Jazziness

Jazziness

By Brussels Jazz WeekendMusic
Download on the App Store

All Jazziness episodes

  • Aflevering 13: Heroïne, taco’s en burrito’s aan de West Coast
    Blanke muzikanten bepalen in de jaren ’50 het reilen en zeilen van de cool jazz.
    Wanneer bariton saxofonist Gerry Mulligan in ’53 de cel invliegt omwille van drugsbezit, gaat Chet Baker, James Dean van de jazz, solo verder. Vrouwen vallen in zwijm voor zijn charismatische looks, romantische melodieën en androgyne stemgeluid. Chets druggebruik resulteert in muzikale hoogtes en laagtes. Het leidt hem de hele wereld rond, zo ook naar België en Nederland, waar hij onder meer samen speelt met gitaristen René Thomas en Philip Catherine.
    Ondertussen wordt aan de Westkust verder geëxperimenteerd met verschillende muzikale parameters. Dave Brubeck en Paul Desmond doen dat door te componeren in vreemde maatsoorten.
    23 min
  • Aflevering 12: Miles is cool
    De jonge Miles Davis wordt al snel onder de vleugels van Yardbird genomen. Toch is lang niet iedereen enthousiast over zijn speelstijl : die is lyrisch, zonder vibrato en bevindt zich meestal in het middenregister. Daardoor klinkt hij heel anders dan Dizzy. Miles ontmoet Gil Evans en samen met nog meer gelijkgestemde zielen maken ze, beïnvloed door klassieke muziek, in 1949 opnames met een nonet waarin onder meer een hoorn en een tuba klinken. De klankkleur van deze muziek is bijzonder maar kent initieel weinig succes bij het publiek. Dit is het begin van een nieuwe stijl : Cool jazz als reactie op de Bebop.
    Het nonet valt al snel uit elkaar bij gebrek aan concerten, waarna bariton saxofonist Gerry Mulligan New York verlaat en naar de westkust trekt. In Los Angeles richt hij samen met Chet Baker een kwartet op zonder piano. Het voorgearrangeerde contrapunt van melodie en tegenmelodie wordt dè sound van de vroege jaren ’50.
    22 min
  • Aflevering 11: meer Bebop (met een hoek af)
    Trompettist Dizzy Gillespie staat samen met Bird aan de wieg van de Bebop. Ze maken opnames voor independent labels zoals Savoy. In ’46 gaat Dizzy zijn eigen weg en laat zich muzikaal inspireren door de Cubaanse muziek van onder meer Chano Pozo, meteen het begin van de Latin-Jazz.
    Thelonius Monk is met zijn avantgardistische speelstijl de meest herkenbare jazzmuzikant van allemaal : hele-toons toonladders en veel dissonanten zijn kenmerkend voor zijn eigenzinnige interpretatie van jazz.
    Pianist Bud Powell is protegé van Monk. Maar Powell wordt met zijn ‘comping’ nog meer invloedrijk voor de verdere evolutie van de jazz dan zijn leermeester. Na een politie-incident waarbij Powell wordt neer gematrakeerd, leidt hij echter aan chronische hoofdpijn en psychoses.
    24 min
  • Aflevering 10 : Bebop, van populair naar elitair
    Revolutionair kantelpunt in de jazzgeschiedenis is de ‘Bebop’, een term die wellicht verwijst naar woordeloze vocale improvisatie; de zogenaamde scat. De populaire swing wordt ingeruild voor complexe, niet-dansbare melodieën en snelle solo’s. Deze muziek vergt veel meer van de luisteraar en het grote publiek haakt dan ook massaal af.
    Centraal figuur in deze kunstzinnige jazz-stroming is alt-saxofonist Charlie Parker uit Kansas City. Zijn geniale solo op ‘Oh Lady be Good’ slaat medemuzikanten met verstomming. Parker, alias Yardbird, beheerst zijn instrument en de kennis van harmonie als geen ander. Er wordt zelfs een jazzclub vernoemd naar hem : Birdland. Als Charlie Parker overlijdt op 34-jarige leeftijd, schat de dokter zijn leeftijd op 60 jaar. Het overmatig heroïnegebruik van Bird heeft overduidelijk zijn tol geëist.
    26 min
  • Aflevering 09 : Van Swing naar Bop
    Wanneer Coleman Hawkins na een lang verblijf in Europa terugkeert naar de Verenigde Staten, neemt hij Body and Soul op. Zijn meanderende improvisatie over het moeilijk akkoordenschema herbevestigt zijn reputatie als vader van de tenor sax. Solo’s komen meer en meer los van de melodie en vormen zo de basis voor de moderne jazz waarbij de virtuositeit van de muzikanten voorop komt te staan. In achteraf-clubs zoals Minton’s Playhouse jammen muzikanten Charlie Christian, Dizzy Gillespie, Thelonius Monk,... Hun improvisaties worden hoekiger en sneller en vragen meer inspanning van de luisteraar. Be Bop wordt geboren in de tijd waarin een recording ban wordt uitgeroepen om het succes van de jukebox te boycotten.
