شمارهٔ ۲۹ - جواب به حامی عارف از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.97 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

میم سپاسی کجاست تا که نگوید

عارف بیچاره دادخواه ندارد

میم سپاسی اگر قدم نهد پیش

جیم اساسی دگر پناه ندارد

هر که نگوید که عارف آدم خوبی است

عامی محض است و اشتباه ندارد

روز قیامت شود به صورت خرچنگ

هر که ز عارف ادب نگاه ندارد

آینه باشد وجود حضرت عارف

غصّه چرا می خوری که آه ندارد

کیست در ایران که هرچه دارد از او نیست

یاوه چه گویی که مال و جاه ندارد

او مَلِکی باشد از ملایک عَرشی

هیچ ملک مرتع و سپاه ندارد

مولَوی او رَسَد ز عالم لاهوت

جامه مَدَر گر به سر کلاه ندارد

رو تو شبی در تاتر او که ببینی

هیچ شهی این قدر سپاه ندارد

آن همه کز بهر او زنند کِسان دست

آن همه مس زن خُسوف ماه ندارد

مجلس حالش ندیده‌ای که ببینی

هیچ کس این مایه دستگاه ندارد

آن قدر او را بود علاقه به ایران

هیچ حشیشی به خانقاه ندارد

تا که روان دیده اشک مام وطن را

خندۀ شیرین و قاه قاه ندارد

تهمت محض است بچّه بازیِ عارف

بنده قسم می خورم که باه ندارد

بهر تماشای خلقت است که گاهی

بچّه به گیر آورد که شاه ندارد

گاه به گاه او کند به روی نکو میل

کیست که این میل گاه گاه ندارد

عارف ما هر چه هست و نیست همین است

هیچ در او مکر وسوسه راه ندارد

با همه تندی و زود رنجی عارف

ربط به آن آب زیرِ کاه ندارد

آدم بی عیب کو؟ تو هیچ شنیدی

باغ که گُل دارد و گیاه ندارد

در دل من هیچ جز محبت او نیست

حیف که این مدعا گُواه ندارد

آه که من ره نیافتم به دل او

من چه کنم این خرابه راه ندارد

هر که سعایت کند میان من و او

هر که ببینم چو من رفاه ندارد

ساعی و نَمام روز خوب نبیند

چاه کن آسودگی ز چاه ندارد

بنده اگر چند شعر هرزه سرودم

این همه اَلغوث و یا الاه ندارد

در دو سه جا نامِ عارف آمده در شعر

وا اسفا وا مصیبتاه ندارد

مَردم اگر شعر خواه و شعر شناسند

ربط به این عبدِ روسیاه ندارد

من چه کنم شعرم از شفاه بیفتد

بنده تسلط که بر شِفاه ندارد

سیل روان عاقبت ز سیر بمانَد

شعر روان هیچ ایستگاه ندارد

میم سپاسی قسم به حضرت عباس

بنده در این ماجَرا گُناه ندارد

شمارهٔ ۲۹ - جواب به حامی عارف از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.14 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

میم سپاسی کجاست تا که نگوید

عارف بیچاره دادخواه ندارد

میم سپاسی اگر قدم نهد پیش

جیم اساسی دگر پناه ندارد

هر که نگوید که عارف آدم خوبی است

عامی محض است و اشتباه ندارد

روز قیامت شود به صورت خرچنگ

هر که ز عارف ادب نگاه ندارد

آینه باشد وجود حضرت عارف

غصّه چرا می خوری که آه ندارد

کیست در ایران که هرچه دارد از او نیست

یاوه چه گویی که مال و جاه ندارد

او مَلِکی باشد از ملایک عَرشی

هیچ ملک مرتع و سپاه ندارد

مولَوی او رَسَد ز عالم لاهوت

جامه مَدَر گر به سر کلاه ندارد

رو تو شبی در تاتر او که ببینی

هیچ شهی این قدر سپاه ندارد

آن همه کز بهر او زنند کِسان دست

آن همه مس زن خُسوف ماه ندارد

مجلس حالش ندیده‌ای که ببینی

هیچ کس این مایه دستگاه ندارد

آن قدر او را بود علاقه به ایران

هیچ حشیشی به خانقاه ندارد

تا که روان دیده اشک مام وطن را

خندۀ شیرین و قاه قاه ندارد

تهمت محض است بچّه بازیِ عارف

بنده قسم می خورم که باه ندارد

بهر تماشای خلقت است که گاهی

بچّه به گیر آورد که شاه ندارد

گاه به گاه او کند به روی نکو میل

کیست که این میل گاه گاه ندارد

عارف ما هر چه هست و نیست همین است

هیچ در او مکر وسوسه راه ندارد

با همه تندی و زود رنجی عارف

ربط به آن آب زیرِ کاه ندارد

آدم بی عیب کو؟ تو هیچ شنیدی

باغ که گُل دارد و گیاه ندارد

در دل من هیچ جز محبت او نیست

حیف که این مدعا گُواه ندارد

آه که من ره نیافتم به دل او

من چه کنم این خرابه راه ندارد

هر که سعایت کند میان من و او

هر که ببینم چو من رفاه ندارد

ساعی و نَمام روز خوب نبیند

چاه کن آسودگی ز چاه ندارد

بنده اگر چند شعر هرزه سرودم

این همه اَلغوث و یا الاه ندارد

در دو سه جا نامِ عارف آمده در شعر

وا اسفا وا مصیبتاه ندارد

مَردم اگر شعر خواه و شعر شناسند

ربط به این عبدِ روسیاه ندارد

من چه کنم شعرم از شفاه بیفتد

بنده تسلط که بر شِفاه ندارد

سیل روان عاقبت ز سیر بمانَد

شعر روان هیچ ایستگاه ندارد

میم سپاسی قسم به حضرت عباس

بنده در این ماجَرا گُناه ندارد

شمارهٔ ۲۸ از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.74 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

