คิดก่อนเชื่อ

คิดก่อนเชื่อ

By Thai PBS Podcast, Thai PBS RadioTV & Film
Download on the App Store

คิดก่อนเชื่อ episodes

  • คิดก่อนเชื่อ : สุขภาพดีบอกได้อย่างไร กินอร่อย

    บางคนวัดความมีสุขภาพดีจากอาหารการกิน ถ้าไม่จากอาหาร ก็จากผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทำให้สรรหาอาหารที่คิดว่าดี มากิน เช่นวิตมินเม็ดเพราะกังวลว่าจะขาดวิตมิน  แต่ความจริงแล้ว จะทำให้ให้เรามีสุขภาพดีจริงหรือไม่ ฟังจาก ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักวิจัย นักพิษวิทยาด้านอาหาร

    16 min
  • คิดก่อนเชื่อ : เราจะสู้เศรษฐกิจฝืดเคืองได้จริงหรือ

    24 พฤศจิกายน 2562 “สวนดุสิตโพล” เปิดเผยผลสำรวจหัวข้อ “การกินอยู่ของประชาชน ณ วันนี้” เพื่อสะท้อนความคิดเห็นของประชาชนที่มีต่อการดำเนินชีวิตประจำวันที่ต้องต่อสู้ดิ้นรนเลี้ยงดูครอบครัว และดำรงชีวิตท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน  สิ่งที่ประหยัดได้ 
    •    1 ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น เช่น ท่องเที่ยว ช้อปปิ้ง งานเลี้ยงสังสรรค์ ฯลฯ
    •    2 อยู่บ้านมากขึ้น ทำอาหารทานเองที่บ้าน
    •    3 วางแผนการเงิน
    •    4 ซื้อสินค้าเฉพาะในช่วงที่ลดราคา
    •    5 หารายได้เสริม
    สิ่งที่ประชาชนไม่สามารถประหยัดได้ มีอะไรบ้าง?
    •    1 ค่าเดินทาง ค่ารถเมล์ ค่ารถไฟ ค่าน้ำมัน 
    •    2 ค่ายา ค่ารักษาพยาบาล 
    •    3 ค่าเช่า ค่าผ่อนชำระต่างๆ
    •    4 ค่าเทอม ค่าเล่าเรียน
    •    5 ค่าภาษีสังคม เช่น งานบุญ งานแต่งงาน งานศพ...จริงหรือ
     

    16 min
  • คิดก่อนเชื่อ : บางคนรับรสขมจากผักมากกว่าคนอื่น จริงหรือ

    บางคนทำไมกินอาหารรสขม เช่น ต้มมะระ มะระขี้นก หรือฝักเพกา ได้ แต่บางคนกินไม่ได้ เพราะมันขมมาก  มาฟังงานวิจัยเกี่ยวกับ บางคนรับรสขมจากผักมากกว่าคนอื่น จริงหรือ

    14 min
  • คิดก่อนเชื่อ : ทดสอบเครื่องสำอางไม่ใช้สัตว์ทดลองได้จริงหรือ

    การผลิตเครื่องสำอางเพื่อให้ปลอดภัย ต้องมีการทดสอบกับสัตว์ทดลอง แต่มาระยะหลังมีการรณรงค์จากกลุ่มคนรักสัตว์ว่าไม่ควร   เราจะทดสอบเครื่องสำอางโดยไม่ใช้สัตว์ทดลองได้จริงหรือ  

    13 min
  • คิดก่อนเชื่อ : แอลกอฮอล์ในเลือดลดลง 15 เปอร์เซ็นต์ ในเวลา 1 ชั่วโมง เท่ากันทุกคนจริงหรือ

    แอลกอฮอล์ในเลือดลดลง 15 เปอร์เซ็นต์ ในเวลา 1 ชั่วโมง เท่ากันทุกคนจริงหรือ มีงานวิจัยอะไรที่เกี่ยวข้องบ้าง

