Instytut Cyfrowego Obywatelstwa

Jak wygląda atlas postaci Doliny Krzemowej i jaki jest jej wpływ na życie każdego z nas?Marta Puciłowska-Schielmann rozmawia z Kasią Toczko, ekspertką ds. nowych technologii w Fundacji ICO, o ludziach, ideach i pieniądzach kształtujących technologie używane przez nas na co dzień.W odcinku:▪ Kto jest kim w Dolinie Krzemowej? Poznajcie uniwersum tech-Marvela.▪ W co wierzą tech-liderzy? Transhumanizm, ekstropianizm, osobliwość technologiczna i efektywny altruizm. Czy w tych światopoglądach jest jeszcze miejsce na zwykłe relacje?▪ USA kontra Europa: amerykańska wiara w samoregulację rynku i europejskie prawo.▪ Opór społeczny: protesty przeciwko centrom danych, pozwy w obronie dzieci i cyfrowy bunt, czyli odzyskiwanie sprawczości, uważności i własnych granic.🎧 Słuchaj na: https://www.cyfroweobywatelstwo.pl/podcast🌐 cyfroweobywatelstwo.pl | higienacyfrowa.pl📩 Newsletter ICO: zapisz się na https://www.cyfroweobywatelstwo.pl (formularz na dole strony)

Jak mądrze towarzyszyć dzieciom w świecie technologii i jakie rozwiązania wdrożyć w nowym roku szkolnym, aby zadbać o ich higienę cyfrową? Jakie strategie rodzicielskie pomagają skutecznie stawiać zdrowe granice i wspierać najmłodszych w sieci?O tym w podcaście ICO Marta Puciłowska-Schielmann rozmawia z Anną Błaszkiewicz (Fundacja  @kosmosdladziewczynek  oraz Maciejem Piskorskim (Dzieciństwo Bez Smartfona).Zapraszamy do wysłuchania rozmowy!A po więcej o higienie cyfrowej zapraszamy na naszą platformę edukacyjną higienacyfrowa.pl oraz na stronę Fundacji ICO cyfroweobywatelstwo.pl.

Co dzieci i młodzież robią w internecie? Skąd wiemy, co tam robią? Jakimi danymi dysponujemy i dlaczego są one tak ważne oraz dlaczego warto wykorzystywać je w pracy edukacyjnej i w procesie zmieniania świadomości społecznej? O tym wszystkim w podcaście ICO Marta Puciłowska-Schielmann, wiceprezeska Fundacji ICO, rozmawia z dr hab. Anną Miotk (Uniwersytet Warszawski/ Polskie Badania Internetu) oraz Jadwigą Przewłocką (Gemius) - współautorkami raportu „Internet dzieci 2026", który pokazuje, co dzieci i młodzież robią w internecie, jakich aplikacji i platform używają oraz co tam oglądają. Raport można pobrać bezpłatnie na stronie www.internetdzieci.pl -------O raportach „Internet dzieci”: Inicjatywa stałego monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie pod nazwą „Internet dzieci” została powołana w 2024 roku przez cztery podmioty: Fundację „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa” (ICO), Polskie Badania Internetu - PBI firmę Gemius oraz Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 (PKDP). Celem projektu jest dostarczanie rzetelnych danych o obecności dzieci i młodzieży w internecie oraz wspieranie debaty o społecznej odpowiedzialności za przestrzeń cyfrową, w której dorastają najmłodsi. Raportowi patronują: przewodnicząca Komisji ds. Dzieci i Młodzieży Sejmu RP Monika Rosa, Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW, Urząd Ochrony Danych Osobowych, Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Uczelnia Korczaka.

Słowo „zakaz” pojawia się w kontekście internetu i nowych technologii coraz częściej - od „zakazu telefonów w szkołach" po „zakaz mediów społecznościowych”, szczególnie po decyzji Australii z 10 grudnia.

Wielu osobom może się wydawać, że Australia wprowadziła zakaz dla dzieci i młodzieży. W rzeczywistości nowe prawo nie zakazuje korzystania z mediów społecznościowych ich użytkownikom, lecz nakłada obowiązki na właścicieli platform. To zakaz udostępniania mediów społecznościowych i innych produktów ryzykownych określonej grupie wiekowej.

