Euskal sinesmen zaharrak ez dira kontu hutsa, Euskal Herriaren izatearen arrazoi gordeak baizik. Egun guregan eta euskararengan dago arbaso zaharrek ereindako sinesmen zahar eta berria, euskal sinesmen zaharra deritzona. Kristo aitzineko 43.000 urtean du euskal sinesmen zaharrak lehen iturria, AMALUR aurkitu zutenean. Ondoren bere alabak ezagutu genituen, Eguzki eta Ilari, bizitzaren eta heriotzaren jainkosak eta hor hasi zen euskal mitoa.