غزل شمارهٔ ۵۲۲ از (سعدی » دیوان اشعار » غزلیات) را با خوانش کیوان عاروان بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.11 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

تو هیچ عهد نبستی که عاقبت نشکستی

مرا بر آتش سوزان نشاندی و ننشستی

بنای مهر نمودی که پایدار نمانَد

مرا به بند ببستی خود از کمند بجَستی

دلم شکستی و رفتی خلاف شرط مودّت

به احتیاط رو اکنون که آبگینه شکستی

چراغْ چون تو نباشد به هیچ خانه ولیکن

کس این سرای نبندد در این چنین که تو بستی

گرَم عذاب نمایی به داغ و درد جدایی

شکنجه صبر ندارم بریز خونم و رَستی

بیا که ما سرِ هستی و کبریا و رُعونت

به زیر پای نهادیم و پای بر سر هستی

گرَت به گوشهٔ چشمی نظر بُود به اسیران

دوای درد من اول که بی‌گناه بخستی

هر آن کَست که ببیند روا بود که بگوید

که من بهشت بدیدم به راستی و درستی

گرت کسی بپرستد ملامتش نکنم من

تو هم در آینه بنگر که خویشتن بپرستی

عجب مدار که سعدی به یاد دوست بنالد

که عشق موجب شوق است و خَمر علت مستی

غزل شمارهٔ ۲۸۳۹ از (مولانا » دیوان شمس » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 4.72 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

بکشید یار گوشم که تو امشب آن مایی

صنما بلی ولیکن تو نشان بده کجایی

چو رها کنی بهانه بدهی نشان خانه

به سر و دو دیده آیم که تو کان کیمیایی

و اگر به حیله کوشی دغل و دغا فروشی

ز فلک ستاره دزدی ز خرد کله ربایی

شب من نشان مویت سحرم نشان رویت

قمر از فلک درافتد چو نقاب برگشایی

صنما تو همچو شیری من اسیر تو چو آهو

به جهان کی دید صیدی که بترسد از رهایی

صنما هوای ما کن طلب رضای ما کن

که ز بحر و کان شنیدم که تو معدن عطایی

همگی وبالم از تو به خدا بنالم از تو

بنشان تکبرش را تو خدا به کبریایی

ره خواب من چو بستی بمبند راه مستی

ز همه جدام کردی مده از خودم جدایی

مه و مهر یار ما شد به امید تو خدا شد

که زهی امید زفتی که زند در خدایی

همه مال و دل بداده سر کیسه برگشاده

به امید کیسه تو که خلاصه وفایی

همه را دکان شکسته ره خواب و خور ببسته

به امید آن نشسته که ز گوشه‌ای درآیی

به امید کس چه باشی که توی امید عالم

تو به گوش می چه باشی که توی می عطایی

به درون توست یوسف چه روی به مصر هرزه

تو درآ درون پرده بنگر چه خوش لقایی

به درون توست مطرب چه دهی کمر به مطرب

نه کم است تن ز نایی نه کم است جان ز نایی

غزل شمارهٔ ۲۸۳۷ از (مولانا » دیوان شمس » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.81 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

هله عاشقان بشارت که نماند این جدایی

برسد وصال دولت بکند خدا خدایی

ز کرم مزید آید دو هزار عید آید

دو جهان مرید آید تو هنوز خود کجایی

شکر وفا بکاری سر روح را بخاری

ز زمانه عار داری به نهم فلک برآیی

کرمت به خود کشاند به مراد دل رساند

غم این و آن نماند بدهد صفا صفایی

هله عاشقان صادق مروید جز موافق

که سعادتی است سابق ز درون باوفایی

به مقام خاک بودی سفر نهان نمودی

چو به آدمی رسیدی هله تا به این نپایی

تو مسافری روان کن سفری بر آسمان کن

تو بجنب پاره پاره که خدا دهد رهایی

بنگر به قطره خون که دلش لقب نهادی

که بگشت گرد عالم نه ز راه پر و پایی

نفسی روی به مغرب نفسی روی به مشرق

نفسی به عرش و کرسی که ز نور اولیایی

بنگر به نور دیده که زند بر آسمان‌ها

به کسی که نور دادش بنمای آشنایی

خمش از سخن گزاری تو مگر قدم نداری

تو اگر بزرگواری چه اسیر تنگنایی

غزل شمارهٔ ۲۸۳۸ از (مولانا » دیوان شمس » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 5.62 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

