غزل شمارهٔ ۲۱۹۶ از (مولانا » دیوان شمس » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.95 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

از حلاوت‌ها که هست از خشم و از دشنام او

می‌ستیزم هر شبی با چشم خون آشام او

دام‌های عشق او گر پر و بالم بسکلد

طوطی جان نسکلد از شکر و بادام او

چند پرسی مر مرا از وحشت و شب‌های هجر

شب کجا ماند بگو در دولت ایام او

خون ما را رنگ خون و فعل می‌آمد از آنک

خون‌ها می می‌شود چون می‌رود در جام او

وعده‌های خام او در مغز جان جوشان شده

عاشقان پخته بین از وعده‌های خام او

خسروان بر تخت دولت بین که حسرت می‌خورند

در لقای عاشقان کشته بدنام او

آن سگان کوی او شاهان شیران گشته‌اند

کان چنان آهوی فتنه دیده شد بر بام او

الله الله تو مپرس از باخودان اوصاف می

تو ببین در چشم مستان لطف‌های عام او

دست بر رگ‌های مستان نه دلا تا پی بری

از دهان آلودگان زان باده خودکام او

شمس تبریزی که گامش بر سر ارواح بود

پا منه تو سر بنه بر جایگاه گام او

بخش ۹۶ - تفسیر ما شاء الله کان از (مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 5.45 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

این همه گفتیم لیک اندر بسیچ

بی‌عنایات خدا هیچیم هیچ

بی عنایات حق و خاصان حق

گر ملک باشد سیاهستش ورق

ای خدا ای فضل تو حاجت روا

با تو یاد هیچ کس نبود روا

این قدر ارشاد تو بخشیده‌ای

تا بدین بس عیب ما پوشیده‌ای

قطرهٔ دانش که بخشیدی ز پیش

متصل گردان به دریاهای خویش

قطرهٔ علمست اندر جان من

وارهانش از هوا وز خاک تن

پیش از آن کین خاکها خسفش کنند

پیش از آن کین بادها نشفش کنند

گرچه چون نشفش کند تو قادری

کش ازیشان وا ستانی وا خری

قطره‌ای کو در هوا شد یا که ریخت

از خزینهٔ قدرت تو کی گریخت

گر در آید در عدم یا صد عدم

چون بخوانیش او کند از سر قدم

صد هزاران ضد ضد را می‌کشد

بازشان حکم تو بیرون می‌کشد

از عدمها سوی هستی هر زمان

هست یا رب کاروان در کاروان

خاصه هر شب جمله افکار و عقول

نیست گردد غرق در بحر نغول

باز وقت صبح آن اللهیان

بر زنند از بحر سر چون ماهیان

در خزان آن صد هزاران شاخ و برگ

از هزیمت رفته در دریای مرگ

زاغ پوشیده سیه چون نوحه‌گر

در گلستان نوحه کرده بر خضر

باز فرمان آید از سالار ده

مر عدم را کانچ خوردی باز ده

آنچ خوردی وا ده ای مرگ سیاه

از نبات و دارو و برگ و گیاه

ای برادر عقل یکدم با خود آر

دم بدم در تو خزانست و بهار

باغ دل را سبز و تر و تازه بین

پر ز غنچه و ورد و سرو و یاسمین

ز انبهی برگ پنهان گشته شاخ

ز انبهی گل نهان صحرا و کاخ

این سخنهایی که از عقل کلست

بوی آن گلزار و سرو و سنبلست

بوی گل دیدی که آنجا گل نبود

جوش مل دیدی که آنجا مل نبود

بو قلاووزست و رهبر مر ترا

می‌برد تا خلد و کوثر مر ترا

بو دوای چشم باشد نورساز

شد ز بویی دیدهٔ یعقوب باز

بوی بد مر دیده را تاری کند

بوی یوسف دیده را یاری کند

تو که یوسف نیستی یعقوب باش

همچو او با گریه و آشوب باش

بشنو این پند از حکیم غزنوی

تا بیابی در تن کهنه نوی

ناز را رویی بباید همچو ورد

چون نداری گرد بدخویی مگرد

زشت باشد روی نازیبا و ناز

سخت باشد چشم نابینا و درد

پیش یوسف نازش و خوبی مکن

جز نیاز و آه یعقوبی مکن

معنی مردن ز طوطی بد نیاز

در نیاز و فقر خود را مرده ساز

تا دم عیسی ترا زنده کند

همچو خویشت خوب و فرخنده کند

از بهاران کی شود سرسبز سنگ

خاک شو تا گل نمایی رنگ رنگ

سالها تو سنگ بودی دل‌خراش

آزمون را یک زمانی خاک باش

غزل شمارهٔ ۲۰۵ از (عطار » دیوان اشعار » غزلیات) را با خوانش کیوان عاروان بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.64 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ترسا بچه‌ای ناگه قصد دل و جانم کرد

