Կինոաշխարհ

Կինոաշխարհի փոդքաստի հերթական էպիզոդը կինոյի կրթության մասին է։ Մինչ Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտը զբաղված էր տարբեր ու բազմազան գործերով, ես հանդգնեցի ուսումնական տարվա մեկնարկից ընդամենը մեկ օր առաջ այցելել ինստիտուտ և զրուցել ռեկտոր Սառա Նալբանդյանի հետ։

Հեղինակ՝ Քրիստիան Գինոսյան

Արտաշես Երեմյանն ավելի քան 12 տարի զբաղվում է սցենարագրությամբ, որը ժամանակի ընթացքում վերաճել է մի նոր, հետաքրքիր մասնագիտության՝ script doctoring-ի։ Ինքը՝ Արտաշեսն այն հայերենով ոչ պաշտոնապես կոչում է սցենարաբուժություն։ Մանրակրկիտ ու ուշադրություն պահանջող այս աշխատանքը Հայաստանում դեռ այդքան էլ հայտնի չէ, ինչի շնորհիվ կամ պատճառով մեր զրույցը հարուստ է նաև Արտաշեսի միջազգային փորձով։ Վարպետաց դասի նման այս մեկ ժամանոց Էպիզոդում կան շատ գործնական խորհուրդներ, այնպես որ հարմա՛ր տեղավորվիր ու վայելի՛ր։

Հեղինակ՝ Քրիստիան Գինոսյան

Ռեժիսոր Լիլիթ Մովսիսյանի հետ մեր առաջին փոդքաստի էպիզոդից անցել է երեք տարի, և խոսելու, թարմացումներով կիսվելու շատ թեմաներ էին հավաքվել։ Դրանցից է օրինակ «Կյանքս» ֆիլմի երրորդ մասը, «Եվրասիադոկ»-ի ժյուրիի անդամ լինելու փորձը, զարգացման փուլում գտնվող «UXXR»-ը և Հանրային ռադիոյի 100-ամյակին նվիրված ֆիլմի աշխատանքները։ Այս անգամ Լիլիթը պատմում է իր ստեղծագործական գործունեության, դիտողի հանդեպ ռեժիսորի հարգալից կամ անհարգալից վերաբերմունքի և արհեստական բանակության գործիքներ կիռարելու մասին։

Կինոն որքան պատկերի, այնքան էլ ձայնի մասին է: Քանի՞ անգամ ես ինչ-որ ֆիլմ դիտել ու ասել` ձայնի հետ ի՜նչ լավ են աշխատել: Հավանականությունը փոքր է, բայց հավասար չէ զրոյի: Այդպես է կարծում հնչյունային ձևավորող/ռեժիսոր, մոնտաժող և երաժիշտ Արմեն Պապյանը, որն ասում է` իր գործը ստացված է լինում, երբ դրա մասին չեն խոսում: Իսկ «Կինոգործ»-ը խոսում է. խոսում է ձայնի ու լռության, դրա կարևորության, նրբությունների և աշխատանքի բազմաշերտ բնույթի մասին:  

Հեղինակ՝ Քրիստիան Գինոսյան

Ովքե՞ր են կանգնած կինոյի շուկայի հետևում ու ֆիլմերը դարձնում վաճառքի պրոդուկտ։ Դրա պատասխանատուները, մեծ մասամբ, դիստրիբուցիոն կազմակերպություններն են, որոնք կամրջում են կինոն էկրաններին: «Կինոգործ» փոդքաստի երկրորդ էպիզոդի հյուրը Փարիզաբնակ Գոգ Հախեյանն է, UFO Distribution ընկերության թիմի անդամ: Այստեղ նա զբաղվում է ֆիլմերի մարքեթինգով, գրաֆիկական դիզայնով, պատրաստում է պաստառներ ու թրեյլերներ։ Նա ֆրանսիական կինո շուկայում աշխատել է օսկարակիր Flow անիմացիոն ֆիլմի վրա, իսկ այս պահին թիմով պատրաստվում են Կաննի կինոփառատոնին։ Հետնաբեմում մնացող այս աշխատանքների մասին է պատմում Գոգը, որը նաև շամպայն է խմել աշխարհահռչակ ռեժիսոր Գասպար Նոեի հետ ու ասում է՝ հայտնի մարդկանց հետ աշխատելը հաճախ իր բարդություններն ունի։