صفت خدای داری چو به سینه‌ای درآیی

لمعان طور سینا تو ز سینه وانمایی

صفت چراغ داری چو به خانه شب درآیی

همه خانه نور گیرد ز فروغ روشنایی

صفت شراب داری تو به مجلسی که باشی

دو هزار شور و فتنه فکنی ز خوش لقایی

چو طرب رمیده باشد چو هوس پریده باشد

چه گیاه و گل بروید چو تو خوش کنی سقایی

چو جهان فسرده باشد چو نشاط مرده باشد

چه جهان‌های دیگر که ز غیب برگشایی

ز تو است این تقاضا به درون بی‌قراران

و اگر نه تیره گل را به صفا چه آشنایی

فلکی به گرد خاکی شب و روز گشته گردان

فلکا ز ما چه خواهی نه تو معدن ضیایی

نفسی سرشک ریزی نفسی تو خاک بیزی

نه قراضه جویی آخر همه کان و کیمیایی

مثل قراضه جویان شب و روز خاک بیزی

ز چه خاک می‌پرستی نه تو قبله دعایی

چه عجب اگر گدایی ز شهی عطا بجوید

عجب این که پادشاهی ز گدا کند گدایی

و عجبتر اینک آن شه به نیاز رفت چندان

که گدا غلط درافتد که مراست پادشاهی

فلکا نه پادشاهی نه که خاک بنده توست

تو چرا به خدمت او شب و روز در هوایی

فلکم جواب گوید که کسی تهی نپوید

که اگر کهی بپرد بود آن ز کهربایی

سخنم خور فرشته‌ست من اگر سخن نگویم

ملک گرسنه گوید که بگو خمش چرایی

تو نه از فرشتگانی خورش ملک چه دانی

چه کنی ترنگبین را تو حریف گندنایی

تو چه دانی این ابا را که ز مطبخ دماغ است

که خدا کند در آن جا شب و روز کدخدایی

تبریز شمس دین را تو بگو که رو به ما کن

غلطم بگو که شمسا همه روی بی‌قفایی

شمارهٔ ۳۵۹ از (خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » حضریات » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.40 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ز تو با تو راز گویم بزبان بی زبانی

بتو از تو راه جویم بنشان بی نشانی

چه شوی ز دیده پنهان که چو روز می نماید

رخ همچو آفتابت ز نقاب آسمانی

تو چه معنی لطیفی که مجرّد از دلیلی

تو چه آیتی شریفی که منزّه از بیانی

ز تو دیده چون بدوزم که توئی چراغ دیده

ز تو کی کنار گیرم که تو در میان جانی

همه پرتو و تو شمعی همه عنصر و تو روحی

همه قطره و تو بحری همه گوهر و تو کانی

چو تو صورتی ندیدم همه موبمو لطایف

چو تو سورتی نخواندم همه سربسر معانی

بجنایتم چه بینی بعنایتم نظر کن

که نگه کنند شاهان سوی بندگان جانی

بجز آه و اشک میگون نکشد دل ضعیفم

بسماع ارغنونی و شراب ارغوانی

دل دردمند خواجو بخدنگ غمزه خستن

نه طریق دوستانست و نه شرط مهربانی

غزل شمارهٔ ۸۱۰ از (عطار » دیوان اشعار » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.25 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ز سگان کویت ای جان که دهد مرا نشانی

که ندیدم از تو بوئی و گذشت زندگانی

دل من نشان کویت ز جهان بجست عمری

که خبر نبود دل را که تو در میان جانی

ز غمت چو مرغ بسمل شب و روز می‌طپیدم

چو به لب رسید جانم پس ازین دگر تو دانی

به عتاب گفته بودی که برآتشت نشانم

چو مرا بسوخت عشقت چه بر آتشم نشانی

همه بندها گشادی به طریق دلفریبی

همه دست‌ها ببستی به کمال دلستانی

تو چه گنجی آخر ای جان که به کون در نگنجی

تو چه گوهری که در دل شده‌ای بدین نهانی

دو جهان پر از گهر شد ز فروغ تو ولیکن

به تو کی توان رسیدن که تو گنج بی کرانی

همه عاشقان عالم همه مفلسان عاشق

ز تو مانده‌اند حیران که به هیچ می نمانی

چو به سر کشی در آیی همه سروران دین را

ز سر نیازمندی چو قلم به سر دوانی

دل تشنگان عاشق ز غم تو سوخت در بر

چه شود اگر شرابی بر تشنگان رسانی

اگر از پی تو عطار اثر وصال یابد

دو جهان به سر برآرد ز جواهر معانی

غزل شمارهٔ ۱۶۹۸ از (مولانا » دیوان شمس » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.08 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