    25 min
  • Aflevering 08 : Gipsy jazz in Europa
    Jean Baptiste Reinhardt maakt furore in Parijs waar hij met zijn banjo walsjes op de ‘piano à bretelles’ begeleidt. Wanneer het noodlot toeslaat en ‘Django’ ernstig verwond raakt bij een hevige brand in zijn woonwagen, lijkt zijn muzikale carrière voorbij, temeer omdat 2 vingers blijvend verlamd zijn. Met veel volharding legt hij zich weer toe op de gitaar, zijn verminkte linkerhand zorgt voor een typische ritmische speelstijl. Django ontmoet violist en gelijkgestemde ziel Stéphane Grapelli en samen maken ze opnames als huisband van de Hot Club de France. Tijdens de oorlog valt deze band uit elkaar; Grapelli blijft in Engeland en Reinhardt keert terug naar Frankrijk, waar hem de hand boven het hoofd wordt gehouden door enkele Duitse officiers. Na de oorlog raakt Djano Reinhardt in de ban van de Be Bop en maakt nog opnames op een elektrisch versterkte gitaar.
    27 min
  • Aflevering 07 : Stomende swing en melancholische vocals
    Waar kleuren typerend zijn voor de arrangementen van Duke Ellington, is ritme dat voor de bigband van Bill ‘Count’ Basie. Duizenden koppeltjes doen avond na avond de temperatuur stijgen in world’s finest ballroom “The Savoy” tijdens het lindyhoppen. In een ‘Battle of the Bands’ wordt in 1938 het huisorkest van Chick Webb (met Ella Fitzgerald) verslaan door het orkest van Basie met oa. Lester ‘Leaps in’ Young en Billie Holiday. Zij noemt hem The Prez, hij noemt haar Lady Day. In het turbulente leven van Billie Holiday, gekenmerkt door drank, drugs en foute mannen blijft Lester Young echter haar muzikale zielsverwant.
    24 min
  • Aflevering 06: Componist, bandleader en pianist Duke Ellington
    We verlaten New Orleans en Chicago en komen terecht in het New York van de Roaring twenties, de periode waarin schimmige figuren zoals Al Capone fortuin maken met de illegale verkoop van alcohol na de drooglegging. In nightclubs zoals The Cotton Club wordt moonshine whiskey gedronken uit koffietassen. Hier speelt de band van Duke Ellington als huisorkest. Wanneer er radio-uitzendingen worden gemaakt vanuit deze club in Harlem, wordt de bandleider en componist al snel erg bekend. In zijn composities experimenteert Ellington met originele arrangementen en klankleuren zoals growls en shouts. Ellingtons enorme invloed op de muziekgeschiedenis wordt algemeen erkend.
    24 min
  • Aflevering 05: Meester-improvisator Satchmo
    Louis Armstrong groeit op in de prostitutiewijk Storyville, waar op elke hoek van de straat Jazz te horen is. In het jongenstehuis waarin hij als tiener terecht komt omwille van een pistoolincident, krijgt hij zijn eerste cornet. Later, in de band van mentor King Oliver, blijkt Armstrong een meesterimprovisator te zijn. Trompet spelen en zingen doet hij op zijn eigen herkenbare manier. Hij groeit uit tot een populair artiest met hits als ‘Hello Dolly’, die zelfs The Beatles van nummer 1 in de hitparade stoten. Armstrong werd vaak afgeschilderd als een racistische zwarte karikatuur, toch laat hij zich in de jaren ’50 niet neerzetten als Uncle Tom.
    25 min
  • Aflevering 04: Gangsta avant la lettre: ‘Jelly Roll’ Morton
    De creoolse en excentrieke pianist Jelly Roll Morton noemt zichzelf ‘Originator of Jazz’. Het kost deze kleurrijke figuur echter de grootste moeite om zijn reputatie te verdedigen. Vaak kwam hij niet eens aan de bak als muzikant en moest hij zijn geld verdienen met allerlei duistere zaakjes. Toch was deze opschepper onmiskenbaar van zeer groot belang voor de evolutie van de jazz : hij beïnvloedt de ragtime en legt zelfs de basis voor de swing met zijn riffs. Helaas mist hij zelf de boot naar de nieuwere jazz-genres, waardoor hij in armoede sterft.
    24 min