"มีความมักน้อย มีความสันโดษ มีความไม่คลุกคลี และก็ปรารภความเพียร หลังจากนั้นก็เจริญสติไป มีสติรู้เท่าทันกิเลสที่เกิดขึ้นในใจ ก็จะเป็นผู้มีศีล มีสติรู้เท่าทันจิตที่ฟุ้งซ่าน รู้เท่าทันจิตที่ไหลไป จะเป็นผู้มีสมาธิ เมื่อจิตมีสมาธิที่ถูกต้อง ใจพร้อมเป็นผู้รู้ ผู้ดู สติระลึกรู้ลงไปที่กาย กายก็จะแสดงไตรลักษณ์ สติรู้ลงไปที่จิต จิตก็แสดงไตรลักษณ์ เมื่อนั้นก็มีการเจริญปัญญา เพราะฉะนั้นก็มีสติ มีสมาธิ มีการเดินปัญญา ทำทุกอย่างครบ ก็จะไ้ด้ขั้นถัดไป คือจะมีความไม่เนิ่นช้าในธรรมะ" คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ - ธรรมะเพื่อความไม่เนิ่นช้า - คอร์สรู้กาย รู้ใจ พื้นฐานสู่ความรู้แจ้ง 30 กรกฎาคม 2559 (psn590730C)

"หัวใจของพระพุทธศาสนา คือการเดินปัญญา สิ่งที่เรามาเรียนทั้งหมดนี้ ฝึกสติ เรียนรู้กายใจ ก็คือการเดินวิปัสสนา การเดินวิปัสสนา ก็คือ เรียนรู้รูปนามกายใจ ตามความเป็นจริง เพื่อให้เห็นว่ามันเป็นไตรลักษณ์ มันยึดถือไม่ได้ สั่งไม่ได้ ไม่ใช่ตัวเรา รูปนามกายใจนี้มันไม่ใช่ตัวเราอยู่แล้ว มันเป็นทุกข์เป็นโทษอยู่แล้ว มันไม่เที่ยงอยู่แล้ว มันเกิดดับอยู่แล้ว มันบังคับบัญขาไม่ได้อยู่มาแต่แรกอยู่แล้ว เราไม่รู้เองไม่เห็นเอง ใครจะเห็นได้ นอกจากผู้ที่ได้เคยฟังธรรมของพระพุทธเจ้า พวกเราก็ได้มีโอกาสฟังธรรมะแบบนี้แล้ว มีโอกาสได้รับธรรมะที่จะนำร่องให้ใจเดินไปสู่เส้นทางของความหลุดพ้น อย่าปล่อยให้โอกาสทองนี้ เสียไปนะ ชาตินึงนะ แป๊บเดียว สั้นมากนะ ลองนึกดูสิ ลองนึกย้อนไป เรายังเป็นเด็กอยู่เลย แป๊บเดียวก็โตแล้ว แป๊บเดียวก็เรียนจบแล้ว แป๊บเดียวก็ทำงานมาสิบปีแล้ว เผลออีกแป๊บเดียวแก่แล้ว อีกแป๊บเดียวตายแล้ว เสียไปชาตินึง และชาตินี้เป็นชาติสำคัญนะ ไม่ใช่ทุกคนที่จะเกิดมาได้เจอพระพุทธศาสนา ได้เจอแล้ว ได้ฟังธรรมะแล้ว ต้องใช้ประโยชน์สูงสุดกับโอกาส" - คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ - ชาตินี้ขั้นต่ำต้องเป็นพระโสดาบัน - คอร์สรู้กาย รู้ใจ พื้นฐานสู่ความรู้แจ้ง นครสวรรค์ 31 กรกฎาคม 2559

"จิตจะรู้สึกตัว จะหลงไป จะเพ่ง ทำอะไรไม่ได้เลย มันทำของมันเอง เรามีหน้าที่รู้เท่าทันมัน รู้เท่าทันว่าขณะนี้มันหลงไป ขณะนี้มันเพ่ง เวลารู้สึก ก็รู้ว่ารู้สึก แต่อยู่ดีๆ มันไม่รู้หรอก มันต้องหัดเรียนรู้สภาวะ เพ่งคืออะไร หลงคืออะไร รู้สึกคืออะไร หัดดูสภาวะของร่างกายจิตใจไปเรื่อยๆ เมื่อมันจำสภาวะนั้นๆ ได้ เมื่อสภาวะนั้นเกิด มันจะจำได้" - คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ "จิตตสิกขาภาคปฏิบัติ" คอร์สรู้กาย รู้ใจ พื้นฐานสู่ความรู้แจ้ง จังหวัดนครสวรรค์ วันที่ 30 กรกฎาคม 2559 (psn590730A)

