Globalizazioak alde onak ditu, baina okerrak ere bai, jakina! Espezie inbaditzaileak dira albo kalte horietako bat, leku bateko landare edo animaliek beren habitatetik kanpo eragin ditzaketen arazoak."Ingurusfera" podcastean hegaztiak aipatuko ditugu Asier Sarasua ornitologoarekin. Arabazozoak, Shakespeare eta New York protagonista duen istorioa entzun eta izan gogoan Eugene Schieffelinen izena.

Partikula subatomikoak dira muoiak, oraindik ere ikerketa asko eskatuko duten partikulak. Izan ere, ez dira uste zena bezain egonkorrak. Agian, oraindik ezagutzen ez dugun partikularen batek eragiten dio atomoaren barruan eragiten diona?Muoiak fisikarien lehentasunean sartu dira, portaera xelebrea dute egoera zehatz batzuetan eta horren zergatiak eta zertarakoak aztertzeko beharra sortu zaie fisikariei.

XVII. mendean jartzen da zientzia modernoaren hasiera. Teleskopioa sortu zen, Galileo, Newton edo eta Kepler bizi izan ziren mendea da eta matematikan ere aurrerapauso handiak eman ziren. Nolanahi, gertakari zientifikoak sorginkeriarekin nahasteko joera ere bazegoen. 1693an Salemeko sorginen kasua adibide.Betty Parris, Salemeko erreberendoaren 9 urteko alaba, eta haren 11 urteko lehengusua Abigail Williams, sorginduta zeudela esan zuten agintariek. Lau hiritan epaiketak egin eta 19 pertsona urkatuta hil zituzten azkenerako. Egun, onddo bati egotziko genizkioke sorginkeria haiek.

Iker Alecharekin osatu dugu "Ingurusfera"ko podcasta, Cidetec ikerketa-zentroko ingeniaria da bera. Hidrogenoaren gaiari heldu nahi izan diogu. Batetik, hidrogeno berdeaz hitz egin dugu; askotan aipatzen den teknologia da, baina errealitate izatetik gertu ote gauden jakin nahi dugu.Bestalde, erregai pilei buruz ere hitz egin dugu, alegia, hidrogenoz funtzionatzen duen motor bati energia ematen dion gailuari buruz.

Lurraren Eguna baliatu du AEBko presidenteak, John Bidenek, klimaren inguruan hitz egiteko eta herrialde esanguratsuak bilerara deitzeko. Parisko akordioetatik at geratu ziren AEB edo Txina elkartu dira bilera horretan.Agian, Glasgowen udazkenean egingo den goi bilerara itzultzen hasteko helburuz gauzatu da bilera, baina beste asmo esanguratsuak ere egon litezke atzetik. Aldaketa Klimatikoaren kontrako borrokaren erabakietan lidergoa hartzea, adibidez.

Polemika harrotu du Netflixeko "Seaspiracy" izeneko dokumentalak. “Egungo arrantza-joerek bere horretan jarraitzen badute, 2048rako ozeanoak ia hutsik izango ditugu”, esaldiak laburbiltzen du egoera.Kanadako Dalhousie Unibersityko Boris Worm ikerlariak 2006an egindako ikerketa da abiapuntua. Egileak dio, ordea, datuak orain 20 urteko egoera islatzen dutela eta geroztik, asko aldatu dela arrantzaren ustiapena. Adituek, sensazionalismoa salatu diote "Seaspiracy" dokumentalari, eta hura bezala, datu ez errealetan oinarritzen diren ikerketei.

Dagoeneko ez dago zalantzarik Svante Pääbo ikertzaile suediarrak garatutako teoria egiazkoa dela esateko. DNAren azterketek egiaztatu dute Neandertalak eta Homo sapiensak nahastu egin zirela urteen joanean. Alegia, Europan ezagutzen ditugun Homo Sapiens zaharrenek ere badute Neandertalen nahasketa material genetikoan.Bulgariako eta Txekiako kobazuloetan hartutako gizaki modernoaren fosilen azterketek erakutsi dute. Azalpenak podcastean.

Artelanak faltsutzea ez da gauza erraza: artea, zientzia eta teknologia behar dira. Mapak kopiatzea aldiz, neketsua baina erraza da. Kolore pixka bat aldatu eta aurrera!Jatorrizko mapa egiten dutenek, akats txikiak nahita jartzen dituzte, kopiatzailea agerian uzteko. Bitxiak dira erabiltzen dituzten sistemak.

"Comium Maculatum" latinezko izendapenak gauza gutxi esango dizue ziurrenera, astaperrexila ordea ezagunagoa da gure artean, eta zer esanik ez, zikuta.Orban gorriak dituen belar hilgarria da eta historian zehar askotan erabili izan da. Greziar klasikoen armadako kideek soinean eramaten omen zuten, preso hartuta, etsaiaren mende erorita ere heriotza norberak eskura izateko. Heriotza gozoa eragiten omen du lo zauden bitartean. Badaezpada ordea, ardoa ere alboan izaten omen zuten antidoto gisara.

Eskolan ikasi genuenaren kontra, Australia ez dela uharte bat erakutsi dute zientzilarien behaketek. Australia, ur azpian, lotuta dago beste lur azalera batera, beraz, teknikoki eta geologikoki, kontinente bat da eta ez uharte bat. Beraz, datu berri hori aintzat hartuta beste bat ere aintzat izan beharko dugu. Alegia, hartara, Groenlandia dela azalera handieneko munduko uhartea.Euskal Herrira etorrita, Izaro litzateke gure uharterik handiena. "Ingurusfera" podcastean azalpenak.