ای توبه‌ام شکسته از تو کجا گریزم

ای در دلم نشسته از تو کجا گریزم

ای نور هر دو دیده بی‌تو چگونه بینم

وی گردنم ببسته از تو کجا گریزم

ای شش جهت ز نورت چون آینه‌ست شش رو

وی روی تو خجسته از تو کجا گریزم

دل بود از تو خسته جان بود از تو رسته

جان نیز گشت خسته از تو کجا گریزم

گر بندم این بصر را ور بسکلم نظر را

از دل نه‌ای گسسته از تو کجا گریزم

شمارهٔ ۱۴۱ از (خواجوی کرمانی » دیوان اشعار » صنایع الکمال » سفریات » غزلیات) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 3.04 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

تشنه ی غنچه ی سیراب ترا آب چه سود

مرده ی نرگس پر خواب ترا خواب چه سود

جان شیرین چو بتلخی بلب آرد فرهاد

گر چشانندش از آن پس شکر ناب چه سود

چون توئی نور دل دیده ی صاحب نظران

شمع بی روی تو در مجلس اصحاب چه سود

منکه بی خاک سر کوی تو نتوانم خفت

بستر خواب من از قاقم و سنجاب چه سود

کام جانم ز لب این لحظه برآور ورنی

تشنه در بادیه چون خاک شود آب چه سود

دمبدم مردمک دیده دهد جلاّبم

دل چو خون گشت کنون شربت عنّاب چه سود

همچو چشمت چو ز مستی نفسی خالی نیست

زاهد صومعه را گوشه ی محراب چه سود

بی فروغ رخ زیبای تو در زلف سیاه

در شب تیره مرا پرتو مهتاب چه سود

چون بخنجر ز درت باز نگردد خواجو

اینهمه جور جفا باوی ازین باب چه سود

بخش ۱۳۹ - نمودن جبرئیل علیه‌ السّلام خود را به مصطفی صلی‌الله علیه و سلّم به صورت خویش و از هفتصد پر او چون یک پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همهٔ شعاعش از (مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم) را با خوانش فاطمه زندی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 22.36 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