Dlaczego to rozróżnienie jest tak ważne? Na czym dokładnie polega australijski zakaz? I, co zapewne interesuje wielu najbardziej - czy i kiedy podobne regulacje mogą pojawić się w Polsce?

O tym w tym odcinku podcastu ICO opowiada Magdalena Bigaj, autorka książki dla młodzieży „Twój telefon, twoje zasady” (Wydawnictwo W.A.B.).

Czy smartfony mogą iść do szkoły? Z jakim problemem tak naprawdę próbujemy sobie poradzić, używając hasła "zakaz telefonów w szkołach"? W czym przeszkadzają nam telefony? I czy rzeczywiście fiksacja na telefonach jest tym, o czym powinniśmy rozmawiać, chcąc poprawić codzienne funkcjonowanie społeczności szkolnej w rzeczywistości wypełnionej nowymi technologiami?W najnowszym odcinku podcastu Fundacji „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa" Magdalena Bigaj, i Marta Puciłowska-Schielmann, prezeski Fundacji, oraz Aleksandra Rodzewicz , ekspertka edukacyjna z wieloletnim doświadczeniem, rozmawiają o tym, jak rozwiązać kwestię używania technologii w szkołach, omawiając jednocześnie poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu", najnowszą publikację Fundacji ICO.Poradnik stanowi kompendium wiedzy i przybliża strategię działania, zastępując bezowocną dyskusję na temat „zakazu telefonów w szkołach".Poradnik „Higiena cyfrowa w szkole i w przedszkolu" to niezbędnik dla każdego dyrektora i dyrektorki, nauczyciela i nauczycielki, a także dla rodziców, którzy angażują się w życie szkoły.Znajdziecie w nim m.in.:▪️argumenty za wprowadzeniem higieny cyfrowej ▪️głos społeczności szkolnej w sprawie używania technologii na terenie placówek▪️podstawy prawne dot. wprowadzania regulacji technologii w szkole i przedszkolu▪️przykłady z innych krajów ▪️Metodę ICO, czyli rekomendowany plan działania ▪️scenariusze lekcji i zestaw gotowych materiałów, np. przykładowy dokument z zasadami.Autorzy: Magdalena Bigaj, Edyta Daszkowska, Agata Dawidowska, Justyna Hofmokl, Ewa Przybysz-Gardyza, Marta Puciłowska-Schielmann, Jolanta Aleksandra Rodzewicz, Kamil Śliwowski. Prace redakcyjne oraz graficzne, a także produkcja podcastu sfinansowane zostały z grantu Akamai Foundation.🔗 Do pobrania: higienacyfrowa.pl/poradnik

Według międzynarodowej organizacji Childlight w 2024 roku 300 milionów dzieci na całym świecie doświadczyło wykorzystania s*eksualnego online. W Polsce zagrożone tym jest 69% dzieci i młodzieży. Rośnie liczba dzieci w wieku 3-6 (słownie: od trzech do sześciu) lat oraz 7-10 lat doświadczających krzywdzenia seksualnego w sieci. Jak to możliwe, że te nieprawdopodobne liczby są prawdziwe?

Zapraszamy do najtrudniejszego, ale najważniejszego odcinka naszego podcastu. To coś, co powinien usłyszeć każdy rodzic. Rozmowa z Katarzyną Staciwą, ekspertką z zakresu zapobiegania i zwalczania  wykorzystania s*ksualnego dzieci w cyberprzestrzeni.

1. Czym jest krzywdzenie s*ksualne w sieci, jak CSAM czy grooming online, i jaka jest jego skala?

2. Co może zrobić osoba dorosła, która podejrzewa, że dziecko doświadczyło takiej krzywdy?

3. Jak chronić dzieci przed krzywdzeniem online?

Ponad połowa dzieci w wieku 7-12 lat aktywnie korzysta z przynajmniej jednego serwisu społecznościowego lub komunikatora dozwolonego od 13. roku życia. W zestawieniu TOP 10 najczęściej odwiedzanych domen przez osoby w wieku 7-14 lat znajduje się serwis pornograficzny – w grudniu odwiedziło go co trzecie dziecko w tej grupie wiekowej. Co naprawdę mówi nam opublikowany 4 marca raport “Internet dzieci”? Co z tym zrobić i - co ważniejsze - co, jeśli nic z tym nie zrobimy?

