رباعی شمارهٔ ۵۸۴ از (مولانا » دیوان شمس » رباعیات) را با خوانش بهناز شکوهی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.18 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

بس درمان‌ها کان مدد درد شود

بس دولت‌ها که روی از آن زرد شود

خوف حق آن بود کز آن گرم شوی

خوف آن نبود که گرم از آن سرد شود

شمارهٔ ۸۹ - غمزه‌های خانم از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.69 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

با غمزاتی که تو خانم کنی

رخنه به دین و دل مردم کنی

جان به لب عاشق بیدل رسد

با غمزاتی که تو خانم کنی

دریا دریا به تو حسن اندر است

پرده برافکن که تلاطم کنی

غنچه به گلزار خموشی کند

تا تو گل‌اندام تکلم کنی

سرو ستادست مؤدب به جای

تا تو به رفتار تقدم کنی

من به تو اظهار تعشق کنم

تو ز من ابراز تألم کنی

از دگران بیشترم دار دوست

کز دگران پیشترم گم کنی

شمارهٔ ۸۸ - تقاضا گله از مُعز الملک از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.82 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای معزالملک ای اندر سخا ضرب المثل

از چه رو شعر و خط ما را گرفتی سرسری؟

بد نکردم من که چونین گوهر ارزنده را

با ادب کردم نثار بزم چون تو گوهری

شعر و خط من بود آن گوهر سنگین بها

که امیر مملکت باشد مر او را مشتری

فخر میران زمانه حضرت میر نظام

آن که بر او فخر دارد دانش و دانشوری

گر مرخص می کنی اندر حضور این امیر

می توانم تا برم من با ادب این داوری

من چو بر اسب سخن رانی سوار آیم بود

هم رکابم فرخی و هم عنانم عنصری

ختم بر من گشته شعر و شاعری چونانکه شد

بر محمد خاتم پیغمبران پیغمبری

شمارهٔ ۸۲ - شهر کثیف از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.29 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

جز گه و گند و کثافت چیزی

اندر این شهر ندیدم بنده

هر کجا شهر مسلمانان است

از گه و گند بود آکنده

گُه به گور پدر آنکه نوشت

کیر بر کس زنِ خواننده

شمارهٔ ۸۱ - انتقاد از قمه‌زنان از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.57 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

زن‌قحبه چه می‌کُشی خودت را

دیگر نشود حسین زنده

کشتند و گذشت و رفت و شد خاک

خاکش علف و علف چرنده

من هم گویم یزید بد کرد

لعنت به یزید بدکننده

اما دگر این کُتل‌مُتل چیست؟!

وین دستهٔ خنده‌آورنده؟!

تخم چه کسی بریده خواهی

با این قمه‌های نابُرنده؟!

آیا تو سکینه‌‌ای که گویی:

«سُو ایسْتَمیرَمْ عَمیمْ گَلندَه»؟!

کو شمر و تو کیستی که گویی:

«گَل قویما مَنی شِمیر َالَِندَه»؟!

تو زینب خواهر حسینی

ای نرّه‌خرِ سبیل‌گنده؟!

خِجلَت نکشی میانِ مردم

از این حرکات مثل جنده؟!

در جنگ دو سال قبل دیدی

شد چند کرور نَفْس رَنده

از این همه کشتگان نگردید

یک مو ز زهار چرخ کنده

در سیزده قرن پیش اگر شد

هفتاد و دو سر ز تن فکنده

امروز چرا تو می‌کَنی ریش

ای درخور صد هزار خنده؟!

کِی کُشته شود دوباره زنده

با نفرین تو بر کشنده؟!

باور نکنی بیا ببندیم

یک شرط به صرفهٔ برنده

صد روز دگر برو چو امروز

بشکاف سر و بکوب دنده

هی بر سر و ریش خود بزن گِل

هی بر تن خود بمال سنده

هی با قمه زن به کلهٔ خویش

کاری که تبر کند به کُنده

هی بر سر خود بزن دو دستی

چون بال که می‌زند پرنده

هی گو که حسین کفن ندارد

هی پاره بکن قبایِ ژنده

گر زنده نشد عنم به ریشت

گر شد عن تو به ریش بنده

شمارهٔ ۷۹ - سفر اصفهان از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.85 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای مهین خواجه در وزارت تو