مصطفی می‌گفت پیش جبرئیل

که چنانک صورت تست ای خلیل

مر مرا بنما تو محسوس آشکار

تا ببینم مر ترا نظاره‌وار

گفت نتوانی و طاقت نبوَدت

حس ضعیفست و تنک سخت آیدت

گفت بنما تا ببیند این جسد

تا چد حد حس نازکست و بی‌مدد

آدمی را هست حس تن سقیم

لیک در باطن یکی خلقی عظیم

بر مثال سنگ و آهن این تنه

لیک هست او در صفت آتش‌زنه

سنگ و آهن مولد ایجاد نار

زاد آتش بر دو والد قهربار

باز آتش دستکار وصف تن

هست قاهر بر تن او و شعله‌زن

باز در تن شعله ابراهیم‌وار

که ازو مقهور گردد برج نار

لاجرم گفت آن رسول ذو فنون

رمز نحن الاخرون السّابقون

ظاهر این دو بسندانی زبون

در صفت از کان آهن‌ها فزون

پس به صورت آدمی فرع جهان

وز صفت اصل جهان این را بدان

ظاهرش را پشه‌ای آرد به چرخ

باطنش باشد محیط هفت چرخ

چونک کرد الحاح بنمود اندکی

هیبتی که که شود زو مندکی

شهپری بگرفته شرق و غرب را

از مهابت گشت بیهش مصطفی

چون ز بیم و ترس بیهوشش بدید

جبرئیل آمد در آغوشش کشید

آن مهابت قسمت بیگانگان

وین تجمش دوستان را رایگان

هست شاهان را زمان بر نشست

هول سرهنگان و صارمها به دست

دور باش و نیزه و شمشیرها

که بلرزند از مهابت شیرها

بانگ چاوشان و آن چوگانها

که شود سست از نهیبش جانها

این برای خاص وعام ره‌گذر

که کندشان از شهنشاهی خبر

از برای عام باشد این شکوه

تا کلاه کبر ننهند آن گروه

تا من و ماهای ایشان بشکند

نفس خودبین فتنه و شر کم کند

شهر از آن آمن شود کان شهریار

دارد اندر قهر زخم و گیر و دار

پس بمیرد آن هوسها در نفوس

هیبت شه مانع آید زان نحوس

باز چون آید به سوی بزم خاص

کی بود آنجا مهابت یا قصاص

حلم در حلمست و رحمتها به جوش

نشنوی از غیر چنگ و ناخروش

طبل و کوس هول باشد وقت جنگ

وقت عشرت با خواص آواز چنگ

هست دیوان محاسب عام را

وان پری رویان حریف جام را

آن زره وآن خود مر چالیش‌راست

وین حریر و رود مر تعریش‌راست

این سخن پایان ندارد ای جواد

ختم کن والله اعلم بالرشاد

اندر احمد آن حسی کو غاربست

خفته این دم زیر خاک یثربست

وآن عظیم الخلق او کان صفدرست

بی‌تغیر مقعد صدق اندرست

جای تغییرات اوصاف تنست

روح باقی آفتابی روشنست

بی ز تغییری که لا شرقیة

بی ز تبدیلی که لا غربیة

آفتاب از ذره کی مدهوش شد

شمع از پروانه کی بیهوش شد

جسم احمد را تعلق بد بدآن

این تغیر آن تن باشد بدان

هم‌چو رنجوری و هم‌چون خواب و درد

جان ازین اوصاف باشد پاک و فرد

روبهش گر یک دمی آشفته بود

شیر جان مانا که آن دم خفته بود

خفته بود آن شیر کز خوابست پاک

اینت شیر نرمسار سهمناک

خفته سازد شیر خود را آنچنان

که تمامش مرده دانند این سگان

ورنه در عالم کرا زهره بدی

که ربودی از ضعیفی تربدی

کف احمد زان نظر مخدوش گشت

بحر او از مهر کف پرجوش گشت

مه همه کفست معطی نورپاش

ماه را گر کف نباشد گو مباش

احمد ار بگشاید آن پر جلیل

تا ابد بیهوش ماند جبرئیل

چون گذشت احمد ز سدره و مرصدش

وز مقام جبرئیل و از حدش

گفت او را هین بپر اندر پیم

گفت رو رو من حریف تو نیم

باز گفت او را بیا ای پرده‌سوز

من باوج خود نرفتستم هنوز

گفت بیرون زین حد ای خوش‌فر من

گر زنم پری بسوزد پر من

حیرت اندر حیرت آمد این قصص

بیهشی خاصگان اندر اخص

بیهشیها جمله اینجا بازیست

چند جان داری که جان پردازیست

جبرئیلا گر شریفی و عزیز

تو نه‌ای پروانه و نه شمع نیز

شمع چون دعوت کند وقت فروز

جان پروانه نپرهیزد ز سوز

این حدیث منقلب را گور کن

شیر را برعکس صید گور کن

بند کن مشک سخن‌شاشیت را

وا مکن انبان قلماشیت را

آنک بر نگذشت اجزاش از زمین

پیش او معکوس و قلماشیست این

لا تخالفهم حبیبی دارهم

یا غریبا نازلا فی دارهم

اعط ما شائوا وراموا وارضهم

یا ظعینا ساکنا فی‌ارضهم