سودای سر زلفش رسوای جهانم کرد

زو هر که نشان دارد دل بر سر جان دارد

ترسا بچه آن دارد دیوانه از آنم کرد

دوش آن بت شنگانه می‌داد به پیمانه

وز کعبه به بتخانه زنجیر‌کشانم کرد

کردم ز پریشانی در بتکده دربانی

چون رفت مسلمانی بس نوحه که جانم کرد

دل کفر به دین‌داری زو کرد خریداری

دردا که به سر باری اسلام زیانم کرد

آزادِ جهان بودم بی‌داد و سِتان بودم

انگشت‌زنان بودم انگشت‌گزانم کرد

دل دادم و بد کردم یک درد به صد کردم

وین جرم چو خود کردم با خود چه توانم کرد؟

دی گفت نکو خواهی توبه است تورا راهی

از روی چنان ماهی من توبه ندانم کرد

آخر چو فرو ماندم ترسا بچه را خواندم

بسیار سخن راندم تا راه بیانم کرد

بنهاد ز درویشی صد تعبیه اندیشی

در پردهٔ بی‌خویشی از خویش نهانم کرد

چون دست ز خود شستم از بند برون جستم

هر چیز که می‌جستم در حال عیانم کرد

من بی من و بی‌ مایی افتاده بدم جایی

تا در بن دریایی بی نام و نشانم کرد

عطار دمی گر زد بس دست که بر سر زد

هم مُهر به لب بر زد هم بند زبانم کرد

شمارهٔ ۵۴ از (نظیری نیشابوری » دیوان اشعار » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.28 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

آن که بر ما رقم کین زده از کینه ما

نقش خود دیده در آیننه ز آیینه ما

عید و نوروز بود مکتب ما را هر روز

به محبت گذرد شنبه و آدینه ما

محضر سلطنت عشق اگر بخوانند

خاتم و سکه برآرند ز گنجینه ما

خورده دل زخمی از آن غمزه که نتوانی دوخت

تو که صد بار فزون دوخته‌ای سینه ما

زان نگاهی که به دنبال چشمت نرسد

خون فرو می چکد از خرقه پشمینه ما

آزمودیم، به زور می امسال نبود

قدحی داشت خم از باده پارینه ما

طرفه شوری سحر از سینه «نظیری » برخاست

ساخت کار همه را گریه دوشینه ما

بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر از (مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.61 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