ไม่ว่าจะปฏิบัติด้วยการทำอะไรก็ตาม จะอยู่ในชีวิตประจำวันหรือทำในรูปแบบหรืออะไรก็ตามมันเหมือนกันหมด มันหลักเดียวกันหมดก็คือ ให้มีสติอยู่กับกายกับใจตัวเอง อะไรก็ได้ ทำกิจกรรมอะไรก็ได้ แล้วพอมันเผลอไปคิดก็รู้ เผลอไปมองก็รู้ เผลอไปฟังก็รู้ เอาสามอย่างนี้ก็พอแล้ว เผลอไปฟัง เผลอไปมอง เผลอไปคิด รู้ขึ้นมาเมื่อไหร่ก็ได้แต้มนึง แต่ถ้าไปเพ่งๆ บังคับจิตไว้ มันไม่ได้สักแต้มนึง ติดลบ ติดลบไปเรื่อยๆ ก็เท่ากับว่าถอยห่างมรรคผลนิพพานไปเรื่อยๆ ยิ่งเนิ่นช้า ยิ่งไกลไปเรื่อยๆ - อาจารย์สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา บรรยายธรรมะในคอร์สรู้กาย รู้ใจ พื้นฐานสู่ความรู้แจ้ง จังหวัดนครสวรรค์ วันที่ 29 กรกฎาคม 2559 (swt590729C)

"พวกเราภาวนาไปตามปกติ ตามธรรมชาติ ธรรมดา ไม่ต้องคิดว่า อันนี้วิปัสสนา หรืออันนี้สมถะ ภาวนาไปซื่อๆ และเห็นสภาวะไปซื่อๆ ไม่ต้องคิดมาก ไม่ต้องวิเคราะห์มาก มันเป็นยังไงก็ยังงั้น จะให้มันอย่างอื่นก็ไมได้ เพราะมันเป็นไปตามเหตุ เป็นไปตามสิ่งที่ควรจะเป็น เป็นไปตามสิ่งที่ต้องเป็น เรามีหน้าที่ฝึก ทำกรรมฐานอย่างหนึ่ง แล้วดูจิตที่เคลื่อนไป แล้วจำไว้ให้ดีว่า การเห็นสภาวะนั้นแค่รู้สึก คำว่า *แค่รู้สึก* ไม่จำเป็นต้องรู้ชัดมาก" คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ สนทนาธรรมตามกาล ครั้งที่ ๔ ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร วันที่ ๑๘ กันยายน ๒๕๕๙

"(การปฏิบัติ)ในรูปแบบมันจะสะท้อนการเจริญสติในชีวิตประจำวันทั้งหมด ถ้าเราทำรูปแบบที่มีเหตุทำให้รู้สึกตัวอย่างธรรมชาติ รู้อย่างที่มันเป็นได้ในชีวิตประจำวันเราก็จะดูได้อย่างธรรมชาติ แต่ถ้าในรูปแบบเราทำด้วยการบังคับอยู่ ในการเจริญสติในชีวิตประจำวันก็บังคับ แต่ให้รู้ก่อนว่ามันบังคับ เราไม่แก้" - คุณมาลี ปาละวงศ์ ถามตอบปัญหาธรรมะที่วัดสวนสันติธรรม วันที่ 19 กรกฎาคม 2559 (mle590719B)

"วางใจให้ถูกก่อน วางใจว่าเราทำเพื่ออะไร เราจะทำวิปัสสนา เราไม่ได้ทำให้สงบ ผลจากการทำวิปัสสนาที่ถูกต้อง ความสงบ ความตั้งมั่นของจิตมันจะมาเอง ถ้าเรามุ่งมาสู่ว่า ต้องสงบ ต้องรู้สึกตัว ต้องมีสติ ต้องรู้ชัดๆ เยอะๆ มันจะเป็นทรงนี้หมดเลย คือ แน่น ซึม แข็ง ทื่อ สุดท้ายเป็นซอมบี้ ... เข้าใจตรงทางก่อน รู้ความเป็นจริง ท่องไว้เลย.. เห็นตามความเป็นจริง รู้อย่างที่มันเป็น" คุณมาลี ปาละวงศ์ ถามตอบปัญหาธรรมะที่วัดสวนสันติธรรม วันที่ 19 กรกฎาคม 2559

"พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า คนจำนวนมากเห็นโทษเห็นข้อห้ามของสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ว่าไม่เป็นไร ยกตัวอย่างเช่น การเล่นโทรศัพท์มือถือ พวกเราไม่ค่อยเห็นทุกข์เห็นโทษของมันหรอก มันไม่ได้ฆ่าใคร อย่างน้อยก็ฟุ้งซ่าน เสียเวลาไปอีกหลาย ๆ วัน หรือหลาย ๆ ชาติก็ไม่รู้น่ะ ความชั่วอะไรก็ไม่ได้รุนแรง ครูบาอาจารย์ก็บอกว่าสิ่งเหล่านี้ทำให้เสียเวลา ครูบาอาจารย์ เวลาท่านเตือน ท่านผ่านโลกมาเยอะแล้ว ท่านรู้หรอกว่าอะไรทำแล้วเจริญ อะไรทำแล้วเสื่อม ท่านรู้เท่าทันเล่ห์กลอุบายของกิเลส ท่านถึงห้าม ... พระพุทธเจ้าท่านตรัสว่า คนจำนวนมากพอท่านบัญญัติอะไรที่ขัดเกลารุนแรงเกินไป คนเหล่านั้นเห็นทุกข์เห็นโทษของสิ่งที่ท่านห้ามว่าเหมือนเถาวัลย์เส้นเล็ก ๆ เถาวัลย์นี้ดูไม่ค่อยน่ากลัวน่ะ แต่มันมัดนกตัวเล็ก นกตัวเล็ก ๆ ถูกเถาวัลย์เส้นเล็ก ๆ นี้ มัดไว้อย่างมั่นคง เพราะไม่เชื่อ ไม่เคยคิดที่จะทำตามการขัดเกลา เห็นว่าเป็นเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ นกตัวนี้รอวันที่จะถูกเชือด ถูกฆ่า ถูกอะไรฆ่า ถ้าเป็นนกก็ถูกนายพรานฆ่า ถ้าพวกเราก็ถูกวัฏฏะฆ่านั่นแหละ เสียเวลาไปอีกชาติหนึ่ง ท่านตรัสว่าเถาวัลย์เส้นเล็ก ๆ นี้ทำหน้าที่อย่างเข้มแข็งเหมือนท่อนซุง เถาวัลย์เส้นเล็ก ๆ ที่ถูกดึงก็ขาด แต่ถ้าเราไม่ขัดเกลาตัวเองน่ะ เราก็เหมือนเถาวัลย์เล็ก ๆ กับนกตัวเล็ก ๆ นั่นแหละ"

วิธีการจะเอาชนะกิเลส เราอย่าใช้วิธีการไปสู้กับมัน เราต้องใช้วิธีการที่ฉลาดกว่ามัน ก็คือเราแค่นั่งดูม้น ถ้าเราแค่นั่งดูมันเฉยๆ ได้นะ เดี๋ยวกิเลสมันหดหัวไปเอง

การบังคับจิต ต้องเลิกให้หมดนะ ถ้าไม่บังคับจิต แล้วเราก็นั่ง ยืน เดิน นั่งภาวนาไปสบายๆ จิตมันจะมีสติรู้กายรู้ใจได้ ชัด่ขึ้นๆ กำลังของสติมันจะ มากขึ้นๆ เมื่อไหร่ที่กำลังของสติมาก มันก็จะระลึกรู้ว่าเมื่อกี้เผลอไปได้ง่าย มันจะรู้ว่าเมื่อกี้เผลอไปได้ รู้ว่าเมื่อกี้จิตไปเพ่ง มันจะรู้ทันจิตได้ง่ายขึ้นหมดเลย เพราะฉะนั้น เราต้องฝึกแบบที่ปล่อยใจสบายๆ รู้ไปตามที่มันเป็น