Հեղինակ՝ Քրիստիան Գինոսյան

Բարի գալուստ Կինոաշխարհի նոր նախագիծ։ «Կինոգործ» փոդքաստի շարքը ոլորտի տարբեր մասնագիտությունների տեր մարդկանց մասին է, որոնք մանրամասնորեն պատմում են կինոյում իրենց դերի ու աշխատանքային գործընթացի մասին։ Սրանք մասնագիտություններ են, որոնք անչափ հետաքրքիր ու կարևոր են կինոարտադրության մեջ, սակայն կամ հաճախ ստվերում են մնում, կամ մենք չգիտենք իրենց գոյության մասին, կամ էլ ուղղակի ունենք կիսատ պատկերացումներ։ 

«Կինոգործի» առաջին հյուրը գունադրող, քոլորիստ Տիգրան Աղաջանյանն է։ Նա հիմնականում աշխատում է կինոյի հետարտադրական փուլում, մութ սենյակում էկրաններով տեսանյութերի գույները վերականգնելով կամ գեղարվեստական լուծումներ տալով։

Հեղինակ՝ Քրիստիան Գինոսյան

Մոտ մեկ տարի առաջ տպագրատնից դուրս եկավ Ռուզաննա Բագրատունյանի «Համր կինոյի խոսուն կանայք» գիտահանրամատչելի ժողովածուն: Ինչպես առաջաբանում մեկնաբանել է հեղինակը` գիրքը «փորձ է մեկտեղելու այն կանանց դիմանկարները, որոնք հնարավորություն են տալիս տեսնելու հայկական համր կինոյի լինելության ճանապարհին կանանց թողած հետագիծը»: Կինոաշխարհի փոդքաստի այս էպիզոդում զրուցում ենք կայքի հիմնադիր, խմբագիր, լրագրող և կինոյի մեծ էնտուզիաստ Ռուզաննա Բագրատունյանի հետ:

«Մի անգամ երազումս սիմֆոնիկ սյուիտ էի գրել», - ասում է կոմպոզիտոր և թառահար Միքայել Ոսկանյանն ու շտապում ավելացնել, որ կարևորը կարողանաս դրանից ինչ-որ բաներ արձանագրել ու բերել իրականություն։

Ֆոնային հնչող ստեղծագործությունը՝ UTOPIA | ASFALT and Miqayel Voskanyan

Դերասանուհի, պրոդյուսեր և սցենարիստ Արմինե Անդան մեկ տարի առաջ՝ 2023-ի ապրիլին կատարեց անիմացիոն ֆիլմի ռեժիսորական իր դեբյուտը։ Այս մեկ տարում կարճամետրաժ «Թռչող տերևների երգն» ընտրվել է շուրջ 50 միջազգային կինոփառատոնների կողմից, ստացել 10 մրցանակ, ներառյալ գլխավոր մրցանակներ, և 1 նոմինացիա։ Տիրապետելով կինոարտադրության գրեթե բոլոր փուլերին՝ Արմինեն Կինոաշխարհին պատմում է ֆիլմի հիմքում ընկած գաղափարի, ստեղծագործական վստահության, երևակայության ու հայկական հեքիաթի կարևորության մասին։

Վերջերս լույս տեսավ լատվիացի հեղինակ Նորա Իկստենայի «Մայրական կաթ» վեպի հայերեն թարգմանությունը, որը թարգմանվել է 26 լեզուներով, վաճառվել ավելի քան  200,000 օրինակով ամբողջ աշխարհում, և այս տարի նաև հասցրել է էկրանավորվել՝ դառնալով լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ։ Առիթը բաց չթողնելով, հանդիպել եմ բանաստեղծ, վերնատուն հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, Գրքի երևանյան փառատոնի գեղարվեստական ղեկավար Արմեն Սարգսյանին։ Նրա հետ ամփոփում ենք Կինոաշխարհի փոդքաստային տարին, մշտապես արդիական թեմայով․ ինչպե՞ս, որտե՞ղ և ինչո՞ւ են հատվում կինոյի ու գրականության խաչմերուկները։