همچو شه نادان و غافل بد وزیر

پنجه می‌زد با قدیم ناگزیر

با چنان قادر خدایی کز عدم

صد چو عالم هست گرداند بدم

صد چو عالم در نظر پیدا کند

چونک چشمت را به خود بینا کند

گر جهان پیشت بزرگ و بی‌بنیست

پیش قدرت ذره‌ای می‌دان که نیست

این جهان خود حبس جانهای شماست

هین روید آن سو که صحرای شماست

این جهان محدود و آن خود بی‌حدست

نقش و صورت پیش آن معنی سدست

صد هزاران نیزهٔ فرعون را

در شکست از موسیئ با یک عصا

صد هزاران طب جالینوس بود

پیش عیسی و دمش افسوس بود

صد هزاران دفتر اشعار بود

پیش حرف امیی‌اش عار بود

با چنین غالب خداوندی کسی

چون نمیرد گر نباشد او خسی

بس دل چون کوه را انگیخت او

مرغ زیرک با دو پا آویخت او

فهم و خاطر تیز کردن نیست راه

جز شکسته می‌نگیرد فضل شاه

ای بسا گنج آگنان کنج‌کاو

کان خیال‌اندیش را شد ریش گاو

گاو که بود تا تو ریش او شوی

خاک چه بود تا حشیش او شوی

چون زنی از کار بد شد روی زرد

مسخ کرد او را خدا و زهره کرد

عورتی را زهره کردن مسخ بود

خاک و گل گشتن نه مسخست ای عنود

روح می‌بردت سوی چرخ برین

سوی آب و گل شدی در اسفلین

خویشتن را مسخ کردی زین سفول

زان وجودی که بد آن رشک عقول

پس ببین کین مسخ کردن چون بود

پیش آن مسخ این به غایت دون بود

اسپ همت سوی اختر تاختی

آدم مسجود را نشناختی

آخر آدم‌زاده‌ای ای ناخلف

چند پنداری تو پستی را شرف

چند گویی من بگیرم عالمی

این جهان را پر کنم از خود همی

گر جهان پر برف گردد سربسر

تاب خور بگدازدش با یک نظر

وزر او و صد وزیر و صدهزار

نیست گرداند خدا از یک شرار

عین آن تخییل را حکمت کند

عین آن زهراب را شربت کند

آن گمان‌انگیز را سازد یقین

مهرها رویاند از اسباب کین

پرورد در آتش ابراهیم را

ایمنی روح سازد بیم را

از سبب سوزیش من سوداییم

در خیالاتش چو سوفسطاییم

شمارهٔ ۶ - داستان دو موش از (ایرج میرزا » مثنوی‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.26 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای پسر لحظه ای تو گوش بده

گوش بر قصّه دو موش بده

که یکی پیر بود و عاقل بود

دگری بچه بود و جاهل بود

هر دو در کنجِ سقف یک خانه

داشتند از برای خود لانه

گربهٔی هم در آن حوالی بود

کز دغل پر ، ز صدق خالی بود

چشم گربه به چشم موش افتاد

به فریبش زبان چرب گشاد

گفت ای موش جان چه زیبایی

تو چرا پیش من نمی آیی

هرچه خواهد دلِ تو ، من دارم

پیش من آ که پیش تو آرم

پیر موش این شنید و از سر پند

گفت با موش بچه کای فرزند

نروی ، گربه گول می زندت

دور شو ورنه پوست می کندت

بچه موش سفیه بی مشعر

این سخن را نکرد از او باور

گفت مَنعم ز گربه از پی چیست

او مرا دوست است ، دشمن نیست

گربه هم از قبیله موش است

مثلِ ما صاحب دُم و گوش است

تو ببین چشم او چه مقبول است

چه صدا نازک است و معقول است

باز آن پیر موش کار آگاه

گفت با موش بچه گمراه

به تو می گویم ای پسر در رو !

حرفِ این کهنه گرگ را مشنو

گفت موشک که هیچ نگریزم

از چنین دوست من نپرهیزم

گربه زین گفتگو چو گل بشکفت

بار دیگر ز مکر و حیله بگفت

من رفیق توام مترس بیا

ترس بیهوده از رفیق چرا!

پیر موش از زبان آن فرتوت

ماند مات و معطل و مبهوت

گفت وه ! این چقدر طنّاز است

چه زبان باز و حیله پرداز است

بچه موشِ سفیهِ بی ادراک

گفت من می روم ندارم باک

بانگ زد پیر موش کای کودن

این قدر حرف های مفت مزن!

تو که باشی و گربه کیست ، الاغ!

رفتن و مردنت یکی است الاغ !

گربه با موش آشنا نشود

گرگ با بره هم چَرا نشود

پر دغل گربه به فن استاد

باز آهسته لب به نطق گشاد

گفت این حرف ها تو گوش مکن

گوش بر حرف پیر موش مکن

پیرها غالبا خِرف باشند

از ره راست منحرف باشند

نُقل و بادام دارم و گردو

من به تو می دهم تو بده به او

بچه حرف نشنوِ ساده

به قبول دروغ آماده

سخن کذب گربه صدق انگاشت

رفت و فورا بنای ناله گذاشت

که به دادم رسید مُردم من

بی جهت گول گربه خوردم من

دُمم از بیخ کند و دستم خورد

شکمم پاره کرد و گوشم بُرد

پنجه اش رفت تا جگر گاهم

من چنین دوست را نمی خواهم

پیر موشش جواب داد برو !

