شمارهٔ ۵۴ - مهر مادر از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.00 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

باز چون جوجه ماکیان بیند

از پی صید برگشاید پر

تند و تیز از هوا به زیر آید

همچو حکم قضا و پیک قدر

ماکیانی که در برابر باز

نبود غیر عاجزی مضطر

خطر طفل خویش چون بیند

یاد نارد ز هیچ گونه خطر

از جگر بر گشاید آوازی

که نیوشنده را خلد به جگر

بجهد تا به پیش چنگل باز

بال کوبان فراز یکدیگر

باز چون بیند ای تهور مرغ

کار مشکل نمایدش به نظر

بگذرد زین شکار قدری صعب

در هوای شکاری آسان تر

این چنین می کند حراست طفل

مادر مهربان مهرآور

پس روا باشد ار کنند اطفال

جان به قربان مهربان مادر

شمارهٔ ۵۲ - هجو حاکم از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.50 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

این حاکم بی عُرضه به ما اهل خراسان

دردی نفرستاد و دوا نیز نبخشید

گویند که از فرط لئامت به همه عُمر

در راه خدا نان به گدا نیز نبخشید

تنها نه از او خلق خدا خیر ندیدند

تقصیر کسی را به خدا نیز نبخشید

راضی به عَبایی شدم از همّتِ عالیش

با همّتِ عالیش عبا نیز نبخشید

شمارهٔ ۵۱ - فقیه از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.37 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

نشسته بود فقیهی به صدر مجلس درس

بجای لفظ عَن اندر کتاب خود من دید

قلم تراش و قلم برگرفت و مَن عَن کرد

سپس که داشت درآن باب اندکی تردید

یکی ز طُلاب این دید و گفت با دگران

جناب آقا عن کرد، جمله عن بکنید!

شمارهٔ ۵۵ - جهاد اکبر از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.08 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

شب در بساط احرار از التفات سردار

کنیاک بود بسیار تریاک بود بی مر

هر کس به نشوه‌ای تاخت با نشوه کار خود ساخت

من هم زدم به وافور از حد خود فزون تر

تریاک مُفت دیدم هی بستم و کشیدم

غافل که صبح آن شب آید مرا چه بر سر

گشت از وفور وافور یُبس مزاج موفور

چونان که صبح ماندم در مستراح مضطر

تریاکیان الدنگ سازند سنده را سنگ

چون قافیه شود تنگ وسعت فُتد به مَدبر

یک ربع مات بودم زان پس به جد فزودم

تا جای تو نمودم خالی من ای برادر

تا سیل خون نیامد سنده برون نیامد

چیزی ز کون نیامد جز پشکل محجر

الحق که ریدن ما تریاکیان بدبخت

باشد جهاد با نفس یعنی جهاد اکبر

شمارهٔ ۵۰ - جواب تبریک شوریده از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.42 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

گفت شوریده به من تهینت عید ز فارس

گشت از تهنیت او به من این عید سعید

کاش شوریده در این سال به طهران می‌بود

تا همه روز به ما می‌شد فرخنده چو عید

شعر او از لب او لذّت دیگر دارد

دیده را فایده‌ای نیست چو شوریده ندید

شمارهٔ ۵۶ - وفا از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.61 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

وفا در گل رخان عطر است در گل

من این را خوانده ام وقتی به دفتر

وفای گل رخان و عطر گل ها

به لطف و خاصیت هستند هم بر

گل سرخ اندر این بستان زیاد است

یکی بی عطر و آن دیگر معطر

گل سرخی که تنها رنگ دارد

نگردد با گل خوشبو برابر

نظر بازی کنی با او تو از دور

که در او نیست چیزی غیر منظر

اگر آن منظر زیبا از او رفت

از او رفتست هر پیرایه و فر

شود یا طعمه جاروب دهقان

و یا بازیچه باد ستمگر

به هر صورت چو شد پژمرده امروز

فراموشش کنی تا روز دیگر

ولی آن گل که رنگ و بوی دارد

چو رنگش رفت از بویش خوری بر

گلابی ماند از او راحت افزا

اسانسی زاید از او روح پرور

پس از رفتن هم او را می کند یاد

چو عطرش را زنی بر سینه و سر

به یاد آری که او وقتی گلی بود

وز او روی چمن پر زیب و زیور

گُل روی نگار با وفا هم

اگر پژمرده شد از دور اختر

وفای او که باشد جای عطرش

شود در صفحه قلبش مصور

چو یاد مهربانی هاش افتی

زند مهر نخستین از دلت سر

به هر چشمی کز اول دیده بودی

به آن چشمش ببینی تا به آخر

شمارهٔ ۵۹ - مزاح با یکی از دوستان از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.66 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

