شمارهٔ ۱۲ - تقاضای وجهِ قبض از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.53 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

وزیر خمسه اگر وجهِ قبضِ من ندهد

به حق خمسهٔ آل عبا که بَد کرده‌ست

وگر تعلل از این بیشتر روا دارد

حقوق دوستی و مردمی لگد کرده‌ست

دگر چه عرض کنم دیرتر اگر بدهد

به دست خود چه بلاها به جان خود کرده‌ست

نمی شناسد من کیستم ، گمان دارد

که این معامله با مادر صمَدْ کرده‌ست

زیاده وقت ندارم همین قدر تو بگو

که پول خواهد ایرج چو قبض، رد کرده‌ست

شمارهٔ ۱۱ - جاه و جلال علی (ع) از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.69 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

اندر خبر بُوَد که نبی شاهِ حق پرست

چون سویِ عرش در شبِ معراج رخت بست

بر مسندِ دَنی فَتدَلّی نِهاد پای

دستی ز غیب آمد و بر پشتِ او نشست

چون دستِ حق بُد و اثرِ لطف ِ دوست بود

از فرطِ شادمانی مدهوش گشت و مست

گویند پا نهاد به دوشِ نَبی علی

از طاقِ کعبه خواست چو اصنام را شِکست

جاه و جلال بینْ که یَدُالله پا نِهاد

آنجا که حقّ نِهاد به صد احترامْ دست

شمارهٔ ۱۰ - مادر از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.77 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

گویند مرا چو زاد مادر

پستان به دهن گرفتن آموخت

شبها بر گاهواره من

بیدار نشست و خفتن آموخت

دستم بگرفت و پا بپا برد

تا شیوه راه رفتن آموخت

یک حرف و دو حرف بر زبانم

الفاظ نهاد و گفتن آموخت

لبخند نهاد بر لب من

بر غنچه گل شکفتن آموخت

پس هستی من ز هستی اوست

تا هستم و هست دارمش دوست

شمارهٔ ۱۵ - علّت بی تابی نوزاد از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.61 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

دانی که چرا طفل به هَنگامِ تَوَلّد

با ضَجّه و بی تابی و فریاد و فَغان است

با آن که بَرون آمده از مَحبَسِ زه دان

و امروز در این عرضۀ آزادِ جهان است

با آن که در آن جا همه خون بوده خوراکش

وین جا شِکَرَش در لب و شیرَش به دهان است

زان است که در لوحِ اَزَل دیده که عالم

بر عالمیان جایِ چه ذُل و چه هَوان است

داند که در این نَشئه چه‌ها بر سرش آید

بیچاره از آن لحظۀ اوّل نِگران است

شمارهٔ ۱۶ - دزد نگرفته از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.23 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

هر کس ز خزانه بُرد چیزی

گفتند مَبَر که این گُناه است

تعقیب نُموده و گرفتند

دزدِ نگرفته پادشاه است

شمارهٔ ۱۷ - افکار خنده آور از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.63 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای هم سفر عزیز من مَجد

افکارِ تو خنده آورنده است

خواهی تو اگر نویسی این جُنگ

بنویس، چه جایِ شعر بنده است

این پند که می دهم فراگیر

هر چند که اندکی گَزنده است

«در شعر مپیچ و در فنِ او»

کاین کار ز کار های گُنده است

رو هوچی و روزنامه چی شو

این است که فایَدَت دِهَنده است

امروز به هر کجا ادیبی است

در گوشۀ عُزلتی خَزَنده است

اَشغال نصیب هر چه کونی است

اَحرار اسیرِ هر چه جِنده است

این سگ مرَضی بُوَد که آخِر

از گرسنگی ترا کُشَنده است

این است طَنابِ احتیاجی

کِت بر دَرِ هر خسی کشنده است

رَو تجرِبه‌ای ز حالِ من گیر

کاین تجربه مر ترا بَسَنده است

بینی تو که شعرِ بنده امروز

بر طبعِ مرا هب جان خَزَنده است

هر شعر که بشنوند نیکو

هر چند که بُوِیِ خون دهنده است

چون مختصر و سلیس و خوب است

یا صاف و صریح و پوست کَندَه است

از فُرطِ مَحَبَّتی که دارند

گویند که شعر، شعرِ رنده است

با این همه هیچ کس نَپُرسد

کاین مَرد که مُرده ای که زنده است

دزدانِ خروس دیگرانند

پرهاش بُرون ز جیبِ بنده است!

شمارهٔ ۱۴ - احمد لایَنصَرِف از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.45 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

فکرِ شاهِ فَطِنی باید کرد

شاهِ ما گُنده و گول و خِرِف است

تخت و تاج و همه را وِل کرده

در هُتل هایِ اُروپ مُعتَکِف است

نشود منصرفِ از سَیرِ فَرَنگ

این همان احمدِ لایَنصَرِف است

شمارهٔ ۶ - برای تصویری که به مرحوم عبدالحسینِ بیات داده سُروده است از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.42 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

بنگر چگونه کردم بیرون ز جِسم جان را

آسان چه سان نُمودم تکلیفِ جان ستان را

ای کاش عکس جان داشت، حالا که می نُمودم

تقدیمِ یارِ جانی عَبدُالحسین خان را

شمارهٔ ۸ - کودک دورۀ طلایی از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 0.88 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

بچه هایِ زمانه رند شدند

بی ثمر دان تو ژاژخایی را

کودکانِ زمان ما نکنند

جز برایِ زر آشنایی را

یا برو زَر بده که سر بنهند

یا برو دِل بِنه جُدایی را

در نَظَرْشانْ بهایِ جامی نیست

دفترِ جامی و بَهایی را

نشِناسند جز بَرایِ طلا

شیخی و صوفی و بَهایی را

به شَمیزی نمی کنند حِساب

شِعْرِ خاقانی و سَنایی را

یاوه دانند و سُخْره پندارند

مهربانی و آشنایی را

نَبُوَد در مِزاجِشان اثری

عَرْضِ اِفْلاس و بی نَوایی را

نتوانی فَریفْتْ جز به طلا

کودکِ دورۀ طلایی را

شمارهٔ ۷ - مرثیه از (ایرج میرزا » قطعه‌ها) را با خوانش سبحان گنجی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 1.15 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

رسمَست هرکه داغ ِ جوان دید، دوستان

رأفت برند حالت ِ آن داغ دیده را

یک دوست زیر بازوی ِ او گیرد از وفا

وان یک ز چهره پاک کند اشکِ دیده را

آن دیگری بر او بِفشانَد گُلاب و شَهد

تا تقویت کند دلِ مِحنِت چَشیده را

یک جمع دَعوَتَش به گُل و بوستان کنند

تا بر کنندش از دل خارِ خَلیده را

جمعِ دگر برای تسلّایِ او دهند

شرح ِ سیاه کاریِ چرخِ خمیده را

القصّه هر کَسی به طریقی ز روی ِ مِهر

تسکین دهد مصیبتِ بر وی رَسیده را

آیا که داد تسلیتِ خاطرِ حسین؟

چون دید نعشِ اکبرِ در خون تپیده را

آیا که غمگساری و اَندُه بَری نمود

لیلایِ داغ دیدهٔ زَحمت کَشیده را

بعد از پسر دلِ پدر آماجِ تیر شد

آتش زدند لانهٔ مرغِ پریده را