pleidooi voor een Europees ecosysteem naar voorbeeld van CERN of Airbus om écht impact te maken.

Jeroens boek: Changing Fast and Slow (How to Find Your Organization's Best Pathway in the New Business Paradigm)

Waarom noemen we het eigenlijk een ziekenhuis als we willen dat mensen gezond worden?

Sandra Kuiper-Toet, Leanne van Almen en Nicole van Eldik pleiten voor een radicale verschuiving in hoe we zorg organiseren. 

Het ziekenhuis van de toekomst is kleiner, en je komt er alleen als het echt niet anders kan. De rest van de zorg vindt thuis, in de wijk of op afstand plaats. Maar deze verschuiving vraagt om meer dan technologie alleen. Het vereist een cultuurverandering: bij zorgprofessionals die bepaalde taken los moeten laten, bij organisaties die hun muren moeten doorbreken, en bij een samenleving die moet accepteren dat er niet op elke hoek een ziekenhuis staat.

De grootste barrière is niet de techniek, maar de mensen. Zorgprofessionals moeten meedenken over nieuwe processen, maar krijgen daar simpelweg niet de ruimte voor.

Volgens schattingen van de World Health Organization (WHO) zal er tegen 2030 een wereldwijd tekort zijn van maar liefst 10 miljoen zorgprofessionals. Tegelijkertijd bevindt de gezondheidszorg zich midden in een digitale revolutie, die enerzijds enorme kansen biedt, maar ook nieuwe risico’s met zich meebrengt op het gebied van veiligheid. Zo neemt het aantal cyberaanvallen op zorgorganisaties zorgwekkend toe, met een stijging van ongeveer 60% per jaar volgens recente cijfers. 

Myriam Fernández Martín vertelt over haar carrière van klinisch verpleegkundige in Spanje tot haar huidige rol bij AWS, waarin ze fungeert als brug tussen zorgprofessionals en technologische innovaties. Ze benadrukt hoe technologie, en met name cloud en AI, een cruciale rol speelt in het verbeteren van zorgprocessen en patiëntuitkomsten.

Waarom vertrekken verpleegkundigen massaal uit het ene ziekenhuis, terwijl ze in het andere blijven? Het antwoord ligt in het Magnet-model, een Amerikaans accreditatieprogramma dat al sinds de jaren tachtig onderzoekt wat ziekenhuizen aantrekkelijk maakt voor zorgprofessionals. 

Marjolein Heemels en Eugène Waterval leggen uit hoe dit cultuurmodel werkt en waarom het nu zo relevant is voor Nederland:

• Het zorgsysteem staat onder enorme druk door personeelstekorten en stijgende zorgvraag. 
• Verpleegkundigen in positie brengen, ze autonomie geven en betrekken bij zorginnovatie blijkt de sleutel tot behoud. 

Ze bespreken ook waarom digitalisering en zorgtechnologie niet zonder de beroepsgroep geïmplementeerd kunnen worden. Van hospital at home tot virtual nursing: de cultuurverandering die nodig is, begint bij verpleegkundig leiderschap.

Waarom gaat het beste techtalent naar TikTok en niet naar de zorg? Amber Vodegel verkocht haar bedrijf aan Philips en nam een jaar rust. Maar stilzitten kon ze niet. Geïnspireerd door Rutger Bregmans ‘Morele Ambitie’ besloot ze haar talent in te zetten waar het er echt toe doet. 

Het resultaat is 28X, een femtech-app voor cyclustracking die alles anders doet dan de grote spelers. Geen subscriptie om je eigen gezondheid te loggen, geen dataverkoop, geen advertenties. Amber legt uit waarom venture capital slecht uitpakt voor consumenten-gezondheidsapps en hoe ze een model bouwt dat de gebruiker vooropzet. 

Amber deelt ook de ethische dilemma’s van ondernemen: outsourcen naar de VS of banen behouden? Betalen voor basiszorg of toegankelijk houden? Een open gesprek over moreel ondernemerschap in de digitale gezondheid.

