د پاکستان حکومت هلې ځلې پيل کړي چې پر ټولنيزو رسنيو محدوديتونه ولګوي. په دې لړ کې يې د ځينې ويب پاڼي تړلې اود فيسبوک له چارواکيو سره يې هم تماس نيولی دی. پر ټولنيزو رسنيو د بنديز يا محدوديتونو لګولو ګټې او تاوانونه څه دي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تررڼا لاندې بحث کې د عبدالولي خان پوهنتون جرنلزم څانګې استاد ضياوالله همدرد او ليکوال ظفزالله خان سره څېړل شوې دي.

د پاکستان قامي اسبملۍ د سېشنبې په ورځ د پوځي عدالتونو بيا جوړولو قانون منظور کړ خو په سېنټ کې د غړيو د کموالي له وجې پر قانون رايې اچونه تر بلي اوونی پورې و ځنډول شوه. پر پوځي عدالتونو د بشري حقونو سازمانونه نيوکي کوي خو حکومت دریځ لري چې په هېواد کې د روانې ترهګرۍ د مخنيوي لپاره پوځی عدالتونو جوړول اړين دي. د مشال تر رڼا لاندې بحث کې هم دا موضوع د پوځ پخواني چارواکي برېګيډیر سيد نذير، پخوانی ډپلوماټ اياز وزیر، د سپريم کورټ وتلي وکيل قاضي انور او د پاکستان هيومن رايټس کمېشن يو مشر کامران عارف سره څېړل شوې ده.

د قبایلي سیمو میرمنو غوښتنه کړې ده چې د فاټا په اصلاحاتو کې دې د ښځو حقونه خوندي کړل شي او د هغوي د پرمختیا، تعلیم او روغتیا د ستونزو هوارولو لپاره دې عملي ګامونه پورته کړل شي.

د مشال تر رڼا لاندې خپرونه کې پر دغه موضوع بحث کوو.

کوربه شاهین بونیری دی.

د مشال تر رڼا لاندې بحث د ښځو نړيوالې ورځې ته ځانګړۍ شوی چې پکې د قامي اسمبلۍ غړې مسرت احمد زيب او د بشري حقونو ادارې نېشنل هېومن رايټس کمېشن اف پاکستان لپاره د قبايلي او نيمه قبايلی سيمو استاذې بېګم جانې سره پر دې خبرې شوې چې ددې هېواد په اسمبليو او ګوندونو کې فعاله ښځې څومره بااختياره دي؟

په اسلام اباد کې د چارشنبې په ورځ د قتصادي همکارۍ سازمان سرمشريزه کې د غړيو هېوادونو ترمنځ د رابطو او تجارت پر زياتولو سلا وشوه. دا په داسې حال کې ده چې امنيتي اندېښنو له کبله پاکستان له افغانستان سره د تورخم او چمن لارې لا هم تړلې دي. هم دغه شان افغانستان ددې سازمان د منځنۍ اسيا غړيو هېوادونو ته د رسېدو يوه مهمه لار ده. د غړيو هېوادونو خپل منځي سياسي اختلافات د سازمان اقتصادي هدفونو په مخ کې څومره لوی خنډ دي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې په اسلام hباد کې د اقتصادي چارو پوه جاويد اقبال او په پېښور کې د سياسي چارو پوه ډاکټر خادم حسين سره څېړل شوي دي.

په دې وروستيو کې په پاکستان کې وسله والو بريدونو د کابل او اسلام اباد وار له مخه خرابې اړيکې لا پسې کړکېچنې کړي دي. د دغو بريدونو ذمه واري داعش او جماعت الحرار وسله والو ډلو منلې او اسلام اباد تور لګوي چې دغه ډلې په افغانستان کې پټن ځايونه لري خو کابل بيا تور پورې کړی چې په پاکستان کې د وسله والو طالبانو ۳۲ مرکزونه دي چې د افغانستان پرضد استعمالېږي. دغسې تورونو د د دواړو هېوادونو ترمنځ خراب تعلقات څومره پېچلې کړي دي؟ دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې د پاکستان له پخواني سفارتکار ایاز وزير او د سياسي چارو کابل مېشت پوه اباسين بريال سره څېړل شوی دي.

په پاکستان کې يو ځل بيا ترهګر بريدونه زيات شوي دي.په دې هېواد کې د ترهګرۍ ضد ملي تګلارې د شتون سربېره هم تشدد پېښې ,لې زياتې شوې.؟

دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې له خبريال حق نواز خان او د پېښور پوهنتون سمييزو چارو څانګې مشر ډاکټر سرفراز خان سره څېړل شوې دي.

د امريکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ هندي وزيراعظم نريندرمودي ته د واشنګټن د سفر بلنه ورکړې ده. که څه هم په دې اړه لا هم د پاکستان غبرګون مخې ته نه دی راغلی خو اسلام اباد تل د امريکا او هند پراخېدونکو اړيکو ته حساسيت ښودلی دی. د ښاغلي ټرمپ دغه اقدام به د اسلام اباد او واشنګټن او په عمومي توګه پر ټوله سيمه څه اغېز وکړي؟

دا او نورې پوښتنې د مشال تر رڼا لاندې بحث کې د سياسي چارو پوه ډاکټر اعجاز خټک او پخواني ډپلوماټ اياز وزير سره څېړل شوې دي.

د امريکايې ولسمشر باراک اوبامه واکمني به د جمعه په ورځ پای ته ورسېږي او پر ځای به يې ډونلډ ټرمپ د هېواد مشري پر غاړه واخلي. د مشال تر رڼا لاندې بحث کې د باراک اوبامه په واکمنۍ کې د امريکا له افغانستان او پاکستان سره د تعلقاتو جاج اخستل شوی دی او دغه اړيکې به د ډونلډ ټرمپ په واکمني په ممکنه توګه کومه بڼه غوره کولای شي؟ ميلمانه په پېښور کې د دفاعي چارو پوه برېګيډيير محمود شاه او په کابل کې د سياسي چارو پوه اباسين بريال دي.

د مشال تر رڼا لاندي بحث کې مو په اسلام اباد کې په تيره يوه اونۍ کې د پنځو فعالانو د تري تم کيدو موضوع څيړلي دی. په پروګرام کې د بشري حقونو فعالان ميلمانه دی.