Je Eigen Perfecte Tuin

Een tijd geleden kreeg ik een interessante vraag over de optimale hoeveelheid organische stof in een moestuinbodem. De vraag die ik kreeg luidde: “Je geeft aan dat jouw grond varieert tussen de 3 en 8 procent, maar wordt de grond bij een nóg hoger organisch stofgehalte niet juist droger en stoffiger? En welk percentage is volgens jouw ervaring ideaal?”.

Omdat dit om een diepgaandere, wat meer wetenschappelijke uitleg vraagt die je niet één-twee-drie geeft, leek een volledige podcast over dit onderwerp me een goed idee.

Vandaag wil ik het graag hebben over een probleem dat voor de meeste tuiniers elk jaar terugkeert: slakken en de planten die ze allemaal opvreten. Tot nu toe lijkt het dit jaar nog geen groot probleem te zijn. Wij hebben er althans nog geen last van gehad, waarschijnlijk omdat het heel lang droog is gebleven.

Maar voor de komende week voorspellen ze donkerder, kouder en natter weer, wat de kans op een slakkenplaag toch sterk vergroot.

Ik krijg daar elk jaar veel vragen over: hoe komt dat en wat kan je eraan doen?. Dat is een complex probleem, wat betekent dat het niet één-twee-drie op te lossen is en een wat langere uitleg vraagt.

In deze podcast zal ik mijn licht eens werpen op wat volgens mij de reden is waarom je überhaupt slakken krijgt.

Direct water geven bij droogte, of juist nooit water geven? ‘s Morgens of ‘s avonds? Met de gieter, de tuinslang of een sproeier? Het zijn vragen die elke tuinier bezighouden in een drogere periode, of eigenlijk doorheen het hele jaar.

Zeker de laatste jaren kampen we vaker met lange droogtes, afgewisseld met lange natte periodes. We zien droge periodes op ongebruikelijke tijdstippen, zoals dit voorjaar. Het heeft toen zo’n vijf tot zes weken niet geregend, terwijl de lente in principe een natte periode zou moeten zijn.

In vorige podcasts heb ik het er al vaker over gehad. Vorig voorjaar, toen we ook een lange droge periode hadden, heb ik bijvoorbeeld uitgelegd hoe wij water geven en hoe ons systeem is opgebouwd. Dat wil ik nu niet herhalen.

Dit keer wil ik dieper ingaan op de wetenschappelijke achtergrond en aan de hand van enkele berekeningen laten zien wat precies het verschil is wanneer je het organisch stofgehalte in je bodem vergroot.

Wat is het effect als je die zogenaamde ‘bodemspons’ stimuleert? Hoeveel liter extra water gaat die bodem dan vasthouden, en wat is daarvan de impact op jou als tuinier?

Een hele tijd geleden heb ik het in deze podcast al eens gehad over het gebruik van levende bodembedekkers als continue mulchlaag.

Je zaait of kweekt planten in die laag, waardoor je eigenlijk geen moeite meer hoeft te doen om mulch te verzamelen. Bovendien geniet je van de voordelen van levende wortels in de bodem, die je grond constant verbeteren en het bodemvoedselweb ondersteunen.

Ik ben onlangs begonnen met dit in te zaaien, maar er zijn toch enkele bedenkingen bij te maken. Om te beginnen is er de keuze van de planten.

Iedereen weet dat er problemen zijn met insecten: ze sterven massaal af en hun aantallen zijn de laatste decennia sterk afgenomen. Als we bestuivers zoals bijen verliezen, levert dat in de toekomst grote problemen op, maar we moeten álle insectensoorten beschermen.

Honingbijen staan momenteel sterk in de schijnwerpers. Waar veel mensen – inclusief ikzelf – echter niet bij stilstaan, is dat er ook heel veel insecten uitsluitend ‘s nachts actief zijn en een ontzettend belangrijke rol spelen.

In deze podcast wil ik het hebben over de problemen waar deze nachtelijke soorten mee kampen en waarom ook zij sterk aan het uitsterven zijn.

Het voorjaar is een periode waarin je met van alles begint. Vaak start je je tuin op of wil je met nieuwe dingen beginnen. Dan komen er altijd veel vragen naar boven.

Daarom wil ik in deze podcast enkele vragen beantwoorden die de voorbije dagen en weken aan mij gesteld zijn tijdens een rondleiding, via mail en in cursussen.

Misschien kan het jou ook wel wat helpen.

Voor veel mensen is een moestuin een plek om groenten te kweken, opbrengst te hebben en, al dan niet gedeeltelijk, zelfvoorzienend te zijn. Ik kan me daarin vinden en dat is uiteraard ook belangrijk.

Maar ik vind dat een (moes)tuin in het algemeen toch ook voor veel andere doeleinden kan worden ingezet. Als je mij al een tijdje volgt, dan weet je dat.

Zeker in onze huidige tijd is de tuin een ideale plek om tot rust te komen, te ontspannen, te observeren en even alles naar de achtergrond te verdringen om gewoon in het moment te zijn.

In deze podcast wil ik er wat wetenschappelijker op ingaan waarom je gemakkelijker tot rust komt als je in je tuin bezig bent. 

Tien, elf jaar geleden heb ik een blog geschreven over het wel of niet snoeien van fruitbomen. Mijn conclusie was toen dat je eigenlijk niet moest snoeien, maar in die periode hebben we ook een hoop nieuwe, jonge fruitbomen geplant. Ik ging toen bekijken wat het effect zou zijn als ik niet zou snoeien.

Die vraag over wat mijn conclusies nu zijn, kwam een tijdje geleden ook binnen in mijn mailbox. Misschien is het goed om daar nu eens naar te kijken en te vertellen wat mijn huidige idee daarover is.

Ik zal ook kort herhalen hoe ik bij die toenmalige conclusie gekomen ben.

De podcast van vandaag gaat over iets waar ik al lange tijd over nadenk. Ik heb er al vaak over gehoord en het op verschillende plaatsen gezien, maar ik heb het zelf nog niet toegepast.

Ik vroeg me af of het nuttig is en daadwerkelijk een verschil gaat maken. De vele jaren van wachten en observeren hebben me nu toch overhaald om het eindelijk eens zelf te proberen.

Ik heb het over biochar, oftewel houtskool, die je ingraaft en die in theorie zou moeten zorgen voor een betere bodemstructuur en het beter vasthouden van vocht en voedingsstoffen.

Het is mij vooral te doen om het vasthouden van vocht. Aangezien we de laatste jaren kampen met droge periodes en onze bodem qua vochtvoorziening niet optimaal functioneert, kan biochar daar misschien een oplossing voor bieden.

Afgelopen week kreeg ik een interessante vraag binnen over het gebruik van kalk: de zin en onzin ervan en hoe je dat nu juist moet toepassen.

Omdat ik daar zelf jaren geleden ook mee bezig ben geweest, wil ik die vraag graag in deze podcast beantwoorden.

De vraag luidde als volgt: "Alle boeren hier in de Alblasserwaard strooien jaarlijks kalk over hun grasland. Zou je eens iets kunnen vertellen over de zin en onzin van kalken?

Ik krijg ook het advies om te strooien op mijn bodem van veen met een laag rivierklei, maar ik hoor ook dat kalk de bodem uitput.

Ik heb al gehoord van uitmergelen.".