Wat als technologie niet de vijand is van warme zorg, maar juist de sleutel? 

Esther Talboom-Kamp, bestuurder van het Zuyderland Ziekenhuis, vertelt waarom haar organisatie vol inzet op AI en digitale zorg. Niet uit luxe, maar uit pure urgentie. De ziekenhuizen liggen bomvol, patiënten worden op de gang gezien en jonge professionals verlaten het vak. Esther laat zien hoe het anders kan. COPD-patiënten die thuis worden gemonitord komen de helft minder op de spoedeisende hulp. Verpleegkundigen worden omgeschoold tot e-nurses. En het waren juist de medewerkers zelf die vroegen om te beginnen met AI, niet het bestuur. 

Ze deelt ook haar zorgen over het financieringssysteem dat innovatie eerder bestraft dan beloont. Een eerlijk verhaal over wat er nodig is om zorg toekomstbestendig te maken.

Wat als je medisch dossier je gewoon volgt naar elk ziekenhuis in Europa? Martin Dorazil, deputy head of unit bij de Europese Commissie, legt uit hoe de European Health Data Space dat mogelijk gaat maken. 

De EHDS is gebouwd rond twee pilaren. De eerste geeft patiënten betere toegang tot en controle over hun eigen gezondheidsdata. Zo kun je straks zelf bepalen welke zorgverlener je gegevens mag inzien. De tweede pilaar opent grote datasets voor onderzoek, innovatie en beleidsvorming. 

Onderzoekers hoeven niet langer te gissen of relevante data überhaupt bestaat. Via een Europese catalogus worden datasets vindbaar en via nieuwe toegangsorganen aanvraagbaar. Dorazil benadrukt dat privacybescherming centraal staat: alleen geautoriseerde professionals krijgen toegang. Een gesprek over hoe Europa de interoperabiliteit van zorgdata wil realiseren en wat dat betekent voor de dagelijkse praktijk.

In de ICT&health Podcast staan actuele thema’s centraal die bepalend zijn voor de toekomst van de zorg. Denk aan digitale zorg, data-uitwisseling, AI, arbeidsmarkt, governance en beleidskeuzes. Gasten delen hun visie en ervaringen, plaatsen ontwikkelingen in context en benoemen wat dit vraagt van organisaties, professionals en besluitvormers.

Wilt u niks missen van ICT&health en toegang krijgen tot alle premium artikelen? Kies het lidmaatschap dat past bij uw rol of organisatie en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen die de toekomst van de gezondheidszorg bepalen. 

• Lid worden: https://bit.ly/lidwordenicthealth 
• Bezoek onze website: https://bit.ly/bezoekwebsiteicthealth 
• Abonneren op de nieuwsbrief: https://bit.ly/abonneernieuwsbrieficthealth 
• Abonneer op ons YouTube kanaal: https://www.youtube.com/@icthealthNL 

Tijdens de ICT&health World Conference 2026 in Maastricht sprak Jessica Workum met Bart Scheerder, kwartiermaker van de Nederlandse AI-fabriek namens het UMC Groningen.

Bart vervult een cruciale rol: het opbouwen van de Nederlandse AI-fabriek, een initiatief met een investering van circa 200 miljoen euro, mede gefinancierd door Europa en de Rijksoverheid. De AI-fabriek is een innovatieve faciliteit die grootschalige, veilige rekenkracht combineert met een expertisecentrum om organisaties te ondersteunen bij de ontwikkeling van AI-modellen.

In deze aflevering van de ICT&health podcast praten we met CEO Tom Xhofleer over de energie achter het platform dat is uitgegroeid tot een vaste waarde in het Nederlandse en Europese zorglandschap. Wat ooit begon als een ambitieus initiatief, groeide in elf jaar uit tot een community waar zorgprofessionals, innovators, bestuurders en techpartners elkaar niet alleen ontmoeten, maar elkaar ook echt verder helpen.