JEST HISTORIA!

Bitwa Warszawska 1920 została wpisana na listę 18 przełomowych bitew historii świata. Historycy z Instytutu Pileckiego prof. Andrzej Zawistowski i dr Jerzy Rohoziński w starciu na słowa opowiadają o faktach i interpretacjach bitwy.  Dokonują analizy sytuacji geopolityczną Europy i odkrywają przed słuchaczami być może nieoczywiste historie, z którymi mamy do czynienia we współczesnej polityce historycznej świata.

Trauma jest stanem psychicznym wywołanym działaniami czynników zewnętrznych, zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka. Często nieświadomie przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.  Czy można wpłynąć na przekaz traumy między pokoleniami? Czy cisza jest jedynym sposobem obrony przed cierpieniem i bólem, którego doświadcza człowiek również w sposób nieświadomy? Jak zachować pamięć o śmierci i przekazać pamięć o życiu, rozmawiają: z Justyna Nowak filozofka, doktorantka w Instytucie Filozofii UMK, zajmuje się badaniami nad pamięcią odziedziczoną oraz ustrojami totalitarnymi oraz Jolanta Frątczak - Garbowicz, psycholog, psychoterapeutka psychologii integracyjnej

Wakacje... Turyści z różnych stron zwiedzają Warszawę i dowiadują się o jej przeszłości. To jasne, że nie dowiedzą się wszystkiego. Ale czy dowiedzą się na przykład, że tuż przy ich szlaku zwiedzania jest takie niezwykłe miejsce, „Willa pod Zwariowaną Gwiazdą”, gdzie mieszkał pan Jan Żabiński ze swoją rodziną? Działa się tam historia hollywoodzka, ale… po kolei… Posłuchajcie!

11 lipca obchodziliśmy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Tego dnia, w 1943 roku, nastąpiła kulminacja ludobójstwa na Wołyniu. Ten najstraszliwszy dzień znany jest jako tzw. Krwawa Niedziela. Zaatakowano wtedy dziesiątki miejscowości, dokonując masowej eksterminacji Polaków.

W odcinku usłyszycie opowieści tych, którzy przeżyli Rzeź Wołyńską, poznacie historię niezwykłego, ukraińskiego małżeństwa opowiedzianą przez Anię Łozińską z Działu Archiwum Instytutu oraz dowiecie się, czy Wołyń to tylko Wołyń, o czym opowie dr Jerzy Rohoziński z OBnT w Instytucie Pileckiego.

Poznajcie Łapaczy Historii, którzy pracują w dziale filmowym Instytutu. W czwartym odcinku naszego podkastu Wojciech Saramonowicz, Grzegorz Czerniak, Małgosia Grygiel, Tomek Gleb i Michał Miziołek opowiedzą Wam, jakie sceny z ich pracy zapadły im szczególnie w pamięci. Przekonacie się, że nasi filmowcy potrafią rozmawiać nawet w językach, których nie znają, na planie stawiają czoła egzotycznym zwierzętom, a po setkach wywiadów mówią z przekonaniem – „nudy nie będzie absolutnie!”.

Rodziny osób, które zostały w czasie II wojny światowej zamordowane za pomoc ludności żydowskiej, przez lata pielęgnują pamięć o swoich najbliższych. Trwa ona w kolejnych pokoleniach. Świadkowie wydarzeń opowiadają historię najbliższych swoim dzieciom, potem wnukom, mimo że sami niosą ze sobą bagaż tego doświadczenia. O tym, jak pamięć o bohaterach przekazywana jest w ich rodzinach, opowiadają potomkowie upamiętnionych przez Instytut Pileckiego w ramach projektu "Zawołani po Imieniu". Posłuchajcie, czym jest dla nich pamięć o przodkach oraz jakie znaczenie ma dla nich ich upamiętnienie po ponad 70 latach.

Archiwum cyfrowe Instytutu Pileckiego od początku swojego istnienia zajmuje się gromadzeniem i udostępnianiem dokumentów  dotyczących dwóch totalitaryzmów XX wieku - sowieckiego i niemieckiego. Wśród archiwaliów znajdują się zdjęcia, zeznania, świadectwa, raporty pochodzące z archiwów polskich i zagranicznych.  Monika Maniewska, Paulina Wiśniewska i Karol Kalinowski z Działu Archiwum Instytutu Pileckiego opowiadają o pracy z dokumentami.

Tylko najstarsi mieszkańcy Paulinowa pamiętają, co wydarzyło się w tej mazowieckiej wsi pewnej lutowej nocy 1943 r. Tylko oni wiedzą, kim był prowokator i jak okrutną rolę odegrał w życiu ich sąsiadów i rodzin. W tym odcinku podkastu odwiedzamy Paulinów, a naszym przewodnikiem jest pani Stanisława Maciak, wieloletnia mieszkanka i strażniczka pamięci tej historii. Pani Stanisława opowiada o tym, jak to miejsce wyglądało w czasie wojny, które miejsca były dla mieszkańców Paulinowa najważniejsze, i co zostało do dzisiaj. W odcinku wypowiadają się również pan Antoni Kotowski (wnuk Ewy i Józefa Kotowskich) oraz Marcin Panecki (historyk Instytutu Pileckiego).