    •    จากบทความเรื่อง Pharmacokinetics of Ethanol — Issues of Forensic Importance ในวารสาร Forensic Science Review ·ปี  2011 มีตอนหนึ่งให้ข้อมูลประมาณว่า มนุษย์มีลักษณะความแตกต่างทางพันธุกรรมที่เรียกว่า SNP (single nucleotide polymorphism) ซึ่งกำหนดความสามารถของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องต่อการขับออกของอัลกอฮอล์ว่าช้าหรือเร็ว อีกทั้งเอนไซม์ต่าง ๆ ถูกกระตุ้นให้มีปริมาณมากหรือน้อยนั้น ขึ้นกับปริมาณและความถี่ที่กินว่าเป็นประจำขนาดไหน พร้อมกับความแตกต่างในการขับอัลกอฮอล์ออกทางไต ทางเหงื่อ และลมหายใจ คนที่กินเป็นประจำจะต้องเพิ่มขนาดการกินขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อให้เมาได้เท่าเดิม
    •    ตัวเลขที่กำหนดระดับของแอลกอฮอล์ในเลือดคนขับรถไม่เกิน 50 มิลลิกรัมเปอร์เซนต์นั้น เป็นค่าเฉลี่ยจากการทดลองในคนไทยหลากหลายอาชีพ เช่น นักศึกษา พนักงานขับรถไฟ พนักงานขับรถเมล์ กรรมกรโรงงาน

    •    วันที่ 20 ส.ค. มูลนิธิเมาไม่ขับร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ( สสส.) และภาคีเครือข่ายรณรงค์ลดอุบัติเหตุภาครัฐ มีการนำอาสาสมัครมาร่วมทดสอบการหาค่าปริมาณแอลกอฮอล์ในร่างกาย ภายหลังการดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อพิสูจน์การลดลงของปริมาณแอลกอฮอล์ต่อหนึ่งชั่วโมง และเพื่อยืนยันว่า คนที่มีปริมาณแอลกอฮอล์ในร่างกายเกิน 389 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ไม่มีสติขับรถได้จริงหรือ 
    •    การทดสอบเริ่มเมื่อ 10.30 น. ผลการเป่าวัดค่าแอลกอฮอล์ได้ 225 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์  เมื่อ 1 ชั่วโมงผ่านไป นำอาสาสมัครมาวัดค่าแอลกอฮอล์อีกครั้ง หากอ้างอิงตามสมมติฐานของผู้เชี่ยวชาญในคดีว่า แอกอฮอล์ลดลง 15% ต่อ 1 ชั่วโมง ปริมาณแอลกอฮอล์ของอาสาสมัครจาก 225 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ ต้องเหลือประมาณ 191 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ เมื่อผ่านไป 1 ชั่วโมง แต่จากผลการทดสอบพบว่า ไม่จริง เนื่องจากบางราย มีปริมาณแอลกอฮอล์ลดลงถึง 18% ใน 1 ชั่วโมง
    •    นพ.แท้จริงระบุด้วยว่า ผลการทดสอบที่ได้สรุปว่าไม่ใช่ทุกคนที่ปริมาณแอลกอฮอล์จะลดลง 15% เปอร์เซ็นต์ทุก 1 ชั่วโมง บางคนพบว่ายังลดลงมากถึง 50% ดังนั้น สมมติฐานที่ว่าลดลง 15% ทุก 1 ชั่วโมงนี้ ต้องรื้อใหม่หมด
     

    15 min
  • คิดก่อนเชื่อ : พาราควอตเป็นสาเหตุให้เนื้อเน่า จริงหรือ

    การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช สารพาราควอต ส่งผลต่อผู้ใช้ เช่นคนฉีดพ่น หรือเกษตรกรอย่างไร