چند تو را گفتم ای کمال مخور کیر

تا نشوی مبتلا به رنج بواسیر

چون به جوانی تو پند من نشنیدی

رنج بواسیر کش کنون که شدی پیر

کیر بواسیر آورد، همه دانند

درد گلو زاید از زیادی انجیر

خرما افزون خوری خناق بگیری

کیر ندارد به قدر خرما تاثیر؟!

شمارهٔ ۵۸ - مادر از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.12 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

پسر، رو قدر مادر دان که دایم

کشد رنج پسر بیچاره مادر

برو بیش از پدر خواهش که خواهد

تو را بیش از پدر بیچاره مادر

ز جان محبوب تر دارش که داردت

ز جان محبوب تر بیچاره مادر

نگهداری کند نُه ماه و نُه روز

تو را چون جان به بر بیچاره مادر

از این پهلو به آن پهلو نغلتد

شب از بیم خطر بیچاره مادر

به وقت زادن تو مرگ خود را

بگیرد در نظر بیچاره مادر

بشوید کهنه و آراید او را

چو کمتر کارگر بیچاره مادر

تموز و دی تو را ساعت به ساعت

نماید خشک و تر بیچاره مادر

اگر یک عطسه آید از دماغت

پرد هوشش ز سر بیچاره مادر

اگر یک سرفه بی جا نمایی

خورد خون جگر بیچاره مادر

برای این که شب راحت بخوابی

نخوابد تا سحر بیچاره مادر

دو سال از گریۀ روز و شب تو

نداند خواب و خور بیچاره مادر

چو دندان آوری رنجور گردی

کشد رنج دگر بیچاره مادر

سپس چون پا گرفتی، تا نیفتی

خورد غم بیشتر بیچاره مادر

تو تا یک مختصر جانی بگیری

کند جان، مختصر بیچاره مادر

به مکتب چون روی تا بازگردی

بُوَد چشمش به در بیچاره مادر

و گر یک ربع ساعت دیر آیی

شود از خود بدر بیچاره مادر

نبیند هیچ کس زحمت به دنیا

ز مادر بیشتر، بیچاره مادر

تمام حاصلش از زحمت اینست

که دارد یک پسر بیچاره مادر

شمارهٔ ۵۷ - بامداد از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.10 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

صبحدم کاین مرغ گیهان آشیان

بال بگشاید فراز کوهسار

پنجه و منقار نورافشان او

پرده شب را نماید تار و مار

در چمن پروانه عاشق منش

آن گل جان دار خوش نقش و نگار

از غلاف پیرهن آید برون

پیرهن بر تن درد از عشق یار

بر پرد زین گل به آن گل شادمان

بوسد این را غبغب و آن را عذار

*****

*****

همچنان آن طفلک شیرین زبان

در لطافت آمده چون گل به بار

سالم و سرخ و سفید و چاق و گرد

با دو چشم چون ستاره نوربار

همچو گوهر کز صدف آید برون

آید از شادیچه بیرون شادخوار

بنگرد بر گلبنان خانگی

بال بگشاید همی پروانه وار

دست مادر بوسد و روی پدر

این در آغوشش کشد آن در کنار

شمارهٔ ۴۱ - پیام به شیرازیان از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.73 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

استاد کُلّ فی الکُلّ شوریده است در شعر

تنها نه من بر آنم مَردُم همه بر آنند

از اهل ذوق شیراز خواهم که گاه گاهی

با خوبرو نگاری چون کامِ دل برانند

هر عضو او که بینند از عضو دیگرش به

زان عضو بوسه‌ای چند بر یاد من ستانند

وان گاه با سه انگشت آن لذت از لب خویش

گیرند و رو به تهران از بهر من پَرانند

ذرات آسمانی، این هدیهٔ روان را

زان جا که باز گیرند در قلب من نشانند

تا من به ذوق آیم شعر و غزل بخوانم

خوبانِ شعر باید قدر مرا بدانند