تا رسیدن در شه و در ناز خوش

رازیا با مرغزی می‌ساز خوش

موسیا در پیش فرعون زمن

نرم باید گفت قولا لینا

آب اگر در روغن جوشان کنی

دیگدان و دیگ را ویران کنی

نرم گو لیکن مگو غیر صواب

وسوسه مفروش در لین الخطاب

وقت عصر آمد سخن کوتاه کن

ای که عصرت عصر را آگاه کن

گو تو مر گل‌خواره را که قند به

نرمی فاسد مکن طینش مده

نطق جان را روضهٔ جانیستی

گر ز حرف و صوت مستغنیستی

این سر خر در میان قندزار

ای بسا کس را که بنهادست خار

ظن ببرد از دور کان آنست و بس

چون قج مغلوب وا می‌رفت پس

صورت حرف آن سر خر دان یقین

در رز معنی و فردوس برین

ای ضیاء الحق حسام الدین در آر

این سر خر را در آن بطیخ‌زار

تا سر خر چون بمرد از مسلخه

نشو دیگر بخشدش آن مطبخه

هین ز ما صورت‌گری و جان ز تو

نه غلط هم این خود و هم آن ز تو

بر فلک محمودی ای خورشید فاش

بر زمین هم تا ابد محمود باش

تا زمینی با سمایی بلند

یک‌دل و یک‌قبله و یک‌خو شوند

تفرقه برخیزد و شرک و دوی

وحدتست اندر وجود معنوی

چون شناسد جان من جان ترا

یاد آرند اتحاد ماجری

موسی و هارون شوند اندر زمین

مختلط خوش هم‌چو شیر و انگبین

چون شناسد اندک و منکر شود

منکری‌اش پردهٔ ساتر شود

پس شناسایی بگردانید رو

خشم کرد آن مه ز ناشکری او

زین سبب جان نبی را جان بد

ناشناسا گشت و پشت پای زد

این همه خواندی فرو خوان لم یکن

تا بدانی لج این گبر کهن

پیش از آنک نقش احمد فر نمود

نعت او هر گبر را تعویذ بود

کین چنین کس هست تا آید پدید

از خیال روش دلشان می‌طپید

سجده می‌کردند کای رب بشر

در عیان آریش هر چه زودتر

تا به نام احمد از یستفتحون

یاغیانشان می‌شدندی سرنگون

هر کجا حرب مهولی آمدی

غوثشان کراری احمد بدی

هر کجا بیماری مزمن بدی

یاد اوشان داروی شافی شدی

نقش او می‌گشت اندر راهشان

در دل و در گوش و در افواهشان

نقش او را کی بیابد هر شعال

بلک فرع نقش او یعنی خیال

نقش او بر روی دیوار ار فتد

از دل دیوار خون دل چکد

آنچنان فرخ بود نقشش برو

که رهد در حال دیوار از دو رو

گشته با یک‌رویی اهل صفا

آن دورویی عیب مر دیوار را

این همه تعظیم و تفخیم و وداد

چون بدیدندش به صورت برد باد

قلب آتش دید و در دم شد سیاه

قلب را در قلب کی بودست راه

قلب می‌زد لاف اشواق محک

تا مریدان را دراندازد به شک

افتد اندر دام مکرش ناکسی

این گمان سر بر زند از هر خسی

کین اگر نه نقد پاکیزه بدی

کی به سنگ امتحان راغب شدی

او محک می‌خواهد اما آنچنان

که نگردد قلبی او زان عیان

آن محک که او نهان دارد صفت

نی محک باشد نه نور معرفت

آینه کو عیب رو دارد نهان

از برای خاطر هر قلتبان

آینه نبود منافق باشد او

این چنین آیینه تا تانی مجو

شمارهٔ ۱۱۱ - کاروان چمن از (پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات) را با خوانش دریا قلیلی بشنوید.

فایل صوتی متناظر را می‌توانید در قالب mp3 از این نشانی (اندازه 2.77 مگابایت) دریافت کنید.

متن خوانش:

گفت با صیدِ قفس، مرغ چمن

که: گل و میوه، خوش و تازه رس است

بگشای این قفس و بیرون آی

که نه در باغ و نه در سبزه، کس است

گفت: با شبرو گیتی چکنم

که سَحر دزد و شبانگه عسَسَ است

ای بسا گوشه، که میدان بلاست

ای بسا دام، که در پیش و پس است

در گلستان جهان، یک گل نیست

هر کجا مینگرم، خار و خَس است

همچو من، غافل و سرمست مَپَر

قفس، آخر نه همین یک قفس است

چرخ پست است، بلندش مشمار

اینکه دیدیش چو عَنقا، مگس است

کاروان است گل و لاله بباغ

سبزه‌اش اسب و صبایش جَرَس است

ز گرفتاری من، عبرت گیر

که سرانجامِ هوی و هوس است

حاصلِ هستیِ بیهودهٔ ما

آه سردی است که نامَش نفس است

چشم دید این همه و گوشْ شنید

آنچه دیدیم و شنیدیم بس است