    •   ศูนย์ข้อมูลและข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง หรือ Thai Civil Rights and Investigative Journalism (TCIJ) ที่เชียงใหม่ ให้ข้อมูลเมื่อ 25 มี.ค. 2561 ว่า 
        o  งานวิจัยท้องถิ่น จ.หนองบัวลำภู ที่ได้การสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) พบการใช้สารเคมีกำจัดวัชพืชเกินอัตราแนะนำ 4-8 เท่า ทั้งจังหวัดใช้พาราควอต 8 แสนลิตรต่อปี การเจ็บป่วยในพื้นที่มีความสัมพันธ์กับปริมาณการใช้สารเคมี พบผู้ป่วยโรคเนื้อเน่าระหว่างปี 2556 - 2560 สะสมสูงถึง 1,065 ราย 
        o  จ.หนองบัวลำภู มีผู้ป่วย ‘โรคเนื้อเน่า’ (Necrotizing fasciitis) เฉพาะโรงพยาบาล จ.หนองบัวลำภู นับตั้งแต่ปี 2553 มีผู้ป่วยไม่ต่ำกว่าปีละ 120 คน และเกือบร้อยละ10 ของผู้ป่วยจะพิการและเสียชีวิต 
        o  สถิติทั้งจังหวัดมีผู้ป่วยโรคเนื้อเน่าสะสมระหว่างปี 2556-2560 จำนวน 1,065 คน และพบผู้ป่วยโรคผิวหนังมากสุดช่วงเดือน มิ.ย.- ก.ค. 
        o  ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษามักมีการสัมผัสกับน้ำในลำน้ำ นาข้าว หรืออ่างเก็บน้ำเป็นเวลานาน หลายรายมีบาดแผลในบริเวณแขน ขา จากการทำงานและไปล้างตัวในแหล่งน้ำที่รองรับสารเคมีทางการเกษตร 
        o    แพทย์ได้วินิจฉัยถึงการเป็นโรคที่มาจากแบคทีเรียเป็นสาเหตุหลัก ซึ่งอยู่ในกลุ่มของแบคทีเรียชนิดไม่ใช้อากาศ เช่น Bacteroides fragilis, Clostidium spp, Pepto Streptococcus และแบคทีเรียชนิดใช้อากาศ เช่น E.Coli, Enterobacter spp., Klebsiella spp., Proteus spp., non- group A streptococcus spp. ซึ่งรวมถึงแบคทีเรีย Aeromonas hydrophila (It can survive in aerobic and anaerobic environments) ที่ทำให้เกิดการติดเชื้อ แบคทีเรียเหล่านี้มักพบในแหล่งน้ำจืด

    •    หลักฐานว่า พาราควอต ทำให้ระบบภูมิต้านทานต่ำลง ซึ่งส่งผลให้การติดเชื้อง่ายขึ้นได้ เช่น
        o  บทความเรื่อง Effect of acute and chronic toxicity of paraquat on immune system and growth performance in rainbow trout, Oncorhynchus mykiss ในวารสาร Aquaculture Research, 2014 ให้ข้อมูลว่าภูมิคุ้มกันแต่กำเนิดซึ่งเรียกว่า Innate immunity ซึ่งไม่จำเพาะต่อเชื้อโรคใดและเป็นด่านแรกในการต่อสู้และป้องกันเชื้อโรคที่เข้ามาในร่างกาย ได้แก่ lysozyme ระบบ complement และ โปรตีนที่เป็นแอนติบอดีถูกกดให้ต่ำลงโดยพาราควอต

    แต่อีกด้านหนึ่ง ก็มีข่าวเมื่อ 22 ก.ค. 2563 มีบทความเรื่อง เนื้อเน่าไม่เกี่ยวพาราควอต ว่า สมาคมวิทยาการวัชพืชแห่งประเทศไทยได้ออกมาเรียกร้องให้คณะกรรมการวัตถุอันตรายทบทวนมติ 
        o  เหตุผลหนึ่งที่ถูกนำมาใช้ในการประกาศ ห้ามมี ห้ามใช้พาราควอต มาจากข้อมูลของกลุ่มเอ็นจีโอ ที่อ้างว่า ทุกฤดูฝนเกษตรกรในพื้นที่ ต.บุญทัน อ.สุวรรณคูหา จ.หนองบัวลำภู จะป่วยด้วยโรคเนื้อเน่าปีละ 50 คน บางคนถึงกับต้องตัดขาทิ้ง สาเหตุมาจากเดินเหยียบย่ำแปลงทำการเกษตรที่มีการใช้พาราควอต พร้อมกับมีงานวิจัยระบุว่า ในแหล่งน้ำพื้นที่ดังกล่าวพบพาราควอตตกค้างมากถึง 26.8-55.41 มิลลิกรัมต่อลิตร
        o  คณะกรรมการวัตถุอันตรายเคยมีคำสั่งให้กรมวิชาการเกษตรและกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมลงพื้นที่ไปตรวจสอบ  ผลการเก็บตัวอย่างมาตรวจวิเคราะห์ ทั้ง 2 หน่วยไม่พบการปนเปื้อนของพาราควอต (It is partially inactivated upon contact with soil.)
        o  สมาคมวิทยาการวัชพืชแห่งประเทศไทยเมื่อ 9 ธ.ค.2562 ได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างดินและน้ำส่งให้ห้องแล็บตรวจวิเคราะห์ ผลปรากฏว่าดินและน้ำในอ่างเก็บน้ำทั้ง 3 แห่ง ไม่พบพาราควอต มีเพียงอ่างเก็บน้ำห้วยโซ่ พบ แบคทีเรียกินเนื้อคน (Aeromonas hydrophila) ทั้งในดินและน้ำ