بعد از این پند پیر را بشنو

هرکه حرف بزرگتر نشنید

آن ببیند که بچّه موش بدید

شمارهٔ ۵ - مکتوب منظوم از (ایرج میرزا » مثنوی‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.35 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

وَ عَلَیکَ السَّلام میرآخور

صاحبِ اسب و اَستَتر و اُشتُر

یادِ من کردی آفرینت باد

همه اوقات شیوه اینت باد

نامه نامیِ تو را دیدم

مهربانیت را پسندیدم

خوب کردی که یادِ من کردی

واقعاً مردی و عجب مردی

خوب کردی که زیرِ چرخِ کبود

گر مَحَبَّت نبود هیچ نبود

من ندانم که دیو یا مَلَکی

صورة سبزهٔی و با نمکی

آن که شیرین بود چو قند تویی

اوّلین شخصِ بیرجند تویی

خواف رفتی و باز برگشتی

گِرد رفتی دراز برگشتی

مزن اباد را فنا کردی

لیره و اسکناس جا کردی

سر درختی و میوه را بردی

همه کاه و بیده را خوردی

خوب کردی که نوشِ جانت باد

گوشتت باد و استخوانت باد

هستم اخلاص کیشِ صاحب جمع

که به جمعِ شما بود چون شمع

شمع گفتن بر او کمی لوس است

کو شکم گُنده همچو فانوس است

گر بُوَد چاق یا بود باریک

بندة آن کسم که باشد نیک

صاحب جمع آدمِ خوبی است

آدمِ پاک قلب و محبوبی است

بعدِ اسفندیارِ رویین تن

هست چشمِ همه به او روشن

خان از آن خوب‌های دوران است

خوبی از چهره‌اش نمایان است

هی بتابد سبیل و سازد پُز

در کند پیش این و آن قُنپُز

می‌نویسی به مشهد آمده بود

مخلص او را ندید و رفت چه سود

مثلِ مصباحِ خالی از علّت

کز برایِ وکالتِ ملّت

آمد از بیرجند و بر ری رفت

من ندیدم کی آمد و کی رفت

تا قیامت سیاه باشد روم

کز پذیراییش شدم محروم

وه چه خوب است اعتصام الملک

خاصه چو افکند نشاطش کُلک

خاصه چون بَطر را به سر بکشد

زنِ آفاق را به خر بکشد

الغرض همچو آن گُلِ زرده

در دل بنده سخت جا کرده

گرچه هستم از او کمی دلگیر

عرضِ اخلاصِ کن ز من به امیر

حضرتِ حاج شیخ هادی را

بندگی عرضه کن ز جانب‌ها

خواهم از من گل و سمن باشی

بر رئیسِ معارفِ کاشی

گرچه با جنس شاه‌زاده بدم

بندة شاه‌زاده معتضِدم

مخلصم بر رئیس نظمیّه

عاشقم بر پلیس نظمیّه

نه پلیسی که کلّه‌اش چو کدوست

آن پلیسی که مثلِ برگِ هلوست

آن پلیسی که اُردنانسِ شب است

نه که در روز حاملِ حَطَب است

همچنین بر تمامِ آقایان

عرضِ اخلاصِ بنده را برسان

این که طبعم روان شدست چو آب

علّتش را بگویم و دریاب

خورده‌ام از برای دفعِ ملال

نمکِ میوه یازده مثقال

چون گرفته است تب گریبانم

لاجَرَم مستعّدِ هَذیانم

یک دُعا می‌کنم ز روی صفا

همه آمین کنید ای رفقا

تا بدریاست رفت و امد فُلک

کیر بر کونِ اعتصام‌الملک

رباعی شمارهٔ ۳۲ از (عبید زاکانی » دیوان اشعار » رباعیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.48 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای در سر هر کس از تو سودای دگر

در راه تو هر طایفه را رای دگر

چیزی ز تو هر کسی تمنا دارد

ما جز تو نداریم تمنای دگر

رباعی شمارهٔ ۳۳ از (عبید زاکانی » دیوان اشعار » رباعیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.44 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

از شوق توام هست بر آتش خاطر

بی‌وصل توام نمیشود خوش خاطر

در حسرت ابرو و سر زلف خوشت

پیوسته نشسته‌ام مشوش خاطر

رباعی شمارهٔ ۳۴ از (عبید زاکانی » دیوان اشعار » رباعیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.51 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای لعل لبت به دلنوازی مشهور

وی روی خوشت به ترکتازی مشهور

با زلف تو قصه‌ایست ما را مشکل

همچون شب یلدا به درازی مشهور