اسم گل پیش لبش بردن خطا باشد لب او

بهتر است از گل یقین است این که گفت و گو ندارد

پیش روی چشم او گر لاله و نرگس بروید

لاله و نرگس یقیناً هیچ چشم و رو ندارد

از برای بوسه‌ای از روی او دل می‌شود خون

لیک رو می‌خواهد این اظهار و ایرج رو ندارد

شمارهٔ ۲۳ - حق استاد از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.70 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

گفت استاد مبر درس از یاد

یاد باد آنچه به من گفت استاد

یاد باد آن که مرا یاد آموخت

آدمی نان خورَد از دولت یاد

هیچ یادم نرود این معنی

که مرا مادر من نادان زاد

پدرم نیز چو استادم دید

گشت از تربیت من آزاد

پس مرا منت از استاد بُوَد

که به تعلیم من اُستاد اِستاد

هر چه می دانست آموخت مرا

غیر یک اصل که ناگفته نهاد

قدر استاد نکو دانستن

حیف! اُستاد به من یاد نداد

گر بمردست، روانش پر نور!

ور بُوَد زنده خدا یارش باد!

شمارهٔ ۲۱ - تاریخ فوت از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.82 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

این جهان پیش راد مردِ حکیم

هست محنت فزایِ غم آباد

زن و مرد و شَه و گدا دارند

همه از دستِ این جهان فریاد

چَشمِ عِبرت گُشا ببین که چه سان

مَسنَدِ جَم بداد بر کَفِ باد

پیر زالی است نو عروس نُمای

کرده در زیرِ خاک بس داماد

همه ناکام از زمانه روند

هیچ کس نیست از جهان دل شاد

جامۀ مرگش آسمان دوزد

هر که اندر زمین ز مادر زاد

دخترِ خاک گت دخترِ شه

آن قمر طلعت فرشته نهاد

لقبش هم عزیز عُلیا بود

چون به عزت قدم به خُلد نهاد

بهر تاریخ فوتش ایرج گفت

جایش اندر بهشت ایزد داد

شمارهٔ ۲۴ - وفات شاه معزول از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.23 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

اگر شاه معزول رفت از جهان

ولی عهد منصوب پاینده باد

محمد علی میرزا گر بمرد

محمد حسن میرزا زنده باد

شمارهٔ ۲۲ - ماده تاریخ مهمانی شاه در باغ امیرنظام (۱۳۰۷ هق) از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.90 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

خسرو تاج بخش ناصر دین

آن سرشته به عقل و دانش داد

آن که دست عطا و همت او

حاصل بحر و کان به باد بداد

بود سیم سفر که از تبریز

شد به سوی فرنگ خسرو راد

بر به تبریز چون امیر نظام

باغ و کاخی نُموده بود آباد

در اِیاب و دِهاب مهمان شد

اندر آن باغ شاه با دلِ شاد

شه قدم چون نهاد در آن باغ

در دولت بد روی میر گشاد

زر و سیم زیاد بهر نثار

زیر پای ملک امیر نهاد

همۀ چاکران سلطان را

شال و اسل و طلا و نقره بداد

با دل شاد شاه از این کشور

به سوی پایتخت روی نهاد

سفر شه بنای باغ امیر

چون به یک سال اتفاق افتاد

بهر تاریخ سال ایرج گفت

«باغ میر اجل بُوَد آباد»

شمارهٔ ۲۵ - ماکیان و شیر از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.61 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

در بُن یک بیشه ماکیانی هر روز

بیضه نهادی و بردی آن را یک کُرد

بس که ز راه آمد و ندید به جا تخم

خاطرش از دست برد کُرد بیازرد

بود در آن بیشه پادشاه یکی شیر

داوری از کُرد پیش شیر همی بُرد

داد بدو پاسخی چنین که بباید

پاسخ شاهانه اش به حافظه بسپرد

گفت چرا ماکیان شدی نشدی شیر

تا نتواند خَلق تخم ترا خورد

شمارهٔ ۳۰ - جنده بازی از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.24 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

هر کس که نمود جنده بازی

دائم به ذکر علیل باشد

سوزاک نمایدش بلاشک

گر دختر جبرئیل باشد

شمارهٔ ۲۷ - دوزخ از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.55 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

به قدر فهم تو کردند وصف دوزخ را

که مار هفت سر و عقرب دو سر دارد

خدای خواهد اگر بنده را عذاب کند

ز مار و عقرب و آتش گزنده‌تر دارد

از آن گروه چه خواهی که از هزار نفر

اَقَلّ دویست نفر روضه‌خوان خَر دارد

دویست دیگر جن‌گیر و شاعر و رَمّال

دویست واعظ از روضه‌خوان بَتَر دارد