Podcast Fundacji "Instytut Cyfrowego Obywatelstwa" prowadzi Magdalena Bigaj, twórczyni fundacji i autorka książki "Wychowanie przy ekranie"

***

Raport "Internet Dzieci" można bezpłatnie pobrać ze strony: www.internetdzieci.pl

Raport „Internet Dzieci" ukazał się 4 marca 2025 roku, otwierając inicjatywę monitoringu obecności dzieci i młodzieży w internecie, której organizatorami są Fundacja „Instytut Cyfrowego Obywatelstwa", Polskie Badania Internetu - PBI, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 oraz międzynarodowa firma badawcza Gemius.

Autorzy i autorki raportu: Magdalena Bigaj, Konrad Ciesiołkiewicz, Krzysztof Mikulski, Anna Miotk, Jadwiga Przewłocka, Monika Rosa, Aleksandra Załęska.

Publikacji patronuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oraz Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW.

Jak tam wasze noworoczne postanowienia? Jeszcze zipią czy wydały już ostatnie tchnienie? Część z was pewnie ich nie robi z okazji nowego roku, ale po prostu wtedy, kiedy dojrzewa do jakiejś zmiany. Często takie postanowienie dotyczy zmiany nawyków. I właśnie o zmienianiu nawyków, ale konkretnie tych cyfrowych, czyli związanych z używaniem telefonu czy internetu, porozmawiamy w tym odcinku. Ale nie będzie tu teorii nawyków ani neuroplastyczności, ani instrukcji krok po kroku, będzie za to kilka pytań do was, na które - zapewniam - warto sobie odpowiedzieć.

W odcinku odsyłam do rozmowy z drą Joanną Wojsiat (dawniej Podgórską) w podcaście @PortalYogi:

Zapraszam!

Magdalena Bigaj

Kiedy wieczorem żegnacie się ze swoim telefonem? A może w ogóle tego nie robicie, zapraszając go zawsze do łóżka? Według lekarzy na 1-2 h przed snem nie powinniśmy ich już używać. Całą dostępną wiedzę o wpływie snu na jakośc naszego zycia teraz i w przyszłości, takż en ajego długość, można podsumować słowami: powiedz mi, ile śpisz, a powiem ci, co cię czeka. Co czeka społeczeństwo niewyspanych? Czy pandemia Alheimera, jak twierdzi prof. Manfred Spitzer? Zapraszam do odcinka, w którym się nad tym zastanowimy i - mam nadzieję! - zmotywujemy do dbania o sen.

Dobranoc!

Magdalena Bigaj

***

Odcinek ten towarzyszy 8. Lekcji Higieny Cyfrowej ukazującej się w ramach bezpłatnego programu edukacyjnego Fundacji "Instytut Cyfrowego Obywatelstwa". Więcej na cyfroweobywatelstwo.pl.

Tym razem w ramach Lekcji Higieny Cyfrowej mamy coś nie dla dorosłych, lecz dla dzieci. Znakomity lektor, Alek Pawlikowski, czyta książkę "Eyemonger" Daniela J. Solove, amerykańskiego profesora prawa. Magiczna, pisana wierszem opowieść pozwala dzieciom zrozumieć, dlaczego "wszyscy potrzebujemy życia bez podglądania". Głosu wszystkim postaciom użyczył Alek Pawlikowski.

Książka ukazała się także w druku, ebooku i formie animacji wideo (dostęna na YouTube). Wydawcą polskiego wydania jest Fundacja "Instytut Cyfrowego Obywatelstwa". Książce towarzyszą scenariusze lekcji i karty pracy w ramach programu Lekcji Higieny Cyfrowej, dzięki którym osoby pracujące z dziećmi mogą przeprowadzić ciekawe lekcje na temat prywatności w oparciu o książkę "Eyemonger".

Projekt sfinansowano z grantu "Akamai Foundation".

Więcej informacji na stronie https://cyfroweobywatelstwo.pl/eyemonger

Tłumaczenie na język polski: Marta Fydrych-Gąsowska

Redakcja: Magdalena Bigaj

Głos: Alek Pawlikowski

Produkcja, muzyka i udźwiękowienie: Alek Pawlikowski STUDIO