خلق یک سر خوشند و من غمگین

دومه افزون بود که ننهادم

سر بی فکر و غصه بر بالین

بیت الاحزان شدست خانه من

بس درین خانه مردمند غمین

من غنی بودم و نمود مرا

سفر اصفهان چنین مسکین

خسرو و اصفهان نکو دیدم

خسرو ار آن اگر صفاهان این

آفرین بر روان شیرویه

باد بر دخمه شکر نفرین

در شگفتم که چون برفت از دست

آن همه زیب و زیور و آذین

چون بر این روزگار خود نگرم

دودم از دل رود به چرخ برین

پیش از اینم زمانه فرخ بود

ای خوشا آن زمانه پیشین

همه اسباب عیشم آماده

خانه عالی و صحن خانه گزین

خاطرم خرم از کتاب و قلم

منظرم تازه از گل و نسرین

فرش ها داشتم همه زر تار

مبل ها داشتم همه زرین

نرد و شطرنجم از صنایع هند

قلم و کاغذ از بدایع چین

میزها خوب و پرده ها مرغوب

حوضم از سنگ و آینه سنگین

دف و نی بی حساب در تالار

خم می بی عدد به شیب زمین

ارگ و بربط گذشته از آحاد

تار و دنبک رسیده تا عشرین

جامه های دیم خز و سنجاب

جام های میم همه سیمین

اسب ها در طویله ام بسته

همه را پای بند و رشمه و زین

در قشنگی کتاب خانه من

شده همچون نگارخانه چین

هر کجا اهل دانش و ادراک

شده در بزم بنده صدر نشین

طبخ مازندرانی و رشتی

سفره ام را نموده عطر آگین

نان و انگور سفره ام به صفا

قرص خورشید و خوشه پروین

چشم از خواب ناز نگشودم

جز به روی بتی چو حورالعین

الغرض داشتم بساطی خوش

شسته و رفته در خور تحسین

سفر اصفهان چو پیش آمد

به خزان شد حواله فروردین

همه بر باد رفت و من ماندم

با گلیمی به زیر سقف گلین

هر سحر وام خواه بر در من

به تقاضای وام کرده کمین

از در خانه پا برون ننهم

تا نکو ننگرم یسار و یمین

خادم مه وشی که پیشم بود

پیش با صد تجمل و تمکین

مهربان، دل نواز، آقا دوست

خوش زبان، خنده رو، گشاده جبین

به تقاضا نکرده لب را باز

کردی از بوسه کام من شیرین

حالیا هر سحر به جای دو زلف

پیشم افکنده بر ادو ابرو چین

من ز وصلش ز بی زری بیزار

می کند فقر مرد را عنین

هر سحر زر طلب کند از من

من ز خجلت فکنده سر به زمین

گویم ای شوخ غم مخور چندان

لابم ای ماه بد مکن چندین

خواجه چون شرح حال من شنود

زود تکلیف من کند تعیین

حال ای خواجه مبارک فال

مهرخو، پاک دل، مبارک دین

ای ترا روی و خوی هر دو نکو

ای ترا قول و عهد هر دو متین

من بسی دیده ام بزرگان را

کرده ام خدمت کهین و مهین

تو چنانی که بعد سیصد قرن

بتو ناید در این زمانه قرین

همتی کن که باز برگردد

مر مرا آن تعیش دیرین

وان چنان کن که بعد از این دیگر

نشوم جز به منت تو رهین

هم مخواه آن که بهر یک خدمت

ببرم صد تعنت و تهجین

گه دهم زحمت فلان الملک

گه کشم منت فلان الدین

چند گویم ادیب را که بیا

شرح حالم به خواجه کن تبیین

چند گویم عماد کاری کن

چند خوانم به گوش خر یاسین

خواستی قطعه تقاضایی

گفتم این قطعه همچو در ثمین

بر نگردم به خانه تا ندهی

دست خط حکومت قزوین

تو هم ای خواجه از خر شیطان

مهربانی کن و بیا به زمین

تا گذشته است و بگذرد ناچار

بس شهور و سنین به خلق زمین

روزگار بقای عمر تو باد

آنچه باقی است از شهور و سنین

شمارهٔ ۸۳ - قربان کمال السلطنه از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.23 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

روز قتل ابن ملجم لعنت الله علیه

دوستان بودند مهمان کمال السلطنه

حیف از فرط کسالت طبعم از گفتن بریست

این قدر گویم که قربان کمال السلطنه

شمارهٔ ۸۴ - بلدیه از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.11 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

پر شد در و دیوار بَلَد از گل و از لای

کو خاک که گویم به سَرَت ای بلدیّه

شمارهٔ ۸۵ - مزاح با وثوق الدوله از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.29 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای وثوق الدوله آمد فصل دی

فصل دی آمد وثوق الدوله ای

بند بندم این گواهی می‌دهد

یک شکر لب چون تو در آفاق نی

بسکه آب هندوانه می‌خوری

هندوانه شد گران در شهر ری

شمارهٔ ۸۶ - ماده تاریخ وفات میرزا عارف (۱۳۰۷ هق) از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.73 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

میرزا عارف که زیر بار فضل

قد تیرش چون کمان آمد دو تای

رنج ها برد از پی تحصیل علم

تا به ملک علم شد کشور گشای

شد پسند حضرت میر نظام

آن جوان و پیر اندر بخت و رای

هم بدو بسپرد پور خویش را

تا شود در علم او را رهنمای

با عنایات امیر از زر و سیم

آنچه او را بود حاجت شد روای

سال عمرش چونکه از پنجه گذشت

پنجه مرگش یکی بفشرد نای

جسم در خاکدان بنهاد و برد

جان به ظل رحمت یکتا خدای

سال فوتش ایرج قاجار گفت

میرزا عارف به جنت کرده جای