    มีงานวิจัยอะไรอีกที่เกี่ยวกับพาราควอต ฟังใน คิดก่อนเชื่อ 


     

    13 min
  • คิดก่อนเชื่อ : การล้างจานให้สะอาดนั้นมีผลต่อสุขภาพของผู้บริโภค

    การล้างจานให้สะอาดนั้นมีผลต่อสุขภาพของผู้บริโภค เพราะฉะนั้นเราจึงควรให้ความสำคัญกับการล้างจาน 

    งานวิจัยเรื่อง Microbiome analysis and confocal microscopy of used kitchen sponges reveal massive colonization by Acinetobacter, Moraxella and Chryseobacterium species ตีพิมพ์ออนไลน์ใน www.nature.com/scientificreports เมื่อปี 2017 ได้รายงานว่า นักวิจัยชาวเยอรมันได้ทำการวิเคราะห์เชื้อแบคทีเรียในฟองน้ำที่ใช้ในครัวของแม่บ้าน 14 ตัวอย่าง ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงปี 2012 ซึ่งได้ผลลัพธ์ที่น่าตกใจ 
    o    พบแบคทีเรียชนิดต่างๆ ถึง 362 ชนิด ซ่อนในฟองน้ำ
    o    เฉลี่ยราว 4 หมื่น 5 พันล้านเซลล์ต่อตารางเซนติเมตร ซึ่งเป็นตัวเลขใกล้เคียงกับที่พบได้ในตัวอย่างอุจจาระของมนุษย์โดยเฉลี่ย 

    •    อาหารบางมื้อของคนไทย บางครั้งมีไขมันค่อนข้างสูง ไม่ว่าจะเป็นกะทิ เนื้อสัตว์ติดมัน ซึ่งอาจเลยไปถึง นมเนยและอื่น ๆ เพราะอาหารเหล่านี้อร่อย แต่เมื่อถึงเวลาล้างจานแล้ว สิ่งที่ต้องคำนึงในขั้นตอนแรกคือ 
    o    กวาดเศษอาหารทิ้งในภาชนะที่เหมาะสม (เช่น ถุงพลาสติก ที่เราไปพลาดรณรงค์ให้ซูเปอร์สโตร์เลิกใช้ใส่อาหาร จนต้องเสียเงินไปซื้อถุงขยะเพิ่ม)
    o    ถ้าจานมีสิ่งเปรอะเปื้อนเป็นไขมัน ควรใช้กระดาษชำระเช็ดออกให้หมด เพราะถ้าไม่ทำเช่นนี้ จะต้องใช้น้ำยาล้างจานปริมาณมาก และอาจต้องล้างซ้ำอีก 2-3 ครั้ง
    o    ภาชนะที่จำเป็นต้องใช้กระดาษชำระเช็ดไขมันให้หมดจริง ๆ คือ กล่องใส่อาหารที่เป็นพลาสติก ซึ่งถ้ามีไขมันติดแล้วสัมผัสน้ำก่อนการล้างด้วยฟองน้ำและน้ำยาล้างจานแบบธรรมดานั้น มีโอกาสน้อยมากที่จะสะอาด

    ฟังงานวิจัยซึ่งเป็นข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมกับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยา 
     

    13 min

About คิดก่อนเชื่อ

From the publisher's feed

คิดก่อนเชื่อ กับ ดร.แก้ว กังสดาลอำไพ นักพิษวิทยาและนักวิจัย จะนำงานวิจัยเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ทางพิษวิทยา มาอธิบายให้เข้าใจง่าย ๆ  เช่น ข้อมูลของอาหาร ผลิตภัณฑ์ที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน ฯลฯ…